2025/56782 İhale Kayıt Numaralı "2025 Yılı Sürücülü-Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmeti Alımı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Öz Atalay Cam. Hed. Eş. Çiçek Kırt. ve Konf. Paz. ve Dağ. İth. İhr. Taş. Rek. ve Dan. Hiz. Tur. San. Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Antalya Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/56782 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı Sürücülü-Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmeti Alımı” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Antalya Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından 07.02.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı Sürücülü-Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Öz Atalay Cam. Hed. Eş. Çiçek Kırt. ve Konf. Paz. ve Dağ. İth. İhr. Taş. Rek. ve Dan. Hiz. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. nin 21.02.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.02.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.03.2025 tarih ve 179729 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/543 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığı, tutarının hatalı olduğu ve belge tutarının düzenlenmesi gereken kriterler dikkate alınmadan düzenlendiği, 2) Antalya Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile yayımlanan Yönetmelikte yer alan “C plakalı araçların işletme hakkı bir başka kişi veya kişilere devredilemez, kiraya verilemez.” hükmü gereğince, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlilik bilgileri tablosunda C Plakalı araç ruhsatı sunmadığı, sunmuş ise özmalı olmadığı, özmalı ise aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında araçların cinsinin, kapasitesinin, model yılının, aktife kayıt tarihinin, aktif değerinin, faydalı ömür süresinin, bu tarihler için hesaplanması gereken amortisman giderinin belirtilmediği, 3) İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin; sunulması zorunlu araç yeterlilik ve bilgi formunu sunmadığı, sunmuş olsa dahi bilgilerin teknik şartnamede belirtilen kriterleri sağlamadığı, uygun koltuk kapasitesinde olmadığı, model yılının belirtilen sınırın altında olduğu, ayrıca, yine sunulması zorunlu olan B2-D2 ve TÜRSAB yetki belgelerinin sunulmadığı, sunulan yetki belgelerinin geçerlilik sürelerinin dolduğu, geçerliliğini kaybetmiş belgelerin değerlendirilemeyeceği, 4) Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken uygun bileşenlerin belirtilmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında; a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri, … ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini, … ifade eder.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, … istenilmesi zorunludur. (2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir. (3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla; a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere, … ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir...” hükmü, Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi ve teknolojik ürün deneyim belgesinin düzenlenme koşulları” başlıklı 45’inci maddesinde “…(4) Bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen ve kabulü yapılan işlerde gerçekleştirilen işin parasal tutarının sözleşme bedeline oranına bakılmaksızın yüklenici iş bitirme belgesi, ihale dokümanında alt yüklenici çalıştırılabileceği öngörülen işlerde, belgeyi düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluşun onayı ile çalıştırılan alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen iş kısımları için ise, alt yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenir…” hükmü, “İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46’ncı maddesinde “(1) İş bitirme belgelerine, son hakediş raporu veya varsa kesin hakediş raporundaki fiilen gerçekleştirilen işle ilgili tutarlar herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır. (2) Bu tutar; a) Götürü bedel veya birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanmış işlerde; her türlü fiyat farkları hariç, varsa iş artışları dahil, hakedişteki sözleşme fiyatları ile yapılan işin tutarı üzerinden, b) Yabancı para cinsinden sözleşmeye