Rekabet Kurumu · D.2005-4-28 (Soruşturma) Karar Sayısı : 06-38/478 -1 · K.06-38/478 -130 Karar Tarihi : 31.5.2006 A. TOPLANT

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005-4-28 (Soruşturma) Karar Sayısı : 06-38/478 -130 Karar Tarihi : 31.5.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK 10 Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Pro f.Dr. Nurettin KALDIRIM CI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER , Bekir KOCABAŞ C. ŞİKAYET EDEN : İhbar D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN LAR : - Es Nevtur Adi Komandit Ş irketi (İhsan AKKOÇ, Muharrem ERYILMAZ ) 20 Nevşehir Adna n

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005-4-28 (Soruşturma) Karar Sayısı : 06-38/478 -130 Karar Tarihi : 31.5.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK 10 Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Pro f.Dr. Nurettin KALDIRIM CI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER , Bekir KOCABAŞ C. ŞİKAYET EDEN : İhbar D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN LAR : - Es Nevtur Adi Komandit Ş irketi (İhsan AKKOÇ, Muharrem ERYILMAZ ) 20 Nevşehir Adna n Menderes Şehirlerarası Otobüs Terminali Nevşehir Temsilcis i: Av. Mehmet PARLAK Strazburg Caddesi 16/27 Sıhhiye Ankara - Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ) (Yeni ünvanı Lüks Göreme Turizm - Recep ÖNCÜ ) Nevşehir Adnan Menderes Şehirlerarası Otobüs Termi nali Nevşehir - Nevşehir Kapadokya Turizm Taşımacılık L imited Şirketi Nevşehir Adnan Menderes Şehirlerarası Otobüs Terminali Nevşehir Temsilcisi: Av. Mehmet PARLAK Strazburg Caddesi 16/27 Sıhhiye Ankara 30 - Metro Motorlu Taşıtlar Taşımacılık San ayi ve Tic aret Anonim Şirketi . (Yeni ünvanı Metro Seyahat Taşımacılık Tic. A.Ş.) Bayrampaşa Büyük İstanbul Otogarı No.51 -52 İstanbul Temsilcileri: Av. Nedim Korhan ŞENGÜN, Av. Özlem EREZ . - Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl etmeciliği ve T icaret Limited Şirketi Nevşehir Adnan Menderes Şehirlerarası Otobüs Terminali Nevşehir Temsilcisi: Av. Mehmet PARLAK Strazburg Caddesi 16/27 Sıhhiye Ankara - Yeni Aksaray Seyahat Turizm ve Ticaret L imited Şirketi. Temsilcisi : Av. Özgür Şinasi EKİCİ 40 Toros So k. Deya Apt. No:25/A -13 Sıhhiye Ankara - Yeşil Aksaray Turizm Nakliyat Sanayi ve Ticaret L imited Şirketi. Temsilcisi : Av. Özgür Şinasi EKİCİ 06-38/478 -130 2 Toros Sok. Deya Apt. No:25/A -13 Sıhhiye Ankara - Aksaray Birlik Turizm Nakliyat Sanayi ve Ticaret L imited Şirketi. Şehirlerarası Otobüs Terminali No:24 Aksaray - Lüks Kent Turizm Uluslararası Taşımacılık Tic aret Limited Şirketi. Belediye Otobüs Terminali No:28 Kayseri - Halil İbrahim MIZRAK 50 Şehirlerarası Otobüs Terminali Kent Turizm Yazıhanesi Göreme Nevşeh ir E. DOSYA KONUSU: Nevşehir ili merkezli otobüs ile şehirl erarası yolcu taşımacılığı pazarında faaliyet gösteren Es Nevtur Adi Komandit Şti. (İhsan AKKOÇ, Muharrem ERYILMAZ ), Lüks Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ), Nevşehir Kapadokya Tur. Taş. Ltd. Şti. , Lüks Kent Turizm Seyahat Ltd. Şti. ve Halil İbrahim MIZRAK ın 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. maddesini, Metro Seyahat Taşımacılık Tic. A.Ş. nin 4054 sayılı Kanun un 6. maddesini ve Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic. Ltd. Şti. nin 40 54 sayılı Kanun un 4. ve 6. maddelerini; Aksaray ili merkezli otobüs ile şehirlerarası yolcu 60 taşımacılığı pazarında faaliyet gösteren Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti , Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti , Aksaray Birlik Tur . Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 4054 sayılı Kanun u n 4. maddesini ihlal edip etmedikleri. F. İDDİALARIN ÖZETİ : İddialar, Nevşehir de yerleşik otobüs işletmecisi teşebbüslerin fiyatlarını birlikte belirledikleri, ayrıca 2005 yılı başında birleşerek aralarındaki rekab ete kalıcı olarak son verdikleri savlarını içermektedir. G. DOSYA EVRELERİ: İhbar başvurusunun Kurum kayıtlarına 22.2.2005 tarih ve 1188 sayı ile girmes i üzerine hazırlanan 2005 -4-28/İİ-05-M.O.A sayılı İlk 70 İnceleme Raporu, Rekabet Kurulu nun 10.2.2005 tar ih ve 05 -10 sayılı toplantısında görüşülerek 4054 sayılı Kanun un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Karara istinaden hazırlanan 9.6.2005 tarih ve 2005 -4-28/Ö.A. -05-M.O.A. sayılı Ön Araştırma Raporu Rekabet Kurulu'nca değer lendirilerek 13.6.2005 tarih ve 05-39/523 -M sayılı kararla, Nevşehir Kapadokya Tur . Taş . Ltd. Şti., Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ), Metro Seyahat Taşımacılık Tic. A.Ş., Es Nevtur Adi Komandit Şti. (İhsan A KKOÇ , Muharrem ERYILMAZ ), Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic. Ltd. Şti., Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. , Yeşil 80 Aksaray Tur . Nak . San. ve Tic. Ltd. Şti ve Aksaray Birlik Tur . Nak . San. ve Tic. Ltd. Şti ne yönelik soruşturma açılmış tır. Soruşturma süreci içerisinde Rekabet Kurulu nun 28.10.2005 t arih ve 05 -75/1020 sayılı Kararı ile, Lüks Kent Turizm Seyahat Ltd. Şti. ve Halil İbrahim MIZRAK soruşturmaya dahil edilmiştir. Hazırlanan 12.12.2005 tarih ve S.R./05 -10 sayılı Soruşturma Raporu , aynı Kanun un 45 . maddesi uyarınca Rekabet Kurulu nun tüm üy eleri ile ilgili taraflara tebliğ edilmiş; Soruşturma Raporunda, haklarında Kanun ihlali olup olmadığı tespit ve değerlendirilmesi yapılan on adet teşebbüs ten 30 gün içerisinde yazılı savunmalarının gönderilmesi talep edilmiştir. 06-38/478 -130 3 90 Taraflardan Nevşehir Kap adokya Tur . Taş . Ltd. Şti., Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ), Metro Seyahat Taşımacılık Tic. A.Ş., Es -Nevtur Adi Komandit Şti. (İhsan AKKOÇ , Muharrem ERYILMAZ ), Nevşehirliler Turizm Sey ahat İşl. ve Tic. Ltd. Şti., Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. , Yeşil Aksaray Tur . Nak . San. ve Tic. Ltd. Şti, Aksaray Birlik Tur . Nak . San. ve Tic. Ltd. Şti ve Lüks Kent Turizm Ulusl. Taş. Tic. Ltd. Şti. ikinci yazılı savunmalarını yapmışlar; vefat ettiği gerekçesiyle soruşturma bildirimi de Kurumumuza iade edilen Halil İbr ahim MIZRAK ın ise ilk yazılı savunması ve ikinci yazılı savunması alınamamıştır. İkinci savunmalarında birincisine nazaran farklılıklar bulunan teşebbüslerin savunmalarına yönelik Soruşturma Heyeti nin değerlendirmelerini içeren Ek Görüş Raporu 6.3.2006 100 tarihinde hazırlanmış, Kanun un 45 . maddesi uyarınca Rekabet Kurulu nun tüm üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ edilmiştir. Taraflardan Metro Seyahat Taşımacılık San. Ve Tic. A.Ş. nin yaptığı ek savunma 7.3.2006 tarih ve 1390 sayı ile Kurumumuza intikal etmi ştir. Soruşturmanın diğer taraflarının ek savunmaya ilişkin 30 günlük süreleri 6.4.2006 tarihinde sona ermiştir; Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic. Ltd. Şti, Nevşehir Kapadokya Turizm Taşımacılık Ltd. Şti. ve Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ) nün ek savunm aları ise 7.4.2006 tarihinde Kurumumuz kayıtlarına intikal etmiştir. 14.4.2006 tarih ve 06 -27/324 -M sayılı Kurul kararı ile, sözlü savunma toplantısının 110 30.5.2006 tarihinde yapılmasına karar verilmiştir. Anılan tarihte yapılan sözlü savunma toplantısının ardından Kurul, 31.5.2006 tarih ve 06 -38/478 sayı ile nihai kararını vermiştir. Kurul un nihai kararı, gerekçeli karar daha sonra tebliğ edilmek üzere 14.5.2006 tarihinde taraflara tefhim edilmiştir H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ Soruşturma Heyetinde yer alan raportörler tarafından; Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic. Ltd. Şti. nin ve Metro Seyahat Taşımacılık Tic . A..Ş. nin birlikte hakim durumda bulundukları Nevşehir ili 120 merkezli otobüs ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı hizmet pazarında pazara yeni girecek teşebbüslerin faaliyetlerini zorlaştırma k amacıyla ve bu sonucu doğuran bir şekilde birlikte davranış yoluyla hakim durumlarını kötüye kullanmakla 4054 sayılı Kanun un 6. maddesini ihlal ettikleri ; Nevşehirlile r Turizm Seyahat İşl. ve Tic. Ltd. Ş ti. nin aynı zamanda, komşu coğrafi pazardaki teşebbüsler ile coğrafi pazar paylaşımı ve rekabet koordinasyonunu amaçlayan ve bu sonucu doğuran bir anlaşma yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal ettiği; 130 Es Nevtur Adi Komandit Şti (İhsan AKKOÇ , Muharrem ERYILMAZ ), Nevşehir Kapadokya Tur. Taş. Ltd. Şti. . ve Lüks Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ) nün, Nevşehir ili merkezli şehirlerarası yolcu taşımacılığı hizmet pazarında rekabeti bozma amacı taşıyan birden fazla anlaşmaya taraf olmak suretiyle 14. 1.2005 tarihine kadar 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal ettikleri ; 06-38/478 -130 4 Lüks Kent Turizm Ulusl. Taş. Tic. Ltd. Şti. nin Göreme ilçesinde faaliyet gösteren teşebbüsler arasında yapılan anlaşmaya iştirak ettiği ve dolayısıyla, 4054 sayılı Kanun un 4. madd esini ihlal ettiği; firmanın, rekabet ihlali olarak değerlendirilen sözkonusu anlaşmaya taraf olmadığı yönündeki ilk yazılı savunmasındaki 140 iddiasına ilişkin ispat yükünün Lüks Kent Turizm Ulusl. Taş. Tic. Ltd. Şti. nde olduğu ve teşebbüsün anılan anlaşmaya taraf olmadığının kabul edilebilmesi için firma kaşesini ihtiva eden rekabeti bozucu anla şmanın Lüks Kent Turizm Ulusl. Taş. Tic. Ltd. Şti. nin piyasadaki davranışlarını hiçbir surette etkilemediği nin anılan teşebbüs ce ispat edilmesi gerektiği ; Aksaray İli merkezli otobüs ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı hizmet pazarında faaliyet gösteren Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. , Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Aksaray Birlik Turizm Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 2001 yılından bu yana rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmaya taraf olmak suretiyle 4054 150 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal ettikleri ; Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti . ve Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin ayrıca, komşu coğrafi pazardaki teşebbüs ile co ğrafi pazar paylaşımı ve rekabet koordinasyonunu amaçlayan ve bu sonucu doğuran bir anlaşma yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal ettikleri ; Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin bahse konu rekabet ihlaline öncü lük etmiş olduklarının ve ihlale katılmayarak 4054 sayılı Kanun hükümlerine uymaya kararlı olan rakip 160 teşebbüsün faaliyetlerini zorlaştırmak üzere komşu coğrafi pazarda hakim durumda bulunan Nevşehirliler Turizm Sey . İşl. ve Tic. Ltd. Şti. ile 4054 sayılı Kanuna aykırı bir anlaşma imzalamalarının anılan teşebbüslerin ihlaldeki kusurlarını artırdığı; 4054 Sayılı Kanun un 4. maddesi hükümlerine aykırılık oluşturan anlaşmaya son verme çabası gösteren Aksaray Birlik Turizm Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin aynı zamanda söz konusu anlaşmayı ilgili coğrafi pazardaki diğer iki teşebbüse oranla daha kısa süre uygulamış olmasının bu teşebbüsün ihlaldeki kusurunu azalttığı; 170 Halil İbrahim MIZRAK hakkında herhangi bir yasal işle m yapılm asına gerek bulunmadığı ifade edilmiştir. 180 06-38/478 -130 5 I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar I.1.1. İlgili Ürün Pazarı İlgili ürün pazarı, haklarında önaraştırma yürütülen tarafların faaliyetleri dikkate 190 alınarak otobüs ile şehirlerarası yolcu t aşıma hizmetleri pazarı olarak belirlenmiştir. I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Önaraştırmaya konu şehirlerarası yolcu taşıma şirketlerinin faaliyetlerini Nevşehir ve Aksaray merkezli hatlarda sunmaları sebebiyle ilgili coğrafi pazar lar Nevşehir merkezli k arayolu yolcu taşıma hatları ve Aksaray merkezli karayolu yolcu taşıma hatları olarak tespit edilmiştir. 200 I.2. Yapılan Tespitler ve De ğerlendirmeler I.2.1. Nevşehir Kapadokya Tur. Taş. Ltd. Şti. , Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ), Es-Nevtur Adi Komandit Şti. (İhsan AKKOÇ, Muharrem ERYILMAZ ) Hakkında I.2.1.1. Göreme Kasabası Otobüs Yazıhaneleri Ön Anlaşmasıdır Başlıklı Anlaş ma Ön araştırma kapsamında Raportörler tarafından Nevşehir de yapılan yerinde 210 inceleme esnasında, Nevtur Turizm in (Osman BUDAK imzası yla), Göreme Turizm in (Yüksel ÇİNER imzasıyla), Kapadokya Turizm in (Ersin ULUDAĞ ve Yusuf DAĞDELEN imzasıyla) ve Kent Turizm in (Halil İbrahim MIZRAK imzasıyla) kaşesinin bulunduğu Göreme Kasabası Otobüs Yazıhaneleri Ön Anlaşmasıdır başlıklı bir protok ol bulunmuştur. Ön araştırma ve soruşturma safhalarında yapılan incelemeler sonucunda, anlaşmada imzası bulunan, Osman BUDAK , Yüksel ÇİNER , Ersin ULUDAĞ ve Yusuf DAĞDELEN adlı gerçek kişilerin her birinin, bağlı bulundukları ana firmaların Göreme şubeleri nde görevli olarak çalıştıkları öğrenilmiştir. 220 I.2.1.2. Geçerlilik Tarihi 1.2.2003 Olarak Tanımlana n Protokol Başlıklı Anlaşma Nevşehir İlinde yapılan yerinde inceleme esnasında, Nevtur Turizm, Göreme Turizm ve Kapadokya Turizm arasında imzalanan ve 1. 