Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -3-88 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 10-52/992 -356 Karar Tarihi : 5.8.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Doç. Dr. M ustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Pelin ERDOĞAN, Nilgün KOCADAĞ C. ŞİKAYET EDEN : Mariya CEBECİOĞLU Laçin Fırını Tekke Mah. Adana Bu lv. No: 64 Tarsus /Mersin 20 D
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -3-88 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 10-52/992 -356 Karar Tarihi : 5.8.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Doç. Dr. M ustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Pelin ERDOĞAN, Nilgün KOCADAĞ C. ŞİKAYET EDEN : Mariya CEBECİOĞLU Laçin Fırını Tekke Mah. Adana Bu lv. No: 64 Tarsus /Mersin 20 D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR : Tarsus Belediye Başkanlığı Tozkoparan Zahit Mah. Kasım Gülek Bulvarı Yeni Belediye Tesisleri Tarsus /Mersin E. DOSYA KONUSU: Tarsus Belediye Meclisi tarafından alınan ruhsatlı fırın sayıların ın sabitlenmesine ve yeni fırın ruhsatlandırmanın durdurulmasına ilişkin kararın ilçedeki ruhsatlı fırınlar lehine tekelleşmeye yol açtığı iddiası. F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayetçi tarafından yapılan başvuruda; başvuru sahibinin pide 30 ekmek ruhsatı almak içi n Tarsus Belediyesi ne yaptığı başvurunun, Tarsus Belediye Meclisi nin vatandaşlardan gelen is, duman, hava kirliliği şikâyetlerini gerekçe göstererek aldığı, mevcut ruhsatlı fırın sayısının sabitlenmesine ve yeni fırın ruhsatlandırmasının durdurulmasına y önelik 3.3.2010 tarih, 2010/3 -1(5) sayılı karar doğrultusunda reddedildiği, anılan Belediye Meclisi kararının Tarsus ta mevcut fırınlar lehine tekelleşmeye yol açtığı belirtilerek kararın kaldırılması ve ilgililer hakkında gerekli işlemlerin yapılması tale p edilmiştir . G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.4.2010 tarih ve 3191 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 23.6.2010 tarih, 2010 -3-88/İİ-10-181.PE sayılı İlk İnceleme Raporu, 40 Rekabet Kurulu nun 1.7.2010 tarih ve 10-47/865 -M sayılı toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 29.7.2010 tarih ve 2010 -3-88/ÖA -10-181-PE sayılı Önaraştırma 10-52/992 -356 2 Raporu 30.7.2010 tarih ve REK.0.07.00.00 -110/32 2 sayılı Başkanlık önergesi ile 10 -52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; 1- Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir 50 işlem yapılmasına gerek olmadığı ve şikayetin reddi gerektiği, 2- Ancak Tarsus Belediye Meclisi nin mevcut ruhsatlı fırın sayısının sabitlenmesine ve yeni fırın ruhsatlandırmasının durdurulmasına yönelik 3.3.2010 tarih, 2010/3 -1(5) sayılı kararı ile belediye sınırları dışından ekmek temin edilmesinin yasaklanmasına yönelik uygulamaların 4054 sayılı Kanun a aykırı olduğu hususunda Tarsus Belediyesi ne ve bahs e konu uygulamaların bölgedeki diğer belediyeler tarafından da gerçekleştirilmesi ihtimali nedeniyle bu tür karar ve uygulamalardan kaçınılması konusunda il içindeki tüm belediyelerin uyarılmalarını teminen Mersin Valiliği ne görüş yazısı gönderilmesinin uygun olacağı 60 sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar I.1.1. İlgili Ürün Pazarı İlgili ürün pazarının tespitinde öncelikle; satın alanların gözünde fiyatı, kullanım amaçları, fiziksel özellikleri ve nitelikleri bakımından aynı