Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2018 -1-22 (Özelleştirme ) Karar Sayısı : 18-14/257 -122 Karar Tarihi : 08.05.2018 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖR LER : Emine TOKGÖZ, Zekeriya TURAN, Ahmet YALÇIN C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Ziya Gökalp Cad. No:80 Kurtuluş 06600 ANKARA (1) D. DOSYA KONUSU: Hidrojen Peroksit Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2018 -1-22 (Özelleştirme ) Karar Sayısı : 18-14/257 -122 Karar Tarihi : 08.05.2018 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖR LER : Emine TOKGÖZ, Zekeriya TURAN, Ahmet YALÇIN C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Ziya Gökalp Cad. No:80 Kurtuluş 06600 ANKARA (1) D. DOSYA KONUSU: Hidrojen Peroksit Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin %28,2 oranındaki Özelleştirme İdaresi Başkanlığına ait iştirak hissesinin "satış yöntemi ile özelleştirilmesi işlemine izin verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurum u (Kurum) kayıtlarına 19.04.2018 tarih ve 3196 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 02.05.2018 tarih ve 2018 -1-22/ÖN sayılı Özelleştirme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir . G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) tarafından yapılan başvuruda; Hidrojen Peroksit Sanayi ve Ticaret A .Ş. nin ( HİDROJEN PEROKSİT ) %28,2 oranındaki ÖİB ye ait iştirak hissesinin özelleştirilmesini teminen İhale Komisyonu kararı çerçevesinde , Özelleştirme Yüksek Kurulu na (ÖYK) sunulmasına karar verilen teklif sahibi Barış AKSÜS tarafından devralınması işlemine izin verilmesi nde bir sakınca bulunmadığının Kurum tarafından ÖİB ye bildirildiği, Söz konusu izin sonrası, HİDROJEN PEROKSİT in %28,2 oranındaki ÖİB ye ait iştirak hissesinin Barış AKSÜS'e satılmasına yönelik 05.03.2018 tarih ve 2018/32 sayılı ÖYK kararının istihsal ed ildiği, Anılan ihaleye ilişkin Özelleştirme İhale Şartnamesi nin ( Şartname ) 17. maddesinde, "İhale konusu hisse üzerinde ŞIRKET 'in (HİDROJEN PEROKSİT) diğer ortaklarının ön alım hakkı bulunmakta olup, ihalede oluşan ve konusu, veya KURUL Kararında yer alan teklif tutarı ön alım hakkı sahiplerine teklif edilir. Yapılan teklif sonucunda ön alım hakkı sahiplerinin kendisine verilen süre içerisinde teklifi kabul etmesi halinde hissenin satışı ön alım hakkı sahibine yapılır. Bu durumda teklif sahipleri zarar ziyan vb. ad altında hiçbir maddi talepte bulunamaz. Ön alım hakkı sahibinin kendisine verilen süre içerisinde teklifi kabul etmemesi halinde hissenin İDARE veya KURUL Kararında yer alan TEKLİF SAHİBİ'ne satışı yapılır" hükmüne yer verilmiş olduğu, 18-14/257 -122 2/5 Bu hük üm doğrultusunda ÖİB tarafından , HİDROJEB PE ROKSİT in diğer ortaklarına ön alım haklarını kullanıp kullanmayacaklarına ilişkin bildirimde bulunulduğu; teşebbüs te %( ..) oranında hissesi bulunan Hayyam GARİ POĞLU nun ön alım hakkı kapsamında ÖYK kararında yer alan bedel üzerinden bahse konu hisseyi almayı kabul ettiği belirtilerek, işlem hakkında görüş bildirilmesi talep edilmiştir. (5) Bildirme konu işlem ile Şartname uyarınca ön alım hakkını kullanan ve 2013/2 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumu na Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (2013/2 sayılı Tebliğ) ile 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında değerlendirilecek