2.2003 tarihinden itibaren geçerli olacağı belirtilen bir anlaşma daha bulunmuştur. Söz konusu anlaşma ile 06-38/478 -130 6İstanbul -Nevşehir bilet fiyatı 30.000.000 TL (30 YTL) olarak belirlenmiş, ayrıca firmaların sefer sayıları ve sunacakları ikramlar da koordine edilmi ştir. I.2.2. Lüks Kent Turizm Ulusl. Taş. Tic. Ltd. Şti. ve Halil İbrahim Mızrak 230 Hakkında I.2.2.1. Göreme Kasabası Otobüs Yazıhaneleri Ön Anlaşmasıdır Başlıklı Anlaşma Ön araştırma kapsamında Nevşehir de yapılan yerinde inceleme esnasında, Nevtur Tur izm in (Osman BUDAK imzasıyla), Göreme Turizm in (Yüksel ÇİNER imzasıyla), Kapadokya Turizm in (Ersin ULUDAĞ ve Yusuf DAĞDELEN imzasıyla) ve Kent Turizm in (Halil İbrahim MIZRAK imzasıyla) kaşelerinin bulunduğu Göreme Kasabası Otobüs Yazıhaneleri Ön Anlaş masıdır başlıklı bir 240 protokol bulunmuştur. Anlaşmada Halil İbrahim MIZRAK ın bağımsı z bir teşebbüs olduğu şeklinde yorumlanabilecek ibare ve hükümler yer almaktadır. Örneğin, anlaşmanın 3. maddesine el yazısı ile Halil İbrahim merkez firmadır ibaresi eklenmiştir. Yine 5. maddesinde Göreme Kasabasındaki merkez firma ve Halil İbrahim MIZRAK yukarıdaki şartlara uyacaklardır hükmü yer almaktadır. Anlaşmanın 8. maddesinde ise, Doğu ve Halep biletlerini Halil İbrahim satacak, doğacak karın yarısı havuza a tılacaktır hükmü bulunmaktadır. 250 I.2.3. Nevşehirliler Turi zm Seyahat İşl. ve Tic . Ltd. Şti. Hakkında I.2.3.1. 4054 Sayılı Kanun un 4. Maddesi Kapsamındaki Tespit ve Deliller: I.2.3.1.1 Nevşehirliler Tur izm Sey ahat İşl. ve Ticaret Ltd. Şti. Yetkilis i ile Yapılan Görüşmeye İlişkin Bilgi Tutanağı: Şirket Yetkilisi tarafından, raportörlerin, Birleşmeden istediğiniz ekonomik neticeyi elde ettiniz mi? şeklindeki sorusuna ilişkin olarak; Hayır, elde edemedik .Hatta Aksaray şirketleri olan Yeni Aksaray Seyahat ve Aksaray 260 Birlik Nevşehir den İstanbul a 15 YTL ye yolcu taşımaya başladılar. Biz bu durumdan dolayı mağdur oluk. Bu yüzden Nevşehir den İstanbul a yolcu taşıyan Yeni Aksaray Seyahat ile karşılıklı olarak Aksaray dan ve Nevşehir den Ankara ve İst anbul a yolcu taşımama anlaşması yaptık. Özetle, Yeni Aksaray Seyahat in Nevşehir den yolcu almaması karşılığı biz de Aksaray dan yolcu almıyoruz. Bu anlaşmayı sözlü olarak yaptık, protokole dökmedik ifadesi kullanmıştır. I.2.3. 1.2. Nevşehirliler Tur izm Sey ahat İşl. ve Tic . Ltd. Şti. , Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan Sözleşme: 270 06-38/478 -130 7Görevli Raportörlerce yapılan yerinde inceleme de, Nevşehirliler Turizm Seyahat İşletme ve Ticaret Ltd. Şti. , Yeni Aksaray Sey . Tur. ve Ticaret Ltd. Şti. ve Yeşil Aksaray Tur . Nak . San . ve Tic . Ltd. Şti . arasında imzalanmış bir sözleşme bulunmuştur. I.2.3.2. 4054 Sayılı Kanun un 6. Maddesi Kapsamındaki Tespit ve Deliller: I.2.3.2.1. Nevşehirliler Turiz m Seyahat İşl. ve Tic Ltd . Şti. ile Metro Seyahat Taşımacılık Tic. A.Ş. nin Nevşehir Ili Coğrafi Pazarında Birlikte Hakim 280 Duruma Gelmesi: Kurum raportörlerinin Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic Ltd. Şti. Yetkilisi ile yaptıkları görüşmeden ve Metro Seyahat Taşımacılık Tic. A.Ş nin İlk yazılı savunmasındaki ifadelerden, Metro Seyahat Taşımacılık Tic . A.Ş. ile Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic Ltd Şti . arasındaki ilişkinin, 16 .5.2003 tarihinde imzalanan acentelik sözleşmesi ile başladığı anlaş ılmaktadır. Nevşehir ili merkezli otobüs ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarında, 14.1.2005 tarihi öncesinde, Es Nevtur Adi Komanfit Şti. (İhsan Akkoç, Muharrem 290 ERYILMAZ ) Nevşehir Kapadokya Tur . Taş . Ltd. Şti. ve Lüks Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ), D1 yetki belgesiyle şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapmakta; Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic. Ltd. Şti. . ise F1 yetki belgesiyle ilgili ürün pazarında Metro Turizm adına acentelik hizmeti sunmaktadır. Öte yandan, Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl . ve Tic . Ltd. Şti. nin ortaklarından Mehmet ÖZBAY , sahip olduğu otobüsleri Metro Turizm in Nevşehir filosunda sözleşmeli olarak çalıştırmaktadır. 14.1.2005 tarihine kadar süren birleşme sürecinde önce Es Nevtur Adi Komandit Şirketi (İhsan AKKOÇ , Muharrem ERYILMAZ ), Nevşehir Kapadokya 300 Tur. Taş . Ltd. Şti. ve Lüks Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ), kendilerinde sözleşmeli olarak çalışan otobüslerin sözleşmelerini feshetmişlerdir. Bunun ardından, öz mal otobüslerinin bir kısmını Nevşehirliler Turizm Seyahat İş l. ve Tic. Ltd. Şti. ne devreden söz konusu firma ortaklarına, Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic. Ltd. Şti. nin toplam 5 .000.000.000 Türk Liralık ana sermayesini oluşturan Mehmet ÖZBAY ve Mustafa DURMUŞ un sahip oldukları yüzer hisseden Lüks Göreme Turizm in eski sahibi Recep ÖNCÜ ye 48; Nevşehir Kapadokya Turizm Taşımacılık Ltd. Şti. nin ortaklarından Tevfik KURTÇU ya 10, Tevfilk ORAL a 10, Mustafa ARMAĞAN a 10; Es Nevtur Adi Komandit Şti . nin ortaklarından Muharem ERYILMAZ a 48 olmak üzere toplam 310 126) his se verilmiştir. Es Nevtur Adi Komandit Şti . nin diğer ortağı İhsan AKKOÇ yeni şirketten hisse almamış, daha önce ortaklığı bulunmayan Ali AKKOÇ a 10, Doğan AKKOÇ a 10, Raşit DURMUŞ a ise 10 hisse verilmiştir. Yukarıda detayları sunulan hisse devirlerine paralel olarak, daha önce Es Nevtu r Adi Komandit Şti. (İhsan AKKOÇ , Muharrem ERYILMAZ ), Nevşehir Kapadokya Tur. Taş. Ltd. Şti. ve Lüks Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ) de 06-38/478 -130 8otobüslerini sözleşmeli olarak çalıştıran otobüs sahipleri, Nevşehirliler Turizm Sey. İşl. ve Tic. Ltd. Şti. ile yeni bir sözleşme yaparak bu firma ile çalışmaya başlamışlardır. Son olarak da daha önce sadece F1 acentelik yetki belgesi 320 bulunan Nevşehirliler Turizm Sey. İşl. ve Tic. Ltd. Şti. , D1 şehirlerarası yolcu taşıma yetki belgesi almış; bi rleşme öncesinde D1 yetki belgesi bulunan diğer üç firma ise bu yetki belgelerini iptal ettirmişlerdir. Böylece, Nevşehirliler Turizm Sey. İşl. ve Tic. Ltd. Şti. , Nevşehirliler Seyahat adıyla, hem Nevşehir merkez olmak üzere, İstanbul, Ankara, İzmir Antaly a, Mersin, Çanakkale, Kayseri, Marmaris ve Hopa güzergâhlarında şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapmaya başlamış hem de Nevşehir merkezli Ankara, İstanbul ve Antalya güzergâhlarında faaliyet gösteren Metro Turizm in acenteliğini devam ettirmiştir. Öte yan dan bu işlemin gerçekleşmesiyle Nevşehirliler Seyahat, Nevşehir merkezli İzmir, Mersin, Çanakkale, Kayseri, Marmaris ve Hopa güzergâhlarında 330 tek firma olarak kalmış; İstanbul, Ankara ve Antalya güzergâhlarında ise Metro Turizm ile beraber iki firma kalmışt ır. Dolayısıyla 14.1.2005 tarihinde, Nevşehirliler Seyahat ve Metro Turizm in, Nevşehir ili merkezli otobüs ile şehirlerarası yolcu taşımacığı pazarında toplam %100 e varan pazar payıyla birlikte hakim duruma geldikleri noktasında herhangi bir şüphe bulunm amaktadır. İlgili pazardaki bu durum, 2005 yılının Temmuz ayına kadar devam etmiş, bu süreç içerisinde pazara girmek isteyen teşebbüsler, terminalde boş yazıhane bulunmadığı için pazara girememişlerdir. Bu yönde başvuru yapıp da 340 Belediye den olumlu yanıt alamayan teşebbüslerden birisi , Yeni Aksaray Seyahat olup, teşebbüs yetkililerinin konuyla ilgili ifadeleri önaraştırma aşamasında tutulan görüşme tutanaklarında yer almaktadır. Öte yandan, Nevşehir Belediyesi nden alınan 7.11.2005 tarih ve 2947 sayılı ya zıda da Nevşehir Adnan Menderes Şehirlerarası Yolcu Terminali nde boş yazıhane olmadığı için mevcut şartlarda talep eden firmalar a yazıhane tahsisinin mümkün olmadığı vurgulanmıştır. Birleşme işleminin gerçekleştiği 14.1.2005 tarihinden yaklaşık altı ay s onra, 2005 yılının Temmuz ayında, Kent Turizm, Nevşehir Adnan Menderes Otogarında 350 yazıhanesi bulunan Cemal YILMAZ ile anlaşarak ilgili ürün pazarında faaliyete başlamıştır. Böylece ilgili ürün pazarında, Nevşehirliler Seyahat, Metro ve Kent Turizm faaliyet gösterir hale gelmiştir . Nevşehirliler Seyahat İstanbul, Ankara, İzmir Antalya, Mersin, Çanakkale, Kayseri, Marmaris ve Hopa güzer gahlarında faaliyet göstermekteyken ; Kent Turizm İzmir, Antalya, Kayseri ve Marmaris güzergahlarında, Metro Turizm ise, İstan bul, Ankara ve Antalya güzergahlarında faaliyet göstermektedir . Kent Turizm in pazara girişiyle Nevşehirliler Seyahat ve Metro Turizm in toplam %100 e varan pazar payı azalmıştır. Ancak Kent Turizm in Nevşehir üzerinden geçen tüm otobüslerinin Kayseri den kalktığı dolayısıyla, sınırlı yolcu kapasitesi ile Nevşehir den geçtiği hususu ile pazarın 360 önemli bir kısmını teşkil eden İstanbul ve Ankara güzergahlarında halen sadece Metro Turizm ile Nevşehirliler Seyahat in faaliyet gösterdikleri hususu dikkate alındı ğında, Kent Turizm in pazara girişinin, Metro Turizm ve Nevşehirliler 06-38/478 -130 9Seyahat in ilgili pazardaki birlikte hakim durum pozisyonunu değiştirmediği anlaşılm akktadır . I.2.3.2. 2. Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic Ltd Şti. ile Metro Seya hat Taşımacılık Ticaret A.Ş. nin Nevşehir ili Coğrafi Pazarında ki Birlikte Hakim Durum larını Kötüye Kullanmaları : 370 - Nevşehir Adnan Menderes Şehirlerarası Yolcu Terminali ndeki Mevcut Durum ve Nevşehir Belediyesi ile Yapılan Yazışma : Nevşehir Adnan Menderes Şehirleraras ı Yolcu Terminali nde Raportörlerce yapılan yerinde incelemeler esnasında, anılan terminalde Metro Turizm in ve Nevşehirler Seyahat in yazıhanelerinin yanında, birtakım otobüs f irmalarının tabelalarının asılı olduğu yazıhanelerin de var olduğu gözlenmiş; a ncak yapılan incelemler sonucunda sözkonusu yazıhanelerin de esasında Nevşehirliler Seyahat tarafından işletildiği tespit edilmiştir. 380 Soruşturma esnasında, Nevşehir Belediyesi ne bir yazı yazılmış ve otogardaki yazıhanelerin mevcut durumu ve yeni firmala rın Nevşehir Otogarı na girip giremeyecekleri hususu sorulmuştur. Nevşehir Belediyesi nden alınan cevabi yazıda halen Nevşehir Adnan Menderes Şehirlerarası Yolcu Terminali nde bulunan 16 yazıhanenin, iki tanesinin Es -Nevtur da, dört tanesinin yine Es - Nevtu r un ortakları Muharrem ERYILMAZ ve İhsan AKKOÇ ta, dört tanesinin Lüks Göreme Turizm in sahibi Recep ÖNCÜ de, iki tanesinin Metro Turizm de, bir tanesinin Kent Turizm in acenteliğini yürüten Cemal YILMAZ da, iki tanesinin Kapadokya Turizm de, bir tanesini n de sadece Kırşehir e çalışan Ahmet AKYAR ve Ahmet ŞENCAN da kiralık olduğu belirtilmiştir 390 Nevşehir Belediyesinin yazısında ayrıca, mevcut şartlarda Nevşehir Adnan Menredes Şehirlerarası Yolcu Terminali nde yazıhane açmak isteyen firmaları n yer bulunmadı ğı için geri çev rilmek zorunda kal ındığı; ancak firmaların şehir merkezinden yer kiralamaları halinde, sadece ara durak olarak kullanılması kaydıyla otogard a peron tahsisi yapılabileceği belirt ilmiştir. Metro Seyahat Taşımacılık Tic. A.Ş. nin yazılı savu nmasında ise, firmalarının Nevşehir Adnan Menderes Şehirlerarası Yolcu Terminali nde yazıhane sahibi veya kiracısı durumunda bulunmadığı, Nevşehir Terminali ndeki Metro Turizm 400 Yazıhanesinin Metro Turizm in acentası olan Nevşehirliler Turizm Sey. İşl. ve Ti c. Ltd. Şti. ne ait olduğu belirtilmiştir. Bu bilgiler ışığında, Nevşehir Adnan Menderes Şehirlerarası Yolcu Terminali ndeki onaltı yazıhaneden on dördünün , halen Nevşehirliler Seyahat in kendisi ve ya ortakları tarafından kiralık olarak tutulduğu anlaşılma ktadır. - Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. Yetkililer i ile Yapılan Görüşmeye İlişkin Bilgi Tutanağı: 06-38/478 -130 10Önaraştırma sürecinin devam ettiği 12 .5.2005 tarihinde kurum raportörlerinin 410 Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilileri ile yaptıklar ı görüşmede, anılan şahıslar, Nevşehir Belediyesi ne, Nevşehir Otogarı nda yazıhane açabilmek için yazılı bir talepte bulunduk. Ancak, bize otogarda boş yazıhane olmadığı belirtilerek yardımcı olunamayacağı söylendi. Bize verilen yazılı belgenin bir örneğ ini size de sunabiliriz demişlerdir. . I.2.4. Metro Seyahat Taşımacılık Tic. A.Ş. I.2.4.1. Metro Seyahat Taşımacılık Ticaret A.Ş. ile Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic Ltd Şti. nin Nevşehir ili Coğrafi Pazarında Birlikte Hakim 420 Duruma Gelmesi: Konuyla ilgili tespitler, Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic Ltd Şti. ile ilgili bölümde sunulduğu için bu bölümde tekrar sunulmayacaktır . I.2.4.2. Metro Seyahat Taşımacılık Ticaret A.