2024/1235022 İhale Kayıt Numaralı "Personel Servisi Kiralama" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Elanur Turizm Nakliyat İnşaat Emlak Tekstil Besicilik ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/1235022 İhale Kayıt Numaralı “ Personel Servisi Kiralama ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından 24.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Personel Servisi Kiralama ” ihalesine ilişkin olarak Elanur Turizm Nakliyat İnşaat Emlak Tekstil Besicilik ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi ’nin 22.11.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.11.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.12.2024 tarih ve 172981 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2024/1622 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Çalıkıran Tur. Taş. Oto. San. ve Tic. A.Ş. ile Demirhan Tur. San. ve Taş. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki; a) Amortisman giderleri yönünden; Teknik Şartname’nin 3.1’inci maddesinde belirtilen teknik kriterleri sağlamayan araçlara ilişkin açıklama yapıldığı, amortisman tespit tutanağının YMM ya da Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından kaşelenip imzalanmadığı, isteklilerin kendilerine ait olan araçlara ilişkin maliyetleri fiyat teklifi ile açıkladıkları, Kiralama giderleri yönünden; Açıklamaların araçların Teknik Şartname’de yer alan model yılı ve koltuk sayıları dikkate alınmadan yapıldığı, alınan fiyat tekliflerinin üzerinde Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 79.2.2.1. maddesinde yer alan zorunlu ibarenin yazılmadığı, meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, kiralama süreleri ile araçların iş süresince çalışacakları toplam sürelere ilişkin verilerin uyuşmadığı, ortalama güzergâh mesafesinin 43,81 kilometre olduğu hesaba katıldığında Ankara’nın son dönem yaşadığı trafik sıkıntıları ve bekleme süreleri de düşünülerek sefer başı en az 4 saatlik çalışma ile hizmetin yerine getirilebileceği, bu sürenin altında sunulan hizmet sürelerinin reddinin gerektiği, yani 42.168,00 saatin altında değerlerin kabul edilebilir olmadığı, tek bir araç yönünden bir gün ve bir adet üzerinden alınan kiralama fiyat tekliflerinin işin tamamının maliyetini tevsik etmesinin mümkün bulunmadığı, kiralama fiyat teklifinde akaryakıt, bakım onarım, sigorta, MTV ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dâhil edilmek suretiyle fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olduğu, Araç bakım onarım giderleri yönünden; Teklife konu araçların özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve bakım onarım adetlerinin bakım onarım fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, bu çerçevede işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu ve bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği, araçların yetkili servis ya da satıcılarından alınmış periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin sunulmadığı, araçların kaç kilometrede bir bakıma gireceklerine ilişkin yetkili servis yazısının dosyaya eklenmeksizin hiçbir veriye dayanmadan bakım onarım adetlerinin eksik bir şekilde hesaplandığı, bakım onarım fiyat teklifi yönünden 79.2.2.1 maddesine aykırı şekilde beyan yazılmaksızın fiyat teklifleri alındığı, fiyat tekliflerinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken bu işlemlerin hiç yapılmadığı ya da Serbest Muhasebeci tarafından kaşelenip imza edildiği, fiyat tekliflerinin alındığı firmaların faaliyet alanları içerisinde kiralama, lastik, araç takip sistemi, bakım onarımın bulunmadığı, bakım onarım fiyat teklifinde motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve işçilik maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, birden fazla fiyat teklifine konu edilen motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi önemli teklif bileşenlerinin her biri yönünden mekanik işçilik maliyeti açıklanması gerekirken bu maliyetler açıklanmaksızın yalnızca malzeme maliyeti yönünden açıklama yapıldığı, sözleşme ve Teknik Şartname’de yer alan günlük taşıma mesafeleri dikkate alındığında araçların 20000 km’de bir bakıma girdiği düşünülse dahi en az 44 adet bakım onarım maliyetinin ortaya çıktığı, bakım maliyetlerinin 44 bakım üzerinden aşırı düşük teklif savunma kapsamında açıklanması gerekirken daha düşük miktarlar üzerinden açıklama yapıldığı, Kiralama, lastik, araç takip sistemi ve bakım onarım fiyat tekliflerinin tespit tutanakları yönünden; - Kiralama, lastik, araç takip sistemi ve bakım onarım fiyat teklifleri ekinde Kamu İhale Genel Tebliğinin hükmü gereğince satış tutarı tespit tutanağı bulunması gerektiği, istekli tarafından bazı fiyat teklifleri ekinde tespit tutanağı sunulmamasına rağmen savunmanın kabulünün hukuka aykırı olduğu, - Tutanağın ekinde şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesinin, imza beyannamesinin ve mali müşavirin faaliyet belgesinin bulunması gerektiği, imza beyannamesinin şirket müdürüne ait olmamasının, ticaret