olan taraf ise Hayyam GARİPOĞLU dur. Zira 2013/2 sayılı Tebliğ in 2. maddesinde yer alan Aşağıda sayıl an haller hariç olmak üzere, bir teşebbüsün ortaklık paylarının ya da diğer hak ve araçların tümünün veya bir kısmının teşebbüsün üzerindeki kontrolü değiştirecek ya da karar organlarını etkileyecek şekilde yahut mal veya hizmet üretimine yönelik birimleri n özelleştirme yolu ile her türlü devri bu Tebliğ hükümlerine tabidir. hükmü kapsamında ön alım hakkı istisna i hallere d ahil edilmemiştir. G.1. Bildirim Konusu İşlem (6) Bildirim konusu işlemin altyapısını HİDROJEN PEROKSİT in %28,2 oranındaki ÖİB iştirak hissesinin özelleştirilmesine ilişkin 21.02.2011 tarih ve 2011/14 sayılı ÖYK kararı oluşturmaktadır. Kurum a da yapılan bildiri m sonucu ilgili Mesleki Daire Görüşü 09.02.2012 tarihinde ÖİB ye bildirilmiş ; ancak ihale , takip ede n süreçte iptal edilmiştir. (7) Rekabet Kurul u (Kurul) tarafından verilen görüşün üç yıllık süresinin dolması hasebiyle 15.07.2015 tarihin de yeni bir görüş talep edilmiştir. Durum, 09.09.2015 tarih ve 15 - 36/534 -M sayılı Kurul k ararı ile değerlendiril erek, mezkur karar kapsamında, işlemin önbildirime tabi olduğu ve teklif sahipleri belirlenmeden herhangi bir önkoşul konulmasına ya da başka bir kısıt getirilmesine gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. (8) HİDROJEN PEROKSİT in %28,2 oranındaki hissesini n özelleştirilmesine ilişkin bildirim hakkında 09.11.2017 tarih ve 17 -36/577 -251 sayılı Kurul ka rarı ile , bahse konu hisselerin Barış AKSÜS tarafından devralınmasında sakınca bulunmadığı yönünde hüküm tesis edilmiştir. (9) İlerleyen süreçte HİDROJEN PEROKSİT in %28,2 oranındaki ÖİB ye ait iştirak hissesinin Barış AKSÜS'e satılmasına ilişkin ÖYK'nın 05.03.2018 tarihli ve 2018/32 sayılı kararı istihsal edilmiştir. Bununla birlikte, Şartname nin yukarıda içeriğine yer verilen 17. maddesine dayanarak mevcut hisse darlardan Hayyam GARİPOĞLU , ön alım hakkı kapsamında ÖYK kararında yer alan bedel üzerinden bahse konu hisseyi almayı talep etmiştir. (10) İşbu bildirim , HİDROJEN PEROKSİT in ÖİB ye ait %28,2 oranındaki hissesinin , satış yöntemi ile özelleştirilmesi sürecind e üçüncü tarafça ödenecek bedeli ödemeyi kabul eden Hayyam GARİPOĞLU tarafından ön alım hakkı kapsamında devralınması yoluyla özelleştirilmesine ilişkindir. 18-14/257 -122 3/5 G.2. Devre Konu: HİDROJEN PEROKSİT (11) Peroks Sanayi ve Hidrojen A.Ş. adıyla 1994 yılında kurulmuş olan HİDROJEN PEROKSİT in faaliyet alanı hidrojen peroksit ve türevlerinin üretimi, pazarlaması ve satışı olarak belirlenmiştir. Ocak 1997 de Eti Holding A.Ş. nin %28,2 hisse oranı ile ortak olduğ u teşebbüsün ilk hidrojen peroksit tesisi Şubat 2001 de üretime geçmiş, 2003 -2004 yılları arasında da ikinci tesis tamamlanarak devreye alınmıştır. 2011 yılına dek satışlarını Pusula İthalat ve İhracat Sanayi A.