Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-188 (Devralma ) Karar Sayısı : 08-63/1038 -398 Karar Tarihi : 12.11.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, 10 Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ , Özgür Can ÖZBEK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Kion Group GmbH Temsilcileri : Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Bora İKİLER Çitlenbik Sok. No.12 Yıldız Mah. 34349 Beş
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-188 (Devralma ) Karar Sayısı : 08-63/1038 -398 Karar Tarihi : 12.11.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, 10 Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ , Özgür Can ÖZBEK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Kion Group GmbH Temsilcileri : Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Bora İKİLER Çitlenbik Sok. No.12 Yıldız Mah. 34349 Beşiktaş İstanbul D. TARAFLAR : - Kion Group GmbH 20 Abraham -Lincoln -Strasse 21, 65189 Wiesbaden, ALMANYA - Jiangsu Baoli Group Co. Ltd. 8 Xinzhou Road, The Jingjiang Economic Development Zone , Jiangsu Province, ÇİN HALK CUMHURİYETİ - Jingjiang Baoli Forklift Co. Ltd. 8 Xinzhou Road, The Jingjiang Economic Development Zone, Jiangsu Province, ÇİN HALK CUMHURİYETİ E. DOSYA KONUSU: Kion Grubu nun Baoli şirketlerine ait forklift işini devralma sı işlemine izin verilmesi talebi . 30 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.10.2008 ve 6536 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 24.10.2008 tarih ve 6976 sayı ile tamamlanan b ildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 04.11.2008 tarih ve 2008 -2-188/Öİ -08-HSÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 5.11. 2008 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/359 sayılı Başkanlık önergesi ile 08 -63 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40 G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda ; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamınd a izne tabi bir işlem olduğu, devralma işleminin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi kapsamında ilgili pazarda rekabetin öne mli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı ve söz konusu işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. 08-63/1038 -398 2 H. İNCELEME ve DEĞERLENDİRME H.1. İşlemin Konusu 50 Bildirime konu devralma işleminde Kion Grubu, tamamına sahip olduğ u iştiraki Kion Asia aracılığıyla, Baoli Şirketleri ile birlikte yeni bir şirket kuracaktır. Çin Halk Cumhuriyeti nde kurulacak olan şirketin unvanı Kion Baoli Forklift Co., Ltd. (Kion -Baoli ) olacaktır. İşlem sonucunda oluşacak tabloda Kion -Baoli hisseleri nin %60 ı Kion Grubu na, %6,79 u JBG ye ve %33,21 i JBF ye ait olacaktır. Ancak işlem sonrası Baoli Şirketleri nin sahip olacağı toplam %40 lık hisse onlara Kion -Baoli üzerinde ortak kontrol sağlamayacaktır. H.2. Taraflar H.2.1. Kion Grubu ve Kion Asia Kion Grubu, dengelenmiş forkliftler (counterbalanced forklift trucks) ve depo 60 ekipmanları (warehouse equipment) üreten, satan ve bu ürünlerle ilgili hizmetler sunan bir organizasyondur. Merkezi Wiesbaden/Almanya da bulunan şirket, Kohlberg Kravis Roberts &C o. L.P., New York, USA (KKR ) ve The Goldman Sachs Group, Inc. , New York, USA (Goldman Sachs ) tarafından sermayesinin ve oy haklarının %50 sinin ilgili şirketlerde tutulması ve bu şirketlerin sahip oldukları stratejik ve ticari kararları veto etme yetkisi v asıtasıyla ortak kontrol edilmektedir.1 Bu şirketlerden KKR, çeşitli sektörlerde yatırımları olan bir girişim sermayesi şirketiyken, Goldman Sachs müşterilerine dünya çapında bankacılık, menkul kıymet ve yatırım hizmetleri sunan bir yatırım bankacılığı, me nkul kıymet ve yatırım yönetimi şirketidir. Kion Grubu, üretimini ve satışını yapmakta olduğu dengelenmiş forkliftler ve depo 70 ekipmanları alanında boyut ve kaldırma kapasitesi bakımından geniş bir yelpazede hizmet sunmaktadır. Grup ayrıca ürünlerine ilişki n satış sonrası hizmetler, finan sal hizmetler ve diğer ilgili katma değerli hizmetleri de sağlamaktadır. Ana müşterileri depolar, perakende ve lojistik merkezleri ve üretim sektörü olan grup