sicil gazetesinin şirket müdürü yerine ortaklarını gösteriyor olmasının, mali müşavirin faaliyet belgesinin süresinin geçmiş olmasının ve faaliyet belgesine yer verilmemiş olmasının eleme gerekçesi olduğu, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalanmasının mevzuata aykırı bulunduğu gibi müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının reddinin gerektiği, firmanın yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında ekte sunulan vekâletnamelerde teklif sunmaya yetki bulunmadığı gibi vekâletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine yer verilmemiş olduğu, - Fiyat teklifinde tarih ve sayısı açıkça belirtilen tespit tutanağının teklif ekinde bulunması gerektiği, anılan istekliler tarafından sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmaması karşısında isteklilerin tespit tutanağını sunmadıklarının kabulünün gerektiği, - İhale ilan tarihinin 25.09.2024 olması karşısında tespit tutanağına dayanak teşkil eden faturaların Nisan 2024 - Eylül 2024 aralığında bulunması gerektiği, Nisan 2024 - Eylül 2024 tarihleri arasında yer alan faturaların ise 2024 yılı yevmiye ve envanter defterlerinin tasdik bilgilerinin sunulmadığı, - Tespit tutanağının 3 numaralı kısmında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği, halihazır vergi sistemimizde envanter defterlerinin “e-defter” olarak tutulamamasına rağmen istekli tarafından bu defterlerin “e-defter” olduğunun beyan edilmesinin savunmalarının reddini gerektirdiği, - Tespit tutanağının son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosundaki” tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen mal/mamullerin ortalamasının hesaplandığı 152 ve 153 hesaplara ait ortalama maliyet tablolarına birim maliyeti azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtılmasının ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, tespit tutanağında birim maliyetler hatalı hesaplanarak fiyat teklifinde olması gerekenden düşük birim maliyetler üzerinden fiyat teklif edilmesi nedeniyle belgelendirmenin reddinin gerektiği, - Satış tutarı tespit tutanağının son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosundaki” tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen malların birim satış fiyatı ortalamasının hesaplandığı 600’lü hesaplara ait ortalama tablosuna birim satış tutarını azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtılmasının ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, fiyat teklifindeki fiyatın ortalama fiyatın %80’inin altında kalması nedeniyle belgelendirmenin reddinin gerektiği, - Fiyat teklifinde teklif edilen birim fiyatların maliyet tespit tutanağında hesaplanan ortalama birim maliyet ortalamasından düşük olduğu, - Fiyat teklifine konu edilen malzemelere ilişkin olarak düzenlenen fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında Fatura Bilgileri Tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas fatura tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen “Tutanağa Esas Üç Aylık Süre” ile uyuşmadığı - Maliyet üzerinden yapılan açıklamaya ilişkin olarak tespit tutanağında mal/mamullerin ortalama birim maliyetlerine ilişkin tablolar ve fatura bilgileri tablosunun doldurulmuş olmasına rağmen fiyat teklifi üzerine yazılan mali müşavir beyanının “... Sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olması gerekirken “...sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde beyan edilmiş olmasının belgelendirmeyi hukuka aykırı hale getirdiği, - Satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan Fatura Bilgileri Tablosunda belirtilen yani faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin (kiralama, lastik, hava filtresi, yağ filtresi yakıt filtresi, motor yağı, mekanik işçilik vb.) fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmet ile aynı olması gerektiği, istekli tarafından yapılan belgelendirmelerde fiyat teklifine konu mal/hizmet ile fatura bilgileri tablosunda yer verilen faturaların konusu arasında uyumun bulunmaması karşısında farklı mal/hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine ait fiyat teklifi eki tespit tutanağında kullanıldığından savunmaların reddinin gerektiği, Ek-0.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağının amacının belirtilen geçici vergi beyanname dönemine ait ticari defterlerde yurtiçi satışlar hesabında fiyat teklifine konu edilen mal/hizmete ait satış tutarları ortalamasının hesaplanmasının sağlanması olduğu, elde edilen bu ortalamanın %80’inden aşağı olmamak üzere fiyat teklif edilmesinin söz konusu olacağı, bu çerçevede gerek fiyat tekliflerinin, gerek tespit tutanağının gerekse tespit tutanağına esas teşkil edecek faturaların konusunu oluşturması gereken hususun kiralanacak aracın günlük/saatlik bedeli ve kiralama/amortismana konu aracın hava filtresi, yağ filtresi yakıt filtresi, motor yağı, mekanik işçilik maliyeti, yazlık lastik ve kışlık lastik olması gerektiği, dolayısı ile aracın minibüs mü, midibüs mü ya da otobüs mü olduğunu ve koltuk kapasitelerini göstermeyen faturalar üzerinden doldurulmuş fatura bilgileri tablosunun maliyeti tevsik etme niteliği bulunmadığı, sorgulamaya konu mal/hizmetin net bir şekilde belirtilmiş olması gerektiği, savunma kapsamında sunulan Ek-0.