T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2024/449 - Karar No:2026/360 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2024/449 KARAR NO : 2026/360 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 18/01/2024 NUMARASI : 2022/860 E-2024/35 K DAVALARIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TA…
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2024/449 - Karar No:2026/360 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2024/449 KARAR NO : 2026/360 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 18/01/2024 NUMARASI : 2022/860 E-2024/35 K DAVALARIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 02/04/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 02/04/2026 Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Asıl davada davacı vekili özetle; ... (... Kazan Makina Sanayi) ile davalı arasında 24.04.2015 tarihli Arşimet Burgulu Enerji Üretim Türbin Mal Alımına Ait Sözleşmenin akdedildiğini, akit ...'ın ticari/ferdi işletmesinin sözleşme yapıldıktan sonra aktif ve pasifiyle birlikte kül halinde ... Kazan... Limited Şirketine devredildiğini, malın 75 gün gecikmeli olarak 12.05.2016 tarihinde teslim edildiğini, geç teslim nedeniyle davalının sözleşmenin 34.2. maddesi gereğince günlük on binde üç oranında olmakla 75 gün için 53.718,75 TL gecikme cezası uyguladığını, yine davalının aynı tarihte elektrik enerji bedeli olduğunu belirtmek suretiyle 500.235,97 TL daha kesinti yaptığını, oysa sözleşmenin 16.7.4. maddesinin türbinin 900 kW değer altında enerji üretmesi durumunda aradaki farkın güncel elektrik fiyatları üzerinden müvekkili tarafından ödenmesine ilişkin olduğunu, dolayısıyla teslimden sonraki döneme ilişkin bir düzenleme olduğunu, ayrıca sözleşmede teslimde gecikmeye ilişkin cezai şart hükmünün bulunduğunu, müvekkilinin henüz türbinin teslim edilmediği, faaliyete başlamadığı dönem için yapılan 500.235,97 TL kesintiye itiraz ederek son hakedişi ihtirazi kayıtla imzaladığını öne sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000 TL'nin tahsiline karar verilmesini dava etmiştir. Asıl davada davalı vekili: İdare ile “Arşimet Burgulu Enerji Üretim Türbini (montaj dahil, çalışır vaziyette) mal alımı için 2014/179601 ihale kayıt numaralı, 24.04.2015 Tarihli sözleşme ... Kazan Makine Sanayi ... ile imzalandığını, sözleşme ve eki şartnameler ile tutanaklar incelendiğinde davaya konu elektrik enerji bedelinin davacının sorumluluğunda olduğunun tespit edileceğini, söz konusu kesintinin ihaleye konu işin amaçlanan sonucu yaratmaması sebebiyle ve dava dışı tedarikçi firma tarafından tahakkuk ettirilen bedel olduğunu, söz konusu bedelin müvekkili idare tarafından ödendiğini ve sözleşmede yer alan düzenlemeye göre de davacı tarafa yansıtıldığını, idare kayıtlarına göre 17.07.2018 tarihli devir komisyonu tutanağında Arşimet burgulu enerji üretim sistemi sözleşmede taahhüt edilen miktarda (kw) enerji üretemediğini, 03.06.2018 tarihinden itibaren çalışmadığını, davacının üstlendiği edimi yerine getiremeyerek müvekkili idarenin elektrik enerji bedeli ödemesine sebebiyet verdiğini, sistemi kullanacak olan Atıksu Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanlığınca devir teslim komisyonu oluşturulduğu belirtilerek devam eden tüm yazışmalara rağmen giderilmeyen aksaklıkların, eksikliklerin ve enerji kayıplarının ortaya konulduğunu, türbinin sahada olduğunu montajın tamamlandığına ilişkin kısmi kabul tutanakları mevcut olduğunu, sorunsuz ve verimli çalıştığına dair kabul olmadığını, belirtilen sebeplerle, davacının taleplerinin tümüyle yasal dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ile ASKİ Genel Müdürlüğü Tesisler Daire Başkanlığı arasında, 24.04.2015 tarihli, 2014/179601 ihale kayıt numaralı Arşimet Burgulu Enerji Üretim Türbin Mal Alımına Ait Sözleşme imzalandığını, davacı ...'ın (... Kazan Makina Sanayi) ticari/ferdi işletmesi, davalı ile sözleşme yaptıktan sonra 25.08.2017 tarihinde aktif ve pasifi ile kül halinde ... Kazan İmalatı İnşaat Su Arıtma Teknolojileri ve Enerji Ltd.Şti.'ye devrolduğunu devre ilişkin ilanın 18.09.2018 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlandığını, bu sebeple, aktif dava ehliyeti ... Kazan İmalatı İnşaat Su Arıtma Teknolojileri ve Enerji Ltd.