ürünlerini çeşitli sektörlerdeki çok sayıda müşteriye satmaktadır . Kion Grubu, forkliftlere ilişkin olarak Türkiye den elde ettiği ciroyu doğrudan satışlar aracılığıyla elde etmiştir H.2.2. Baoli Şirketleri Baoli Şirketleri, dengelenmiş forkliftlerin üretimi ve satışı ile esas olarak buzdolaplarında, çamaşır makineleri nde ve diğer endüstriyel ürünlerde kullanılan elektronik motorların üretimi ve satışı olmak üzere iki iş kolunda faaliyet 80 göstermektedir. Devralma işlemi sonunda şirket elektronik motorlar işini yürütmeye devam edecektir. Şirket, Türkiye deki faaliyetleri ni dengelenmiş forklift satışları düzleminde gerçekleştirmekte ve bu operasyonu FORMAK Forklift Satış ve Kiralama Ltd. Şti. (Formak ) aracılığıyla yürütmektedir. Formak, promosyon ve reklam faaliyetlerini gerçekleştirmekte ve Türkiye deki pazarlama faaliyet lerini geliştirmek için yerel basına reklam vermektedir . H.3. İlgili Pazar H.3.1. İlgili Ürün Pazarı Dosya konusu işlemin tarafları olan Kion Grubu ve Baoli Şirketlerinin faaliyet alanları 90 incelendiğinde dengelenmiş forkliftlerin üretimi ve satışının örtü ştüğü görülmektedir. Forklift (çatallı kaldırıcı) araçları, yüklerin yüklenmesi ve taşınması için bir çatal veya 1 Bu husus Rekabet Kurulu nun 20.12.2006 tarih ve 06 -92/1168 -347 sayılı The Goldman Sachs Group, Inc./Kohlberg Kravis Roberts&Co . L.P./Linde AG kararında da belirtilmektedir. 08-63/1038 -398 3 şahmerdan ve yüklerin dikey olarak hareket ettirilmesi için bir direkle donatılmış, bir sürücü tarafından çalıştırılan taşıma araçlarıdır. Fork liftler, kaldırdıkları yükün merkezi tekerleklerin orta noktasının dışına düştüğü için genellikle dengelenmişlerdir. Bu araçların yük taşıma kapasitesi ve motor tipine bakıldığında farklılık gösteren çok sayıda modelleri bulunmasına karşın yükleri yatay ve dikey düzlemde taşıyabilmeleri ve yükleri 4 ila 6 metre arasında değişen yüksekliklere çıkarabilmeleri belirleyici ortak noktaları olarak öne çıkmaktadır. Söz konusu devralma işleminin tarafları Bildirim Formu nda ilgili ürün pazarının 100 forkliftlerle bera ber depo araçlarını da içerecek şekilde endüstriyel taşıma araçlarının üretimi ve satışı şeklinde tanımlanması gerektiğini düşündüklerini ifade etmişlerdir. Depo araçları (ekipmanları), depolarda kullanılmak üzere üretilen ve insanlar tarafından idare ed ilen eşya taşıma araçlarına verilen genel isimdir. Bu araçlar, bir operatör tarafından itilen küçük el arabalarından, sürücünün oturarak veya ayakta kullandığı daha büyük kamyonlara kadar geniş bir ürün yelpazesini kapsamaktadır. Bildirim formunda tarafla r, i) forklift ve depo araçlarının üreticilerinin büyük ölçüde aynı teşebbüsler olması ii) üreticiler arasında çok yüksek oranda arz ikamesi olması iii) forkliftlerin ve depo araçlarının üretim ve montaj süreçleri ve bu araçlarda kullanılan parçaların teme l olarak özdeş olması iv) iki ürün grubunun müşterilerinin büyük ölçüde 110 aynı teşebbüsler olması gibi sebeplerin varlığı dolayısıyla ilgili ürün pazarının forkliftleri ve depo taşıma araçlarını kapsayacak şekilde tanımlanması gerektiği düşüncesini aktarmışl ardır. Tarafların ilgili ürün pazarının tanımlanmasında dikkate aldıkları faktörler incelendiğinde bunların temel olarak arz ikamesine işaret ettikleri görülmektedir. İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuza göre arz ikamesi talep ikamesine eşdeğer etkisi olduğu durumlarda pazar tanımlanmasında hesaba katılabilir. Halbuki dosya mevcudu bilgilerden de anlaşıldığı üzere bir deponun ve/veya eşya taşıma tesisinin işleyebilmesi için forklift araçları ve depo araçlarının tümü veya önemli bir kısmı gerekmekt edir. Dolayısıyla talep açısından bakıldığında forklift araçlarıyla depo 120 araçları arasında bir ikame ilişkisinden çok tamamlayıcılık söz konusudur. Bununla beraber bizatihi depo araçları sınıflandırması da küçük el arabalarından büyük kamyonlara kadar çok geniş bir sınıfı kapsadığından bu ürünler arasında da kullanım amaçları bakımından farklılıklar olduğu muhakkaktır. Dolayısıyla dosya konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarı devralma taraflarının ortak faaliyetlerini kapsayacak şekilde dengelenmiş fork lift üretim ve satışı pazarı olarak belirlenmiştir. H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar İlgili ürün pazarında ülke içinde rekabet şartlarının farklılık arz etmesine neden olan herhangi bir unsur bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak ele alınmıştır. 