Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-1-128 (Devralma) Karar Sayısı : 07-86/1080 -417 Karar Tarihi : 15.11 .2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : M. Sı raç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Cengiz SOYSAL , Çiğdem ÜNAL C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - KazMunaiGaz PKOP Investment B.V. Temsilci si Prof. Dr. Ercüment ERDEM Şehit Nevres Bul. No. 10/7 Deren Plaza 35210 Montrö -
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-1-128 (Devralma) Karar Sayısı : 07-86/1080 -417 Karar Tarihi : 15.11 .2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : M. Sı raç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Cengiz SOYSAL , Çiğdem ÜNAL C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - KazMunaiGaz PKOP Investment B.V. Temsilci si Prof. Dr. Ercüment ERDEM Şehit Nevres Bul. No. 10/7 Deren Plaza 35210 Montrö - İzmir 20 D. TARAFLAR : - KazMunaiGaz PKOP Investment B.V. PrinsBernhardplein 200 1097 JB Amsterdam - HOLLANDA - Rompetrol Holding S.A. 38, Route de Chanteme rle, 1763 Granges -Paccot, Fribourg - İSVİÇRE E. DOSYA KONUSU: Rompetrol Group N.V. nin ortaklık paylarının %75 inin KazMunaiGaz PKOP Investment B.V. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. 30 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.10.2007 tarih ve 6939 sayı ile giren bildir im üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 7.11.2007 tarih, 2007 -1-128/Öİ-07-CS sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 9.11.2007 tarih, REK.0.05.00.00 -120/198 sayılı Başkanlık önergesi ile 07 -86 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Bildirim konusu işle min, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesine dayanılarak 40 çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu nun iznine tabi olduğu, Söz konusu devralma işlemi sonucunda ilgili pazarda hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve b öylece rekabetin önemli ölçüde azal tılmasının söz konusu olmadığı, Dolayısıyla söz konusu devir işlemine 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi çerçevesinde izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir. 05-01/3-3 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50 H.1. Taraflar H.1.1. Devralına n: Rompetrol Group N.V. (Rompetrol Group) Hollanda Kanunlarına göre kurulmuş, merkezi Amsterdam da bulunan bir anonim şirket olan Rompetrol Group; temel olarak bazı Avrupa Birliği ülkeleri, Gürcistan, Arnavutluk, Moldova, Ukrayna ve Türkiye de ham petrolün rafine edilmesi ve rafine edilmiş petrol ürünlerinin satışı alanında faaliyet göstermektedir. Rompetrol Group un hisselerinin tamamına İsviçre Kanunlarına göre kurulmuş olan ve merkezi İsviçre de bulunan Rompetrol Holding S.A. (Rompetrol Holding) sahiptir . Rompetrol Group çatısı altında yer alan devre konu 15 adet iştirak bulunmaktadır. Dosyada; p etrol ürünlerinin toptan ve perakende satışı , hammadde satın alımı , 60 tamamlayıcı ürünler ve hizmetler ile çimento ve çimentolama hizmetleri , rafineri işletmesi, özel bitumen üretimi, petrol sondaj ve kuyu açma hizmetleri , petrol arama ve çıkarma alanlarında faaliyet gösteren şirketlerden sadece P&G Consulting (Overseas) Ltd. nin kontrolünde olan Vector Energy S.A. nın Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde rafin e petrol ve petrol harici ürünlerin toptan satışı ve alanında faaliyet göstermekte olduğu, Rompetrol Group a bağlı diğer şirketlerin ise Türkiye de faaliyetinin bulunmadığı belirtilmiştir. H.1.2. Devralan: KazMunaiGaz PKOP Investment B.V. (KMG ) Hollanda m erkezli ve söz konusu devralma işlemi için kurulmuş bir şirket ol an KMG nin hisselerinin tamamı JSC Trade House KazMunaiGaz a aittir. JSC Trade 70 House KazMunaiGaz ise tamamen Kazakistan Devleti sermayeli JSC NC KazMunaiGaz Holding S.A (KMG Holding) nın %100 iştirakidir. Dosyada , KMG Holdi ng in doğal gaz ve petrol sondaj ı alanında faaliyet gösteren on üç adet bağlı ortaklığı, ham petrol üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren on üç bağlı ortaklığı bulunduğu, Kazakistan da iki adet rafineri işletmekte ol duğu ve Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde rafine petrol ürünleri satışı alanında faaliyeti bulunmadığı belirtilmiştir. H.2. Devralma İşlemi nin Niteliği Bildirime konu edilen devralma işlemi, KMG ve Rompetrol Holding arasında 23.8. 2007 tarihinde imzalanan Rompetrol Group N.V. nin %75 Hissesinin Alım - 80 Satımına İlişkin Hisse Alım Sözleşmesi uyarınca gerçekleştirilecektir. Devir işlemi çerçevesinde Rompetrol Holding in maliki olduğu Rompetrol Group un sermayesinin %75 ini temsil eden 750 adet pay KMG ye satılacaktır. H.3. İlgili Pazar H.3.1. İlgili Ürün Pazarı Petrol endüstrisini dikey yapılanma itibarıyla iki alt pazara ( upstream ve downstream ) ayırmak mümkündür: Zincirin ilk halkasını petrolün ara nması, ham petrol üretimi ve bun larla ilgili yan ürün ve hizmetlere ilişkin pazarları kapsayan ham petrol pazarı oluşturmaktadır. Dikey zincirin daha aşağı bölümünde ise, ham petrolün rafine edilmesinden başlayarak rafine edilen ürünlerin satış ve dağıtım ve 90 pazarlamasının yer aldığı paz ar grupları bulunmaktadır. İşlemde devralan taraf olan KMG, ham petrolün çıkarılması ve üretimi alanlarında (ham petrol pazarı) faaliyet göstermektedir. KMG nin gerek Avrupa Birliği gerekse Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde , ham petro l rafinesi, rafine ürünlerin satışı da dahil olmak üzere , herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. 