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağında bulunan fatura bilgileri tablosunun da bu çerçevede olması gerektiği, istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerine konu iş ile tespit tutanaklarına ve fatura bilgileri tablosuna konu hizmetin aynı olmaması sebebiyle sunulan savunmaların reddinin gerektiği, istekli tarafından sunulan fatura bilgileri tablosundan (faturadan) mal / hizmetlerin adının, nev’inin, fiyatının ve miktarının anlaşılamadığı, tespit tutanağına dayanak alınan faturanın fiyat teklifine konu malı açıkça göstermesi ve anılan verileri içermesi gerektiği, başka bir iş için kesilmiş bir faturanın “bir adet iş” denilerek tespit tutanağına konu edilmesi sonrasında bu yokluk halinden yukarıda sayılan hizmetler için hiçbir belgeye dayanmaksızın fiyat ve miktar çıkarımı yapılmasının kabulünün mümkün bulunmadığı - Kiralama fiyat teklifinde birim saat olmasına rağmen eki tespit tutanağı içerisinde yer alan aritmetik ortalama hesaplama tablosunda birim kısmının “saat” yerine “gün” olarak belirtilerek yapılan hatalı açıklama nedeniyle savunmanın reddinin gerektiği, b) Araç akaryakıt giderleri yönünden; Araçların akaryakıt maliyetinin toplamda 461.840,00 km üzerinden gerçekleştirilmesi gerekirken eksik km değerleri üzerinden yapıldığı, araç tipleri dikkate alınmaksızın yapıldığı, hizmet alımında çalışacak tüm araçların şehir içi trafikte ortalama olarak 100 kilometrede ne kadar akaryakıt sarfiyatlarının bulunduğuna yönelik yapılan açıklamanın yetkili servislerinden beyan yazısı alınmadan hiçbir objektif kritere dayanmadan gerçekleştirildiği, bazı araçlar yönünden alınmış beyan yazısının ise yalnızca şehir dışı ya da şehir içi-şehir dışı karışık tüketim değerlerini göstermesi nedeniyle bu değerler üzerinden hesaplama yapılmasının kabul edilebilir olmadığı, açıklamaya konu edilen aracın 100 km’de en düşük 10 litre yaktığı bile düşünülse kat edilecek toplam 461.840,00 km hesaba katıldığında 46.184,00 litre için yakıt hesaplaması yapılması gerektiği, bu değerin altındaki değerin kabul edilebilir olmadığı, akaryakıt beyan yazılarının ekinde beyan yazısını veren firmaların söz konusu aracın yetkili satıcı ya da yetkili servisi olduğunu gösterir hiçbir belge sunmadıkları, beyan yazısı alınmış olan bazı araçlar yönünden ise araçların marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmeksizin ortalama akaryakıt tüketimi bilgisi beyan edildiği kiralama fiyat teklifinde belirtilmemiş araçlar yönünden söz konusu beyan yazılarının da hiçbir geçerliliği bulunmadığı, istekliler tarafından katalog üzerinden yapılan açıklamaların da kabulünün mümkün bulunmadığı yani, 4-5 yaşında araçlar için sanki sıfır araçmış gibi katalog değerleri üzerinden açıklama yapılmasının kabulünün mümkün olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 79.2.7. maddesinde ihale tarihi olan 24.10.2024 ile ilan tarihi olan 25.09.2024 tarihi arasında EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilmeyeceği belirtilmiş olmasına rağmen istekliler tarafından haksız maliyet avantajı elde etmek adına eksik akaryakıt değerleri üzerinden açıklama yapıldığı, c) Araç lastik giderleri yönünden; Kiralama fiyat teklifine ve amortismana konu edilen araçların açık ve belli olduğu, bu araçların kataloglarında marka ve model özelliklerine göre lastik ebatlarının ne olduğunun açık bir şekilde belirtilmiş olmasına rağmen bu ebatlardaki lastikler göz ardı edilerek araçlara uymayacak farklı ve ucuz ebattaki lastikler üzerinden açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, işin gerçekleştirilmesi esnasında araçların kullanacağı araçtan araca farklılaşan lastikler için açıklama yapılması lazım gelirken uygun olmayan lastikler üzerinden araçların lastik maliyetlerinin açıklanmasının uygun olmadığı, Tebliğin 79.2.2.1 maddesine aykırı şekilde beyan yazılmaksızın fiyat tekliflerinin alındığı, ayrıca meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşelenerek imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu, lastik fiyat teklifinde hizmet alımına konu araçlar için 4 yazlık ve 4 kışlık olmak üzere yazlık ve kışlık lastikler için ayrı ayrı satır açılmak suretiyle açıklama yapılması gerektiği, ancak açıklamanın eksik adetler üzerinden ve yazlık/kışlık ayrımı yapılmaksızın yapıldığı, 168’er adet yazlık ve kışlık lastikten daha az adet üzerinden yapılan açıklamaların reddedilmesi gerektiği, lastik maliyetinin yapılacak taşıma mesafesi ile oranlanması suretiyle gerçekleştirilen maliyet açıklamasının kabulünün de mümkün bulunmadığı, Araç takip sistemi giderleri yönünden; Teknik Şartname’de hizmet alımında çalışacak araçların araç takip sistemi kullanması ile ilgili düzenlemelere yer verildiği, bu çerçevede 42 adet araç