130 H.4. Değerlendirme H.4.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme Dosya konusu işlem, Kion Grubu ile Baoli Şirketleri tarafından yeni bir şirket kurulması ve kurulacak şirketin hisselerinin %60 ı Kion Grubu na, %40 ı ise Baoli Şirketle ri ne ait olacak şekilde taraflarca paylaşılmasıdır. Kurulacak olan Kion -Baoli Şirketi daha sonra JBF den forklift işini devralacaktır. Taraflar bu işlemleri düzenlemek üzere aralarında Kion-Baoli ye devredilecek varlıkların listesini içeren Özsermaye Ortak Girişim Anlaşması nı ve Ana Sözleşme yi (birlikte devralma dökümanları) akdetmişlerdir. Kurulacak şirketin yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğu Kion Grubu tarafından atanacak, başkan da bu üyeler arasından seçilecektir. Ayrıca Baoli Şirketleri nin Kion 140 08-63/1038 -398 4 Grubu nun yaptığı atamaları veya yönetim kurulu kararlarını veto etme hakkı bulunmayacaktır. Baoli Şirketleri nin veto hakları azınlık hissedar olarak menfaatlerini korumaya imkan vermekle sınırlı olacaktır. Dolayısıyla, bu ortaklık yapısı ile Baoli şirketlerinin Kion -Baoli nin stratejik ticari davranışlarında etkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle, Baoli Şirketleri tarafından elde edilecek %40 lık hisse Kion -Baoli üzerinde ortak kontrol sağlamamaktadır. Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ bakımından bir devralma işlemi olduğu anlaşılmıştır.. Zira 1997/1 sayılı Tebliğ in Birleşme veya Devralma Sayılan Haller başlıklı 2. maddesinin (b) bendine göre; herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir 150 teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme veya devralma işlemi olarak kabul edilmektedir. H.4.2. Bildirim Yükümlülüğü Bakımından Yapılan Değerlendirme Bilindiği üzere, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi uyarınca Bu Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar payların ın, piyasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası nı 160 (yirmi beş milyon Yeni Türk Lirası) aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur . Taraf temsilcilerinden elde edilen bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarında Kion Grubu nun pazar payı yaklaşık %14,5, Baoli şirketlerinin pazar payı ise yaklaşık %6,8 civarındadır. Devralma işlemi sonrasında toplam pazar payları ise yaklaşık %21 civarında olacaktır. Dolayısıyla pazar payı açısın dan ilgili devralma işlemi %25 lik eşik altında kalmaktadır. Bununla birlikte, Kion Grubu endüstriyel taşıma araçları pazarında dünya çapında ( ) Avro (yaklaşık . YTL) tutarında ciro elde etmiştir. Bu cironun %40 ı ise dengelenmiş forklift satış larından elde edilmiştir. Kion Grubu, dünya genelindeki satışlar için geçerli olan bu oranın genel olarak ülke 170 bazındaki satışlar için de geçerli olduğu düşüncesindedir. Bu nedenle, 2007 yılında Türkiye deki endüstriyel taşıma araçları pazarında elde edildiği ifade edilen cironun ( .. Avro), %40 ının ( .. Avro) forklift satışlarından elde edildiği bilgisi tahmini bir bilgi olarak taraf temsilcisi tarafından bildirilmiştir. İlgili ürün pazarı açısından değerlendirildiğinde Kion Grubunun Türkiye c irosunun yaklaşık ( ) Avro, Baoli şirketlerinin ise ( ) Avro olduğu, devralma neticesinde ikisinin toplam cirosunun ( ) Avro (yaklaşık . YTL) civarında olduğu görülmektedir. Bu nedenle, 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesinde belirtilen c iro eşiğinin tanımlanan 180 pazar itibariyle aşıldığı ve dolayısıyla inceleme konusu işlemin Rekabet Kurulu ndan izin alınması gereken bir işlem olduğu tespit edilmiştir. H.4.3. Bildirimin 4054 Sayılı Kanun un 7. Maddesi Kapsamında Değerlendirmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca, hakim durum yaratan ya da mevcut bir hakim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltan birleşme ve devralmalar yasaktır. 