05-01/3-3 3 Devredilen taraf olan Rompetrol Group ise, ham petrolün rafine edilmesinden rafine edilen petrol ürünlerinin satışına kadar pazarın değişik seviyelerinde faa liyet gösteren bir petrol şirketidir. Bu bilgiler ışığında, tarafların özellikle Türkiye pazarı açısından çakışan faaliyetlerinin bulunmadığı görülmektedir. Bu noktada, ilgili ürün pazarı olarak, devredilen taraf olan 100 Rampetrol Group un faaliyetlerinin di kkate alınmasının yerinde olacağı düşünülmektedir. Rampetrol Group un faaliyetleri ele alındığında, ilgili ürün pazarının ham petrolün rafine edilerek satılması aşamasına ilişkin belirlenmesinin yeterli olacağı görülmektedir. Bu aşamada, söz konusu pazarla rın akaryakıt ürünlerine ilişkin rafinaj, akaryakıt dışı ürünlere ilişkin rafinaj, toptan akaryakıt satışı ve perakende akaryakıt satışı gibi alt sınıflara ayrılması mümkün olsa da, mevcut dosya bakımından Rekabet Kurulu nun 21.10.2005 tarih ve 05 -71/981 -270 sayılı TÜPRAŞ ın özelleştirme yoluyla devredilmesine ilişkin devr alma kararında da temel alınmış olan rafinaj pazarı , ilgili ürün pazarı olarak belirlenmiştir. H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar 110 Rafinaj sektörünün ulusal ve global yapısı ve rafine edilmiş ürünlerin kullanım alanlarının ülke geneline yayılmış olması göz önüne alınarak, ilgili coğ rafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenm iştir. H.4. Değerlendirme H.4.1. Kontrol Değişikliğinin Değerlendirilmesi 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. madd esinin (b) bendine göre, herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını ya da ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi 4054 sayılı K anun un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma kabul edilmektedir. 120 Taraflar arasında 23.8.2007 tarihinde imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi uyarınca gerçekleştirilecek devir işlemi sonrasında, Rompetrol Group üzerinde KMG nin %75, Rom petrol Holding in ise % 25 ortaklık hakkı bulunacaktır. Dolayısıyla, ilgili işlem neticesinde Rompetrol Group, KMG nin kontrolüne geçecek olup; iş lem 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında bir devralma işlemidir. H.4.2 . Yoğunlaşma Değerlendirmesi Daha önceki bölümlerde de değinildiği üzere, devralan taraf olan KMG nin ve bağlı bulunduğu KMG Holding in Türkiye de ilgili ürün pazarında faaliyeti bulunmamaktadır. Bu nedenle devralma işleminin izne tabi olup olmadığının değ erlendirilmesi bakımından bildirime konu işlem çerçevesinde devredilen taraf olan Rompetrol 130 Group un faaliyet gösterdiği rafinaj pazarı incelenecektir. Bildirimde yer alan bilgiler e göre , Rompetrol Group un ilgili ürün pazarındaki pazar payı, 1997/1 sayılı Tebliğ de yer alan %25 lik pazar payı eşiğinin altında kalmaktadır. Rompetrol Group un ve KMG yi barındıran KMG Holding in rafinaj pazarında 2006 yılına ilişkin ciro bilgileri ise aşağıdaki tabloda yer almaktadır: Tablo 1: Tarafların 2006 yılı ciroları Dünya Türkiye Cumhuriyeti KMG Holding ( ..) YTL ( ..) YTL Rompetrol Group ( ..) YTL ( ..) YTL Tablodan da görüldüğü üzere, KMG Holding in Türkiye de bir faaliyeti bulunma makla birlikte, Rompetrol ün sahip olduğu ( ) YTL tutarındaki cir o itibarıyla 05-01/3-3 4 Rompetrol Group un hisselerinin KMG tarafından devralınması işlemi 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemidir . 140 Rafinaj pazarının yapısı bakımından Türkiye pazarı ele alındığında, Rekabet Kurulu nun TÜPRAŞ ın özelleştirilm esine ilişkin 21.10.2005 tarih ve 05 -71/981 -270 sayılı kararı nda yer alan bilgilere göre, ATAŞ ın kapatılmasının ardından, TÜPRAŞ ın yurt içi üretim paylarının tüm ürünlerde %100 olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, TÜPRAŞ ın Türkiye deki pazar gücünün görülebilmesi bakımından, yurt içi satışlarının esas alınması gerekmektedir. İthalat ve ihracatın net etkisi dikkate alındığında, tüm akaryakıt ürünlerini kapsayacak şekilde TÜPRAŞ ın sahip olduğu pazar payının 2005 yılı verileri kapsamında %70,1 olduğu gö rülmektedir. Bu bilgiler ışığında TÜPRAŞ ın rafinaj pazarı bakımından hakim durumda ol ması nedeniyle , Rompetrol Group un bu alanda hiçbir faaliyeti bulunmayan KMG tarafından 150 devra lınması işlemi sonucunda, yeni bir hakim durum yarat ılması ya da mevcut hakim durumu n güçlendir ilmesi söz konusu olma yacaktır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında bir işlem olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun 160 güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli öl çüde azalt ılmasının söz konusu olmadığına , bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.