Ş. ile Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic Ltd Şti. nin Nevşeh ir ili Coğrafi Pazarında ki Birlikte Hakim Durum larını Kötüye Kullanmaları : Konuyla ilgili tespitler, Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic Ltd Şti. ile ilgili 430 bölümde sunulduğu için bu bölümde tekrar sunulmayacaktır. I.2.5. Aksaray İli Merkezli Otobüs ile Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığı Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüsler: I.2.5.1. Aksaray Birlik Turizm Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. , Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki Havuz Anlaşma sı: Ön Araştırma sürecinde anılan teşebbüslerin yazıhanelerinde yapılan yerinde 440 incelemeler esnasında, Aksaray da yerleşik üç teşebbüsün sürdürmekte oldukları bir havuz anlaşmasının yürütülmesinde kullanılan bilgisayar donanımına rastlanmıştır. Havuz anla şması uyarınca taraflar ın otobüslerinin hareket saatlerini birlikte belirleme lerinden elde edilen gelir de üç teşebbüs arasında paylaşılmak üzere havuzda toplanmaktadır. Aksaray Birlik Turizm Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. nin 11.5.2004 tarihinde yaptıkları ve rekabete son veren anlaşmada, taraflar rekabeti ortadan kaldıracaklarını ve söz konusu protokolü bozan tarafın güvenilir bir kişiye 450 verilecek olan 100.000 (Yüzbi n) Euro değerindeki senedinin karşı tarafa verileceğini kararlaştırmışlardır. Konuya ilişkin tutanaklarda, otobüs şirketlerinin yetkilileri anlaşma yaptıklarını kabul etmektedirler. Raportörlerin Yeni Aksaray Sey . Tur . ve Tic . Ltd. Şti. yetkilileri ile birlikte düzenledikleri tutanakta şu ifadeler yer almaktadır: 2001 06-38/478 -130 11yılının Mayısında Yeşil Aksaray, Yeni Aksaray ve Aksaray Birlik olarak fiyat anlaşması yaptık. Ortak bir havuz kurduk. Kesilen biletlerin karı havuza atılıyordu ve yukarıda değinilen üç firm a arasında (Aksaray Birlik Turizm ve Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Yeşil Aksaray Turizm Nakliyat Sanayi ve Ticaret 460 Limited Şirketi ve Yeni Aksaray Seyahat Turizm ve Ticaret Limited Şirketi) eşit olarak paylaşılıyordu. Bu durumdan gayet memnund uk . 2001 2005 yılları arasında yürütülen işbirliği, Aksaray Birlik firmasının yetkilileri tarafından da doğrulanmaktadır. Nitekim, Aksaray Birlik Turizm Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilileri ile yapılan görüşmede, raportörlerin 2001 2005 yılları arasında havuz sistemi nasıl işliyordu? şeklindeki sorusuna yetkililer , Her firma ayrı yazıhanelerde ayrı biletlerle çalışıyordu, ancak firmaların bilgisayarları birbirine bağlı idi. Her firmada biriken para, havuza aktarılıyor ve üç firma arasında paylaşıl ıyordu yanıtını vermişlerdir. Öte yandan, Aksaray Birlik 470 firmasının yetkilileri, firmalarının 11.5.2004 tarihinde Yeşil Aksaray ve Yeni Aksaray ile protokol imzalayarak havuz sistemine dahil olmasının sebebini O dönemde yeni otobüs almıştık, zor durumday dık. Yeni Aksaray ve Yeşil Aksaray, havuza girmememiz halinde fiyat düşürmekle bizi tehdit etti. Dolayısıyla havuza katılmak zorunda kaldık. şeklinde açıklarken, 2005 yılının Şubat ayında havuz sisteminden ayrılmalarının sebebini ise, Bir dönem biz de h avuz uygulaması içerisinde bulunduk. Ancak servisimiz de diğerlerinden daha kaliteli idi. Havuz uygulamasında bizler bu farkımızı ortaya koyamıyorduk. Bizler hizmette rekabet etmek istiyoruz ve firmamıza güveniyoruz ancak havuz sisteminde bu mümkün olmuyor Belirttiğim gibi, havuz sisteminde Yeni Aksaray ve Yeşil Aksaray çok 480 kötü bir servis sundular ve bizlerin de imajını zedelediler. Bu dönemde pek çok müşterimizi kaybettik. Bu yüzden havuzdan ayrıldık. şeklinde ifade etmişlerdir. Aksaray Birlik Tur. Nak . San. Ve Tic. Ltd. Şti. havuzdan 2005 yılının şubat ayında ayrılmasına rağmen, Yeşil Aksaray Tur . Nak . San . ve Tic . Ltd. Şti. ve Yeni Aksaray Sey . Tur. ve Tic . Ltd. Şti. havuz uygulamasına devam etmişlerdir . Konuyla ilgili olarak, düzenlenen tutanaklard a otobüs şirketlerinin yetkilileri havuzun Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında devam ettiğini kabul etmektedirler. Yeni Aksaray Sey . 490 Tur. ve Tic . Ltd. Şti. yetkilileri ilgili tutanakta aşağıd aki ifadeler de bulunmuşlardır: Şu anda havuz uygulamamız devam edememektedir. Çünkü Aksaray Birlik rekabet etmektedir. Ancak, havuz uygulamamız devam etmemesine rağmen, bizler Yeşil Aksaray ve Aksaray Seyahat olarak birlikte hareket etmekteyiz ve zararı mızı azaltabilmek için Aksaray Birliğe karşı tek araba kaldırmaktayız. Dosya mevcudu bilgilere göre, y apılan yerinde incelemeler sırasında, hakkında önaraştırma yapılan taraflarca özel bir bilgisayar sisteminden bahsedilmiştir. Aynı konuda, Yeni Aksara y Sey . Tur. ve Tic . Ltd. Şti. yetkilileri i le düzenlenen tutanakta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: ... Konya dan programcı bir arkadaş 500 çağırdık, bizim için özel bir program yazdı. Her firma kendi yazıhanesinde bulunan bilgisayarlara bu programı yükledi ve bilgisayarlar network (ağ) 06-38/478 -130 12kablosuyla birbirine bağlandı. Bu bilgisayar programı ve bilgisayarların birbirlerine bağlanması suretiyle bilet hangi firmadan kesilirse kesilsin, her firmadan kesilen biletler görülebilmekteydi ve karımızı yani havuzda biri ken parayı anlık olarak görebiliyorduk. Sistemimiz gayet güzeldi ve Türkiye de bu uygulamayı ilk biz yaptık Bu program halen, şu anda Aksaray Seyahat ve Yeşil Aksaray ın yazıhanelerinde çalışmaktadır. I.2.5.2 . Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. , Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. 510 ve Tic. Ltd. Şti. ve Nevşehirliler Turizm Sey. İşl. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan Sözleşme : Görevli Raportörlerce yapılan yerinde inceleme de, Nevşehirliler Turizm Sey. İşl. ve Tic. Ltd. Şti. , Yeni Aksaray Sey . Tur. ve Ticaret Ltd. Şti. ve Yeşil Aksaray Tur . Nak. San . ve Tic . Ltd. Şti . arasında imzalanmış bir sözleşme bulunmuştur. Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. nin temsilcileri, ile yapılan görüşmede, taraflar, Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic. Ltd. Şti. ile pazar paylaşımı anlaşması yaptıklarını kabul etmişler ve Nevşehir Belediyesi ne, Nevşehir 520 Otogarı nda yazıhane açabilmek için yazılı bir talepte bulunduk. Ancak, bize otogarda boş yazıhane olmadığı belirtilerek yardımcı olunamayacağı söylendi. Bize ve rilen yazılı belgenin bir örneğini size de sunabiliriz. Bu durum üzerine Nevşehir Turizm ile karşılıklı olarak Aksaray ve Nevşehir den otobüs kaldırmama kararı aldık. Diğer bir ifadeyle biz Nevşehir den yolcu almıyoruz, Nevşehir Turizm de Aksaray dan yolcu almıyor. Bu sözlü anlaşmayı henüz protokol olarak hazırlamadık. Bu anlaşmayı bir yerde, Nevşehir de yazıhane açamadığımız için yapmak zorunda kaldık ifadesini kullanmışlardır. Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin temsilcisi ile yapılan görüşmede 530 ise, raportörlerin Kayseri arabanız Nevşehir den geçiyor. Nevşehir den yolcu indirip bindiriyor musunuz? şeklindeki sorusuna, Nevşehir Turizm ile karşılıklı olarak anlaştık. Nevşehir Turizm ile Yeşil Aksaray ve Yeni Aksaray olarak birlikte birbirimizin otogarına girmeme ve sefer düzenlememe kararı aldık. Aksaray Birlik bu anlaşmanın dışındadır. şeklinde cevap verilmiştir. Söz konusu görüşmede şirket temsilcisi , anılan anlaşmanın yazılı hale getirildiğini de belirtmiştir. I.3. Savunmalar I.3.1. Nevşehir Kapadokya Tur . Taş . Ltd. Şti., Lüks Göreme Turizm (Recep 540 ÖNCÜ ) ve Es -Nevtur Adi Komandit Şti. (İhsan AKKOÇ, Muharrem ERYILMAZ ) ın Savunmaları I.3.1.1. ilk Yazılı Savunma ları Teşebbüs lerin temsilci tarafından Kurum a gönderilen ilk yazılı sa vunma larda, kararda bahsedilen ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerden bir suret almak amacıyla Kuruma başvurulduğu, ancak herhangi bir cevap alınamadığı ve bu suretle savunma haklarının sınırlandırıldığı ileri sürülmektedir. 06-38/478 -130 13 550 Sözkonusu savunma larda ayrı ca, s oruşturma usulü ve soruşturmacının ifade alma sırasında kullandığı taktik ve diğer yöntemler in hukuka aykırı olduğu ileri sürülmekte, dosyada bulunan tüm ifade ve beyanlara itiraz edilmekte , raportörlerin ifade sırasında yönlendirme yap mış oldukları, oluşa uygun olmayan beyanları el yazısı ile yazmış oldukları ve imza ettirdikleri iddia edilmektedir. Savunma larda devamla, soruşturma sırasınd a müvekkil şirket ler adına yapılan açıklamalar ile sunulan belgelerin şirketi temsil yetkisi olan kişilerce mi yoksa bu hususta yetkisi bulunmayan kişilerce mi yapıldığının tartışmalı olduğu 560 belirtilmekte ve soruşturmaya konu olan hususların müvekkil şirket tarafından gerçekleştirildiği kabul edilse dahi, yapıldığı iddia edilen fiyat anlaşmalarının uygulanmadığı id dia edilmekt edir. Savunmalar da ayrıca , Kara Taşımacılığı sektöründe Ulaştırma Bakanlığı nın fiyat belirleme yetkisinin bulunduğu i leri sürülmekte ve konuyla ilgili değerlendirme yapılırken bu hususun da dikkate alınması gerektiği ifade edilmektedir. Taraflarn savunmalarında son olarak, soruşturma konusu iddialara konu olan eylemlerin Nevşehir ili nde gerçekleştiğinden hareketle, bölgenin küçüklüğüne ve 570 ihlalin boyutuna dikkat çekilmekte ve hissedilir derecede etkinin oluşmadığı gerekçesiyle müvekkileri al eyhine herhangi bir cezai işlem tesis edilmemesi talep edilmektedir. I.3.1.2 İkinci Yazılı Savunmaları Teşebbüs lerin temsilci since yapılan ikinci yazılı savunma larda, ilk yazılı savunma larda ifade edilen hususlara ek olarak, soruşturma raporunun tarafla ra tebligatında rapor ekinde yer alan ve ticari sır niteliği taşımayan birtakım belgelerin kendilerine gönderilmemesinin taraflarının savunma hakkını kısıtladığı 580 iddia edilmektedir. Savunma larda ayrıca, soruşturma raporundaki iddalara dayanak teşkil eden belge ve delillerin ne şekilde, nereden elde edildiğinin belirli olmadığı iddia edilmektedir. I.3.2. Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic . Ltd. Şti. nin Savunması: Nevşehir Kapadokya Tur . Taş. Ltd. Şti., Lüks Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ) ve Es-Nevtur Adi Komandit Şti. (İhsan AKKOÇ, Muharrem ERYILMAZ ) ın temsilcisi 590 aynı zamanda Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic . Ltd. Şti. nin temsilcisi olup, Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic . Ltd. Şti adına yapılan savunmalar, Kapadokya Tur . Taş . Ltd. Şt i., Lüks Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ) ve Es - Nevtur Adi Komandit Şti. (İhsan AKKOÇ, Muharrem ERYILMAZ ) ın savunmaları ile aynı içeriğe sahiptir. Dolayısıyla, Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic Ltd Şti. nin savunmaları burada tekrar edilmeyecektir. 06-38/478 -130 14 I.3.3. Metro Seyahat Taşımacılık Tic. A.Ş. nin Savunması 600 I.3.3.1. İlk Yazılı Savunma Şirket temsilcisi tarafından imzalanan savunmada, soruşturmaya dayanak teşkil eden deliller taraflarına sunulmadığı için savunma haklarının önemli ölçüde sınırlandırıldığı öne sürül müş Avrupa Birliği nden, AEG - Telefunken v. Commission , ICI-Solvay ve Soda Ash davalarına atıfta bulunulmuştur. Temsilciye göre, dosyada olduğu belirtilen bilgi ve belgelere dayanılarak, müvekkil aleyhine karar oluşturulması hukuka aykırı olacaktır. Yasanın 44/3. fıkrası gereği, ilgili belgeler kurum kararına dayanak yapılamaz . 610 Savunmada devamla, taraflarına gönderilen soruşturma tebligatında herhangi bir delil ve değerlendirmenin bulunm adığı belirtilmekte, Nevşehir Terminali nde herhangi bir yazıhanenin sahibi veya kiracısı değilken ve ilgili pazarda sadece Ankara , Antalya ve İstanbul güzergahlarında faaliyet gösterirken firmalarının birlikte hakim durumda bulunduğu ve bu hakim durumu kötüye kullandığı iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu ileri sürülmektedir. Yazılı savunmada devamla, m üvekkil şirketin Nevşehirliler Turizm Sey. İşl. ve Tic. Ltd. Şti. ile bu şirketin henüz kendi adına taşıma yapma yetkisinin bulunmadığı 16.5. 2003 tarihinde acentelik sözleşmesi imzaladığı belirtilm ekte, 620 soruşturma kapsamındaki iddiaların aslında Nevşehirliler Turizm Se y. İşl. ve Tic. Ltd. Şti. nin daha sonraki faaliyetlerine ilişkin olduğu na değinilmekte , müvekkil şirketin acentesinin kendi iç işleyişi ve idari kararları yla ilgilenmediği ve ilgilenm e yükümlülüğü nün de bulunmadığına dikkat çekilmekte ve Nevşehirliler Turizm in gerçekleştirmiş olduğu bir işlemden dolayı sırf acentalık ilişkisi var diye müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı ileri sürülmektedir. I.3.3.2. İkinci Yazılı Savunma 630 Teşebbüsün ikinci yazılı savunmasında, soruşturma raporundaki iddiaların hukuki dayanaktan yoksun olduğu iddiasının yanında, soruşturma raporunda Metro Seyahatin süregiden diğer soruşturmalarda da tahkikat kapsamında olduğunun belirtilmiş olmasından hareketle, soruşt urma raporunun objektiflikten uzak ve son derece ön yargılı olduğu ileri sürülmektedir. Savunmada ayrıca, Metro Seyahat in akit serbestisine sahip olduğuna vurgu yapılmakta ve Metro Seyahat in Nevşehirliler Seyahat ile olan ticari ilişkisini yasaklayan herhangi bir Kanun hükmü nün bulunmadığı ileri sürülmektedir. 640 Teşebbüsün, Kurum raportörleri tarafından hazırlanan Ek Görüş e ilişkin cevabı da alınmış olup, sözkonusu yazıda Metro Seyahat Taşımacılık Tic. A.