sayılan ya da yüksek ikame 70 edilebilirliği olan mal ve hizmetlerden oluşan pazarın dikkate alınması gerekmektedir. Bunun yanında başkaca unsurlar da dikkate alınabilmektedir. Ekmek, ülkemizdeki tüketiciler tarafından en temel gıda maddesi olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, ekmek talebi çok düşük bir fiyat esnekliğine sahiptir. Diğer bir deyişle, ekmek fiyatındaki artışlar tüketicilerin ekmek talebini önemli miktarda azaltmamaktadır. Tarsus ta üç tip ekmek üretilmektedir: Somun ekmek, açık ekmek (lavaş) ve pide ekmek. Tarsus Tarım İlçe Müdürlüğü ve Tarsus Fırıncılar Odası ndan bu üç çeşit ekmeğin 80 pişirme teknikleri açısından ayrılık olduğu, gerek maya oranlarının gerekse pişirme sürelerinin farklılık gösterdiği; tüketim bak ımından ise pide ve açık ekmek sıcak tüketilirken, somun ekmeğin soğuk tüketildiği anlaşılmıştır. Somun ekmek; mayalı hamurdan 2 -3 cm kalınlığında yapılan, buharlı fırınlarda 18 -24 dakikada pişirilen, üstü kabarık bir ekmek türüdür. Açık ekmek (lavaş), y ine mayalı hamurdan yapılan ve tandır duvarlarına yapıştırılarak 3 dakikada pişirilen 1 -1,5 cm kalınlığındaki yufkadır. Pide ekmekte ise maya kullanılmamakta, hamur 15 -18 dakika pişirilmektedir. 90 Üç ekmek türü tüketim koşulları açısından değerlendirildiğin de, sıcak olarak satışa sunulan pide ekmeğin Tarsus ta tüketicilerin ilk tercihi olduğu dosya mevcudu bilgi ve 10-52/992 -356 3 belgelerden anlaşılmıştır . Açık ekmek, sadece toplu tüketim yerlerinde kebap, tantuni, döner gibi yiyeceklerle birlikte servis edilmektedir. Tars us Tarım İlçe Müdürlüğü ve Fırıncılar Odası yetkilileri; fırında doğrudan satılan ya da bakkal veya market gibi satış noktalarında tüketiciye sunulan somun ekmekle açık ve pide ekmeğin talep yönünden ikamesinin söz konusu olmadığını dile getirmişlerdir. Arz açısından aynı fırında somun, pide ve açık ekmeğin üretilip üretilemeyeceği yahut kayda değer bir ek maliyet veya riske katlanmak zorunda kalmadan bir somun ekmek 100 fırınının pide ya da açık ekmek fırınına dönüştürülme olanağı olup olmadığı sorusuna karşı lık olarak; yetkili idare tarafından 5393 sayılı Belediye Kanunu na1 dayanılarak hazırlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik2 (Ruhsat Yönetmeliği) kapsamında verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatında faaliyet konusu olarak belirtildiğ i sürece bir fırın işletmesinin açık ekmek, pide ve somun ekmeği aynı tesiste herhangi bir maliyet olmaksızın üretebileceği yanıtı verilmiştir. Şu kadar ki, açık ve pide ekmek fırınları yakıt olarak odun kullanırken; somun ekmek fabrikaları genellikle tünel tip, çok katlı ya da döner tip fırınlara sahip modern tesisler olup; motorin, elektrik veya gaz ile ısıtılmaktadır. Bu nedenle, taş fırın ekmeği olarak da nitelendirilen pide ve açık ekmeğin somun ekmek fırınında pişirilmesi pişirme teknikleri ile sürele rinin farklı 110 olması ve tandır ihtiyacı nedenleriyle mümkün görünmemektedir. Tersine, taş fırınlarda somun ekmeğin üretilmesi olanaklı olup, bu tür bir üretimin verim kaybına neden olabileceği görüşü genel olarak paylaşılmaktadır. Ayrıca 2007 yılı değişik liği3 ile Ruhsat Yönetmeliğinde, üretilen ekmek türünden bağımsız olarak, ilçe belediye sınırları içinde günlük üretimi 1000 kg/gün ve üzeri olan fırınların en az 250 m2 ve üzeri; 1000 kg/günden az olan fırınların en az 100 m2 olması zorunluluğu getirilmiş tir. Bu