bağlanan işlerde ise; varsa fiyat farkları hariç, iş artışları dahil, işin sözleşme fiyatları ile gerçekleştirilen döviz cinsinden tutarı üzerinden, KDV hariç olarak belirlenir.” hükmü, “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz. (2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz…” hükmü, “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir: a) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir. b) (a) bendi dışında kalan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin sözleşmesinin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir. ...” hükmü, Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2025 Yılı Sürücülü-Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmeti Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: (27 artı 1 ) 4 adet otobüsün (2 sürücülü) kiralanması Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: T.C. Karayollarındaki İller ve İlçeler ” düzenlemesi, “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir… 7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: 7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. … 7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kamu veya özel sektörde tek sözleşmeye bağlanmış her türlü sürücülü veya sürücüsüz araç kiralama işi benzer iş olarak kabul edilecektir...” düzenlemesi, Teknik Şartnamede ise “…4-1. İdare; tüm hizmet birimlerinde kullanılmak üzere, 24 saat üzerinden, yakıt İdareye ait olmak üzere, ihtiyaç listesinde belirtilen çeşit, tip ve miktarda kiralık hizmet aracı çalıştıracaktır… 4-4. Kiralanacak tüm hizmet araçları İdarenin park alanında veya uygun gördüğü yerlerde park edilecektir. 4-5. Araç şoförü, İdare'nin her kademesindeki personeli veya İdarece görevlendirilmiş kişiler (Kurum personeli, hizmet alımı yoluyla çalışan kişiler ve benzeri) ve teknik şartnamenin madde 8'de belirtilen sürücülü araç kiralamaları için araç ile birlikte hizmet alımı personelini ifade eder. 4-6. Araçlar yalnız İdare adına ve İdare'nin uygun gördüğü şartlar çerçevesinde görev yapacaktır… 6-8. Kiralanan araçlar sözleşme süresince İdarenin emrinde kullanılacak olup, İdarenin veya yapmış olduğu görevin önemine binaen İdare tarafından uygun görülen yerlerde görevlendirilebilecek (şoförlü ya da şoförsüz) araç gerektiği taktirde görevlendirilen mahalde kalabilecek ve bu hususta sürücü veya yüklenici tarafından itiraz edilmeyecektir. Ayrıca görev bitiminde şoför araç anahtarını idareye teslim edecektir.” düzenlemeleri yer almaktadır. İhale dokümanı kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, “Türkiye Sportif Yetenek Taraması ve Spora Yönlendirme faaliyetleri kapsamında yapılacak tarama ve faaliyetlere katılacak sporcuların ulaşımlarını sağlamak amacı ile” hizmet alınmasının amaçlandığı, ihalede benzer işin ise “kamu veya özel sektörde tek sözleşmeye bağlanmış her türlü sürücülü veya sürücüsüz araç kiralama işi” şeklinde belirlendiği anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli Tamara Tur Turizm Org. Eğit. ve Tem. Hiz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif mektubunun eki yeterlik bilgileri tablosunun “İş Deneyimini Gösteren Belgeler” kısmında, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan standart forma uygun olarak EKAP üzerinden düzenlenmiş “2022/*** *** ****713-1-1” ve “2020/*** *** ****320-1-1” sayılı iş bitirme belgelerinin beyan edildiği görülmüştür. Beyan edilen bu belgelerden “2020/*** *** ****320-1-1” sayılı iş bitirme belgesinin “DSİ 13. Bölge Müdürlüğü ve bağlı bulunan ünitelerinde çalışan personelin iş yerlerine geliş gidişlerini ve şantiye personelinin nakli ve kontrollük hizmetlerinde kullanılmak üzere 65 adet taşıtın 72 adet şoförüyle birlikte kiralanması hizmet alımı” işine ilişkin olduğu, belge tutarının 6.298.457,80 TL olduğu, belgenin güncelleme yapılmadan da sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “… (2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur… ” hükmü, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: {Belirtilmemiştir} 7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz…” düzenlemesi, Teknik Şartnamede ise “5-2. Yüklenici, ihtiyaç listesinde belirtilen tüm hizmet araçlarının listesini tanzim