Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -2-090 (Önaraştırma ) Karar Sayısı : 12-49/1431 -484 Karar Tarihi : 10.10.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakk ı KARAKELLE , Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : Nimet KAVAK, Esma TEMEL C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Netgsm İletişim ve Bilqi Teknolojileri A.Ş. ATB İ ş Merkezi No:194 Macunköy/Ankara D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN LAR : -
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -2-090 (Önaraştırma ) Karar Sayısı : 12-49/1431 -484 Karar Tarihi : 10.10.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakk ı KARAKELLE , Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : Nimet KAVAK, Esma TEMEL C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Netgsm İletişim ve Bilqi Teknolojileri A.Ş. ATB İ ş Merkezi No:194 Macunköy/Ankara D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN LAR : - Superonl ine İletişim Hizmetleri A.Ş. Salih Tozan Sok. Karamacılar İs Merkezi No:18 Esentepe/Şişli - Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. Turkcell Plaza Meşrutiyet Cad. No:153 Tepebaşı/İstanbul (1) E. DOSYA KONUSU: Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. nin VolP tarifesinde , ses hizmeti maliyetinin internet hizmeti yoluyla karşıla ndığı ve yıkıcı fiyatlandırma yapıldığı iddiası. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; - Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. (Turkcell Superonline) nin resmi internet sitesinde, müşter ilere, yurtiçi GSM yönleri, şehiriçi PSTN (Public Switched Telephone Network) , şehirlerarası PSTN ve uluslararası 1. kademe PSTN için 5.000 dakika 50,99 TL paket olarak ücretlendirilen bir tarife sunulduğu, bu tarifeye göre her yöne dakika ücretinin ÖİV ve KDV dahil 0,010198 TL, ÖİV ve KDV hariç 0,0076677 TL olduğu, - Söz konusu fiyatın Etkin Piyasa Gücü (EPG) ne sahip işletmecilerden talep edilen temel girdi niteliğinde olan elektronik haberleşme hizmetlerinde oluşan operatörler arası (mobil ve sabit) toptan fiyatların dörtte birinden düşük olduğu, - Turkcell Superonline ın internet abonesi yapmadığı abonelere bu tarifeyi uygulamadığı, - Her yöne olan bu kampanya içerisinde GSM yönüne aramaların da bulunduğu, - Turkcell Superonline ın grup firması olan Turkcell in mobil haberleşme hizmetlerinde EPG ye sahip olduğu, - Bu hususlar göz önüne alındığında, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu nun (EHK) 13/c maddesi uyarınca rekabeti engelleyici yıkıcı fiyatlandırma tarifesinin; aynı Kanun un 14/c maddesi uyarınca sun ulan elektronik haberleşme hizmetlerine ilişkin maliyetleri yansıtmamasının, aynı Kanun un 114/ç maddesi uyarınca ses hizmetinin maliyetinin internet hizmeti yoluyla desteklenmesi veya karşılanmasının , aynı Kanun un 14/h maddesi uyarınca EPG ye sahip işlet mecilerden talep edilen temel girdi niteliğinde olan elektronik haberleşme fiyatlarının dikkate alınmamasının söz konusu olduğu 12-49/1431 -484 2/8 iddia edilmiştir. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.04.2012 tarih ve 3437 sayı ile intikal eden başvuru üzerine hazırlan an 22.06.2012 tarih ve 2012 -2-090/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 04.07.2012 tarihli toplantısında görüşülerek, 12 -36/1054 -M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 02.10.2012 tarih ve 201 2-2-090/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. ve Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. nin hâkim durumunu kötüye kullandığı iddiasına ilişkin olarak soruşturma aç ılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir . I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Teşebbüs - Turkcell Superonline (5) Turkcell Superonline, bireysel ve kurumsal müşterilerine; ses, data, genişbant internet erişimi, toplu ses taşıma ve kiralık veri hattı h izmetleri ile katma değerli servisler sunmaktadır. Anılan teşebbüs Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından, altyapı hizmetleri işletmeciliği, sabit telefon , uydu telekomünikasyon, internet servis sağlayıcılığı , kablolu yayın , sanal mobil şe beke hizmetleri alanlarında yetkilendirilmiş tir. Turkcell Superonline tarafından sunulan ses hizmeti Türk Telekom alt yapısı üzerinden sabit telefon hizmeti (STH) yetkilendirmesi kapsamında A Tipi, B Tipi, C Tipi ve VoIP (Voice Over Internet Protocol) hizmeti olarak sunulmaktadır. I.2. İlgili Pazar I.2.1. Pazar Hakkında Genel Bilgiler (6) Dosya konusu başvurunun esasını, Turkcell Superonline ın bir VolP tarifesinde ses hizmeti maliyetinin internet hizmeti yoluyla karşılandığı ve yıkıcı fiyatlandırma yapıldığ ı iddiası oluşturmaktadır. Başvuru konusu iddianın VoIP hizmetini temel alması nedeniyle öncelikle bu hizmetin sunulma yöntemi ve nitelikleri değerlendirilm iştir. (7) Ses hizmeti genel itibariyle sabit ve mobil ses hizmeti olarak ikiye ayrılmakta dır. Sabit ses hizmeti , PSTN altyapısı veya IP tabanlı (VoIP) olarak sunulmaktadır. VoIP hizmeti , mobil ses hizmeti kapsamında 3G bağlantısı vasıtasıyla da kullanılan bir yöntem olmakla birlikte, dosya konusu iddia çerçevesinde sabit telefon hizmeti için kullanılan VoIP paketleri incelenmiştir. (8) Geleneksel devre anahtarlamalı telefon hizmeti olarak nitelenebilecek PSTN hizmeti Türk Telekom un sahip olduğu bakır kablo altyapısı üzerinden verilmekte dir. VoIP hizmeti ise IP tabanı üzerinden sunulan paket anahtarlamalı bir hi zmet olup, bu hizmet ten faydalanmak isteyen bir kullanıcının internete erişiminin bulunması gerekmektedir. (9) Dosya mevcudu bilgilerden; VoIP hizmeti sunan işletmeciler in STH alanında faaliyet gösteren işletmeciler olduğu ve internet şebekesi üzerinden ses t aşıma yöntemini etkin bir şekilde kullandıkları , STH işletmecilerinden giden ça ğrıların toplam süresi içinde Vo IP in payının %60,5 i bul duğu anlaşılmıştır. Superonline ın hizmet kalemleri incelendiğinde , VoIP in yanı sıra PSTN hizmetinin de bulunduğu, anca k VoIP in payı nın %( ..) iken, PSTN hizmetinin payının % ( ..) olduğu görülmekte dir. Ayrıca, BTK tarafından sabit telefon hizmetleri pazarında VoIP hizmeti sun ma konusunda yetkilendirilmiş 190 işletmeci olduğu anlaşılmaktadır. (10) Herhangi bir elektronik haberl eşme şebekesine bağlı olan bir kullanıcının diğer elektronik haberleşme şebekelerine bağlı kullanıcılar ile iletişim kurabilmesi için, söz konusu iki şebekenin birbirleriyle ara bağlantısının bulunması gerekmektedir. Bu bağlamda, erişim ve 12-49/1431 -484 3/8 arabağlantı hizm etleri veya çağrı sonlandırma hizmetleri, farklı şebekelere bağlı kullanıcılar arasında iletişim sağlanması amacı ile işletmecilerin birbirlerinden aldıkları hizmetleri ifade etmektedir. Söz konusu hizmetler, perakende müşteriler yerine işletmecilerin birb irlerine sundukları hizmetler olduğu için toptan hizmetler kategorisinde yer almaktadır. (11) Kendi şebekesinde çağrıyı sonlandıran işletmeci, söz konusu çağrıyı kendi müşterisine iletmesi karşılığında sonlandırma ücreti almaktadır. Bu ücret, çağrıyı başlata n işletmeci tarafından ödenmekte ve söz konusu