Şti.'ye ait olduğunu, sözleşmenin konusunun "idarenin ihtiyacı olan ve aşağıda miktarı belirtilen ve teknik özellikleri teknik şartnamede düzenlenen Arşimet Burgulu Enerji Üretim Türbini ihale dokümanı ile bu sözleşmede belirlenen şartlar dahilinde yüklenici tarafından temini ve idareye teslimi işi" olarak tanımlandığını, sözleşmeye göre malın tesliminin 75 gün gecikmeli olarak 12.05.2016 tarihinde gerçekleştiğini, geç teslim nedeniyle davalı idarenin sözleşmenin 34.2 maddesi uyarınca, günlük %0.03 oranında gecikme cezası uygulayarak, 75 günlük gecikme nedeniyle 53.718,75 TL gecikme cezası uyguladığını, davalı ASKİ tarafından, aynı tarihte 500.235,97 TL kesinti daha yapıldığını, gerekçesi "elektrik enerji bedeli" olarak belirtildiğini, garanti ve enerji üretimi taahhüdünün, tesisin tesliminden sonra geçerli olacağını, teslim edilmeyen bir tesis için garanti ve üretim taahhüdü bulunmadığını, henüz teslimi yapılamayan ve faaliyete başlamayan türibin için yapılan enerji üretim taahüdü kapsamında yapılan 500.235,97 TL'lik kesintiye itiraz ettiğini ve son hakedişte ihtirazi kaydını belirttiğini, idare tarafından yapılan 500.235,97 TL'lik kesintinin BK'ye ve sözleşme hükümlerine aykırı olduğunu, bu nedenlerle, 2014/179601 ihale numarası ile kayıtlı ihale nedeniyle davalı idarenin yapmış olduğu haksız kesintisinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 499.235,97 TL'nin davalıdan tahsiline, asıl alacağa kesinti tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki dava ile aynı mahiyette, aynı ihale ve aynı alacak talebi ile Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/644 E sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, yargılama sonucunda, dosya üzerinden aldırılan bilirkişi raporu da esas alınarak davacı talepleri tamamen reddedildiğini, idarece Arşimet Burgulu Enerji Üretim Türbini (montaj dahil, çalışır vaziyette) mal alımı için 2014/179601 ihale kayıt numaralı, 24.04.2015 Tarihli sözleşme ... Kazan Makine Sanayi ... ile imzalandığını, sözleşme ve eki şartnameler ile tutanaklar incelendiğinde davaya konu elektrik enerji bedelinin davacının sorumluluğunda olduğunu, idare kayıtlarına göre 17.07.2018 tarihli devir komisyonu tutanağında Arşimet burgulu enerji üretim sistemi sözleşmede taahhüt edilen miktarda (kw) enerji üretememiş olup, 03.06.2018 tarihinden itibaren çalışmadığını, sistemi kullanacak olan Atıksu Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanlığınca devir teslim komisyonu oluşturulduğu belirtilerek devam eden tüm yazışmalara rağmen giderilmeyen aksaklıklar, eksiklikler ve enerji kayıpları ortaya konulduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemesince davanın reddine dair verilen 28.01.2021 tarih, 2019/644 esas ve 2021/43 karar sayılı kararı davacı vekilince istinaf edilmiş olmakla, Dairemizin 09.11.2022 tarih, 2021/259 esas ve 2022/1129 karar sayılı ilamıyla istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir. Dairemizin kaldırma kararı üzerine ilk derece mahkemesince: bozma kararı doğrultusunda yapılan yargılama ve toplanan deliller neticesinde: taraflar arasında 24.04.2015 tarihli Arşimet Burgulu Enerji Üretim Türbin Mal Alımına ait sözleşme imzalandığı, sözleşmeye konu iş davacı tarafından 75 gün geç teslim edilmiş olup taraflar arasında bu konuda bir çekişme bulunmadığını, uyuşmazlık davacının sözleşmenin 16.7.4 nolu maddesi doğrultusunda sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve bulunuyorsa bu miktarın 500.235,97-TL olup olmadığı hususunda olduğu, davalı 27/02/2016-12/05/2016 tarihleri arasındaki dönem için 500.235,97-TL kesinti yaptığı, ancak enerji taahhüdü sözleşmenin 16.7.4 maddesinde işin teslimi ve kabulünden sonra başlayacağı akdedilmiş olduğundan davacının kabul tarihi olan 12/05/2016 tarihinden önce enerji taahhüdünün yerine getirilmemesi nedeniyle kesinti yapması sözleşmeye uygun olmadığı gerekçesiyle asıl dava yönünden davanın kabulüne, 1.000,00 TL alacağın 20/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/368 esas sayılı dosyası yönünden: davanın kabülüne, 499.235,97 TL alacağın 20/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Asıl ve birleşen davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: ilk derece mahkemesi kararının dosya kapsamına uygun düşmediğini, mahkeme kararının gerekçesinin, hazırlanan bilirkişi raporundan mütevellit