Ş. nin 06-38/478 -130 15Nevşehir ilinde faaliyet gösteren teşebb üsler arası ndaki oluşuma taraf olmadığına değinilmiş ve teşebbü slerinin Nevşehirliler Turizm Sey. İşl. ve Tic. Ltd. Şti. nin yolcu taşıma faaliyetine başlayarak kendilerine rakip duruma geldiği dönemde de Nevşehirliler Seyahat ile olan acentalık ilişkisini sürdürmesinin sözleşme serbestisi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. I.3.4. Lüks Kent Turizm Seyahat Ltd. Şti. nin Savunması 650 Teşebbüs tarafından gönderilen ilk yazılı savunmada, Lüks Kent Turizm Ulusl. Taş. Tic. Ltd. Şti. nin G öreme Kasabasındaki yetkili acentesinin 23 .8.1999 tarihinden bu yana Ali ULUDAĞ olduğuna dikkat çekilmiştir. Teşebbüsün ikinci yazılı savunmasında, taraflarının soruşturma ka psamına alınmasına neden olan Göreme Kasabası Otobüs Yazıhaneleri Ön Antlaşması dır başlıklı ve bir dizi rekabet ihlali içeren anlaşmanın kendilerini temsile yetkili olmayan bir şahısça imzalandığı, o şahsın kullandığı kaşenin Lüks Kent Turizm kaşesinden bir bakışta ayırt edilebileceği ve kendilerinin bu anlaşmadan haberdar olmadıkla rı ileri sürülmüş, haberdar olmadıkları ve 660 kendilerini bağlamayan anlaşma hükümlerinin şirketleri tarafından uygulanmadığının da bilet numunelerinden görülebileceği belirtilmiş ve fiyat anlaşmasına konu hattın kendi iş hacimleri içinde kayda değer bir payı olmadığına vurgu yapılarak şirketlerinin bu kadar sınırlı sayıda bilet için bir fiyat anlaşmasına katılmasının ticari hayatın doğal akışına aykırı olacağı savunulmuştur. I.3.5. Halil İbrahim MIZRAK Halil İbrahim MIZRAK ın soruşturma tebligatı, kendisi nin vefat ettiği gerekçesiyle 670 Kurumumuza iade edilmiş olup, savunması alınamamıştır. I.3.6. Aksaray Birlik Tur. Nak. San. Ve Ti c. Ltd. Şti. nin Savunması Aksaray Birlik Turizm Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin ilk yazılı savunması nda özetle, Aksaray Birlik Turizm Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin soruşturmaya konu havuz uygulamasına, ilgili pazarda faaliyet gösteren Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ünvanlı firmaların tehdit ve baskıları sonucunda zorunl uluk icabı taraf olduğu ileri sürülmekte, bu durumun kendileri tarafından defalarca ilgili makamlara iletildiği belirtilmekte ve 680 baskı ve zorlama sonucu sözkonusu havuz anlaşmasına taraf olan teşebbüslerinin , 4054 sayılı Kanun u ihlal ettiğini n ileri sürül emeyeceği ifade edilmektedir. Teşebbüsün ikinci yazılı savunmasında da ilk yazılı savunmasındaki hususlar tekrar edilmiştir. 06-38/478 -130 16 I.3.7. Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti ve Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. 690 ve Tic. Ltd. Şti. nin Savunmalar ı Teşebbü slerin temsilcisi tarafından sunulan s avunma dilekçe lerinin esasa ilişkin bölümün de ağırlıklı olarak , nüfus yönünden küçük bir il olarak kabul edilebilecek Aksaray ın coğrafi konumu itibariyle, değişik güzergahlarda faaliyet gösteren otobüs firmalarının uğ rak yeri olduğuna ve bu durumun Aksaray merkezli faaliyet gösteren otobüs firmalarını zor duruma düşürdüğüne dikkat çekilmekte, bu şartlar altında müvekkillerinin bir havuz anlaşması yapmak zorunda kaldıkları ifade edilmekte ve sözkonusu anlaşmanın da Reka bet Kurumu uzmanlarınca tespit edildiği tarihten itibaren sonlandırıldığı ileri sürülmektedir. 700 Savunmada ayrıca, Nevşehir de yerleşik otobüs firmaları ile imzalanan anlaşmanın , teşebbüslerinin Nevşehir ilindeki faaliyetlerini güçleştirmeye yönelik şiddet ve fiziki güç kullanımını da içeren birtakım uygulamaların sonucunda imzalanmış bir centilmenlik anlaşması olduğu belirtilmekte ve sözkonusu anlaşmanın hiçbir zaman uygulanmadığı ifade edilmektedir. I.4. Savunmaların Değerlendirilmesi I.4.1. Nevşehir Kapadokya Tur. Taş. Ltd. Şti. , Lüks Göreme Turizm (Recep 710 ÖNCÜ ), Es-Nevtur Adi Komandit Şti. (İhsan AKKOÇ, Muharrem ERYILMAZ ) Teşebbüslerin temsilci tarafından Kurum a gönderilen ilk yazılı savunma larda, kararda bahsedilen ve dosyada yer alan bilgi ve be lgelerden bir suret almak amacıyla Kurum a başvurulduğu, ancak herhangi bir cevap alınamadığı ve bu suretle savunma haklarının sınırlandırıldığı ileri sürülmektedir. 4054 sayılı Kanun ve AB mevzuatı çerçevesinde, literatürde dosyaya giriş hakkı olarak adlandırılan konuya ilişkin olarak kısa bir değerlendirme yapılmalıdır. 720 Dosyaya giriş hakkı 4054 sayılı Kanun un 44. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin ikinci fıkrasında, Haklarında soruşturmaya başlandığı bildirilen taraflar sözlü savunma hakkını kullan ma taleplerine kadar Kurum bünyesinde kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evrakın ve mümkünse elde edilmiş olan her türlü delilin bir nüshasının kendilerin verilmesini isteyebilir. denilmekte, devamı fıkrada ise, Kurul, tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği konuları kararlarına dayanak teşkil edemez hükümlerine yer verilmektedir. Bu hükümlerden de anlaşılacağı üzere, hakkında soruşturma açılmış taraflara Kanun un 44/2. maddesi ile dosyaya giriş hakkı tanınmış, 44/3. maddesi il e de 730 teşebbüslerin kendini savunma hakkı bir bakıma güvence altına alınmıştır. Kanun un 44/2. maddesiyle teşebbüslerin Kurum bünyesinde kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evrakın ve mümkünse elde edilmiş her türlü delilin bir nüshasını sözlü sav unmaya kadar talep edebilecekleri ifade edilmiş tir. 06-38/478 -130 17 Bu noktada, dosya kapsamında karartılması muhtemel delillerin varlığı ve soruşturmanın güvenliği, hakkında soruşturma yürütülen taraflara ilişkin ileri sürülen iddiaların ancak soruşturma raporunun tamam lanması ile net bir şekilde ortaya konulabileceği hususları göz önünde bulundurularak, soruşturma açılması 740 kararının alındığı aşamada taraflara yapılan bildirimde kararda yer alan temel suçlama ve iddialara yer verilmesinin yeterli olduğu, taraflara herhan gi bir belgenin gönderilmemesi gerektiği kanaati ile hareket edilmi ştir. Sözü edilen aşamada da yukarıda yer verilen sakıncalar ortaya çıkabileceğinden bu şekilde dosyaya giriş hakkının tanınması uygun görülmemiştir. Bununla birlikte, dosya kapsamındaki t araflara ilişkin belgeler ticari sırlar çıkarıldıktan sonra soruşturma raporu ile birlikte taraflara gönderilm iştir. Yukarıda da değinildiği üzere, Kanun un 44/2. maddesi uyarınca taraflar, sözlü 750 savunma hakkını kullanma taleplerine kadar Kurum bünyesind e kendileri hakkında düzenlenmiş her türlü evrakı ve mümkünse elde edilmiş olan her türlü delilin bir nüshasını talep edebilmektedir. Bunun yanı sıra, aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca Kurulun tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği konu ları kararlarına dayanak yapması da mümkün olmamaktadır. Tüm bu güvencelerin yanında Kanun un 45. ve 46. maddeleri ile hakkında soruşturma yürütülen taraflara soruşturma raporunun tebliğ edilmesini takiben iki defa yazılı, bir defa da sözlü savunma hakkı t anınmaktadır. Dolayısıyla ilk yazılı savunma aşamasında belge gönderilmemesi nedeniyle tarafların savunma hakkının kısıtlandığının ileri sürülmesinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. 760 Sözkonusu savunma larda ayrıca, s oruşturma usulü ve soruşturmacını n ifade alma sırasında kullandığı taktik ve diğer yöntemler in hukuka aykırı olduğu ileri sürülmekte, dosyada bulunan tüm ifade ve beyanlara itiraz edilmekte Raportörlerin ifade sırasında yönlendirme yapmış oldukları, oluşa uygun olmayan beyanları el yazısı ile yazmış oldukları ve imza ettirdikleri iddia edilmektedir. Yerinde incelemeler esnasında Raportörlerce firma yetkililerine yetki belgeleri ve kurum kimlik kartları sunulmuş ve önaraştırmanın amacı hakkında gerekli bilgiler 770 verilmiştir. Nevşehirliler Turizm Sey. İşl. ve Tic. Ltd. Şti. nin yetkilisi ile yapılan görüşmede de bu kişinin ifadeleri doğrultusunda görüşme tutanağı hazırlanmış, tutanak yetkilinin kendisi tarafından da okunup onaylanarak imzalanmıştır. Dolayısıyla, tarafların soruşturma usulüne ilişkin itirazlarının kabul edilmesi mümkün değildir. Savunmada devamla, soruşturma sırasında, müvekkil şirketler adına yapılan açıklamalar ile sunulan belgelerin şirketi temsil yetkisi olan kişilerce mi yoksa bu hususta yetkisi bulunmayan kişilerce mi yapıldığının tartışmalı olduğu ileri sürülmekte, soruşturmaya konu olan hususların müvekkil şirket tarafından 780 06-38/478 -130 18gerçekleştirildiği kabul edilse dahi, yapıldığı iddia edilen fiyat anlaşmalarının uygulanmadığı iddia edilmek tedir. 4054 sayılı Kanun un 4. madd esi nde, belirli mal veya hizmet pazarında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikteki teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliği kara r ve eylemleri yasak kabul edilmiştir. Kanun un metninden de anlaşılacağı üzere teşebbüsler arasındaki herhangi bir anlaşmanın veya teşebbüs birliği kararı nın 4054 sayılı Kanun kapsamında suç teşkil etmesi için bu anlaşmanın uygulanmış olmasına gerek 790 yoktur. Öte yandan tarafların ifadelerinde, soruşturmaya konu anlaşmaların uygulanmadığının, taraflarınca sunulacak bilet örnekleriyle ispatlanabileceği belirtilmiş olmasına rağmen, savunma nın hiçbir aşamasın da herhangi bir bilet örneği sunulmamıştır . Savunm ada ayrıca, Kara Taşımacılığı sektöründe Ulaştırma Bakanlığı nın fiyat belirleme yetkisinin bulunduğu ifade edilmekte ve konuyla ilgili değerlendirme yapılırken bu hususun da dikkate alınması gerektiği ileri sürülmektedir. Karayolu Taşıma Yönetmeliği nin 38. maddesinde ücret tarifelerine ilişkin olarak , 800 Düzenli yolcu, eşya ve kargo taşımaları ile ilgili ücret tarifeleri, yetki belgesi sahiplerince geçerlilik süresi de belirtilmek suretiyle hazırlanır. Bu ücret tarifelerinin uygulamaya konulmasından önce, yetki belgesi sahiplerince Bakanlığa bildirilerek Görülmüştür şerhinin alınması zorunludur. hükmü yer almaktadır. Buna göre, Ulaştırma Bakanlığı nın fiyat belirleme yetkisi bulunmamaktadır. Firmalar uygulamak istedikleri fiyatı Ulaştırma Bakanlığı na sunmakta, Bakanlık ise sadece görülmüştür şerhi düşmektedir. Savunmada son olarak, soruşturma konusu iddialara konu olan eylemlerin Nevşehir ili nde gerçekleştiğinden hareketle, bölgenin küçüklüğüne ve ihlalin boyutuna dikkat 810 çekilmekte ve hissedilir d erecede etkinin oluşmadığı gerekçesiyle müvekkileri aleyhine herhangi bir cezai işlem tesis edilmemesi talep edilmektedir. Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar hissedilir derecede etki oluşmamış olsa bile, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında yasaklanmıştır. Dolayısıyla, teşebbüslerin yukarıdaki savunmasına katılmak mümkü n değildir. 820 I.4.2. Lüks Kent Turizm Uluslararası Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti Teşebbüsün savunmasında, taraflarının soruşturma kapsamına alınmasına neden olan Göreme Kasabası Otobüs Yazıhaneleri Ön Antlaşmasıdır başlıklı ve bir dizi rekabet ihlali iç eren anlaşmanın kendilerini temsile yetkili olmayan bir şahısça imzalandığı, o şahsın kullandığı kaşenin Lüks Kent Turizm kaşesinden bir bakışta ayırt edilebileceği ve kendilerinin bu anlaşmadan haberdar olmadıkları 06-38/478 -130 19ileri sürülmüş, haberdar olmadıkları ve kendilerini bağlamayan anlaşma hükümlerinin şirketleri tarafından uygulanmadığının da bilet numunelerinden görülebileceği belirtilmiş ve fiyat anlaşmasına konu hattın kendi iş hacimleri 830 içinde kayda değer bir payı olmadığına vurgu yapılarak şirketlerinin b u kadar sınırlı sayıda bilet için bir fiyat anlaşmasına katılmasının ticari hayatın doğal akışına aykırı olacağı savunulmuştur. Lüks Kent Turizm Seyahat Ltd. Şti. nin savunmasında ileri sürdüğü hususların kabul edilebilmesi, anlaşmanın şirketi temsile yet kili kişilerce imzalanmamış olduğunun ve sözkonusu anlaşmanın fiili olarak şirketleri tarafından uygulanmadığının birlikte ispat edilmesine bağlıdır. 840 Lüks Kent Turizm Ulusl. Taş. Tic. Ltd. Şti. tarafından savunma yazısının ekine iliştirilen kaşeler ile Ön Araştırma esnasındaki yerinde incelemelerde bulunan anlaşmanın imza/mühür kısmında görülen Kent Turizm başlıklı mührün tamamen farklı oldukları anlaşılmaktadır. Öte yandan, s avunma yazısı ekinde sunulan bilet fotokopileri , değişik tarihlerde Göreme den Kent Turizm adına satılan biletlerin belirli bir fiyat esnekliği olduğunu ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, Lüks Kent Turizm Ulusl. Taş. Tic. Ltd. Şti. , rekabet ihlalleri içeren 850 fiyat anlaşmasındaki kaşenin şirketin kaşesinden farklı olduğunu ve ayrıc a fiyat anlaşmasının belirlendiği Göreme den Kent Turizm adına kesilen biletlerinin büyük bölümünün , anlaşma hükümlerin in aksine indirim ihtiva ettiğini somut olarak kanıtlayabilmektedir. I.4.3. Halil İbrahim MIZRAK Vefat ettiği gerekçesiyle soruşturma t ebligatı Kurum a geri dönen Halil İbrahim MIZRAK ın, vefatından önce Göreme Kasabası nda Kent Turizm in biletlerinin satıldığı yazıhanede ücretli olarak çalıştığı, dolayısıyla mütevaffa şahsın 4054 860 sayılı Kanun kapsamında teşebbüs niteliğini haiz olmadığı anlaşılmıştır. I.4.4. Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic Ltd Şti. Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic Ltd Şti. nin savunmasına ilişkin değerlendirmeler, Nevşehir Kapadokya Turizm Taşımacılık Ltd. Şti., Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ) ve Es -Nevtur Adi Komandit Şti. (İhsan AKKOÇ, Muharrem ERYILMAZ ) ile ilgili bölümde yapıldığından burada tekrar yapılmayacaktır. 870 06-38/478 -130 20 I.4.5. Metro Seyahat Taşımacılık Tic. A.Ş. Şirket temsilcisi tarafından imzalanan savunmada, soruşturmaya dayanak teşkil eden delill er taraflarına sunulmadığı için savunma haklarının önemli ölçüde sınırlandırıldığı öne sürülmüş Avrupa Birliği nden, AEG - Telefunken v. 880 Commission , ICI-Solvay ve Soda Ash davalarına atıfta bulunulmak suretiyle, dosyada olduğu belirtilen bilgi ve be lgelere dayanılarak, müvekkil aleyhine karar oluşturulmasının hukuka aykırı olacağı iddia edilmiştir. Dosyaya erişim hakkına ilişkin savunmalar, kararın Nevşehir Kapadokya Turizm Taşımacılık Ltd. Şti., Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ), Es -Nevtur Adi Komandit Şti. (İhsan AKKOÇ, Muharrem ERYILMAZ ) a ilişkin bölümde ayrıntılı değerlendirildiği için bu bölümde tekrar edilmeyecektir. Savunmada devamla, taraflarına gönderilen soruşturma tebligatında herhangi bir delil ve değerlendirmenin bulunmadığı belirtilmekte, N evşehir Terminalinde 890 herhangi bir yazıhanenin sahibi veya kiracısı değilken ve ilgili pazarda sadece Ankara Antalya ve İstanbul güzergahlarında faaliyet gösterirken firmalarının birlikte hakim durumda bulunduğu ve bu hakim durumu kötüye kullandığı iddiası nın hukuki dayanaktan yoksun olduğu ileri sürülmektedir. Sözkonusu savunma noktasına ilişkin detaylı değerlendirmeye , Nevşehirliler Seyahat e ilişkin yukarıdaki bölümde yer verilmiş tir. Yazılı savunmada devamla, m üvekkil şirketin Nevşehirliler Turizm Se yahat İşletmeciliği ve Ticaret Ltd. Şti. ile 16.5. 2003 tarihinde acentelik sözleşmesi 900 imzaladığı, bu tarihte Nevşehirliler Turizm in kendi adına taşıma yapma yetkisinin bulunmadığı belirtilmekte, soruşturma kapsamındaki iddiaların aslında Nevşehirliler Seyahat in daha sonraki faaliyetlerine ilişkin olduğu ileri sürülmekte , müvekkil şirketin acentesinin kendi iç işleyişi ve idari kararlarıyla ilgilenmediği ve ilgilenme yükümlülüğünün de bulunmadığına dikkat çekilmekte ve Nevşehirliler Turizm in gerçekleştirmiş olduğu bir işlemden dolayı sırf acentalık ilişkisi var diye müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı iddia edilmektedir. Piyasada faaliyet gösteren teşebbüslerin sözleşme özgürlüklerinin bulunduğu 910 muhakkaktır. Bu bağlamda, Metro Turi zm in de istediği gerçek veya tüzel kişi ile acentalık ilişkisi kurması ve bu ilişkiyi sürdürmesi mümkündür. Ancak teşebbüslerin bu özgürlüklerinin, 4054 sayılı Kanun un yasakladığ ı eylemleri kapsayacak şekilde geniş yorumlanmasına imkan bulunmamaktadır. Dolayısıyla, piyasada faaliyet gösteren teşebbüslerin, sürdürmekte oldukları acentalık ilişkileri de dahil olmak üzere tüm faaliyetlerini basiretli bir tüccar titizliği ile, 4054 sayılı Kanun un emredici hükümlerini ve yasaklamalarını gözeterek t anzim etmel eri gerekmektedir. 06-38/478 -130 21Teşebbüsün savunmasında, soruşturma raporundaki iddiaların hukuki 920 dayanaktan yoksun olduğu iddiasının yanında, soruşturma raporunda Metro Seyahat in süregiden diğer soruşturmalarda da tahkikat kapsamında olduğunun belirtilmiş olmasında n hareketle, soruşturma raporunun objektiflikten uzak ve son derece ön yargılı olduğu ileri sürülmektedir. Soruşturma Raporunun ilgili bölümünde resmi kayıtlara intikal etmiş veri niteliğindeki hususlar (teşebbüsün hangi soruşturmaların kapsamında yer aldığı) yer almaktadır ve hiçbir bölümünde Metro Seyahatin başkaca coğrafi pazarlarda rekabeti ihlal etmiş olabileceği yönündeki kuşkuların işbu soruşturma konusu eylemi gerçekleştirmiş olduğu şüphesini kuvvetlendirdiği ya da benzeri bir yorum 930 bulunmamakta dır. Dolayısıyla teşebbüsün savunmadaki iddiasının kabul edilmesi mümkün değildir. I.4.6. Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. Teşebbüsler savunmalarının bir bölümünü küçük bir yerleşim birimindeki kü çük ölçekli işletmeler oldukları verisine dayandırmaktadır. Küçük ölçekli işletmelerin etkinlik sağlamak yoluyla büyük ölçekli teşebbüslerle rekabetlerini devam ettirebilmek amacıyla ortak hareket etmeleri belirli koşulların yerine getirilmesi 940 durumunda mu afiyet hükümlerinden yararlanır. Ancak bu somut davada etkinlikten sağlanan ticari ve ekonomik avantajların tüketiciye yansıtıldığına dair bir emare bulunmadığı gibi, rekabetin gereğinden fazla kısıtlandığı da görülmektedir. Ayrıca, fiyat belirleme ve paza r paylaşımı içerikli anlaşmanın komşu coğrafi pazarda hakim durumda bulunan teşebbüsü de içerecek şekilde genişletilmesi ve rekabet ihlali teşkil eden eyleme katılmayan rakip teşebbüsün ikna edilmesi amacıyla onun ticari faaliyetini zorlaştıracak kapsamda olması, etkinlik savunmasını zaafa uğratmaktadır. Savunmanın bir diğer unsuru da fiziki güç kullanılarak ve hukuka aykırı eylemler 950 yoluyla (otobüslerin camlarının kırılması, vb) teşebbüslerin birbirlerinin faaliyetlerini güçleştirmesinin tek alternatifi rekabete son veren bir anlaşmanın imzalanmasıymış gibi bir sav içermektedir. Yasadışı fiillere son verilmesinin ancak rekabetin ortadan kaldırılmasıyla mümkün olacağına inanmak olanaksızdır. Türkiye Cumhuriyeti yasalarına tabi her gerçek ve tüzel kişi, aralarında rekabet olsun ya da olmasın diğer birey ya da teşebbüslerle olan ilişkilerinde hukuk kurallarına uymakla yükümlüdür. Dolayısıyla, savunmanın bu unsurunun kabul edilmesi mümkün değildir . I.4.7. Aksaray Birlik Turizm Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. 960 Anılan teşebbüsün savunması, ilgili ürün pazarındaki rakiplerinin şirket ortaklarını ve ailelerini tehdit ettikleri, ayrıca teşebbüsün ticari faaliyetlerini güçleştirici anlaşmalar yoluyla kendilerini havuz anlaşmasına taraf olmaya zorladıkları hususlarını içermektedir. 06-38/478 -130 22 Savunmanın adli makamların yetki alanına giren unsurları hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmadığı için değerlendirme yapmak mümkün olmamakla birlikte, Aksaray ilinde faaliyet gösteren diğer iki firmanın Aksaray Birlik Turizm Nak. S an. ve Tic. Ltd. Şti. ni havuz anlaşmasına riayet etmeye zorlayıcı ve bu 970 firmanın faaliyetlerini güçleştirci bir takım uygulamalar içerisinde bulunduklarına ilişkin deliller tespit edilmiştir. Teşebbüsün savunmasında belirttiği hususları destekleyen bu tes pitler Aksaray Birlik Turizm Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin sorumluluğunu ortadan kaldırmamakla birlikte, teşebbüse yönelik idari para cezasının tayininde dikkate alınacaktır. İ. GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK İ.1. Nevşehir Kapadokya Turizm Taşımacılık Ltd . Şti., Göreme Turizm 980 (Recep ÖNCÜ ) ve Es-Nevtur Adi Komandit Şti. (İhsan AKKOÇ, Muharrem ERYILMAZ ) a İlişkin Tespit ve Delillerin 4054 Sayılı Kanun Kapsamında Değerlendirilmesi: Yerinde incelemeler esnasında, Nevşehir Kapadokya Turizm Taşımacılık Ltd. Şti., Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ) ve Es -Nevtur Adi Komandit Şti. (İhsan AKKOÇ, Muharrem ERYILMAZ ) nin taraf oldukları iki adet anlaşma ele geçirilmiştir. Bu anlaşmalardan ilki, Göreme Kasabası Otobüs Yazıhaneleri Ön Anlaşmasıdır 990 başlıklı anlaşmadır. Sözko nusu anlaşmanın bütünü incelendiğinde, anlaşma ile hem otobüs işletmesi firmaların fiyatlarında koordinasyonun amaçlandığı, hem de bu firmaların biletlerini kesen acenteler arasında bir havuz oluşturularak Göreme Kasabası ndaki acentelik hizmetinde bir işb irliğine gidildiği görülmektedir. Anlaşmanın fiyat koordinasyonuyla ilgili temel hükmü, 1. maddesindeki, Firmalar arasında antlaşma yapılarak bilet ücretlerinin kesinlikle düşük yazılmaması hakkında mutabakata varılmıştır. ibaresidir. Anlaşmanın diğer ma ddeleri ise, dolaylı olarak firmaları da ilgilendirmekle beraber esasen Göreme Kasabası ndaki acentelik hizmetlerinin koordinasyonuna ilişkindir. Dolayısıyla, Göreme Kasabası Otobüs Yazıhaneleri Ön Antlaşmasıdır başlıklı anlaşma, 4054 sayılı Kanun un 4. 1000 maddesinde yasaklan belirli mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma, ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte teşebbüsler arası anlaşmalar kapsamına girmektedir. Bahse konu anlaşmayla ilgili olarak değinilmesi gereken bir diğer husus ise, anlaşmanın imzalanma tarihinin belli olmadığıdır. Anlaşmanın 6. maddesi ndeki Göreme Kasabası ndaki üç merkez firma ve Halil İbrahim Mızrak yukarıdaki şartlara uyacaklardır. Uymayan firma ve şahıslar 20.000 Amerikan Doları Tazminat ödeyecektir maddesi, anlaşmanın uygulanması noktasında tarafların kararlılığını göstermektedir. 1010 06-38/478 -130 23Yerinde incelemeler esnasında ele geçirilen bir diğer anlaşma ise, 1.2.2003 tarihinden itibaren geçerli ola cağı belirtilen Protokol başlıklı anlaşmadır. Sözkonusu anlaşma ile İstanbul -Nevşehir bilet fiyatı 30.000.000 TL (30 YTL) olarak belirlenmiş, ayrıca firmaların sefer sayıları ve sunacakları ikramlar da koordine edilmiştir. Öte yandan yaklaşık 700 km ol an İstanbul -Nevşehir seferleri için 1.2.2003 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere fiyat anlaşması yoluyla birlikte belirlenen 30 YTL lik fiyatın, Ulaştırma Bakanlığı tarafından 7.9.2005 tarih ve 25929 Sayılı 1020 Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Karayolu ile Şehirlerarası Yolc u Taşımacılığı Alanında Uygulanacak Taban Ücret Tarifesi Hakkında Tebliğ de belirlenen 25 YTL lik fiyatın üzerinde olduğu göze çarpmaktadır. Artan petrol fiyatları nedeniyle firmaların bugünkü maliyetlerinin 2003 ün Ocak ayı ndaki maliyetlerinden çok daha yüksek olacağı şüphesizdir. Şu halde, bugünkü şartlarda bile 25 YTL nin makul kabul edildiği bir güzergahta, 2003 ün Ocak ayında firmalarca birlikte belirlenen 30 YTL lik fiyatın piyasa tarafından oluşabilecek rekabetçi fiyat ın üzerinde ve yapay olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, Protokol başlıklı anlaşma nın da , 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinde yasaklan belirli mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı 1030 olarak rekabeti engelleme, bozma, ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte teşebbüsler arası anlaşmalar kapsamına girdiği anlaşılmaktadır. Bu noktada, 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde yapılan son değişikliklerle bildirim mecburiyetinin kalkması dolayısıyla ilgili eylemle rin muafiyet tanınıp tanın maması açısından değerlendirmelerin re sen yapılması da gerekmektedir. Bilindiği üzere Kanun un 5 inci maddesine göre Kurul, Kanunla belirlenen koşulların sağlanması halinde, teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4 üncü madde hükümlerinin uygulanmasından 1040 muaf tutulmasına karar verebilir. 02.07.2005 tarihli ve 5388 sayılı Kanunla getirilen değişiklikler çerçevesinde maddenin yeni şekli aşağıda yer almaktadır: Kurul, aşağıda belirtilen ş artların tamamının varlığı halinde (Mülga:02.07.2005 - 5388/1.Md) (...) teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4üncü madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar verebilir: a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması, b)Tüketicinin bundan yarar sağlaması, c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması, 1050 d) Rekabeti (a) ve (b) bentlerinde ki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması, (Değişik:02.07.2005 -5388/1.Md) Muafiyet belirli bir süre için verilebileceği gibi, muafiyetin verilmesi belirli şartların ve/veya belirli yükümlülüklerin yerine getirilmesine bağlanabil ir. Muafiyet kararları anlaşmanın ya da uyumlu eylemin 06-38/478 -130 24yapıldığı veya teşebbüs birliği kararının alındığı yahut bir koşula bağlanmışsa koşulun yerine getirildiği tarihten itibaren geçerlidir. Kurul, birinci fıkrada gösterilen şartların gerçekleşmesi halind e, belirli konulardaki anlaşma türlerine bir grup olarak muafiyet tanınmasını sağlayan ve bunların şartlarını gösteren tebliğler çıkarabilir. 