itibarla, somun ekmek üreten bir fırının diğer ekmek türlerini de üretmek istemesi durumunda tandır kurulumunun yanı sıra, ruhsat alabilmesi için günlük kapasite kullanım oranı artacağından işletmenin sahip olması gereken asgari 120 yüzölçümü de değişe bilecek ve ek maliyet söz konusu olabilecektir. Talep ve arz ikamesine yönelik yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında, dosya kapsamında ekmek pazarı ilgili ürün pazarına ilişkin üst pazar, somun ekmek , pide ekmek ve açık ekmek pazarları a lt pazarlar olarak belirlenmiştir. I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar İlgili coğrafi pazar belirlenirken, özellikle ilgili mal ve hizmetlerin özellikleri, tüketici tercihleri bakımından giriş engellerinin, ilgili bölge ile komşu bölgeler arasında 130 teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olup olmadığı gibi unsurlar dikkate alınır. Mesafe uzadıkça artan taşıma maliyeti ve ekmeğin niteliği gereği kolay bayatlayan bir ürün olması, belirli bir yerleşim yer ine uzun mesafeden ekmek getirilebilmesi olasılığını 1 13.7.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete. 2 10.8.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete. 3 13.4.2007 tarih ve 26492 sayılı Resmi Gazete. Yukarıda sözü geçen eklenen maddeler, Ek -2 (B) 6.15 ve 6.19 maddeleridir. 10-52/992 -356 4 zayıflatan unsurlardır. Diğer yandan Raportörlerce görüşülen sektör temsilcilerinden ve Belediye ile Tarım İlçe Müdürlüğü yetkililerinden Tarsus a ilçe sınırları dışından ekmek getirilmediği bilgisi edin ilmiştir. Ayrıca Tarsus Belediyesi Zabıta Müdürü Ramazan Gözener , dışarıdan getirilen ekmeği hijyenik olarak denetleme yetkileri olmadığı gerekçesiyle Belediye olarak dışarıdan ekmek getirilmesine izi n vermediklerini ifade 140 etmiştir . Bu nedenle ilgili coğra fi pazar Tarsus olarak belirlenmiştir. I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme I.2.1. Önaraştırma Döneminde Elde Edilen Bulgular Önaraştırma döneminde Raportörlerce Tarsus Belediyesi ile Tarım İlçe Müdürlüğü yetkilileri ve Tarsus Fırıncılar Oda sı Başkanı ile telefonla görüşülmüştür. Ayrıca kendilerinden 25.5.2010 tarih ve sırasıyla 2480, 2482, 2481 sayılı yazılar ile bilgi ve belge istenmiştir. Tarsus Belediyesi, Kuruma, fırınlar hakkında is, duman gibi çevre 150 kirliliğine yönelik kendilerine doğr udan veya Tarsus Kaymakamlığı aracılığıyla iletilen birçok şikayet başvurusu göndermiştir. Söz konusu şikayetlerden hareketle, 5393 sayılı Belediye Kanunu nun 15. maddesinin (l) bendinde yer alan fırınlar gibi gayrisıhhi müesseseleri ruhsatlandırmak ve denetlemek yetkisi ile bu Kanuna dayanılarak hazırlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği nin4 10. maddesinin (1)(c)(8) bendi uyarınca zabıtanın Çevre Kanunu na ve ilgili yönetmeliklere göre çevre ve insan sağlığına zarar veren, kişilerin huzur ve sükununu boz acak şekilde gürültü yapan müesseseleri tutanak düzenleyerek yetkili mercilere bildirmek görevini göz önünde bulunduran Belediye Meclisi nin, mevcut ruhsatlı fırın sayısının 160 sabitlenmesine ve yeni fırın ruhsatlandırmasının durdurulmasına yönelik 3.3.2010 tarih, 2010/3 -1(5) sayılı karar aldığı anlaşılmıştır. Öte yandan şikayetten bağımsız olarak önaraştırma döneminde, Tarsus ilçe sınırları dışından İlçe ye ekmek getirilmesine Belediye nin izin vermediği saptanmıştır. Tarsus Belediyesi Zabıta Müdürü Ramazan Gözener ; Belediye Zabıta Yönetmeliği nin 12. maddesi uyarınca ilgili kuruluşlar ile işbirliği halinde fırınların ve ekmek fabrikalarının sağlık şartlarına uygunluğunun denetiminde nezaret etmek, ekmek ve pide gramajını kontrol etmek, gerekli kanuni işlem leri yapmak görevlerinin; belediyenin mücavir alan sınırları içindeki işletmelerle sınırlı olduğu ve Belediye sınırları dışından getirilen ekmeği 170 denetleyebilecek yeterli sayıda elemanları bulunmadığı gerekçeleriyle dışarıdan Tarsus a ekmek getirilmesine izin vermediklerini belirtmiştir. I.2.2. Hukuki Değerlendirme I.2.2.1. Tarsus Belediyesi Tarafından İlçe Sınırları Dışından Ekmek Gelmesine İzin Verilmemesine Yönelik Değerlendirme Türk gıda mevzuatının temelini oluşturan 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, T üketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun a (5179 sayılı Kanun) göre; gıda maddeleri ile temasta bulunan madde ve 180 4 11.4.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazete. 10-52/992 -356 5 malzemelerin üretim izni, gıda sicili, tescili, ithalat ve ihracat izinleri, piyasa göze timi ve denetimi vs. gibi hizmetler Tarım ve Köy işleri Bakanlığı tarafından yürütülmektedir. Ekmeklerde içerik yönünden denetim yapılmasına ilişkin düzenleme ise, 5179 sayılı Kanun a dayanılarak hazırlanmış olan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği nin Numune A lma ve Analiz Metotları başlıklı bölümünde ve bu bölümde atıf yapılan Ek -37/38 de bulunmaktadır. Anılan Yönetmeliğin 35. maddesinde; gıda maddelerini üreten ve satan işyerlerinin tescil, izin ve ithalat işlemleri ile kontrol ve denetim sırasında bu Yönetme lik hükümlerine uymak zorunda olduğu, yönetmeliğe uymayan işyerleri hakkında yasal işlem yürütüleceği hükme bağlanmıştır. 190 Diğer yandan, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun un etiket ve tarife listelerine ilişkin 12. maddesi, gıdaların denetle nmesiyle ilgili ol arak belediyelere yetki vermektedir. Anılan maddeye göre belediyeler; perakende satışa arz edilen mallarla ilgili etiket ve tarife listelerinin şeklini, içeriğini, usul ve esaslarını bir yönetmelikle düzenlemekle ve bu madde hükümlerinin uygulanması ve izl enmesine ilişkin işleri yürütmekle görevlendirilmiştir. Öte yandan zabıtanın, Belediye Zabıta Yönetmeliği nin daha önce sözü edilen 10. maddesi bağlamında denetimlerde bulunmasının ve bu denetimin ardından gerekli görüldüğü takdirde ekmek satışına izin ver ilmemesinin hukuka uygun olduğu açıktır. Ancak, denetim yapacak eleman yetersizliği gerekçesiyle 200 hukuki dayanak teşkil edecek denetimler yapılmadan, sadece belediyenin yetki sınırları dışında üretilmesi sebep gösterilerek teşebbüslerin faaliyetlerini kısıt layacak şekilde İlçe ye dışarıdan ekmek getirilmesine izin verilmemesi, hem hukuki dayanaktan yoksun olacak hem de rekabet ortamını bozabilecektir. Bu bağlamda Tarsus Belediyesi nin denetim yapmadan ve niteliği ya da satış koşullarının uygun olmadığını tes pit etmeden ilçe sınırları dışında üretilen ekmeklerin tümden Tarsus ta satışına izin vermemesi, rekabeti sınırlayıcı nitelikte olup, ilgili belediye sınırları dışında bulunan sağlayıcıların pazara girişlerini sınırlamaktadır. I.2.2.2 Tarsus Belediye Mecl isi nin Yeni Fırın Ruhsatlandırmasının Durdurulmasına 210 İlişkin Kararına Yönelik Değerlendirme Tarsus Belediye Meclisi; fırınlar hakkında is, duman gibi çevre