için araç takip sisteminin hesaplanarak maliyetlere yansıtılması gerektiği, aksi durumda açıklamaların reddedilmesi gerektiği, araç takip sistemi fiyat teklifinde araç takip cihazı ve aylık hat -lisans kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, dolayısı ile aşırı düşük açıklamalarının reddinin gerektiği, Trafik ve ferdi kaza koltuk sigortası maliyeti yönünden; Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.3.4. maddesinde yapılan düzenleme doğrultusunda istekli tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde Genel Müdürlük veya Bölge Müdürlüğü teyidinin bulunması gerektiği, daha önceki tarihlerde kesilmiş poliçeler ile işin süresini kapsamayan sigorta süreleri üzerinden yapılan açıklamaların reddinin gerektiği, istekli tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde araçların marka, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı, bazı araçlarda farklılıklar olduğu, işin gerçekleştirileceği araçlar ile sigorta yapılacak araçların marka, cins, model ve adetlerinin farklı olmasının açık bir hukuka aykırılık oluşturduğu, ihale tarihinin 24.10.2024 ve işin başlangıç tarihinin ise 01.01.2025 olması karşısında istekliler tarafından 2024 yılı için alınan fiyat teklifinin 03.10.2024 tarihinde açıklanan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran olan %63,47 üzerinden güncellenmesi lazım gelirken bu güncellemenin gerçekleştirilmediği, Sözleşme giderleri yönünden; Çalıkıran Turizm Taşımacılık Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. firması için 379.582,37 TL ve Demirhan Turizm Sanayi Ve Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. için 550.086,87 TL’den eksik değerler üzerinden yapılan sözleşme giderlerine ilişkin açıklamaların reddedilmesi gerektiği ç) Motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçümü, özel servis aracı izin belgesi maliyeti yönünden; Hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak araçlar yönünden eksik hesaplama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, eksik adetler üzerinden yapılan açıklamaların kabul edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, MTV, muayene ve egzoz emisyon ölçümü için herhangi bir mevzuat dayanağı gösterilmeden yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu ve söz konusu maliyetler için 521.275,86 TL’nin altında gerçekleştirilen açıklamaların reddinin gerektiği, güzergah izin belgesi yönünden 2025 yılında uygulanacağı belirtilmiş bulunan herhangi bir tarife, tebliğ vb. dayanak olmaksızın eksik değerler üzerinden yapılan açıklamaların reddinin gerektiği, d) İşçilik maliyeti yönünden; Teknik Şartname’nin 5.11. maddesi gereği 1 koordinasyon personeli bulundurulması, bu personel de dâhil edilmek suretiyle toplam 43 personel üzerinden hesaplama yapılması gerekirken eksik personel sayısı üzerinden hesaplama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı, işçilik maliyeti için işveren maliyeti hariç değer olan 20.002,50 TL’yi esas alarak yaptığı açıklamaların mevzuata aykırı olduğu, saatlik işçilik ücretinin 108,90 TL üzerinden hesaplanması ve toplam 3.526.073,10 TL’den düşük değerler üzerinden yapılan açıklamaların reddedilmesi gerektiği, her bir seferin ortalama 4 saat olması gerektiği, ayrıca 42 güzergâhta günlük 4 saat ve 251 gün üzerinden açıklama yapılması gerekirken anılan istekliler tarafından eksik sürücü, saat ve gün sayısı üzerinden açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir. … 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. … 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Personel Servis Kiralama … e) Miktarı: 42 Adet 2014 ve üzeri model Midibüs (En az 17-22 kişilik) Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. İtirazen şikâyete konu ihalenin T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Personel Servisi Kiralama İşi” olup açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, bahse konu ihalede 21 adet ihale dokümanı indirildiği, 24.10.2024 tarihinde yapılan ihaleye 11 isteklinin katıldığı, 12.11.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek Çalıkıran Tur. Taş. Oto. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Demirhan Tur. San. ve Taş. Tic. Ltd. Şti.nin ise aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür. Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilere gönderilen 30.10.2024 tarihli yazılarda, km başına düşen akaryakıt giderinin (akaryakıt tüketim bilgileri dahil), sürücü giderlerinin, kiralama ve/veya amortisman giderlerinin, motorlu taşıtlar vergisinin ve araç bakım/onarım giderlerinin önemli teklif bileşenleri olarak belirlendiği tespit edilmiştir. İhale üzerinde bırakılan Çalıkıran Tur. Taş. Oto. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması başvuru sahibinin iddiaları kapsamında incelendiğinde; a iddiası yönünden; İdarece düzenlenen aşırı düşük teklif açıklama yazısında araçlara ilişkin amortisman/kiralama seçeneklerinin sunulmasına karşılık adı geçen istekli tarafından kiralama yolu ile araç temin edileceği ve dolayısıyla öz malı araç teklifinde bulunulmadığı görülmüş olduğundan, amortisman maliyeti yönünden açıklama yapılmadığı, bu itibarla da başvuru sahibinin amortisman hesabına ve amortisman adına sunulan belge ve bilgilerin yetersizliğine ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kiralama maliyetine ilişkin olarak, ihale konusu işte kullanılacak 42 araç için 251 iş günü üzerinden FNS Taş. Taah. Tur. Oto. Araç Ekip. Tic. Ltd. Şti. d en 31.10.2024 tarihli “Personel Taşıma Fiyat Teklifi” başlıklı belge aldığı, söz konusu fiyat teklifi üzerinde “Sürücü, akaryakıt, MTV giderleri ve bakım onarım giderleri teklif fiyatına dâhil değildir.” ifadesinin bulunduğu, fiyat teklifinin Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifinin üzerinde mevzuat uyarınca satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin bulunduğu, fiyat teklifinin ekinde 31.10.2024 tarihli 1 sayılı ilgili satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu (EK-O.6), sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuştuğu, tutanağa esas 3 aylık sürenin 01.06.2024 – 31.08.2024 olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesinde yer alan açıklamaya uygun olduğu, tutanağın 3 numaralı maddesinde yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verildiği, fiyat teklifinin ve tespit tutanağının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunan müdür Serat Eği tarafından imzalandığı, buna ilişkin noter onaylı imza sirkülerinin ve mükellefe ait münferiden temsile yetkili olunduğunu gösterir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin ilgili sayfalarının sunulduğu, tutanağın ekinde meslek mensubuna ilişkin faaliyet belgesinin sunulduğu, fiyat teklifini düzenleyen firmanın faaliyet konuları içerisinde kiralamanın da yer aldığı, satış tutarı tespit tutanağının fatura bilgileri tablosunu içerdiği, tutanağa konu edilen mal/hizmetlerin ortalama satış tutarının hesaplandığı toplam tutar ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosunda” yer alan tutar ve miktar toplamların uyuştuğu, satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan Fatura Bilgileri Tablosu'nda belirtilen yani faturanın konusunu oluşturan mal/hizmet kısmının boş bırakılmadığı, konunun fiyat teklifi ile uygun olduğu, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı anlaşıldığından yapılan açıklamada mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Anılan isteklinin 2017 model Volkswagen crafter 19+1 kapasiteli 42 adet aracın periyodik bakım- onarım giderini tevsik etmek için Arca Grup Otomotiv İnş. San. ve Tic. A.Ş. d en 31.10.2024 tarihli fiyat teklifini aldığı, başvuru sahibinin iddiasının aksine fiyat teklifi üzerinde bakım onarım miktarının bulunduğu, fiyat teklifinin Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifinin üzerinde mevzuat uyarınca satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin bulunduğu, fiyat teklifinin ekinde 31.10.2024 tarihli 1 sayılı ilgili satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu (EK-O.6), sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuştuğu, tutanağa esas 3 aylık sürenin 01.06.2024 – 31.08.2024 olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesinde yer alan açıklamaya uygun olduğu, tutanağın 3 numaralı maddesinde yevmiye, işletme defterlerinin tasdik tarih ve sayısına yer verilmediği, envanter defterinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verildiği, fiyat teklifinin ve tespit tutanağının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunan Üsame Derindere ile Mustafa Tolga Öz tarafından imzalandığı, buna ilişkin noter onaylı imza sirkülerinin ve mükellefe ait münferiden temsile yetkili olunduğunu gösterir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin ilgili sayfalarının sunulduğu, tutanağın ekinde meslek mensubuna ilişkin faaliyet belgesinin sunulduğu, fiyat teklifini düzenleyen firmanın faaliyet konuları içerisinde araç bakım onarımının da yer aldığı, satış tutarı tespit tutanağının fatura bilgileri tablosunu içerdiği, tutanağa konu edilen mal/hizmetlerin ortalama satış tutarının hesaplandığı toplam tutar ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosunda” yer alan tutar ve miktar toplamların uyuştuğu, satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan Fatura Bilgileri Tablosu'nda belirtilen yani faturanın konusunu oluşturan mal/hizmet kısmının boş bırakılmadığı, konunun fiyat teklifi ile uygun olduğu, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı, Ayrıca araçların periyodik bakım aralığının 20.000 km olduğu belirtilerek Arca Grup Otomotiv İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından imzalanan belge ile belgenin ekinde Arca Grup Otomotiv İnşaat San. ve Tic. A.