08-63/1038 -398 5 Bildirim formu nda belirtildiği üzere, tarafların ilgili ürün pazarında Türkiye ye satışlarının tamamı ithalat yoluyla olup, Türkiye de yerleşik herhangi bir üretim faaliyeti ve de tedarikçisi bulunmamaktadır. Tarafların ilgili ürün pazarı olarak tespit edilen dengelenmiş forklift üretim ve satışı 190 pazarında elde etikleri p azar paylar ı aşağıda gösterilmektedir. Tablo 1: Tarafların forklift üretim ve satışındaki pazar payları Rakipler Pazar payları (%) Kion 14,5 Baoli 6,8 Komatsu 10-15 Daewoo 10 Jungheinrich 5 TCM 5-10 Hyundai 5-10 Yale 5 Diğerleri 25 Tablodan da görüldüğü üze re, her ne kadar rakiplerine göre Kion grubunun p azar payı bir miktar fazla olsa da, çok önemli farklılıklar bulunmamaktadır. İki grubun bu devirden sonraki p azar payı yaklaşık %21 olacak ve Türkiye pazarı açısından lider konuma geleceklerdir. Bununla birl ikte %21 lik bir pazar payı ilgili pazarda hakim durum yaratılması sonucunu oluşturabilecek büyüklükte görülmemektedir. İlgili ürün pazarını daha geniş anlamda tespit ederek, sanayi araçları pazarı olarak kabul edildiği durumda ise aşağıda yer verilen paza r payları ortaya çıkmaktadır. Tablo 2: Tarafların sanayi araçları satışındaki pazar payları 200 Taraflar Pazar Payları (%) Kion 22,3 Baoli 4,2 Komatsu 12,6 Daewoo 10,0 Jungheinrich 9,5 TCM 8,7 Hyundai 4,6 Yale 3,3 Diğerleri 24,8 Toplam 100 Yukarıda ki tablodan da görüldüğü üzere Kion grubunun, sanayi araçları satışında, forklift satışlarına göre pazar payı nispeten daha yüksek olmasına karşın, Baoli şirketlerinin daha düşüktür. Devralma neticesinde bu pazardaki toplam pazar payları ise yaklaşık %25 c ivarında olacak ve forklif t pazarına göre çok büyük farklılık göstermeyecektir. Devralma İşlemi nin tarafları, ilgili ürün pazarına girişi etkileyen Türkiye ye özel bazı koşulları teşhis edebilmektedirler. Bunlar; - Avrupa Birliği üyesi olmayan ülkelerden i thal edilen sanayi taşıma araçları ve ATR belgeleri (Türkiye ye ürün ihraç eden Avrupa Birliği üyesi ülkelerin şirketleri için ithalat/ihracat belgesi) olmayan forklift araçları için %4.5 lik 210 gümrük vergisi , - Kullanılmış araçları n Türkiye ye ithal edilememe si, - İthal edilen bütün araçların CE b elgesine sahip olma zorunluluğu, - İthalatçıların ve satıcıların ürünler için TSE garanti belgesi sağlamak üzere satış sonrası teşkilat kurma zorunluluğu. 08-63/1038 -398 6 Ancak d evralma i şleminin tarafları, bunların ilgili ürün pazarına ilişkin önemli giriş engelleri te şkil etmediğini düşündüklerini belirtmişlerdir . Lisans, yatırım maliyet ve işlemleri ilgili bütün pazarlar için gerekli maliyetler olup , ilgili pazara giriş engeli teşkil etmemektedir. Mal taşıma araçlarının diğer ülkelerde n ithal edilmesi ile ilgili herhangi bir kota ve tarife bulunmamaktadır. Ayrıca, tarifeli veya tarifesiz gümrük engelleri 220 önemli bir etkiye sahip değildir. Bu tarifelerin rakip teşebbüsler açısından da aynı olması rekabet dezavantajı veya giriş engeli de y aratmamaktadır. Taşıma maliyetlerinin ve diğer maliyetlerin önemi, mal taşıma araçlarının değeri ile kıyaslandığında küçük boyutta kalmakta ve ithalatı etkilememektedir. Bu nedenle, taraf temsilcilerinin de ifade ettiği üzere, mal taşıma araçlarının ulusla rarası satışını etkileyebilecek hukuki, ekonomik veya coğrafi nitelikte herhangi önemli bir ticaret engeli bulunmamaktadır. Devralma işlemi nin Türkiye dışında gerçekleştiriliyor olması, devralma neticesinde pazarda önemli bir yoğun laşma görülmemesi ve devr alama i şlemi sonrasında da rakiplerin rekabetçi baskısının sürecek olması nedenleriyle, devralma İşlemi nin ilgili 230 ürün pazarlarında hâkim durum yaratması veya hâkim durumu güçlendirmesi riski bulunmadığı ve bu nedenle ilgili ürün pazarlarında rekabetin ön emli ölçüde azaltılması sonucunu doğurma yacağı sonucuna varılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. m addesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu nda n İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı K anun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ö lçüde azaltılmasının söz konusu 240 olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.