edecek ve bu araçlara ait ruhsat fotokopilerini, kasko ve sigorta fotokopilerini "aslının aynıdır" kaşesiyle onaylayarak, kiralanan araçlar için ise kira sözleşmesi ve ruhsat fotokopilerini ilgili İdareye teslim edecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru konusu ihalede, isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için gerekli belgeler ve yeterlik kriterlerinin sayıldığı idari şartnamenin 7’nci maddesinde araç ruhsatlarının yeterlik kriteri olarak belirlenmediği görülmüştür. İdari şartnamenin 7.5.5’inci maddesindeki düzenlemeler uyarınca, Şartnamenin 7’nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmayacağından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38 inci maddesinde “… (4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur .” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “ İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir. … (3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden gönderilmeyen teklifler kabul edilmez. … (8) Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesine ilişkin tutanaklar EKAP üzerinde hazırlandıktan sonra, çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır ve her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP’a kaydedilir. (9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır... ” hükmü, İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir… ı) İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler: Belge Adı Açıklama Ortak Girişimlerde D2 veya B2 Yetki Belgesi İhale Tarihinde geçerli olması gerekmektedir. Tüm ortakların sunması gerekmektedir. TURSAB Belgesi İhale Tarihinde geçerli olması gerekmektedir. Tüm ortakların sunması gerekmektedir. Araçların Marka ve Modelini Gösterir Belge İstekliler teklif verecekleri araçların kendi malı olma zorunluluğu olmayıp, teklif edecekleri araçların marka ve modelini gösteren belgeyi yeterlilik bilgi tablosunda sunacaklardır. Tüm ortakların sunması gerekmektedir. …” düzenlemesi, “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31 inci maddesinde “ 31.1. İlk oturumun kapatılmasından sonra, ihale komisyonu belirleyeceği bir tarih ve saatte toplanır ve EKAP üzerinde tekliflerin değerlendirilmesine başlanır. Teklif değerlendirme işlemleri birden fazla oturumda yapılabilir. Her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP'a kaydedilir ve düzenlenen tutanakların bir çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır. 31.2. Teklif değerlendirmesinde öncelikle ilk oturumda 30 uncu madde uyarınca e-teklifinin açılamadığı veya teklif mektubu ile geçici teminatının uygun olmadığı tespit edilen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. 31.3. İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır… ” düzenlemesi, Teknik Şartnamenin sonunda ise; Sıra No Şoför ve Taşıtın Özellikleri Adet 1 27+1 kişilik midibüs, dizel, klima, koltuk sigortası (her bir yolcu için), dijital takometre, en az 2022 model, D2 belgeli 4 2 Şoför: En az D sınıfı olmak şartı ile en az 2 (iki) yıllık araç kullanma tecrübesine sahip, 21-60 yaş aralığında olacak ve askerlik ile ilişkisi olmayacaktır. 2 şeklinde tablo yer almaktadır. İdari şartnamenin 7.5.5’inci maddesindeki düzenlemeler uyarınca, Şartnamenin 7’nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmamaktadır. Başvuru sahibinin iddiaları İdari şartnamenin 7.1 inci maddesinin (ı) bendinde yer alan düzenlemeler çerçevesinde incelendiğinde; ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin yeterlik bilgileri tablolarında araçların marka ve modelini gösterir belgenin sunulduğu, D2 veya B2 yetki belgelerinin geçerlik tarihlerini koruduğu, Türkiye Seyahat Acentaları Birliğinin internet sayfasında yer alan verilere göre, “TURSAB Belgesi” kriteri kapsamında sunulan belgelerde yer alan acentaların işletme belgelerinin iptal edildiği yönünde bir bilgiye rastlanmadığı ve itirazen şikayet başvurusu kapsamında aksi yönde bir bilgi/belgenin sunulmadığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü internet sayfasından yapılan sorgulamaya göre de belge durumlarının geçerli şeklinde gözüktüğü anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. (3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur. ... ” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Sürücüye verilecek ücret, brüt asgari ücretin %30 fazlası olacaktır. İş kanunu mevzuatı kapsamında her bir sürücüye ayrı ayrı olmak üzere 10 aylık süre kapsamında 270 saati geçmeyecek şekilde fazla çalışma yaptırılacaktır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. 