1060 Yapılan değişiklikle, ilgilinin talebi üzerine ibaresi madde metninden çıkartılmıştır. Artık muafiyet değerlend irmesi yapılabilmesi için ilgilinin talebine ihtiyaç duyulmamaktadır. Dolayısıyla, soruşturma dosyasına konu olay bakımından da ilgillerin bu yönde taleplerinin olmamasına rağmen muafiyet değerlendirmesi yapılmalıdır. Bu noktada, yapılan anlaşma ların fiyat anlaşması olması ve yukarıda sunulan muafiyet şartlarını sağlamaması sebebiyle anlaşmaların Kanun un 5. maddesinde düzenlenmiş olan muafiyet kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Yukarıda aktarılan bilgi, belge ve değerlendirmeler ışığ ında; Nevşehir İli coğrafi 1070 pazar ında Faaliyet Gösteren Nevşehir Kapadokya Turizm Taşımacılık Ltd. Şti., Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ) ve Es -Nevtur Adi Komandit Şti. (İhsan AKKOÇ, Muharrem ERYILMAZ ) ın 14.1.2005 tarihi öncesinde birden fazla rekabeti kısıtlayı cı anlaşmay a taraf oldukları ve böylece 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal ettikleri anlaşılmaktadır. İ.2. Lüks Kent Turizm Uluslararası Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti . ne İlişkin Tespit ve Delillerin 4054 Sayılı Kanun Kapsamında Değerlendirilmesi Ön araştırma kapsamında Nevşehir de yapılan yerinde inceleme esnasında, 1080 Nevtur Turizm in (Osman BUDAK imzasıyla), Göreme Turizm in (Yüksel ÇİNER imzasıyla), Kapadokya Turizm in (Ersin ULUDAĞ ve Yusuf DAĞDELEN imzasıyla) ve Kent Turizm in (Halil İbrahim MIZRA K imzasıyla) kaşelerinin bulunduğu Göreme Kasabası Otobüs Yazıhaneleri Ön Anlaşmasıdır başlıklı bir protokol bulunmuştur. Lüks Kent Turizm Seyahat Ltd. Şti. nin savunmasında ise, Kent Turizm in faaliyet alanı içerisinde Göreme Kasabası nın küçüklüğü, a nlaşmadaki kaşeler ile firmanın kullandığı kaşelerin farklı oluşu ve değişik zamanlarda Göreme Kasabasından Kent Turizm adına kesilen biletlerin anlaşmadaki fiyatlardan 1090 farklılık arzetmesi gibi hususlara dikkat çekilerek, Lüks Kent Turizm Ulusl. Taş. Tic. Ltd. Şti. nin Göreme Kasabası Otobüs Yazıhaneleri Ön Anlaşmasıdır başlıklı anlaşmaya taraf olmadığı ileri sürülmüştür. Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında bir anlaşma, tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya da uyuşma yı ifade etmektedir. Bu bağlamda, herhangi bir teşebbüsün anlaşmanın uygulanması yönündeki irade beyanı, bu teşebbüsün a nlaşmaya taraf olduğu yönünde önemli bir karine teşkil etmektedir. 1100 06-38/478 -130 25Lüks Kent Turizm Ulusl. Taş. Tic. Ltd. Şti. nin savunm a yazısının ekine iliştirilen kaşeler ile Ön Araştırma esnasındaki yerinde incelemelerde bulunan anlaşmanın imza/mühür kısmında görülen Kent Turizm başlıklı mührün tamamen farklı oldukları anlaşılmaktadır. Öte yandan teşebbüsün s avunma yazısı ekinde su nulan bilet fotokopileri, Kent Turizm adına Göreme den satılan biletlerin belirli bir fiyat esnekliği nin olduğunu ortaya koymaktadır. Lüks Kent Turizm Ulusl. Taş. Tic. Ltd. Şti. nin savunmasında sunmuş olduğu 1110 diğer hususlarla birlikte, yukarıdaki tespitl erin değerlendirilmesi neticesinde , Lüks Kent Turizm Ulusl. Taş. Tic. Ltd. Şti. nin Nevşehir ili merkezli otobüs ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarında 4054 sayılı Kanunun 4. maddesi ni ihlal eden herhangi bir anlaşmaya taraf olmadığı anlaşılmıştır. İ.3. Halil İbrahim MIZRAK a İlişkin Tespit ve Delillerin 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi Vefat ettiği gerekçesiyle soruşturma tebligatı Kurum a geri dönen Halil İbrahim MIZRAK ın, vefatından önce Göreme Kasabası nda Kent Turizm in bilet lerinin 1120 satıldığı yazıhanede ücretli olarak çalıştığı, dolayısıyla mütevaffa şahsın 4054 sayılı Kanun kapsamında teşebbüs niteliğini haiz olmadığı anlaşılmıştır . İ.4 Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic Ltd Şti. ne İlişkin Tespit ve Delillerin 4054 s ayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi İ.4.1. 4054 Sayılı Kanun un 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirme: Görevli Raportörlerce yapılan yerinde inceleme de, Nevşehirliler Turizm Seyahat İşletme ve Ticaret Ltd. Şti., Yeni Aksaray Sey . Tur. ve Ticaret Ltd. Şti. ve Yeşil 1130 Aksaray Tur . Nak . San . ve Tic . Ltd. Şti . arasında imzalanmış bir sözleşme bulunmuştur. Yeni Aksaray, Yeşil Aksaray ve Nevşehirliler Seyahat arasında yapılan anlaşmanın hükümleri incelendiğinde, anlaşmanın salt pazar paylaşımından ibaret olm adığı görülmektedir. Örneğin, sözleşmenin; Nevşehirliler Seyahat, Aksaray daki Aksaray Birlikle olan sözleşmesini feshedip hiçbir şekilde bilet kesmeyecektir. 20.05.2005 tarihinden sonra Yeşil Aksaray ve Yeni Aksaray ın güzergahları haricinde Yeni Aksaray ve Yeşil Aksaray firmaları ile sözleşme yapacaktır ve Aksaray Birlik de Kayseri -Nevşehir Güzergahında Nevşehirliler 1140 Seyahat in raişine uyacak. rayiş bedeline uymaz ise Nevşehirlilerin yazıhanesinden çıkarılacaktır hükümleri, Yeşil Aksaray ve Yeni Aksar ay firmalarının, Nevşehirliler Seyahat ile vardıkları anlaşma yoluyla, Aksaray ili coğrafi pazarında rakip durumda oldukları Aksaray Birliği zor duruma sokmayı ve böylece anlaşma tarihi itibar ıyla Aksaray ilinde bu iki firma arasında yürütülen havuz uygula masına Aksaray Birliğin tekrar katılmasını amaçladıklarını 06-38/478 -130 26göstermektedir. Öte yandan, sözleşmenin Konya, Aksaray güzergâhında Nevşehirliler Seyahat Aksaray firmalarının raiş bedeline uyacak, Aksaray Birlik de Kayseri, Nevşehir güzergâhında Nevşehirliler Seyahat in raişine uyacak hükmü ise, ayrı coğrafi pazarlarda faaliyet gösteren firmaların, faaliyetlerinin 1150 çakıştığı güzergahlardaki fiyat rekabetini koordine etmeyi amaçladıklarını göstermektedir. Yukarıda da vurgulandığı üzere, Yeni Aksaray, Yeşil Ak saray ve Nevşehirliler Seyahat arasında yapılan anlaşmanın bir amacı bu üç firmanın faaliyetlerinin çakıştığı güzergâhlarda rekabetin kısıtlanması iken; bir diğer amacı ise Aksaray ili ndeki havuz uygulamasından ve Nevşehir ilindeki birleşmeden tarafların amaçladığı verimi alabilmesini sağlamaktır. Böylece taraflar, birbirlerinin pazarlarını tehdit etmeksizin kendi pazarlarında daha rahat faaliyet gösterebileceklerdir. Bu yönüyle, bahse konu anlaşma, gerek Nevşehir ili ve 1160 gerekse Aksaray ili özelinde gerçek leştirilen rekabete aykırı olabilecek işlemlerin bir nevi tamamlayıcısı niteliğindedir. Sözleşmede dikkati çeken bir diğer husus ise, tarafların anlaşmaya istinaden 20.000 Euro luk teminat senedini teminat olarak şahit Mustafa D İRIKOÇ a vermelerine ilişki n hükümdür ki bu da tarafların anlaşmanın uygulanması yönündeki kararlılığını göstermektedir. Bu noktada, 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde yapılan son değişikliklerle bildirim mecburiyetinin kalkması dolayısıyla ilgili eylemlerin muafiyet tanınıp 1170 tanınamaması açısından değerlendirmelerin re sen yapılması da gerekmektedir. Bilindiği üzere Kanun un 5 . maddesine göre Kurul, Kanunla belirlenen koşulların sağlanması halinde, teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4 . madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar verebilir. 2.7.2005 tarih , 5388 sayılı Kanunla getirilen değişiklikler çerçevesinde maddenin yeni şekli aşağıda yer almaktadır: Kurul, aşağıda belirtilen şartların tamamının varlığı halinde (Mülga:02 .07.2005 - 5388/1.Md) (...) teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4üncü madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar verebilir: 1180 a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme v e iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması, b)Tüketicinin bundan yarar sağlaması, c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması, d) Rekabeti (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması, (Değişik:2.7.2005 -5388/1.Md) Muafiyet belirli bir süre için verilebileceği gibi, muafiyetin verilmesi belirli şartların ve/veya belirli yükümlülüklerin yerine getirilmesine bağlanabilir. Muafiyet kararları anlaşmanın ya da uyumlu eylemin yapıldığı veya teşebbüs birliği kararının alındığı yahut bir koşula bağlanmışsa 1190 06-38/478 -130 27koşulun yerine getirildiği tarihten itibaren geçerlidir. Kurul, birinci fıkrada gösterilen şartların gerçekleşmesi halinde, belirli konulardaki anlaşma türlerine bir gr up olarak muafiyet tanınmasını sağlayan ve bunların şartlarını gösteren tebliğler çıkarabilir. Yapılan değişiklikle, ilgilinin talebi üzerine ibaresi madde metninden çıkartılmıştır. Artık muafiyet değerlendirmesi yapılabilmesi için ilgilinin talebine ihtiyaç duyulmamaktadır. Dolayısıyla, soruşturma dosyasına konu olay bakımından da ilgillerin bu yönde taleplerinin olmamasına rağmen muafiyet değerlendirmesi yapılmalıdır. Bu noktada, fiyatların koordinasyonu, bölge ve pazar paylaşımı, rakiplerin faaliyetle rinin zorlaştırılması gibi amaçlar taşıyan 1200 sözkonusu anlaşmanın, Kanun un 5. maddesinde düzenlenmiş olan muafiyet kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Yukarıda aktarılan bilgi, belge ve değerlendirmeler ışığında; Nevşehirliler Turizm Sey. İşl. ve Tic. Ltd. Şti. nin, Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile yaptığı anlaşma ile 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal ettiği anlaşılmıştır. İ.4.2. 4054 Sayılı Kanun un 6. Maddesi Kapsamı nda Değerlendirme: Nevşehirliler Turizm Sey. İşl. ve Tic. Ltd. Şti. ile Metro Seyahat Taşımacılık Tic. 1210 A.Ş. nin Nevşehir ili merkezli otobüs ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarında birlikte hakim durumda bulunduklarına ilişkin tespit ve değerlendir melere Kararın 1.2.3.2.1 bölümünde ayrıntılı olarak yer verilmiştir. Nevşehir Adnan Menderes Şehirlerarası Yolcu Terminali nde raportörlerce yapılan yerinde incelemeler esnasında, anılan terminalde Metro Turizm in ve Nevşehirler Seyahayat in yazıhaneleri nin yanında, birtakım otobüs firmalarının tabelalarının asılı olduğu yazıhanelerin de var olduğu gözlenmiş; ancak yapılan incelemler sonucunda sözkonusu yazıhanelerin de esasında Nevşehirliler Seyahat tarafından işletildiği tespit edilmiştir. 1220 Kararın 1.2. 3.2.1. bölümünde de belirtildiği üzere, Nevşehir Belediyesi tarafından gönder ilen yazı da, mevcut şartlarda Nevşehir Şehirlerarası Yolcu Terminali nde yazıhane açmak isteyen firmaların yer bulunmadığı için geri çevrilmek zorunda kalındığı; ancak firmaların şehir merkezinden yer kiralamaları halinde, sadece ara durak olarak kullanılması kaydıyla otogarda peron tahsisi yapılabileceği belirtilmiştir. Karayolu Taşıma Yönetmeliği nin 13. maddesi uyarınca, firmaların şehirlerarası yolcu taşımacılığı faaliyetine başlayabilmeleri için, seferlerin başladığı kalkış ve 1230 bittiği varış noktalarındaki en az bir yolcu terminaline bağımsız olarak veya birlikte sahip olmaları veya bu terminalin kullanma hakkını haiz olmaları, ayrıca buralarda faal taşımacı olduklarını da ma halli ve mülki makamlardan aldıkları bir yazı ile belgelemeleri gerekmektedir. Yukarıda belirtildiği şekliyle, terminalin ara durak olarak kullanılması, firmaların yolcu taşıma faaliyetine başlamaları için 06-38/478 -130 28yeterli değildir. Dolayısıyla herhangi bir firman ın Nevşehir merkezli şehirlerarası yolcu taşımacılığı faaliyetine başlayabilmesi için, Nevşehir Terminali nden kalkış yapabilmesi, bunun için de mutlaka terminalde yazıhane bulundurması gerekmektedir. Ne var ki, halihazırda terminaldeki tüm yazıhaneler kir alanmış olduğu için, mevcut yazıhane sahiplerinin kabul etmediği firmaların Nevşehir 1240 merkezli sefer düzenleme imkanı bulunmamaktadır. Bu da Nevşehir ili coğrafi pazarında faaliyet göstermek isteyen firmalar için pazara giriş engeli oluşturmaktadır. Nevş ehir İli merkezli otobüs ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarında iki bulgu dikkat çekmektedir. Bunlardan birincisi, Nevşehir Adnan Menderes otogarında Metro Turizm in acenteliğini, kendisiyle aynı hatlarda yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan Nev şehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic Ltd Şti nin yürütmesidir. Diğer bir bulgu da Nevşehirliler Turizm ortaklarının artık kendileri otobüs işletmedikleri halde yazıhane kontratlarını sürdürmeleri ve sınırlı sayıdaki 1250 otogar yazıhanelerini fuzuli yere işgal etmeleridir. Şüphesiz, söz konusu şahıs ve işletmeler bu yazıhanelerin kira ve sair masrafları nedeniyle maddi bir yük altına girmektedirler ki, bu da ticaretin olağan akışına aykırı bir tasarruf olarak dikkat çekmektedir. Her iki davranışın bir arada değ erlendirilmesi ile ortaya çıkan tablo, Nevşehirliler Seyahat ortaklarının kendi kullanmayacakları yazıhanelerin kira kontratlarını devam ettirmek suretiyle kendilerine ve Metro Turizme rakip gelmesini fiilen engelledikleri, bunun maddi külfeti karşılığında da o teşebbüsün biletlerini tekelden kesmek yoluyla acentelik kazancı sağladıklarıdır. Metro Turizm ile Nevşehirliler Seyahat arasında, var olduğu anlaşılan işbirliğinin 1260 yazılı metne dayanmadan yürütülmesini sağlayacak bir ilişki de mevut bulunmaktadır. Aynı gerçek kişi (Mehmet Özbay), bir yandan Metro Turizm in Nevşehir filosundaki otobüslerin büyük bir kısmının sahibi iken diğer yandan Nevşehirliler Turizmin ortağıdır. Bunun yanında, Nevşehirliler Seyahat aynı zamanda rakibi olan Metro Turizm in acentes idir. Bu şartlar altında, tarafların birlikte hareket etmesi için ayrıca bir anlaşmaya da zaten gerek bulunmamaktadır. Dolayısıyla, tarafların içinde bulundukları eylem, 4054 sayılı Kanun un 6. maddesinde bahsi geçen birlikte davranış kavramı ile tanımla nmaktadır. 1270 Bahse konu birlikte davranışın, 4054 Sayılı Kanunun 6. maddesi (a) bendinde anılan şekilde ilgili pazardaki hakim durumun ticari faaliyet alanına başka bir teşebbüsün girmesine engel olunması içerikli bir kötüye kullanma eylemi olduğu görülme ktedir. Yazıhanelerin bloke edilmesi eylemi ile ilgili pazara başkaca rakip teşebbüsün girememesi gerçeği arasındaki illiyet bağı yukarıda açıkça ortaya konulmuştur. Genel kabul gördüğü üzere, otobüs ile yolcu taşımacılığı hizmeti üretim faktörlerinin en m obil (hareketli) olduğu ticari faaliyetler arasındadır. Bir coğrafi pazardaki karlılık komşu ya da uzak coğrafyalardaki karlılıktan çok küçük ölçüde dahi yüksek olsa bir ya da daha fazla sayıda teşebbüs kolayca bu coğrafi pazara girer ve hizmet (birim) bed elleri ülke ortalamasına geriler. Bu davada, ilgili 1280 06-38/478 -130 29coğrafi pazara girişi engelleyen tek unsur, otogardaki yazıhanelerin bloke edilmiş olmasıdır. Metro Turizm in Nevşehirliler Seyahat in kendisine rakip olarak faaliyete başladığını bilmesine rağmen Nevşeh irliler Seyahat le acentelik ilişkisine devam etmesi, Türk Ticaret Kanununda tanınan bir kavram olan basiretli bir tüccar gibi davranma sorumluluğunun dışında kalmaktadır. Aynı şekilde, Nevşehirliler Turizm hissedarlarının da fiilen kullanmadıkları yazıh aneleri belli bir maliyete katlanarak tutmaya devam etmeleri anılan Kanun ile tanınan kavrama aykırı görülmektedir. Her iki davranışın uyumlu olarak ve ilgili ticaret alanına girecek 1290 teşebbüslerin faaliyetini zorlaştırmak üzere yerine getirildiği dikkate a lındığında, bu birlikte davranışın 4054 sayılı Kanun un ilgili 6. maddesine aykırılık içerdiği anlaşılmaktadır. Tarafların yazıhane kira sözleşmelerini devam ettirdiklerinde, ya da Metro Turizm in rakibine komisyon ödemeye devam ettiğinden haberi olmaması gibi bir olasılık görülmediğinden, kastın varlığından kuşku duyulmamaktadır. Ortak davranış içinde olduğu belirlenen teşebbüsler bu davranışlarına başladıkları an itibarıyla pazarın tamamına yakınına hakimdiler. 2005 yılının Temmuz ayında, Kent Turizm in pazara girişi bu hakim pozisyonu etkilemiş olsa 1300 da iki firma, birlikte hakim durumlarını devam ettirmişlerdir. Ancak bu noktada, İstanbul, Ankara, İzmir Antalya, Mersin, Çanakkale, Kayseri, Marmaris ve Hopa güzergahlarında faaliyet gösteren Nevşehirliler S eyahat in ilgili coğrafi pazardaki payının İstanbul, Ankara ve Antalya faaliyet gösteren Metro Turizm den daha fazla olduğunun dikkate alınması gerekmektedir. İ.5. Metro Seyahat Taşımacılık Tic. A.Ş. ne İlişkin Tespit ve Delillerin 4054 sayılı Kanun Kapsamında Değerlendirilmesi Metro Seyahat Taşımacılık Tic. A.Ş. nin Nevşehir ili merkezli otobüs ile 1310 şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarında Nevşehirliler Seyahat ile birlikte hakim durum unu kötüye ku llanmak suretiyle 4054 sayılı Kanun un 6. maddesini i hlal ettiği anlaşılmıştır. Nevşehirliler Seyahat e ilişkin yukarıdaki bölümde konuya ilişkin detaylı değerlendirmeler yapılmış olup bu bölümde tekrar yapılmayacaktır. İ.6. Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. ve Tic. L td. Şti. ne İlişkin Tespit ve Delill erin 4054 Sayılı Kanun Kapsamında Değerlendirilmesi: Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. ve Tic. 1320 Ltd. Şti. yetkililerinin ifadeleri ve raportörlerin yerinde incelemeler esnasındaki tespitleri, Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. , Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Aksaray Birlik Turizm Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında, 2001 yılının Mayıs ayından 2004 yılının Ocak ayına kadar; 2004 yılının Mayıs ayından da 2005 yılının Şubat ayına kadar bir havuz uygulamasının yürütüldüğünü, 2005 yılının şubat ayında, Aksaray Birlik Turizm Nak. San. ve Tic. 06-38/478 -130 30Ltd. Şti. nin havuz sisteminden çıkmasıyla üçlü işbirliğinin sona erdiğini ancak buna rağmen Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic . Ltd. Şti, Yeşil Aksaray Tur . Nak . San. ve Tic . Ltd. Şti nin söz konusu havuz uygulamasına devam ettiklerini göstermektedir. Havuz uygulamasında büyük bir maliyete katlanılarak ortak 1330 bilgisayar ağının kurulması ve 100.000 Euro luk teminat sisteminin bulunma sı, anılan teşebbüsler arasındaki işbirliğinin boyutunu açık bir şekilde göstermektedir. Havuz anlaşmaları, tarafların daha kaliteli, daha ekonomik ve daha ulaşılabilir hizmet sunma güdülerini yok e derek ilgili pazardaki rekabeti bozan eylemlerdir. Buna karşılık, araçların boş koltukla sefere çıkmamaları, yazıhane sayısının azaltılmasına olanak vermesi gibi nedenlerle bir ölçüde etkinlik sağlanmış, ancak sağlanan bu etkinliğin olumlu ticari sonuçları tüketiciye yansıtılmadığı gibi rekabet etkinlik için ge reken ölçüden daha fazla kısıtlanmıştır. Bu yönden, Aksaray daki 1340 otobüs işletmelerinin gelirlerini bir havuzda toplayarak aralarındaki rekabete fiilen son vermeleri, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi (a) bendi ile gösterildiği şekilde ilgili hizmet piyasasın daki rekabetin kısıtlanması sonucunu doğuran bir eylemdir ve Kanun un 5. maddesi ile koşulları belirlenen muafiyetten yararlanması olası görülmemektedir. Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. , Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Nevşehirl iler Turizm Sey. İşl. ve Tic. Ltd. Şti. arasında yapılan ve 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal eden anlaşmaya ilişkin detaylı değerlendirmelere, kararın Nevşehirliler Turizm Sey. İşl. ve Tic. Ltd. Şti. ne ilişkin 1350 1.4.1. bölümünde ayrıntılı olarak deği nildiği için bu bölümde tekrar edilmeyecektir. İ.7. Aksaray Birlik Turizm Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ne İlişkin Tespit ve Delillerin 4054 Sayılı Kanun Kapsamında Değerlendirilmesi: Soruşturma sürecinde elde edilen bilgi ve bulgulardan, Aksaray Birlik Turizm Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 2001 yılından 2005 yılının Şubat ayına kadar değişik dönemlerde havuz anlaşmasına dahil olduğu, ve 2005 yılının şubat ayında ise, anlaşmadan ayrıldığı anlaşılmaktadır. Aksaray Birlik Turizm Nak. 1360 San. ve Tic. Ltd. Şti . nin kendi iradesiyle havuz anlaşmasından ayrılması, bu teşebbüsün havuz anlaşmasına dahil olmasından doğan sorumluluğunu ortadan kaldırmamakla birlikte, teşebbüse ilişkin idari para cezası tayin edilirken bu husus dikkate alınacaktır. Havuz anlaşmasına ilişkin ayrıntılı değerlendirmeler yukarıdaki bölümde yapıldığı için bu bölümde tekrar edilmeyecektir. 1370 06-38/478 -130 31J. SONUÇ Nevşehir ilinde faaliyet gösteren Es Nevtur Adi Komandit Şti. (İhsan AKKOÇ, Muharrem ERYILMAZ ), Lüks Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ ), Nevşehi r Kapadokya Turizm Taşımacılık Ltd. Şti., Metro Seyahat Taşımacılık Tic. A.Ş., Nevşehirliler Turizm Seyahat İşl. ve Tic. Ltd. Şti. , Lüks Kent Turizm Ulusl. Taş. Tic. Ltd. Şti. , Halil İbrahim MIZRAK ile Aksaray İlinde faaliyet gösteren, Yeni Aksaray Seyahat Turizm ve Ticaret A.Ş. (Yeni Aksaray Sey. Tur. ve Tic. Ltd. 1380 Şti.), Yeşil Aksaray Turizm Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Aksaray Birlik Turizm Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. unvanlı karayolu ile yolcu taşımacılığı hizmeti veren şirketlerin 4054 sayılı Kanun u ihlal ettikleri iddiası üzerine 13.6.2005, 05 -39/523 M, 28.10.2005, 05 -75/1020 -M sayılı Kurul k ararları uyarınca yürütülen sor şturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapora, toplanan delillere ve incelenen dosya kapsamına göre; 1. Nevşehirliler Turizm Seyahat İşletme ve Ticaret Limited Şirketi nin ve Metro Seyahat Taşımacılık Ticaret A .Ş. nin birlikte hakim durumda bulundukları Nevşehir İli merkezli otobüs ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı hizmet pazarında 1390 pazara yeni girecek teşebbüslerin fa aliyetlerini zorlaştırma k amacıyla ve bu sonucu doğuran bir şekilde birlikte davranış yoluyla hakim durumlarını kötüye kullanmakla 4054 sayılı Kanun un 6. maddesini ihlal ettiklerine OYBİRLİĞİ ile, 2. Nevşehirliler Turizm Seyahat İşletme ve Ticaret Ltd. Ş ti. nin aynı zamanda, komşu coğrafi pazardaki teşebbüsler ile coğrafi pazar paylaşımı ve rekabet koordinasyonunu amaçlayan ve bu sonucu doğuran bir anlaşma yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal ettiğine OYÇOKLUĞU ile, 3. a) Nevşehirlile r Turizm Seyahat İşletme ve Ticaret Limited Şirketi nin, 4054 1400 sayılı Kanun un 4. ve 6. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle, aynı Kanun un 16. maddesinin ikinci fıkrası ve 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca 6.368 YTL den az olmamak üzere 2004 yılında oluşan yıll ık gayrı safi gelirinin takdiren %2 si oranında 13.453,72 YTL para cezası ile cezalandırılmasına OYÇOKLUĞU ile, b) Metro Seyahat Taşımacılık Ticaret A .Ş. nin 4054 sayılı Kanun un 6. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle aynı Kanun un 16. maddesinin iki nci fıkrası ve 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca 6.368 YTL den az olmamak üzere 2004 yılında oluşan yıllık gayrı safi gelirinin takdiren %2 si oranında 2.962.529,88 YTL para cezası ile cezalandırılmasına OYÇOKLUĞU ile 1410 4. a) Kapadokya Turizm Taşımacılık Limite d Şirketi, Es Nevtur Adi Komandit Şirketi ve Lüks Göreme Turizmin, Nevşehir ili merkezli şehirlerarası yolcu taşımacılığı hizmet pazarında rekabeti bozma amacı taşıyan birden fazla anlaşmaya taraf olmak suretiyle 14.1.2005 tarihine kadar 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal ettiklerine OYÇOKLUĞU ile, 06-38/478 -130 32b) Bu nedenle; adıgeçen teşebbüslerin her birinin 4054 sayılı Kanun un 16. maddesinin ikinci fıkrası ve 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca 6.368 YTL den az olmamak üzere 2004 yılında oluşan yıllık gayrı safi ge lirinin takdiren %2 si 1420 oranında - Kapadokya Turizm Taşımacılık L td. Şti. nin 17.337,10 YTL - Es Nevtur Adi Komandit Şti . nin 30.062,88 YTL - Lüks Göreme Turizm in 46.973,82 YTL para cezası ile cezalandırılmalarına OYÇOKLUĞU ile 5. Aksaray İli merkezli otobüs ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı hizmet pazarında faal Yeni Aksaray Seyahat Turizm ve Ticaret L td. Şti., Yeşil Aksaray 1430 Turizm Nakliyat Sanayi ve Ticaret L td. Şti. ve Aksaray Birlik Turizm ve Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd . Şti. nin 2001 yılından bu yana rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmaya taraf olmak suretiyle 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal ettiklerine OYÇOKLUĞU ile, 6. Yeni Aksaray Seyahat Turizm ve Ticaret L td. Şti. ve Yeşil Aksaray Turizm Nakliyat Sanayi ve Ticaret L td. Şti. nin ayrıca , komşu coğrafi pazardaki teşebbüs ile coğrafi pazar paylaşımı ve rekabet koordinasyonunu amaçlayan ve bu sonucu doğuran bir anlaşma yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal ettiklerine OYÇOKLUĞU ile, 1440 7. a) Yeni Aksaray Seyahat Turizm ve Ticaret L td. Şti. ile Yeşil Aksaray Turizm Nakliyat Sanayi ve Ticaret L td. Şti. nin bahse konu rekabet ihlaline öncü lük etmiş olduklarının ve ihlale katılmayarak 4054 sayılı Kanun hükümlerine uymaya kararlı olan rakip teşebbüsün faaliyetlerini zorlaştırmak üzere komşu coğrafi pazarda hakim durumda bulunan Nevşehirliler Turizm Seyahat İşletme ve Ticaret Ltd. Şti. ile yine 4054 sayılı Kanun a aykırı bir anlaşma imzalamalarının anılan teşebbüslerin ihlaldeki kusurlarını artırdığı gözönüne alınarak: Yeni Aksa ray Seyahat Turizm ve Ticaret Ltd. Şti. ile Yeşil Aksaray Turizm 1450 Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. nin 2001 yılından bu yana rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmaya taraf olarak ve ayrıca komşu coğrafi pazardaki teşebbüs ile coğrafi pazar paylaşımı ve rekabe t koordinasyonu amaçlayan ve bu sonucu doğuran bir anlaşma yaparak, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal ettikleri gerekçesiyle, her birinin aynı Kanun un 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 6.368 YTL den az olmamak üzere 2004 yılında oluşan yıllık gayrı safi gelirinin takdiren %2 si oranında - Yeni Aksaray Seyahat Turizm ve Ticaret Ltd. Şti. nin 6.368 YTL ., - Yeşil Aksaray Turizm Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. nin 44.838 YTL . 1460 para cezası ile cezalandırılmalarına OYÇOKLUĞU ile, 06-38/478 -130 33b) 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi hükümlerine aykırılık oluşturan anlaşmaya son verme çabası gösteren Aksaray Birlik Turizm ve Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. nin aynı zamanda söz konusu anlaşmayı ilgili coğrafi pazardaki diğer iki teşebbüse oranla daha kısa süre uygulamış olmasının bu teşebbüsün ihlaldeki kusurunu azalttığı gözönüne alınarak: Aksaray İli merkezli otobüs ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı hizmet pazarında 1470 faal Aksaray Birlik Turizm ve Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. nin 2001 yılından bu yan a rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmaya taraf olarak 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle aynı Kanun un 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 6.368 YTL den az olmamak 2004 yılında oluşan yıllık gayrı safi gelirinin takdiren %1.5 i oran ında 27.039,27 YTL para cezası ile cezalandırılmasına OYÇOKLUĞU ile 8. Lüks Kent Turizm Uluslararası Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti. nin, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal etmediğine OYBİRLİĞİ ile, 1480 9. 