ücret genellikle perakende tarifelere yansıt ılarak çağrıyı yapan müşteriden tahsil e dilmektedir. (12) Mevcut teknik koşullarda çağrı sonlandırma hizmetinin alternatifi bulunmamaktadır. Diğer bir deyişle, çağrının b aşlatıldığı işletmecinin abonesinin, aradığı veya mesajl aştığı tarafa ulaşabilmesi için çağrının karşı tarafın işletmecisinin şebekesinde sonlandırılması gerekmektedir. Çağrıyı başlatan taraf çağrıyı daha ucuz bir ücretle sonlandıracak bir işletmeci seçeme mekte ve aranan tarafın istediği çağrı sonlandırma ücretini ödemek zorunda kalmaktadır. (13) Sabit ses hizmeti sunan Türk Telekom un ve STH lerin PSTN üzerinden gerçekleştirecekleri aramalar için katlanılan maliyetler , çağrı başlatma maliyeti, çağrının taşınmas ına ilişkin maliyetler ve çağrı sonlandırma maliyeti olarak sınıflandırılmaktadır. Bu çerçevede, Türk Telekom dışındaki STH ler, Türk Telekom un PSTN şebekesinde başlayan ve sonl anan aramalar için BTK ca belirlenen tarifeler çerçevesinde Türk Telekom a arabağlantı ücreti ödemektedir. Buna karşılık , VoIP teknolojisinin kullanıldığı bir aramada ses çağrısı PSTN şebekesine girmeden internet protokolü ile farklı altyapılar üzerinden de taşınabildiği için STH ler Türk Telekom a çağrı başlatma ücreti ödemek durum unda kalmamaktadır. Bununla birlikte, bu yolla başlatılan bir çağrı eğer Türk Telekom şebekesinde sonlandırılacaksa, Türk Telekom a bir çağrı sonlandırma ücreti ödenmekte ; STH nin V olP hizmeti alan bir başka abonesinde sonlanacaksa Türk Telekom a çağrı sonlandırma ücreti ödenmemektedir. Dolayısıyla , PSTN araması ile V olP araması karşılaştırıldığında, VolP aramalarında çağrı başlatma ve/veya çağrı sonlandırma maliyetleri söz konusu olmayabilmektedir. Başlatılan bir çağrının taşınmasına ilişkin maliyetler ise işletmecilerin kendi altyapıları, satın aldıkları toptan hizmetlere ilişkin tercihler ve kullanılan teknoloji doğrultusunda farklılık arz edebilmektedir. (14) Başvuru konusu Ofis Her Yöne Paketleri kapsamında farklı yönlere (yurtiçi GSM yönleri, şehir içi PS TN, şehirlerarası PSTN ve uluslararası 1. kademe PSTN) aramaların yapılabildiği görülmektedir. Bahse konu paket kapsamında GSM yönlerine doğru yapılan aramalar için GSM işletmecilerine ara bağlantı ücreti ödenmesi, benzer şekilde PSTN yönünde yapılacak ara malar için Türk Telekom a ara bağlantı ücreti ödenmesi gerekmektedir. I.2.2. İlgili Ürün Pazarı (15) Ülkemizde STH hizmeti veren alternatif operatörler ile yerleşik operatör IP üzerinden ses taşımakta, dolayısıyla VoIP teknolojisini kullanmaktadır. VoIP sist eminin PSTN üzerinden telefon hizmeti sunmak konusunda herhangi bir farkı olmamakla beraber , operatörlere altyapı yönetimi açısından fayda sağladığı belirtilmektedir. (16) Bu çerçevede , BTK nın IP Tabanlı Hizmetler: VoIP ve IP TV başlıklı Raporu nda ; VoIP in farklı bir ses hizmeti olmadığı, sabit ses hizmetinin sunumunda kullanılan bir metod, bir teknoloji olduğu, bu çerçevede müşteri açısından alınan hizmetin aynı nitelikte görüldüğü ve müşteri altyapısının değişmediği ifade edilmektedir . Aynı raporda VoIP in geleneksel ses hizmeti için ikâme bir hizmet olarak ya da bu hizmetten farklı yeni bir hizmet olarak sınıflandırılabileceği de belirtilmektedir. Her iki durumda da farklı pazar tanımları yapılması gereği ortaya çıkmakla birlikte, değerlendirmeyi etkilem eyeceği dikkate alınarak, dosya 12-49/1431 -484 4/8 kapsamında pazar tanım ı yapılmamıştır. I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar (17) Bahse konu ürün ve hizmetlerin ülke genelinde sun ulması nedeniyle ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak belirlenmiştir . I.3. BTK Görüşü (18) 5809 sayılı EHK nın 7 . maddesinin 2. fıkrası uyarınca BTK'dan konuya ilişkin görüşü ile işletmeciler açısından V olP ile PSTN ses hizmetleri arasındaki maliyet ve düzenleme farklılıklarına ilişkin bilgi talep edilmiştir. BTK dan gelen 14.06.2012 tarih ve 4903 sayılı yazıda özet le; - EHK nın Tarifelerin düzenlenmes i başlıklı 3. maddesi uyarınca; işletmecilerin tarifelerini BTK düzenlemelerine aykırı olmayacak şekilde serbestçe belirleyebilecekleri, bununla birlikte işletmecilerin ancak ilgili pazarda EPG ye sahip olduğunun belirl enmesi halinde tarifelerinin onaylanması, denetlenmesi gibi BTK düzenlemelerine tabi olacakları, - Bu kapsamda, BTK tarafından Sabit Şebeke Üzerinden Arama Pazarı na ilişkin yapılan pazar analizi çerçevesinde alınan B TK Kararı ile Türk Telekomünikasyon A.Ş. (Türk Telekom) nin son kullanıcılara yönelik -coğrafi olmayan numaralara yapılan aramalar ile mobile doğru yapılan aramalar dahil olmak üzere - iliçi, illerarası ve uluslararası sabit arama hizme tleri piyasasında EPG ye sahip işletmeci olarak belirlendiği ; iliçi, illerarası ve uluslararası arama hizmeti piyasasında tarife kontrolü yükümlülüğü de dahil olmak üzere bir takım yükümlülüklere tabi kılındığı, - Netgsm İletişim ve Bilgi Teknolojileri A.Ş. (Netgsm) tarafından yapılan başvuruda tarifeleri konu edilen Turkcell Superonline ın ise, halihazırdaki durum itibariyle ilgili pazar analizi kapsamında EPG ye sahip işletmeci olarak belirlenmediği ve herhangi bir yükümlülüğe tabi tutulmadığı, dolayısıyla, Türk Telekom haricindeki sabit telefon hizmeti sunan diğer i şletmeciler gibi Turkcell Superonline nın da EHK nın 13 . maddesinin 2 . fıkrasının (a) bendi gereğince tarifelerini serbestçe belirleyebildiği, - Ayrıca mevcut durum itibariyle PSTN ve V olP ses hizmetlerinin tarifelerine ilişkin olarak BTK nın görev ve sorumlulukları kapsamında getirilmiş farklı düzenlemeler bulunmamakla birlikte, Elektronik Haberleşme Sektöründe Hizmet Kalitesi Yönetmeliği kapsamında PSTN hizmetlerinin Sabit Telefon Hizmetine İlişkin Hizmet Kalitesi Tebliği nde ele alındığı , buna karşılık V olP hizmetlerinin ise İnternet Servis Sağlayıcılığı Hizmeti Sunan İşletmecilere İlişkin Hizmet Kalitesi Tebliği çerçevesinde değerlendirildiği ifade edilerek, Pazar Hakkında Genel Bilgiler başlığında yer verildiği üzere, VolP ile PSTN se s hizmetleri ne ilişkin maliyet ve düzenleme ler hakkında bilgi sunulmuştur. I.4. Önaraştırma Kapsamında Elde Edilen Bilgiler I.4.1. Turkcell Superonline ın Sunduğu Hizmetler ve Elde Ettiği Gelirler (19) Turkcell Superonline hem kendi fiber optik altyapısını he m de diğer işletmecilerin altyapısını kullanarak bireysel, kurumsal ve toptan hizmetler alanında faaliyet göstermektedir. Kurumsal hizmetler , esnaf tarzında küçük işletmelerin dâhil olduğu soho kırılımında, büyük ölçekli kurumsal müşterilerin dâhil olduğ u enterprise kırılımında sunulmaktadır. Dosya mevcudundan , 30 Haziran 2012 tarihi itibariyle altı aylık Turkcell Superonline ın bireysel, kurumsal ve toptan hizmetlerden elde ettiği gelirlerin incelendiği görülmüştür . Buna göre, Turkcell Superonline ın V oIP hizmetini hem kendi altyapısını hem de diğer işletmecilerin altyapısını kullanarak verdiği , kendi altyapısından toptan seviyede sunduğu hizmet kategorisi hariç olmak üzere genel olarak tüm kategorilerde bu hizmeti 12-49/1431 -484 5/8 müşterilerine sunduğu , ayrıca kurumsal VoIP tarifelerinden