Ş.nin Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.nin yetkili servisi olduğuna dair yetki belgesinin açıklama kapsamında sunulduğu, anlaşıldığından bakım onarım giderleri için yapılan açıklamada mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan idarece lastik giderlerinin, araç takip sistemi giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği görüldüğünden bahse konu giderler bakımından iddia edilen hususların da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. b) Araç akaryakıt giderleri yönünden; Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında akaryakıt bileşenine ilişkin olarak, ihale konusu işte kullanılacak 42 araç için 251 iş günü üzerinden ihale dokümanında belirtilen mesafeler dikkate alınarak hesaplama yapıldığı ve bu mesafeler kullanılmak suretiyle akaryakıt giderinin hesaplandığı, (günlük toplam mesafe 1840 km) araçların 100 km’de şehir içi tüketilen ortalama yakıt miktarının belirlenmesine yönelik 2017 model Volkswagen crafter 19+1 kapasiteli araç için otobüse ilişkin marka ve model yılı bilgileri belirtilerek yetkili servis Arca Grup Otomotiv İnşaat San. ve Tic. A.Ş. tarafından imzalanan belgenin açıklama kapsamında sunulduğu, beyan yazısının ekinde Arca Grup Otomotiv İnşaat San. ve Tic. A.Ş.nin Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.nin yetkili servisi olduğuna dair yetki belgesinin bulunduğu, katalog değeri üzerinden açıklamada bulunulmadığı; Ayrıca anılan istekli tarafından hesaplamalarda kullanılan akaryakıt fiyatının 34,93 TL olduğu, s öz konusu fiyata ilişkin olarak 23.10.2024 tarihli EPDK tarafından yayınlanmış Petrol Piyasası Bayi Satış Fiyatı Bülteni’nin sunulduğu ve anılan bültendeki motorin fiyatının KDV hariç olarak kullanıldığı ve bu fiyatın ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) EPDK tarafından yayımlanan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında olmadığı anlaşıldığından söz konusu maliyet bileşenine yönelik olarak yapılan açıklamaların uygun olduğu sonucuna varılmıştır. c) Araç lastik, araç takip sistemi, sigorta ve sözleşme giderleri yönünden; Lastik giderlerinin, araç takip sistemi giderlerinin , trafik ve ferdi kaza koltuk sigortası giderlerinin, KİK payı ve sözleşme giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklinin bu giderlere ilişkin ayrıca bir açıklama yapması gerekmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. ç) Motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçümü, özel servis aracı izin belgesi maliyeti yönünden; Anılan istekli tarafından Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliği’nde yer alan (II) sayılı tarife dikkate alınarak ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların 2024 yılı motorlu taşıtlar vergisinin hesaplandığı ve buna ilişkin belgenin sunulduğu, Başvuru sahibinin iddiasının aksine, MTV’nin ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan 2017 model Volkswagen crafter 19+1 kapasiteli 42 adet araç için ayrı ayrı hesaplandığı, eksik adetler üzerinden açıklama yapılmadığı, idarece muayene ve egzoz emisyon giderlerinin ve özel servis aracı izin belgesi maliyetinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, diğer taraftan isteklice 2024 yılına ait ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi olan “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki % 44,81 oranının esas alınması suretiyle güncellenerek maliyet hesaplaması yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. d) İşçilik maliyeti yönünden; Anılan istekli tarafından sürücü maliyetleri için toplam 5.084.105,40 TL gider öngörüldüğünün belirtildiği, Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) internet sitesinde yer alan işçilik hesaplama aracı kullanılarak hesaplanan kısmi süreli çalışma saatlik ücretinin (108,90 TL) olduğu, İdari Şartname’de yer alan iş günü üzerinden (251 iş günü) üzerinden sürücülerin çalışacağı güzergah baz alınarak 18 araç için günlük 5 saat, 24 araç için 4 saat kısmi çalışma süresinin öngörüldüğü, Teknik Şartname’nin 5.11’inci maddesinde “ Yüklenici, servis araçlarının günlük bazda düzenli işleyişini kontrol etmek amacıyla, sabah saat 08:30’dan tüm servis araçları idarenin Hizmet Binasına gelene kadar ve akşam saat 17:45’ten servis aracı kullanan personelin tamamı İdarenin Hizmet Binasından ayrılana kadar her gün idarenin Hizmet Binasında yetkili bir personel bulunduracaktır.” düzenlemesi yer alsa da bu personelin koordinasyonu sağlayacak personel olarak görev yapacağı ve işçilik açıklamasının birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 42 araç için 42 sürücü sayısı üzerinden yapılmasının uygun olduğu anlaşıldığından sürücü giderlerinin mevzuata uygun olarak açıklandığı sonucuna varılmıştır. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Demirhan Tur. San. ve Taş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması başvuru sahibinin iddiaları kapsamında incelendiğinde; a iddiası yönünden; İdarece düzenlenen aşırı düşük teklif açıklama yazısında araçlara ilişkin amortisman/kiralama seçeneklerinin sunulmasına karşılık adı geçen istekli tarafından kiralama yolu ile araç temin edileceği ve dolayısıyla öz malı araç teklifinde bulunulmadığı görülmüş olduğundan, amortisman maliyeti yönünden açıklama yapılmadığı, bu itibarla da başvuru sahibinin amortisman hesabına ve amortisman adına sunulan belge ve bilgilerin yetersizliğine ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Anılan isteklinin kiralama maliyetine ilişkin olarak, ihale konusu işte kullanılacak (2020 model 19+1 Ford Transit FED6 125 KW) 42 araç için günlük toplam mesafe olan 1840 km’yi dikkate alınarak 251 iş günü üzerinden (1840 km X 251 iş günü =461.840 km) D-B Tem. Taş. Tur. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti . d en 01.11.2024 tarihli fiyat teklifini aldığı, fiyat teklifinin Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifinin üzerinde mevzuat uyarınca satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin bulunduğu, fiyat teklifinin ekinde 01.11.2024 tarihli 1 sayılı ilgili satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu (EK-O.6), sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuştuğu, fatura bilgileri tablosunda belirtilen faturanın tarihinin (31.08.2024) olduğu, ihale ilan tarihinin 25.09.2024 olduğu dikkate alındığında faturanın ihale ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç aylık döneme ilişkin olarak düzenlediği; tutanağın 3 numaralı maddesinde yevmiye, işletme defterlerinin tasdik tarih ve sayısına yer verilmediği, envanter defterinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verildiği, fiyat teklifinin ve tespit tutanağının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunan Adem Demirhan tarafından imzalandığı, buna ilişkin noter onaylı imza sirkülerinin ve mükellefe ait münferiden temsile yetkili olunduğunu gösterir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin ilgili sayfalarının sunulduğu, tutanağın ekinde meslek mensubuna ilişkin faaliyet belgesinin sunulduğu, fiyat teklifini düzenleyen firmanın faaliyet konuları içerisinde kiralamanın da yer aldığı, satış tutarı tespit tutanağının fatura bilgileri tablosunu içerdiği, tutanağa konu edilen mal/hizmetlerin ortalama satış tutarının hesaplandığı toplam tutar ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosunda” yer alan tutar ve miktar toplamların uyuştuğu, satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan Fatura Bilgileri Tablosu'nda belirtilen yani faturanın konusunu oluşturan mal/hizmet kısmının boş bırakılmadığı, konunun fiyat teklifi ile uygun olduğu, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı anlaşıldığından yapılan açıklamada mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Anılan isteklinin 2020 model Ford Transit FED6 125 KW 19+1 kapasiteli araçların periyodik bakım- onarım giderini tevsik etmek için Büyük Doğanlar Otomotiv Tekstil ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. d en 01.11.2024 tarihli fiyat teklifini aldığı, fiyat teklifinde 44’er adet hava filtresi, yağ filtresi, yedek parça, motor yağı ve periyodik bakım işçiliğinin birim fiyatının ayrı ayrı belirtildiği, fiyat teklifinin Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifinin üzerinde mevzuat uyarınca satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin bulunduğu, fiyat teklifinin ekinde 01.11.2024 tarihli 1 sayılı ilgili satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu (EK-O.6), sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuştuğu, fatura bilgileri tablosunda belirtilen faturaların tarihinin (17.08.2024) olduğu, ihale ilan tarihinin 25.09.2024 olduğu dikkate alındığında faturaların ihale ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç aylık döneme ilişkin olarak düzenlediği; tutanağın 3 numaralı maddesinde yevmiye, işletme defterlerinin tasdik tarih ve sayısı kısmında “muaf” ifadesinin yer aldığı, envanter defterinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verildiği, fiyat teklifinin ve tespit tutanağının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunan Durdu Doğan tarafından imzalandığı, buna ilişkin noter onaylı imza sirkülerinin ve mükellefe ait münferiden temsile yetkili olunduğunu gösterir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin ilgili sayfalarının sunulduğu, tutanağın ekinde meslek mensubuna ilişkin faaliyet belgesinin sunulduğu, fiyat teklifini düzenleyen firmanın faaliyet konuları içerisinde araç bakım onarımının da yer aldığı, satış tutarı tespit tutanağının fatura bilgileri tablosunu içerdiği, tutanağa konu edilen mal/hizmetlerin ortalama satış tutarının hesaplandığı toplam tutar ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosunda” yer alan tutar ve miktar toplamların uyuştuğu, satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan Fatura Bilgileri Tablosu'nda belirtilen yani faturanın konusunu oluşturan mal/hizmet kısmının boş bırakılmadığı, faturaya konu malın/işin nevi kısımlarında araçların teknik özellikleri belirtilerek “hava filtresi, yağ filtresi, yedek parça, motor yağı ve periyodik bakım işçiliği” ifadelerinin bulunduğu, bir başka ifadeyle konunun fiyat teklifi ile uygun olduğu, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı anlaşıldığından yapılan açıklamada mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca başvuru sahibinin iddiasının aksine açıklama kapsamında araçların periyodik bakım aralığının 20.000 km olduğu belirtilerek Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş tarafından imzalanan belge ile belgenin ekinde Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.nin Ford marka araçların yetkili servisi olduğuna dair internet çıktısının sunulduğu görülmüştür. Diğer taraftan idarece lastik giderlerinin, araç takip sistemi giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği görüldüğünden bahse konu giderler bakımından iddia edilen hususların da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. b) Araç akaryakıt giderleri yönünden; Yapılan incelemede, adı geçen istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında akaryakıt bileşenine ilişkin olarak, ihale konusu işte kullanılacak araçlara ait ihale dokümanında belirtilen mesafeler dikkate alınarak hesaplama yapıldığı ve bu mesafeler kullanılmak suretiyle akaryakıt giderinin hesaplandığı, (42 aracın kat edeceği toplam mesafe = 1840 km X 251 iş günü =461.840 km) araçların 100 km’de şehir içi tüketilen ortalama yakıt miktarının belirlenmesine yönelik 2020 model Ford Transit FED6 125 KW 19+1 kapasiteli araca ilişkin marka ve model yılı bilgileri belirtilerek yetkili servis Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. tarafından imzalanan belgenin açıklama kapsamında sunulduğu, beyan yazısının ekinde Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.nin Ford marka araçların yetkili servisi olduğuna dair internet çıktısının bulunduğu, katalog değeri üzerinden açıklamada bulunulmadığı; Ayrıca anılan istekli tarafından hesaplamalarda kullanılan akaryakıt fiyatının 35,30 TL olduğu, s öz konusu fiyata ilişkin olarak geçerlilik tarihi 01.10.2024 olan EPDK tarafından yayınlanmış 2024 yılının Eylül ayına ait bültenin sunulduğu, anılan bültendeki motorin fiyatının KDV hariç olarak kullanıldığı ve bu fiyatın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesinde yer alan açıklamaya uygun olduğu görüldüğünden söz konusu maliyet bileşenine yönelik olarak yapılan açıklamalarda mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. c) Araç lastik, araç takip sistemi, sigorta ve sözleşme giderleri yönünden; Lastik giderlerinin, araç takip sistemi giderlerinin , trafik ve ferdi kaza koltuk sigortası giderlerinin, KİK payı ve sözleşme giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklinin bu giderlere ilişkin ayrıca bir açıklama yapması gerekmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. ç) Motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçümü, özel servis aracı izin belgesi maliyeti yönünden; Anılan istekli tarafından Motorlu Taşıtlar Vergisi maliyetinin açıklanmasına yönelik 2020 model Ford Transit 19+1 taşıma kapasiteli araç için G elirler İdaresi Başkanlığı internet sitesinden alınan (2024 yılına ait) çıktının sunulduğu, söz konusu çıktıda araç tipi olarak “otobüs ve benzerleri” için vergi tutarının 10.146,00 TL olduğu bilgisinin yer aldığı, Başvuru sahibinin iddiasının aksine, MTV’nin ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan 42 adet araç için ayrı ayrı hesaplandığı, eksik adetler üzerinden açıklama yapılmadığı, idarece muayene ve egzoz emisyon giderlerinin ve özel servis aracı izin belgesi maliyetinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, diğer taraftan isteklice 2024 yılına ait ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi olan “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki % 44,81 oranının esas alınması suretiyle güncellenerek maliyet hesaplaması yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır d) İşçilik maliyeti yönünden ; Anılan istekli tarafından sürücü maliyetleri için toplam 3.451.029,12 TL gider öngörüldüğünün belirtildiği, Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) internet sitesinde yer alan işçilik hesaplama aracı kullanılarak hesaplanan kısmi süreli çalışma saatlik ücretinin (109,12 TL) olduğu, İdari Şartname’de yer alan iş günü üzerinden (251 iş günü) üzerinden sürücülerin çalışacağı güzergah baz alınarak 42 araç için günlük 3 saat kısmi çalışma süresinin öngörüldüğü, Teknik Şartname’nin 5.11’inci maddesinde “Yüklenici, servis araçlarının günlük bazda düzenli işleyişini kontrol etmek amacıyla, sabah saat 08:30’dan tüm servis araçları idarenin Hizmet Binasına gelene kadar ve akşam saat 17:45’ten servis aracı kullanan personelin tamamı İdarenin Hizmet Binasından ayrılana kadar her gün idarenin Hizmet Binasında yetkili bir personel bulunduracaktır.” düzenlemesi yer alsa da bu personelin koordinasyonu sağlayacak personel olarak görev yapacağı ve işçilik açıklamasının birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 42 araç için 42 sürücü sayısı üzerinden yapılmasının uygun olduğu anlaşıldığından sürücü giderlerinin mevzuata uygun olarak açıklandığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.