kirliliğine neden olduklarına yönelik kendilerine doğrudan yapılan ya da Tarsus Kaymakamlığı aracıl ığıyla iletilen birçok şikayet başvurusundan hareketle, yukarıda da yer verilen 5393 sayılı Belediye Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği nin ilgili hükümleri çerçevesinde mevcut ruhsatlı fırın sayısının sabitlenmesine ve yeni fırın ruhsatlandırmasının durdurulmasına yönelik 3.3.2010 tarih, 2010/3 -1(5) sayılı kararı almıştır. Her ne kadar 5393 sayılı Belediye Kanunu nun 15. maddesinin (a) bendinde yer alan 220 belde sakinlerinin mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını kar şılamak üzere her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak yetkisi uyarınca kurulan ve Tarsus Belediyesi nin sermayesinin %95 ine sahip olduğu İmar Ltd. Şti. nin somun ekmek üretimi faaliyetinde bulunduğu tespit edilmişse de ilgili kararın şikayetten bağımsız olarak anti -rekabetçi güdülerle değil, Belediyenin çevre politikası çerçevesinde alındığı kanaati oluşmuştu r. Zira İmar Ltd. Şti. 16 yıldır ekmek üretmekte olup, sektör temsilcileriyle yapılan görüşmelerde o tarihten bu yana maliyetin altında satış gibi h akim durumun kötüye 10-52/992 -356 6 kullanılması olarak değerlendirilebilecek herhangi bir uygulamada bulunulduğuna ilişkin bir bulguya rastlanmadığı beyan edilmiştir. Bu nedenle Tarsus Belediyesi nin teşebbüs olarak kabul edilerek, rakiplerine karşı rekabeti bozucu ya da sınırlayıcı bir amaç 230 güderek yeni fırın ruhsatı verilmesini durdurma kararı aldığı savı olanak dahilinde görülmemektedir. Ancak çevre kirliliğinin önlenmesi amacıyla öncelikle gerekli denetimlerin yapılarak uygun olmayan koşullara sahip işletmelere yaptır ım uygulanması yerine kolaycı bir yaklaşımla mevcut fırın sayısının sabitlenmesinin rekabetçi endişelerin yanı sıra, yerinde ve etkin bir çözüm olmadığı da vurgulanmalıdır. Öte yandan, şikayet bağlamında başvuru sahibinin pide ekmek üretimi ruhsatı almak için gerekli koşulları sağlayıp sağlamadığı bilinmemekle birlikte, somun ekmek ruhsatı olan şikayetçinin pide ekmek ruhsatı koşullarını sağladığı varsayımıyla, ruhsat talebinin Belediye nin potansiyel rekabeti bertaraf etmek amacıyla geri çevrildiği yönünd e 240 herhangi bir bulgu saptanamamış olup; ruhsat talep eden başvuru sahibine karşı ruhsat verilmesinin durdurulması kararı çerçevesinde objektif davranıldığı anlaşılmaktadı r. Eş deyişle, somun ekmek ruhsatı almış bir fırın işletmesinin pide ekmek üretmek üze re ilave ruhsat verilmesi talebinin reddedilmesinin bizatihi potansiyel rakip olarak görülmesinden değil, keyfi yaklaşımdan kaynaklandığı kanısına ulaşılmıştır. Bu itibarla, somun ekmek ruhsatına ilave olarak pide ruhsatının da verilmesinin çevre kirliliği ne olumsuz ilave katkısının olup olmayacağı hususu, 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığından dosya kapsamında değerlendirilmemiştir. Şu kadar ki, ilgili kararın rekabeti sınırlayıcı etkisinin olup olmadığı irdelenmelidir. 