elde edilen gelirin ( ..) TL ve bu tutarın Turkcell Superonline geliri içindeki payının % ( ..) olduğu anlaşılm ıştır. I.4.2. Ofis Her Yöne 5.000 Dakikalık Paket Hakkında Bilgi (20) Başvuru konusunu oluşturan, yurtiçi GSM yönleri, şehir i çi PSTN, şehirlerarası PSTN ve uluslararası 1. kademe PSTN için 5.000 dakika 50,99 TL paket olarak ücretlendirildiği bildirilen tarife Ofis Her Yöne VoIP Paketleri kapsamında sunulan paketlerden biri sidir. Ofis Her Yöne VoIP Paketleri de Turkcell Superonl ine ın kurumsal müşterilerine sunduğu hizmetler kapsamındadır. (21) Ofis Her Yöne VoIP Paketleri kapsamında sunulan paketlerin tarifelerine aşağıda yer verilm iştir. Tablo 1 : Ofis Her Yöne VoIP Paketleri Tarifeleri ve Süreç İçindeki D eğişimi 1 Dakika/Tarih 01.08.2011 -17.08.2012 17.08.2012 -günümüze 100 Dakika 4,99 - 200 Dakika 8,99 19,90 500 Dakika 20,99 39,90 1.000 Dakika 30,99 59,90 2.000 Dakika 40,99 94,90 5.000 Dakika 50,99 214,90 10.000 Dakika - 324,90 (22) Turkcell Superonline tarafından , 01.08.2011 -17.08.2012 tarihleri arasında geçerli olan Ofis Her Yöne VoIP Paketleri nin kurumsal müşterilerin sahip olduğu her bir telefon hattı başına tanımlandığı, 17.08.2012 tarihinden itibaren geçerli olan paketlerde ise bir havuz sistemi oluşturulduğu, kurumsal müşte rilerin işyerlerinde ortalamada 4 -5 adet telefon hattı bulunduğu, paketlerin bu hatların tamamına tanımlandığı belirtilmiştir . İki dönem arasında aynı miktarda dakika konuşma içeren paket fiyatları karşılaştırıldığında , tarifelerin 2 ila 5 katına çıkartıld ığı görülmektedir. Bu artışın nedenine ilişkin olarak Turkcell Superonline tarafından yapılan açıklamada, kurumsal işletmelerin ihtiyaçları ve beklentileri doğrultusunda havuz sisteminin oluşturulduğu, tahmini kullanım oranlarındaki artışa paralel olarak t arifelerin yükseltildiği ifade edilmiştir. (23) Dosya mevcudundan; b aşvuru ya konu Ofis Her Yöne 5.000 Dakika VoIP P aketi nin yürürlükte olduğu Ağustos 2011 -Ağustos 2012 dönemi boyunca bu pakete ilişkin aylık abone sayıları ve bu a bonelerden elde edilen gelirle rin incelendiği, anılan tarifeden 2012 ilk altı aylık döneminde ( ..) TL lik gelir elde edil diği, bu gelirin kurumsal VoIP tarifelerinden elde edilen gelire ( ( ..) TL) oranı nın ise % ( ..) olduğu anlaşılmıştır . Başvuru konusu tarifenin Turkcell Superonline ın tüm faaliyetlerinden elde ettiği gelire oranı ise % ( ..) olarak hesaplanmaktadır. Bu veriler ışığında , anılan tarifenin Turkcell Superonline gelirleri içindeki payının oldukça düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır . I.4.3. Ofis Her Yöne 5.000 Dakikalık Pake t in Maliyeti (24) Dosya mevcudu bilg ilerden, Ofis Her Yöne 5.000 Dakikalık Paket kapsamında aylık kullanılan ortalama dakika miktarının ( ..) olduğu, paketin maliyetinin ortalama aylık kullanım miktarı üzerinden hesaplandığı anlaşılmaktadır . Bu çerçevede söz konusu paketin aylık maliyet bilgisi aşağıdaki tabloda sunulm uştur. 1 Tarifeler %18 KDV ve %15 ÖİV dâhil sunulmuştur. 