olduğunu, bilirkişi raporunda yer alan bütün hatalı tespitlerin de mahkeme kararın hatalı olması sonucunu doğurduğunu, sözleşme ve eki şartnameler ile tutanakların içeriği, davaya könu elektrik enerji bedelinin davacının sorumluluğunda olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, söz konusu hak ediş kesintisi ihaleye konu işin amaçlanan sonucu yaratmaması sebebiyle dava dışı tedarikçi firma tarafından tahakkuk ettirilen bedelden kaynaklı olduğunu, söz konusu bedelin müvekkili idare tarafından ödendiğini ve sözleşmede yer alan düzenlemeye göre de davacı tarafa yansıtıldığını, idare kayıtlarına göre 17.07.2018 tarihli devir komisyonu tutanağında Arşimet burgulu enerji üretim sistemi sözleşmede taahhüt edilen miktarda (kw) enerji üretemediğini, 03.06.2018 tarihinden beride çalışmadığını, davacının üstlendiği edimi yerine getiremeyerek müvekkili idarenin elektrik enerji bedeli ödemesine sebebiyet verdiğini, mahkeme kararında bu husus değerlendirilmeden kanaat bildirildiğini, sistemi kullanacak olan Atıksu Arıtma Tesisleri Daitesi Başkanlığınca devir teslim komisyonu oluşturulduğu belirtilerek devam eden tüm yazışmalara rağmen giderilmeyen aksaklıklar, eksiklikler ve enerji kayıpları ortaya konulduğunu, türbinin sahada olduğunu, montajın tamamlandığına ilişkin kısmi kabul tutanakları mevcut olduğunu, sorunsuz ve verimli çalıştığına dair kabul olmadığını, dosya kapsamında aldıran önceki raporlar ile iş bu son rapor arasında ciddi çelişkiler bulunduğunu, mevcut çelişkinin giderilmesinin zaruri hale geldiğini, akademisyenlerden oluşan yeni bir heyet oluşturmak suretiyle yeni bir rapor aldırılmasını talep etmelerine rağmen bu talebin de kabul edilmediğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Dava ve birleşen davada, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece asıl ve birleşen davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 34/2 maddesi "yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak malın kısmi kabule konu olan kısmını süresinde teslim etmemesi halinde, İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için teslim edilmeyen kısmın bedelinin %0,03 (OnBinde Üç) oranında gecikme cezası uygulanır" hükmünü; 16.7.4 maddesi ise "yüklenici tarafından Arşimet Burgulu Enerji Üretim Türbininin teslimi sonrası malzemenin muayene ve kabulünden itibaren 2 (iki) yıl süreli malzeme ve sistem garantisi, 10 (on) yıl süreli yedek parça temini taahhüdü verilecektir. Arşimet Burgulu Enerji Üretim Türbini en az 900 kW enerji üretecektir. 900 kW değerin altında enerji üretimi olması durumunda aradaki fark güncel elektrik fiyatları üzerinden yükleniciden tahsil edilecektir." hükmünü içerdiği görülmüştür. Davaya konu 4/son nolu hakediş ve eklerinin incelenmesinde, f bendinde sözleşmenin 34. Maddesi kapsamında 53.718,75 TL gecikme cezasının; g bendinde ise teslimde geciken süreye ilişkin elektrik enerji bedeli adı altında 500.235,97 TL kesinti yapıldığının, davacı tarafça g bendi kapsamında kesilen bedele yönelik "kesintiler g maddesine itirazen haklarım saklı kalmak şartıyla kabulümdür" şerhiyle itirazi kayıt düşülerek imzalandığı, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin sözleşmenin eki olmamakla ve hakedişe açık konan şerhin itirazi kayıt olarak kabulünün gerekeceği kanaatine varılmıştır. Aynı hakedişte gecikme ve gecikilen süre için kesilen gecikme cezasının ise tarafların kabulünde olup, uyuşmazlık ve dava konusu olmadığı görülmüştür. Tüm bu açıklamalar kapsamında; mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle sözleşmenin 16. maddesi teslim sonrası malzemenin muayene ve kabulünden itibaren 2 yıl süreye ilişkin enerji üretim türbininin en az üreteceği kW'a ulaşılmaması durumuna ilişkin düzenlemeyi içermesine, bu nedenle davalı tarafça 4/son numaralı hakedişte g bendinde kesilen bedelin teslimden önceki süre ve teslimde gecikilen süreye ilişkin kesildiğinin anlaşılmasına, bu nedenle bu kesintinin teslimden önceki döneme ilişkin olması nedeniyle sözleşmenin 16. maddesi kapsamına uygun olmamasına göre mahkemesince verilen karar taraflar arasındaki sözleşme, ekleri ve dosya kapsamına uygun bulunmuş, davalı vekilinin asıl ve birleşen davaya ilişkin istinaf nedenlerinin HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine oy çokluğu ile karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Asıl ve birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, 2-Harçlar Kanunu gereğince asıl davada davalıdan alınması gereken 732 TL istinaf karar harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın asıl davada davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3- Harçlar Kanunu gereğince birleşen davada davalıdan alınması gereken 34.102,81 TL istinaf karar harcından peşin alınan 8.525,71 TL harcın mahsubu ile bakiye 25.577,10 TL harcın birleşen davada davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 4-İstinaf başvurusu nedeniyle asıl ve birleşen davada davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve ödediği başvuru harçlarının kendisi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 01.04.2026 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi. Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır Karşı Oy KARŞI OY Asıl ve birleşen dava, davacı yüklenici tarafından davalı iş sahibine karşı açılan taraflar arasında düzenlenen 4. ve son hakediş olan 19.07.2016 tarihli hakedişte sözleşmenin 16.7.4 maddesi gereğince davalı iş sahibi tarafından yapılan kesintinin iadesi istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki sözleşmenin "Sözleşmenin Süresi" başlıklı 9.1 maddesinde sözleşme süresinin işe başlama tarihinden itibaren 300 takvim günü olduğu, 10.2.1 maddesinde ise sözleşmenin imzalandığı ve tatbikat projesinin idarece onaylandığı tarihten itibaren 10 gün içinde işe başlanacağı hususu düzenlenmiş olup, davacı yüklenicinin işi zamanında bitirmediği ve bu nedenle son hakedişte gecikme cezası kesildiği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmenin "Yüklenicinin Yükümlülükleri" başlıklı 16. maddenin 16.7.4 maddesinde "...Arşimet Burgulu Enerji Üretim Türbini en az 900 kW enerji üretecektir. 900 kW değerin altında enerji üretimi olması durumunda aradaki fark güncel elektrik fiyatları üzerinden yükleniciden tahsil edilecektir. Yüklenici bu farkın oluşması durumunda İdare'nin yapacağı tahsilatı kabul eder ve işe ona göre başlar..." hükmü düzenlenmiş olup, davacı tarafça, sözleşmenin bu hükmünün taahhüt edilen 900 kW enerji üretiminin, Arşimet Burgulu Enerji Üretim Türbini'nin tesliminden ve faaliyete başlamasından sonraki enerji üretimi ile ilgili olduğunu, idarenin henüz teslim edilmemiş ve faaliyete geçmemiş bir türbin için 75 günlük gecikme nedeniyle enerji üretim taahhüdü kapsamında kesinti yapmasının hukuka ve sözleşmeye aykırı olduğu iddiasıyla asıl ve birleşen dava açılmış, davalı tarafça, söz konusu kesintinin ihaleye konu işin süresinde teslim edilmediğinden amaçlanan sonucu yaratmaması sebebiyle ve dava dışı tedarikçi firma tarafından taahhuk ettirilen bedel olduğu ve idare tarafından ödenmek durumunda kalındığı ve sözleşmede yer alan düzenlemeye göre hakedişten kesildiği, sistemin taahhüt edilen miktardaki kW enerjiyi süresinde teslim edilmediğinden üretmediği, davacının üstlendiği edimi yerine getirmeyerek müvekkili idarenin elektrik enerji bedeli ödemesine sebebiyet verdiği belirterek kesintinin sözleşmeye uygun olduğu savunulmuştur. Dosya kapsamı ve taraf beyanlarından, davacı yüklenici tarafından yüklenilen edimin yukarıda belirtilen sözleşme süresi içerisinde yerine getirilmemesi nedeniyle davalı idarenin fazla enerji tüketimi nedeniyle bedel ödemesine sebebiyet verildiği, sözleşmenin yukarıda belirtilen 16.7.4 madde hükmünün sözleşmede kararlaştırılan teslim süresinde davacı yüklenicinin temerrüdünün bulunması durumunda davalı idarenin doğan zararının karşılanacağının belirtildiği, ayrıca TBK'nın 125.maddesi gereğince iş sahibinin aynen ifayı bekleyerek yüklenicinin teslim borcunu ifada temerrüde düşmesi nedeniyle doğan zararını talep etme hakkı bulunduğundan, idarenin kesinti yapabileceği, idare tarafından yapılan kesintinin miktar itibariyle yerinde olup olmadığı noktasında mahkemece bir inceleme ve değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, Heyetin sayın çoğunluğunun 16.7.4 maddesinin işin tesliminden ve kabulünden sonra uygulanması gerektiği kabulü ile asıl ve birleşen davanın kabulüne ilişkin mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf talebinin esastan reddine ilişkin görüşüne katılmıyorum. Hakim ... e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır