Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2004 -1-17 (Devralma) Karar Sayısı : 04-40/453 -114 Karar Tarihi : 3.6.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SO NBAY, Murat GENCER, Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖR : F. Yeşim AKCOLLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - GlaxoSmithKline plc Temsilcisi: Av. Turgan GÜRMEN Mete Cad. 18/5 TR-34437 Taksim -İstanbul D. T
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2004 -1-17 (Devralma) Karar Sayısı : 04-40/453 -114 Karar Tarihi : 3.6.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SO NBAY, Murat GENCER, Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖR : F. Yeşim AKCOLLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - GlaxoSmithKline plc Temsilcisi: Av. Turgan GÜRMEN Mete Cad. 18/5 TR-34437 Taksim -İstanbul D. TARAFLAR : - GlaxoSmithKline plc 980 Great West Road Brentford Middlesex TW 8 9GS -İNGİLTERE - Sanofi -Synthelabo S.A. 174 Avenue de France 75635 Paris Cedex 13 -FRANSA E. DOSYA KONUSU: GlaxoSmithKline plc nin Sano fi-Synthelabo S.A. dan Fraxiparine ve Arixtra adlı beşeri ilaçları ve bu ilaçlara bağlı mal varlıklarını devralması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.5.2004 tarih, 2296 sayı ile giren ve en son 11.5.2004 tarih, 2359 sa yı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 26.5.2004 tarih, 2004 -1-47/Öİ -04-FYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 31.5.2004 tarih, REK.0.05.00.00/94 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-40 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili r aporda; GlaxoSmithKline plc nin Sanofi - Synthelabo S.A. dan Fraxiparine ve Arixtra adlı beşeri ilaçları ve bu ilaçlara bağlı mal varlıklarını devralması işlemine ilişkin edinilen bilgiler ışığında; 04-11/99 -23 2 B1B1/B1B2 ilgili ürün pazarında ciro eşiği aşılmamasına ra ğmen, pazar payları itibarıyla eşiğin aşılması nedeni ile bu devirlerin söz konusu Tebliğ in 4. maddesi kapsamında olduğu, devralma sonrasında yoğunlaşma artışı yaşanmayacağı ve dolayısıyla 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde belirtilen, bir hakim durumun y aratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz konusu olmadığı, bu nedenle söz konusu devir işleminin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında herhangi bir sakınca yaratmayacağı ve işleme izin ve rilmesi gerektiği ifade edilmektedir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar Devralma işleminin tarafları GlaxoSmithKline plc (GSK) ve Sanofi -Synthelabo S.A. (Sanofi -Synthelabo) dir. Sanofi -Synthelabo ve GSK arasında 13.4.2004 tarihinde imzalana n Esas Varlık Satınalma Sözleşmesi ne göre GSK, Fraxiparine ve Arixtra adındaki beşeri ilaçlara ilişkin araştırma, geliştirme, imalat, dağıtım ve pazarlama faaliyetleri ile ilgili (fikri mülkiyet hakları da dahil) tüm hakları, lisansları ve varlıkları San ofi-Synthelabo dan devralmaktadır. H.1.1. GSK GSK, Glaxo Wellcome plc ve SmithKline Beecham plc nin Ocak 2001 de birleşmesi ile kurulmuş; temel olarak beşeri ilaçların, aşıların, reçetesiz satılan ilaçların ve sağlıkla ilgili tüketici ürünlerinin araştır ılması, geliştirilmesi, üretilmesi ve pazarlanması alanında çalışan, hisseleri Londra ve New York borsalarına koteli çokuluslu bir şirkettir. GSK da hiç bir hissedar %10 dan fazla paya sahip değildir. GSK, Türkiye de GlaxoSmithKline İlaçları A.Ş. aracılı ğıyla faaliyet göstermektedir. H.1.2. Sanofi -Synthelabo Sanofi -Synthelabo, Fransız kanunları uyarınca kurulmuş bir şirket olup, beşeri ilaçların araştırma, üretim ve pazarlamasıyla ilgili uluslararası gruba liderlik etmektedir. Sanofi -Synthelabo nin fa aliyetleri aşağıdaki dört alanda uzmanlaşmıştır: - kardiyovasküler hastalıklar/tromboz, - merkezi sinir sistemi, - dahili tıp, - onkoloji. 31.12.2003 tarihi itibarıyla Sanofi -Synthelabo nun sermayesi aşağıdaki şekilde tahsis edilmiştir: - Halk: %48,20 (oy haklar ının %35,86 ine karşılık) - Total: %24,35 (oy haklarının %34,8 ine karşılık) 04-11/99 -23 3 - L Oréal: %19,52 (oy haklarının %27,89 una karşılık) - Hazine: %6,82 - Sanofi -Synthelabo çalışanları: %1,11 (oy haklarının %1,45 una karşılık) Sanofi -Synthelabo Türkiye de aşağıda yer verilen beş şirket vasıtasıyla faaliyet göstermektedir. - Sanofi -Synthelabo İlaç A.Ş. (beşeri ürünler) - Sanofi -Synthelabo Bristol -Myers Squibb Adi Ortaklığı (beşeri ürünler) - Doğu İlaç Veteriner Ürünleri A.Ş. (veterinerlikte kullanılan her türlü ilaç ve ürünlerin ithalatı, ihracatı, dahili ticareti ve pazarlaması) - Tersan İnşaat ve Ticaret A.Ş. (emlak sektörü) - Medifarm İlaç Sanayi ve Tic. A.Ş. (sağlık ürünleri). H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Beşeri ilaçlar, Dünya Sağlık Örgütü nün tanımladığı ve kullandığı Anatomik Tedavi Sınıflandırması (Anatomical Therapeutic Classification -ATC) na göre çeşitli gruplara ayrılmıştır. ATC sistemi, birinci derecesi (ATC -1) en genel ve dördüncü derecesi (ATC -4) ise en detaylı olmak üzere 4 kategoriden oluşmaktad ır. ATC sınıflandırmasının üçüncü kademesinde (ATC -3) ilaçlar tedavi endikasyonlarına göre, bir başka deyişle hangi amaçla kullanıldıklarına göre gruplandırılmaktadır. Aynı tedavi edici özelliklere sahip olan, dolayısıyla birbirinin yerine kullanılması müm kün olan ilaçlar aynı sınıfa dahil edilmektedir. Ayrıca, ATC -3 sınıflandırması, kullanım alanı ve amaçlarına göre birbirini ikame edebilen ürünlerin bir pazarda toplanmasına olanak tanımaktadır. Anılan devirde yer alan Sanofi -Synthelabo nun GSK ya devred eceği Fraxiparine ve Arixtra beşeri ilaçları ATC -3 sınıflandırmasına göre, B1B ( heparinler ve türevleri , 1.1.2004 tarihi öncesindeki adıyla enjekte edilebilir anti-koagülanlar ) pazarında yer almaktadırlar. Arixtra Türkiye de pazarlanmamaktadır. ATC-4 sınıflandırmasına göre ise B1B pazarının alt pazarları şunlardır: - B1B1 (Bölünemeyen Heparinler) - B1B2 (Bölünebilen Heparinler)(Fraxiparine bu pazarda yer almaktadır.) - B1B3 (Islama Heparinler) - B1B9 (Diğer Heparinler) B1B1 (Bölünemeyen Heparinler) ve B1B2 (Bölünebilen Heparinler) pazarlarının rekabet edebilen ikame ürünler içerdiği gözönüne alındığında, dosya konusu devir işleminde, en dar anlamda, ilgili ürün pazarı olarak B1B1/B1B2 pazarı belirlenmiştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Beşeri ilaç üreten ve/veya ithal eden teşebbüsler ürünlerini, yaygın toptan dağıtım ağı ve perakende satış noktaları kanalıyla ülkenin her yerine 04-11/99 -23 4 ulaştırmaktadırlar. İlaca yönelik hukuki düzenlemeler de ilacın kolay ulaşılabilir olmasını sağlamaya yöneliktir. Bunların yanı sıra, ilgili mevzuatın öngördüğü fiyat kontrolü, bölgeler arasında fiyat farklılıklarının oluşmasını büyük ölçüde önlemektedir. Bu çerçevede ilgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti sınırları dır. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme GSK ve Sanofi -Synthelabo arasında 13.4.2004 tarihinde imzalanan Esas Varlık Satınalma Sözleşmesi nin konusunu GSK nın Sanofi -Synthelabo dan Fraxiparine ve Arixtra adındaki beşeri ilaçlara ilişkin araştırma, geliştirme, imalat, dağıtım ve pazarlama faaliyetleri i le ilgili (fikri mülkiyet hakları da dahil) tüm hakları, lisansları ve varlıkları devralması oluşturmaktadır. GSK söz konusu ilaçların yer aldığı pazarlarda faaliyet göstermemekte; Arixtra ise Türkiye de pazarlanmamakta; dolayısıyla söz konusu işlemin Türk iye deki etkisinin sadece Fraxiparine ilacı açısından değerlendirilmesi gerekmektedir. Dosya mevcudu bilgilerden; Sanofi -Synthelabo nun Aventis i devralmasına ilişkin Avrupa Komisyonu kararında Sanofi -Synthelabo nun Fraxiparine ilacıyla ilgili dünya çap ındaki geliştirme, üretim ve pazarlama faaliyetlerini, buna bağlı olarak da Fransa da yer alan Notre -Dame de Bondeville fabrikasını elinden çıkaracağını taahhüt ettiği ve Komisyon un söz konusu taahhütlere devralma işleminin izin şartları arasında yer verd iği görülmüştür. Sanofi -Synthelabo nun Aventis S.A. yı devralmasına ilişkin Kurumumuza 26.3.2004 tarihinde yapılan ve Sanofi -Synthelabo nun sahip olduğu Fraxiparine beşeri ilacını devralmanın akabinde üçüncü şahıslara devredeceğini taahhüt eden başvurusu na ilişkin Kurul Kararı 15.4.2004 tarihinde verilmiştir. Yukarıda bahsi geçen taahhütler çerçevesinde, Sanofi -Synthelabo anılan işlemi gerçekleştirmek istemektedir. Devralma sonrasında tarafların ortaklık yapılarında veya yönetim kurullarında herhangi bir değişiklik olmayacağı, fakat Fraxiparine ilacına ait her türlü faaliyete ilişkin tüm hakların, lisansların ve varlıkların el değiştireceği gözönüne alındığında, söz konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ in 2(b) maddesi kapsamında bir devralma olduğu anla şılmıştır. 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılıp aşılmadığı incelendiğinde; ilgili ürün pazarındaki toplam ciro açısından 25 trilyon TL eşiğinin aşılmadığı fakat, tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam pazar paylarının Tebliğ deki pazar payı eşiğini aştığı dolayısıyla anılan devralma işleminin Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu görülmektedir. Sanofi -Synthelabo, eğer mevcut durumda Fraxiparine ilacını elinden çıkarma zsa Aventis i devralmış olması, dolayısıyla B1B1/B1B2 pazarında yer alan ve daha önce Aventis e ait olan Clexane adlı ilaç üzerinde her türlü hakka sahip olması nedeniyle ilgili ürün pazarında çok yüksek bir pazar 04-11/99 -23 5 payına sahip olacaktır. Bu nedenle, Sanofi -Synthelabo nun mevcut durumda ilgili ürün pazarında faaliyet göstermemekte olan GSK ya Fraxiparine ilacını devrediyor olması, rekabeti kısıtlayıcı bir etki yaratmayacağı gibi, tam tersine pazarda rekabeti artırıcı bir etkiye de yol açabilecektir. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; B1B1/B1B2 ilgili ürün pazarında ciro eşiği aşılmamasına rağmen pazar payları itibarıyla eşiğin aşılması nedeniyle dosya konusu devirlerin 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesi kapsamında izne tabi olduğuna; bununla birlikte işlemin aynı Kanun un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran n itelikte olmadığına; dolayısıyla bildirime konu devir işlemine izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.