12-49/1431 -484 6/8 Tablo 2 : Ofis Her Yöne 5.000 Dakikalık VoIP Paket i Aylık2 Maliyeti (TL) Arama Yönü/Maliyet Kullanım Ara bağlantı Gideri Diğer Giderler Aylık Toplam Maliyet Şehiriçi ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Şehirlerarası Alaniçi ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Şehirlerarası Alandışı ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Turkcell ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Vodafone ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Avea ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) UA Kademe 1 PSTN ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Ofis Her Yöne 5.000 Dakika Paketi Aylık Ücreti ( ..) Kârlılık ( ..) (25) Yukarıdaki tablodan görüldüğü üzere , maliyetlerin büyük bir kısmı ara bağlantı maliyetinden oluşmaktadır. I.5. Değerlendirme (26) Başvuru konusunu , Turkcell Superonl ine ın bir VolP tarifesinde ses hizmeti maliyetini internet hizmeti yoluyla karşıladığı ve yıkıcı fiyatlandırma yap tığı iddiası oluşturmaktadır. İddia konusu eylem, 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi kapsamında yıkıcı fiyatlama olarak nitelenen ihlalin gerç ekleşip gerçekleşmediğinin tespitini gerektirmektedir. (27) Yıkıcı fiyat uygulamasında ortaya konulması gereken temel unsurlar; - Hâkim durumun varlığı, - Hâkim durumdaki teşebbüsün fiyatlarının maliyetlerinin altında olup olmadığı, - Hâkim durumdaki teşebbüsün yıkıcı fiyat uygulamadaki amacı, - Stratejinin başarıyla sonuçlanmasının ardından hasat imkânının ne ölçüde mümkün olduğu şeklinde sıralanabilir. (28) Dosya özelinde kesin ve net bir pazar tanımı yapılma makla birlikte, Turkcell Superonline ın hâkim durumda ol duğu varsayı mı altında, yıkıcı fiyatlamanın diğer unsurlarından hâkim durumdaki teşebbüsün fiyatlarının maliyetlerinin altında olup olmadığı değerlendirmesi yapıl mıştır. (29) Tablo 2 de yer verildiği üzere, Turkcell Superonline ın başvuru konusu tarife paketini n maliyetinin ( ..) TL, vergiler hariç ücretinin ise ( ..) TL olduğu ve tarifenin % ( ..) lik bir kâr marjı ile müşteriye sunulduğu, dolayısıyla maliyet altında satış yapılmadığı görülmektedir. Bu çerçevede , anılan tarife bakımından yıkıcı fiyatlama yapıl madığı kanaatine ulaşılmıştır. (30) VoIP teknolojisi kullanarak ses hizmeti veren bir işletmecinin çağrı başlatma ve çağrı taşıma maliyetleri PSTN altyapısı kullanan bir işletmeciye göre farklılık gösterebilmekte, çağrı PSTN şebekesi üzerinde başlatılmadığından T ürk Telekom a çağrı başlatma ücreti ödenmemektedir. Çağrı taşıma maliyeti ise işletmecilerin kendi altyapıları, satın aldıkları toptan hizmetler ve kullanılan teknoloji doğrultusunda farklılık arz edebilmektedir. Bu bağlamda , Turkcell Superonline ın VoIP t eknolojisi ni kullanarak hizmet sunmasından 2 Turkcell Superonline tarafından paket tarifelerde, tarife fiyatlar ı belirlenirken, abonelerin 12 aylık dönem boyunca yapacakları öngörülen dakika kullanım miktarlarının esas alındığı ve paketlerin 1 aylık kull anım miktarının, aydan aya farklılık göstermesi, aylar arasında kullanım miktarında dalgalanmalar meydana gelmesi nedeniyle, tarife fiyat analizlerinin 12 aylık dönem sonunda ulaşılacak olan toplam kullanım miktar ına göre yapıldığı belirtilmiştir. 12-49/1431 -484 7/8 kaynaklanan maliyet avantajı, geleneksel telefon şebekesini kullanan işletmeciler ile rekabetinde değerlendirilmesi gereken bir husus ol up, söz konusu avantaj VoIP teknolojisi ni kullanan diğer işletmeciler için de geçerlidir. (31) Başvuru sahibinin diğer iddiası, ses hizmeti maliyetinin internet hizmeti yoluyla karşılandığı yönündedir. Geleneksel devre anahtarlamalı telefon hizmeti olarak nitelenebilecek PSTN hizmeti , Türk Telekom un sahip olduğu bakır kablo altyapısı ü zerinden verilmekte iken, VoIP hizmeti IP tabanı üzerinden sunulan paket anahtarlamalı bir hizmettir. Bu nedenle VoIP hizmeti sunulabilmesi için internete erişimin bulunması bir gerekliliktir. (32) Başvuru konusu başka bir iddia ise Turkcell Superonline ın int ernet abonesi yapmadığı abonelere bu tarifeyi uygulamadığına ilişkindir. Ofis Her Yöne Paketleri ayrı bir hizmet olarak sunulmakla birlikte , bir internet veya data hattının (metro ethernet veya kiralık devre) alınmasını gerektirmektedir. 