Ş. aracılığıyla gerçekleştiren teşebbüs bu il işkiye 2011 yılında son vermiştir. Teşebbüsün halihazırdaki y önetim kurulu (YK); ( ..) den teşekkül etmektedir. (12) Teşebbüsün kontrol yapısına bakıldığında, GARİPOĞLU Grubu ile ÖİB nin ortak kontrolünde olduğu görülmektedir. Ana Sözleşme nin Yönetim Kurulu ve Şirketin Yönetimi başlıklı 9. maddesinde , stratejik kararlar için şirket esas sermayesinin ÖİB dahil 3/ 5 inin onayının arandığı görülmektedir. Yedi üyeden oluşan YK nın iki üyesi ÖİB1 tarafından , beş üyesi ise kalan hissedarlar tarafından belirlenmektedir. YK toplantı nisabı beş, karar nisabı ise katılanların salt çoğunluğu olarak belirlenmiştir. YK yanında , YK içinden veya dışarıdan atanacak genel müdür , şirketin yönetiminden mesul olup genel müdür ile yardımcısı için; ÖİB ile diğer hissedarlar aday göstermekte; YK bu adayları onaylamakta ve bu YK kararının da yine sermayenin 3/5 inin olumlu oyu ile alınması gere kmektedir. (13) Bildirim Formu nda, şirketin fiilen GARİPOĞLU Grubu tarafından kontrol edildiği ifade edilmektedir. Bununla birlikte; yukarıda yer verilen düzenlemeler , işlem öncesi ÖİB nin ortak kontro l yetkisinin olduğuna işaret etmektedir . Bildirim Formu ve gönderilen ek bilgilerden anlaşıldığı üzere ; hissedarlardan Yasin Celal BAŞER de GARİPOĞLU Grubu ndan kabul edilmektedir2. Yine şirketin borçlanma, bütçe satış, alım ve ihale yapma gibi stratejik işleri için sermayenin 4/5 ine karşılık gelecek genel ku rul kararı şa rt koşulmuştur. Ayrıca Türk Ticaret Kanunu değişene kadar , şirketin iki denetçisinden birinin ÖİB tarafından atandığı belirtilmiştir. Tüm bu bilgilerden, teşebbüsün, 25.01.2011 tarih; 11-05/88 -31 sayılı ve 09.11.2017 tarih ; 17-36/577 -251 sayı lı Kurul kararlarında da tespit edildiği üzere, GARİPOĞLU Grubu ile ÖİB nin ortak kontrolünde olduğu görülmektedir. G.3. Ön Alım Hakkını Kullanan : Hayyam GARİPOĞLU (14) Hayyam GARİPOĞLU, işlem öncesinde HİDROJEN PEROKSİT in % ( ..) hissesine sahiptir. (Yasin Celal BAŞER dahil) GARİPOĞLU Grubu ise, şirketin % ( ..) oranındaki hissesine ve ortak kontrolüne sahiptir. Diğer taraftan, GARİPOĞLU Ailesi mensuplarının pek çok şirkette hissedarlığı bulunmaktaysa da , GARİPOĞLU Grubu nun, HİDROJEN PEROKSİT ile aynı pazarda veya onun alt/üst pazarlarında kontrol sahibi olduğu bir teşebbüs bulunm adığı bildirilmiştir. 1 Önceki yapıda ise Etibank Holding A.Ş. 2 ( ..) . 18-14/257 -122 4/5 (15) GARİPOĞLU Ailesi nin kontrolündeki faal şirketle r ve faaliyet alanları şöyledir; Avpil Avrupa Plastik San. ve Tic. A.Ş.: plastik pencere penleri imalatı ve satışı; Alarmnet Güvenlik Hizmetleri A.Ş.: ev ve iş yerleri için alarm cihazları satışı; Al -Co Aküm Bakır ve Mad. San. Tic. A.Ş.: mutfak eşyaları imalat ve satışı; Altra Dış Ticare t A.Ş.; Berolina Plastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.; Global Maden Doğalgaz Kimya Sanayi A.Ş.: doğal gaz satışı; H202 Peroksit Üretim Enerji A.Ş.: elektrik üretimi; Park Alkollü ve Alkolsüz İçecekler San. A.Ş.: enerji içecekleri üretim ve satışı; Trakya San. A. Ş.: alüminyum levha imalat ve satışı. Yasin Celal BAŞER in ise HİDROJEN PEROKSİT dışında herhangi bir ticari faaliyetinin bulunmadığ ı bildirilmiştir . G.4. İlgili Pazar (16) Özelleştirmeye konu teşebbüs esasen , hidrojen peroksit kimyasalının bütün konsantrasyonlarında üretimini gerçekleştirmektedir. 1990 lı yılların sonuna kadar ülkemizde tamamı ithalat yoluyla karşılanan hidrojen peroksit , yurt içinde yalnızca HİDROJEN PEROKSİT A.Ş. ve Akkim Sanayi ve Ticaret A.