4054 sayılı Kanun kapsamında teşebbüs niteliğin in bulunmadığının tespit edilmesi nedeniyle Halil İbrahim MIZRAK hakkında herhangi bir yasal işlem yapılmasına gerek bulunmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 1490 1500 06-38/478 -130 34 1510 31.5.2006 tarih ve 06 -38/478 -130 Sayılı Kurul Kararına KARŞI OY GEREKÇESİ Nevşehir ilinde faaliyet gösteren Es Nevtur Adi Komandit Şti. (İhsan AKKOÇ, Muharrem ERYILMAZ), Lüks Göreme Turizm (Recep ÖNCÜ), Nevşehir Kapadokya Turizm Taşımacılık Ltd. Şti., Metro Seyahat Taşımacılık Tic. A.Ş., Nevşehirliler Turizm Sey ahat İşl. ve Tic. Ltd. Şti. ile Aksaray İlinde faaliyet gösteren, Yeni Aksaray Seyahat Turizm ve Ticaret A.Ş., Yeşil Aksaray Turizm Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Aksaray Birlik Turizm Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ünvanlı karayolu ile yolcu t aşımacılığı hizmeti veren şirketlerin 4054 sayılı Kanun u ihlal ettikleri iddiasına yönelik olarak yürütülen soruşturma sonucunda alınan kararın 3., 4(b), 5. ve 7. maddelerine aşağıdaki nedenlerden dolayı katılmıyorum: - İlgili pazarın kısmi düzenlemeye ta bi bir pazar olması nedeniyle rekabetin engellenmesine yönelik eylemlerin pazardaki etkisinin sınırlı kaldığı dikkate alındığında verilen cezaların asgari ceza olarak uygulanması gerekmektedir. - Metro Seyahat Taşımacılık Tic. A.Ş. ye başka bir bölgedeki ih lalinden dolayı bölgesel ciro uygulandığı ve ayrıca eylemi birlikte gerçekleştiren teşebbüslerin sadece Nevşehir ili pazarındaki ciroları dikkate alındığı halde, anılan teşebbüsün Türkiye cirosunun cezaya esas alınması, cezanın adilliği bakımından uygun bu lunmamaktadır. - Kararın 5. maddesinde yer alan ihlale Aksaray Birlik Turizm ve Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi nin dahil olmadığı, dolayısıyla 7. maddede yer alan cezanın verilmemesi gerekmektedir. Mustafa PARLAK Başkan 06-38/478 -130 35 31.5.20 06 Tarih ve 06 -38/478 -130 Sayılı Kurul Kararı na KARŞI OY GEREKÇESİ İlgili Kurul Kararı nın 1. maddesindeki, Nevşehirliler Turizm Seyahat İşletme ve Ticaret Limited Şirketi nin ve Metro Seyahat taşımacılık Seyahat Anonim Şirketi nin birlikte hakim durum da bulundukları Nevşehir İli nde pazara yeni girecek teşebbüslerin faaliyetlerini zorlaştırma ve bu sonucu doğuracak şekilde birlikte hareket ederek hakim durumlarını kötüye kullanmak suretiyle rekabeti ihlal ettikleri iddiasına kısmî olarak katılmakla bi rlikte, ilgili teşebbüsler için belirlenen ceza oranlarına ve soruşturma dosyasındaki diğer teşebbüslerle ilgili olarak alınan Kurul Kararı nın diğer maddelerine, daha önce Kastamonu İli nde faaliyet gösteren otobüs işletmeleri ile ilgili Kurul Karar ındak i (09.02.2006 tarih ve 06 -11/143 -33 sayılı) Karşı Oy Gerekçemde belirttiğim benzer sebepler ile katılamıyorum: 1. Gerek ihbar veya şikayet, gerekse ön araştırma veya soruşturma şeklinde olsun Rekabet Kurulu nun gündemini sıklıkla işgal eden hususlardan b iri, otobüs işletmelerinin aralarında anlaşma yaparak, rekabeti ihlâl ettikleri konusudur. Hakkında çok sayıda işlem yapılan; soruşturma açılıp karar verilen ve hatta ilgili çevrelere, ihlâl anlamına gelecek uygulamalardan uzak durulması yönünde defâetle görüş bildirilen bir konuda şikayetlerin devam etmesi, yeni soruşturma kararlarının alınması ve cezaların verilmesi, kanaatimce, konunun bir başka açıdan ele alınıp değerlendirilmesini gerektirmektedir. Kurul Karar larının etkinliği bakımından ve gerekirs e yeni bir yaklaşımın geliştirilmesi için de böyle bir değerlendirmeye ihtiyaç vardır. 2. Rekabetin kalitesi ve kaynak etkinliği bir tarafa bırakılırsa şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarı, belki de ülkemizdeki en rekabetçi pazarlardan biridir. 500 (beş yüz) ün üzerindeki firma ve 10.000 (on bin) e yakın otobüsün faal olduğu bu sektörde, ülke çapındaki pazar açısından en son söylenecek şey, fiyat anlaşmaları yaparak veya pazarı paylaşarak ya da pazara girişi engelleyerek, 4054 Sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal etmek diye tanımlanacak davranışlar olacaktır. Nitekim, pazarın bütünü itibariyle, böyle bir şikâyet, iddia veya tespit de yoktur: Kurul gündemine gelen ihlâl şikâyetleri, bilindiği gibi daha ziyade mikro coğrafi pazar lara, küçük denebi lecek şehir ve bölgelere yöneliktir. 3. Hem ülke pazarı hem de bölgesel pazarlarla ilgili tahlil ve değerlendirmeler yapılırken, tablo nun tamamının görülmesi, sektörün yapı ve işleyişinin birlikte düşünülmesi, faaliyette bulunan piyasa aktörlerinin öze lliklerinin ihmal edilmemesi gerekmektedir: Sektör analizi nin dikkatle yapılması, bu alana dönük rekabet politikası nın etkinliği bakımından olmazsa olmaz niteliktedir. 06-38/478 -130 36Konuyla ilgili kararları etkileyeceğini düşündüğüm bazı olgu lara kısaca işaret etmek istiyorum: a) İlgili piyasada, talebin çok üzerinde bir üretim kapasitesi ya da arz fazlası vardır. Esasen, bugünkü özellikleri, yapı ve işleyişi ile geçici olduğunu, sürdürülebilir olmadığını düşündüğüm şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarınd aki teşebbüsler, sadece kendi aralarındaki rekabetin değil, gittikçe yaygınlaşan otomobil kullanımı ve havayolu taşımacılığının da üstesinden gelmek durumundadır. Talebin çok üzerindeki otobüs sayısı ile çalışan firmalar, kısa dönemlik dolulukların dışın da genellikle düşük kapasite ile çalışmaktadırlar. Ve fizibilitesi yapılmadan alınan yeni otobüsler, kıyasıya artan rekabet sonucu büyük ölçüde düşen kâr marjları, değişen tüketici tercihleri ve yükselen alternatif araçlar çerçevesinde pazarın sıkışıklığı giderek artmaktadır. b) Bırakınız ülke çapındaki sayıları, yüzleri aşan ve birden fazla il ve bölgede ya da bütün ülkede yolcu taşımacılığı yapan otobüs işletmelerini, küçük denebilecek coğrafi pazarlarda (il ve bölgeler) da, kartel oluşturamayacak, anlaşma yapıp belli bir süre uygulayamayacak sayıda teşebbüs vardır. Hatta bu sektör veya piyasalardaki en yaygın fakat tüketicilerin şikayetçi olmadığı olumsuzluğun, yıkıcı fiyat uygulamaları olduğunu söylemek, hiç de, mevcut problemi abartmak değildir. Z aman zaman yazılı, imzalı, mühürlü ve hattâ noter tasdikli şekillerde karşımıza çıkan ve rekabete aykırı dediğimiz anlaşma lar, esasen bir bakıma yıkıcı fiyatlandırma sonrası geçici uzlaşmalara ilişkin birtakım mutâbakatlardır.Çok sayıda, düşük kâr marj ı ile çalışan firmanın bulunduğu sektörde, en kolay rekabet yolu düşük fiyatlandırma ve arkasından da yıkıcı fiyatlandırma olmuştur. Daha düşük fiyatla yolcu taşımak şeklindeki, kuralsız, kaba rekabet, sonuçta aşırı fiyatlandırmaya vardığı gibi, daha köt üsü de, bitmez tükenmez kavgaların olduğu kadar adlî ve idarî mercilerin sulh teşebbüslerinin de ana konularından biri olmuştur. Nitekim, daha sonra işaret edileceği gibi, sektördeki asıl problemi, yani, yıkıcı fiyatlandırmayı önlemek için, kamu yönetimi tedbir almak, düzenlemeler yapmak zorunda kalmıştır.Ayrıca, yeni düzenlemelerle, sektörün düşük kapasitede çalışmasını önlemek ve ölçek ekonomisi imkanlarından yararlanmasını teminen, diğer yandan da birleşmeleri teşvik amacıyla, yeni kurulacak teşebbüsl erin belli bir koltuk sayısından daha aşağıda kapasiteye sahip olamayacağının öngörülmesi ve hükme bağlanması dikkat çekicidir. c) Şaşırtıcı bir diğer husus, ilgili sektörde, bir bakıma, başka her sektörden daha fazla kamu müdâhalesinin varlığı olgus udur: Bugünkü mevzuat itibariyle, otobüs işletmeleri uygulayacakları fiyatları, Ulaştırma Bakanlığı nın ilgili birimine onaylatmak durumundadır. Daha önemlisi de, 7 Eylül 2005 tarih ve 25929 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Karayolu İle Şehirlerarası Yo lcu Taşımacılığı Alanında Uygulanacak Taban Ücret Tarifesi Hakkında Tebliğ ile, firmaların uymaları gereken taban ücretler, Bakanlık tarafından belirlenerek yürürlüğe girmiştir. Ayrıca, firmalar belirledikleri tarifelere uymak mecburiyetinde oldukları gibi, bu tarifeleri görülebilecek şekilde asmak da zorundadırlar. Asgari dört ay, 06-38/478 -130 37azami altı aylık süreler için belirlenen ücret tarifelerinin üzerinde ücret alınamazken, en fazla %20 indirim uygulanabilmektedir. Rekabet ihlalleri soruşturma konusu yapı lır ve kararlar verilirken, bir kere daha düşünmeyi gerektirecek nitelikte mevzuat hükümleri vardır: 3348 sayılı Kanun un 10 uncu maddesi (d) bendinde, Karayolu taşımacılığında kamu ve özel sektör tarafından yürütülen faaliyetlerin kamu yararı ve piyasa ihtiyaçlarına göre gelişmesini sağlayıcı tedbirleri almak, gerektiğinde taban ve tavan fiyatlarını tespit etmek ve uygulamayı denetlemek , Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü nün görevleri arasında sayılmıştır. d)Taşıyıcıların, acente ve komisyoncuları n yeterlilik şartlarını düzenlemek, gereken hallerde yetki belgesi vermek ve denetlemek, taban ve tavan fiyatlarını tespit etmek, hatta indirim oranlarını dahi belirlemek gibi yetki ve sorumlulukların ya da birtakım inisiyatiflerin kamu yetkililerine veri ldiği bir sektörde, birtakım anlaşmalar yoluyla rekabetin ihlal edildiğini iddia etmek ne derece doğru bir tespit, verilecek cezalar ne derece hakkaniyete uygun olacaktır? Mevcut düzenlemelere bakılırsa, sektörün birincil düzenleyicisi ve yetkili otori tesi Ulaştırma Bakanlığı dır. Kestirmeden ifade etmek gerekirse, Bakanlığın görev ve yetkileri ile ilgili duyarlılığı ve uygulamadaki başarısı, şikayet ve rekabete aykırılığı iddia konusu olan problemi büyük ölçüde çözümleyecek ve ortadan kaldıracak nit eliktedir. e) Tabipler Odası, Barolar, TMMOB, Esnaf ve Sanatkârlar Odaları gibi kamu kurumu niteliğindeki meslek teşekküllerinin, fiyatlarla ilgili uygulamalarına rekabet açısından gösterilen yaklaşım ve değerlendirmeler, bir bakıma daha fazlasıyla, şehirlerarası otobüs işletmeciliği ya da taşımacılığı için de geçerli ve gereklidir. Bilindiği gibi, yukarıda sözü edilen meslek mensupları, üyesi bulundukları kuruluşlar aracılığı ile, kuruluş kanunlarından kaynaklanan yetkilere dayanarak, rekabete aykırı fiyat belirlemeleri yapabilmektedirler. Halbuki, otobüs işletmelerinin tabi oldukları mevzuat ve bu alandaki kamusal müdâhale araçları, diğer meslek alanlarına, piyasalara ve hizmet türlerine göre daha fazladır. 4. Rekabet Hukuku ve Politikası çerçevesi nde, per se rekabet ihlali olarak telâkki edilen anlaşmaların temel ve tipik özelliği, bu anlaşmaların yazılı veya sözlü olmalarından ziyade, rekabeti önlemeye veya azaltmaya dönük kasıt ve niyet ile yapılmış olma özellikleridir. Gerçekten de, kasdın veya niyetin kötü olduğu, savunulamayacak türden anlaşmalar, kamuya açık olarak yapılmaz, genellikle gizlidir ve çoğu kere ilan edilmez. Çünkü gizlenecek, ayıplanacak ve cezaî müeyyidelere konu olacak tarafları, istismar, fahiş kâr, piyasaya girişi engellem e, yıkıcı fiyatlandırma gibi hedefleri vardır. Hâlbuki, şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarında, Rekabet Kurulu nun önüne gelen rekabet ihlâli iddiası taşıyan şikâyet ve tespitler, genellikle ilgili coğrafi pazardaki teşebbüslerin, hep birlikte aldıklar ı kararlar, hatta bazen kamuoyuna ve kurum yetkililerine açıkladıkları gibi, kendilerince, haksız rekabeti önlemek amacıyla sağladıkları mutâbakatlar (anlaşmalar) şeklindedir. (Rekabet Kurulu nun arşivinde, ilgili kamu kurumlarınca belirlenen taban fiyatla ra, bir şehirde otobüs işletmeciliği yapan 06-38/478 -130 38herkesin uymasını temin amacıyla yapılan ve noter huzurunda imzalanan anlaşma örnekleri vardır!) Yaygın şekilde görüldüğü gibi, terminallerde her firmanın bilet satış mahalline astığı tarifelerin altında genellikl e, o terminalden yolcu alan teşebbüs yetkililerinin imzaları veya mühürleri vardır. Bu tarifeler, imza ve mühürler gizlenmemiştir, okunup görülmesi için bilakis panolara asılmıştır. Per se rekabet ihlâli olarak değerlendirilebilecek bir anlaşma ya teşebbüsler niçin bu kadar rahatlıkla imza atarlar ve sonra ilan ederler acaba? Bilgisizlik mi, yoksa, kasıt veya cür et mi? Meseleye biraz daha yakından bakmak gerekmektedir: Kanuna, Rekabet Kurumunun varlığına rağmen, bu kadar açık veya aleni bir rekabet ih lali , kasıt, ısrar veya kötü niyet ya da cür etkârlıkla değil, olsa olsa, bilgisizlikle veya uygulamanın sakıncalı olmadığı algılaması ile açıklanabilir. Bu görüşü destekleyecek, çok sayıda gözlem ve tespit vardır; doğrusu bir ilde, dar bir coğrafi paza rda faaliyette bulunan, aynı ortak mekanda, aynı hatlar için bilet satan teşebb

• Rekabet Kurumu · D.2003 -3-148 (Muafiyet) Karar Sayısı : 05-7/63-28 K · K.05-7/63-28 Karar Tarihi : 3.2.2005 A. TOPLANTIYA K
• Rekabet Kurumu · D.2007 -2-6 (Devralma) Karar Sayısı : 07-27/252 -87 · K.07-27/252 -87 Karar Tarihi : 22.3.2007 A-TOPLANTIY
• Rekabet Kurumu · D.2008-4-263 (Devralma ) Karar Sayısı : 09-02/19-12 · K.09-02/19-12 Karar Tarihi : 14.1.2009 A. TOPLANTIYA
• Rekabet Kurumu · D.2009 -3-87 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-41/988 · K.09-41/988 -250 Karar Tarihi : 9.9.2009 A. TOPLANTI