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi kapsamında hâkim durumun kötüye kullanılması niteliğini taşıyan bir bağlama uygulamasından bahsedilebilmesi için kümülatif olarak birtakım koşulların sağlanması gerekmektedir. Bu koşullar; - İki ayrı ürünün varlığı, - Bağlama uygulayan teşebbüs ün bu ürünlerin en az birinde (bağlayan üründe) hâkim durumda bulunması (pazar gücüne sahip olması), - Bir ürünün satışının diğer bir ürünün de alımına bağlı olması, - Rakiplerin veya potansiyel rakiplerin dışlanmasının muhtemel olması ve böylece tüketicileri n bu uygulamadan zarar görmesi, - Uygulamanın yarattığı etkinliğin ortaya çıkan tüketici zararından fazla olmaması şeklinde sıralanabilir. (33) Yerleşik operatörün VoIP teknolojisini kullanarak hizmet sunduğu ve Turkcell Superonline ın ses hizmetleri pazarında hâ kim durumda olmadığı dikkate alındığında yukarıda yer verilen Bağlama uygulayan teşebbüsün bu ürünlerin en az birinde (bağlayan üründe) hâkim durumda bulunması (pazar gücüne sahip olması) şartının sağlanmadığı dolayısıyla 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi k apsamında hâkim durumun kötüye kullanılması niteliğini taşıyan bir bağlama uygulamasın ın söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki internet bağlantısı VoIP hizmetinin doğasından kaynaklanmakta ve bu nedenle iki ayrı ürün ün varlığını ifade etmek mümkü n görülmemektedir. (34) Başvuruda, Turkcell Superonline ın grup firması olan Turkcell in mobil haberleşme hizmetlerinde EPG olduğu iddia edilmektedir. Dosya konusu iddia bakımından, Turkcell in mobil çağrı sonlandırma pazarında diğer işletmeciler (Vodafone ve A vea) gibi EPG ye sahip bir işletmeci olduğunun belirtilmesi gerekmektedir. Dosya mevcudundan; Ofis Her Yöne 5.000 Dakikalık VoIP Paketi nin arama yönleri bazında dakika maliyetleri nin BTK arabağlantı ücret tarifeleri ile karşılaştırıl dığı, arama yönleri ba zında katlanılan ara bağlantı giderinin bu yönlerde kullanılan dakikala ra bölünmesi ile dakika başın a ara bağlantı maliyetlerine ulaşıl dığı ve bu maliyetlerin BTK tarafından belirlenen çağrı sonlandırma değerleri ile paralel olduğu anlaşılmıştır . Ayrıca, Turkcell Superonline ın grup firması olan Turkcell yönüne yapılan aramalarda diğer STH işletmecilerine uygulanan çağrı sonlandırma ücretlerinin Turkcell Superonline için de geçerli olduğu görülm üştür. Bu çerçevede, başvuru konusu tarife bakımından grup şirk eti olmasına bağlı olarak Turkcell Superonline lehine bir durum un yaratılmadığı kanaatine varılmıştır. (35) Öte yandan Ofis Her Yöne 5.000 Dakikalık VoIP Paketi nden 2012 ilk altı aylık döneminde ( ..) TL lik gelir elde edilmiş olup , bu gelirin Turkcell Superon line ın tüm faaliyetlerinden elde ettiği gelire oranı ise % ( ..) olarak gerçekleşmiştir. Bu veriler ışığında , başvuru konusu tarifenin Turkcell Superonline gelirleri içindeki payının oldukça düşük olduğu da dikkate alınarak , anılan paket kapsamındaki uygul amaların yıkıcı fiyat veya ses hizmetinin 12-49/1431 -484 8/8 maliyetinin internet hizmeti yoluyla karşılanması yoluyla hakim durumun kötüye kullan ılmasına yol açmadığı sonucuna ulaşılmıştır. J. SONUÇ (36) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddia lara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılma masına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.