Ş. ( AKKİ M) tarafın dan üretilmektedir. (17) Hidrojen peroksitin ana gir dileri ; doğal gaz, kinon, solvent ve katalist olup , piyasada genellikle %( ..) ve %( ..) konsantrasyonunda talep edilmektedir. Ürünün kullanıldığı sektörler ise şöyledir: tekstil, kağıt, dezenfektan, kozmetik, deterjan, maden, su kimyasallarıdır. (18) Bildirim Formu nda ÖİB tanıtım dokümanına dayanarak yer verilen bilgilere göre , hidrojen peroksit ürünü bakımından ülkemizde ithalat uzun yıllar tek kanal olm uştur. HIDROJEN PEROKSİT şirkertin in de yurt dışı satışları bulunma ktadır. Ayrıca, yukarıda aktarılan 2011 yılındaki Kurul kararında , ürün fiyatının oluşmasında ithalatın önemli payı olduğu değerlendirmesi yapılmıştır. Küresel çapta yedi uluslararası şirket, küresel pazarın %65 ini elinde bulundurmakta olup bu şirk etler ve ülkeleri şöyledir: Solay (Belçika), Degussa (Almanya), FMC Foret (ABD), Atochem (Fransa), Kemira (Finlandiya), Arkema (Fransa) ve Mitsubishi (Japonya). (19) Hidrojen peroksit niteliği itibariyle ikamesi olmayan bir ürün dür. Y urt içinde bayiler kanalıyla dağıtımı yapılmaktadır. Bu bilgilerden hareketle , ilgili ürün pazarı hidrojen peroksit in üretim ve satışı pazarı ; ilgili c oğrafi pazar ise Türkiye olarak tanımlanmıştır. G.5. Değerlendirme (20) Bildirim konusu özelleştirme işlemi ile HİDROJEN PEROKSİT, GARİPOĞLU Grubu nun tek kontrolüne geçecektir. Özelleştirmeye konu teşebbüsün 2016 yılı cirosunun 2013/2 sayılı Tebliğ de otuz milyon Türk Lirası olarak belirtilen eşiği aşması nedeniyle işlem, Kur ul un iznine tabidir. (21) HİDROJEN PEROKSİT in hidrojen peroksit üretimindeki 2013 ila 2015 arasındaki pazar payları sırasıyla %( ..) , %( ..) ve %( ..) olarak gerçekleşmiştir. Yukarıda anlatıldığı üzere pazarda Türk menşeli yalnızca AKKİM bulunmaktadır. Bununl a birlikte , hidrojen peroksit pazarı i thalatın yoğun olduğu bir pazardır. Nitekim, y ukarıda yer verilen yedi yabancı şirket , küresel pazarın %65 ini kontrol etmektedir. (22) 15-36/534 -M sayılı Kurul k ararına dayanak olan daire görüşünde özelleştirmeye konu teşebbüsün ( ..) sermaye gerektirdiği değerlendirmelerine yer verilmiştir. 18-14/257 -122 5/5 (23) Gerek yurt içi gerekse yurt dışı mevcut yoğunlaşma tabloları çerçevesinde yapılan değerlendirmeler, hidrojen peroksit üretim ve satış piyasasındaki rekabetin tam rekabetten oldukç a uzak olduğunu ve pazar da giriş ve büyüme engeller inin bulunduğunu göstermektedir. Özelleştirme sonucu HİDROJEN PEROKSİT GARİPOĞLU Grubu nun tek kontrolüne geçecek; mevcut ilişkiler devam edecek ve yeni bir teklif sahibi ile herhangi bir yoğunlaşma söz ko nusu olmayacaktır. Bununla birlikte, GAR İPOĞLU Grub u nun, HİDROJEN PEROKSİT ile yatay ya da dikey ilişkili herhangi bir pa zarda faaliyeti bulunmadığı bildirilmiştir. (24) Açıklamalar çerçevesinde , bildirim konusu işlem ile herhangi bir pazarda h akim durum yaratılmasının veya mevcut h akim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmaktadır . H. SONUÇ (25) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1. Hidrojen Peroksit Sanayi ve Ticaret A .Ş. nin %28,2 oranındaki Özelleştirme İdaresi Başkanlığına ait iştirak hissesinin "satış yöntemi ile özelleştirilmesi işleminin, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2013/2 sayılı "Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki G eçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön B ildirimlerde ve İzin Başvuruların da Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ" kapsamında izne tabi olduğuna, 2. Adı geçen teklif sahibi tarafından gerçekleştirilecek muhtemel devralma işlemi sonucunda, aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.