2 ” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister...” düzenlemesi, İhalenin Teknik Şartnamesi’nde ise “ …4-3. Kiralanacak hizmet araçları için fiyat teklifi, yakıt İdare'ye ait, diğer tüm giderler (işletme, bakım, onarım, muayene, lastik tamiri ve benzeri) Yükleniciye ait olmak üzere 24 saat üzerinden ve km sınırı olmaksızın verilecektir… 4-10. Kiralanacak hizmet araçlarının bakım-onarım, tamirleri yetkili servislerde yaptırılmak kaydı ile masrafları; her türlü vergi, resim, harç; her türlü muayene, trafik sigortası ve tam kasko giderleri yükleniciye ait olacaktır… 4-17. Kiralanacak hizmet araçlarının bakım-onarım, periyodik bakım gibi hizmetlerinin en kısa zamanda yürütülmesi amacıyla. Yüklenici tarafından sadece yetkili servislerden herhangi biri (veya bir kaçı) ile anlaşma yapılacaktır. Araçların kiralama süresince periyodik bakımı ve bakım maliyeti (yedek parça ve işçilik) firmaya ait olacaktır. Araçların her türlü bakımı, aracın bakım kataloğuna uygun olarak yapılacaktır. Aracın bakım zamanı geldiğinde durum firmaya bildirilecek ve bakım, üretici firmanın belirteceği yetkili servislerde yaptırılacaktır. Ancak, hizmet verdiği il dışındaki kullanımlarda ihtiyaç duyulan ve yapılması zorunluluk arz eden bakım ve onarımlar, mümkün olduğu taktirde, Yüklenici bilgilendirilerek yaptırılacak ve Yükleniciye fatura edilecektir. Periyodik bakım km’si gelen araçlar periyodik bakıma girecektir. Periyodik bakım ve araç garanti kapsamı dışındaki; lastik onarımı, cam suyu ilavesi ve diğer sarf malzemelerin temini için gerekli servis anlaşmaları sağlanacak, anlaşma yapılan firmaların adres ve iletişim bilgileri bir liste halinde sözleşmenin yapılmasına müteakiben İdareye verilecektir… 4-27. Taşıma araçlarında zorunlu koltuk sigortası ve seyahat sağlık sigortası yapılmış olması gerekmektedir… 7-1. Yüklenici, hizmetlerde kullanılacak her türlü araçlara, Trafik Kanununun öngördüğü zorunlu mali mesuliyet sigortası yaptırmakla yükümlüdür. 7-2. Yüklenici, İdare'ye kiralayacağı hizmet araçlarının tam kasko sigortası (kaza, hırsızlık, yangın, tabii afet, terör, sabotaj, halk hareketleri ve benzeri) yaptırmak zorundadır…” düzenlemeleri yer almaktadır. İdarenin aşırı düşük teklif sahiplerine gönderdiği açıklama talebi yazısında “ Kamu İhale Kanununun "Aşırı Düşük Teklifler" başlıklı 38. Maddesi gereğince teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edilenlerden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak İl Müdürlüğümüze gönderilmesi gerekmektedir. ” denildiği, yazının doküman düzenlemelerinde yer alan gider bileşenlerinden hangilerini kapsadığının anlaşılamadığı tespit edilmiştir. İdarelerce düzenlenen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi idarenin takdir yetkisi kapsamında olmakla birlikte, aşırı düşük teklif açıklama talebinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde, açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirtilmesi zorunludur. İncelenen ihalede, idarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklifte önemli olan bileşenleri mevzuata uygun, açık ve net olarak belirlemediği anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat çerçevesinde idare tarafından teklifte önemli olan bileşenlerin açık ve net bir şekilde tespit edilmesi ve bu bileşenlere ilişkin teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte, 12.03.2025 tarih ve 2025/UH.II-722 sayılı Kurul kararı ile ihalenin iptaline karar verildiğinden, ihale sürecinin sona ermesi nedeniyle düzeltici işlem belirlenmesine gerek olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması ” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte, 12.03.2025 tarih ve 2025/UH.II-722 sayılı Kurul kararı ile ihalenin iptaline karar verildiğinden itirazen şikayet başvurusunun reddi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.