250 Ekmek piyasası yapısal sorunlar ın söz konusu olduğu bir piyasadır. Fırın açma ve işletme maliyetlerinin nispeten düşük olması atıl kapasiteyle çalışan çok sayıda fırın açılmasına ve çevre kirliliği, duman ve is gibi olumsuzlukların yaşanmasına yol açabilmektedir. Ayrıca arz fazlalığı ne deniyle çoğu teşebbüsün ölçek ekonomilerinden faydalanamamasından ötürü maliyetlerinin olması gerekenin çok üzerinde olması, sektörde ekonomik anlamda etkinliğin yakalanamamasına neden olmaktadır. Bu noktada Tarsus taki mevcut fırın sayısına, kapasiteleri ne ve üretim/tüketim miktarlarına değinmek gerekmektedir. Tarsus ta hâlihazırda 36 somun, 21 pide ve 83 açık ekmek fırını ruhsatlı olarak faaliyet göstermektedir.5 Fırınların günlük üretim 260 kapasiteleriyle ilgili sağlıklı rakamlara ulaşılamamıştır ancak ilç ede günde 170.000 adet ekmek üretildiği beyan edilmiştir. Ayrıca yetkilerle yapılan görüşmeler neticesinde elde edilen bilgilere göre ilçede faaliyet gösteren fırınların önemli bir kısmı atıl kapasiteyle çalışmaktadır. Bu çerçevede mevcut durumdakine gö re sektördeki teşebbüs sayısının daha az olması, eş deyişle sektörün daha yoğunlaşmış bir yapıya bürünmesi; sektördeki sorunların ve sorunların bir yansıması biçiminde nitelendirilebilecek çevresel etkilerin kısmen de olsa aşılması için gerekli görülebilir . Bu doğrultuda, Belediye Meclisi kararı ile mevcut fırın sayılarının sabitlenmesi ve ruhsatlandırmanın durdurulması sonucunda; fırın sayısındaki 270 5 Bilgi talep edilen Tarsus Belediyesi ve Tarsus Fırıncılar Odası tarafından gönderilen fırın sayısının farklılık göstermesi, bazı fırın işletmecileri Oda ya kayıtlı iken, bazılarının sanayi ve ticaret odalarına ka yıtlı olması dolayısıyla Oda kayıtlarında yer almamalarından kaynaklanmaktadır. 10-52/992 -356 7 artışın önüne geçilerek fırın sayısı, dolayısıyla kapasite fazlalığı yaratılması bir açıdan kontrol altına alı nmış olacak ve girişimciler açısından kaynak dağılımında etkinlik artışı sağlanabilecek; ayrıca hava/çevre kirliliğinin artması önlenebilecektir. Ancak bu tür bir uygulamanın yasal bir piyasaya giriş engeli oluşturacağı ve bu sebeple rekabetin kısıtlanması na yol açacağı da göz ardı edilmemelidir. Burada dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan biri, bu tür bir uygulamanın objektif ve haklı gerekçelere dayandırılması ve uygulamada objektif ölçütlerin kullanılması zorunluluğudur. Bunun yanı sıra, objektif s ebebin gerektirdiğinden daha ağır bir kısıtlama yapılmamasına da dikkat edilmelidir. 280 Diğer yandan, piyasaya yasal bir giriş engeli yaratan yeni ruhsat verilmemesi kararının uygulanması sonucunda pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin üzerindeki pazara girebilecek teşebbüslerin potansiyel rekabet baskısının kalkacağı açıktır. Bu nedenle fırınlar arasındaki fiili rekabet ortamının korunması, toplumsal refahın korunması adına çok önemlidir. 4054 sayılı Kanun un Kapsam maddesinde belirtildiği üzere Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları ve rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü hukukî işlem ve davranışlar, rekabetin korunmasına 290 yönelik tedbir, tespit, düzenleme ve denetlemeye ilişkin işlemler 4054 sayılı Kanun un kapsamına girmektedir. Ayrıca rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında yasaklanmaktadır. Bu itibarla yeni ruhsat verilmemesi kararının bu tür rekabet ihlallerinin kolaylaştırıl masına yol açmaması sağlanmalıdır. Sonuç olarak, dosya kapsamında Tarsus Belediye Meclisi tarafından çevre kirliliğini önlemek amacıyla mevcut fırınları çevre mevzuatına uygunluk açısından denetlemek yerine, yeni ruhsat verilmesinin durdurulması yöntemini n tercih edilmesi, hukuki bir piyasaya giriş engeli oluşturacak ve bu bağlamda potansiyel rekabet baskısından bu 300 kararla kurtulmuş olan mevcut işletmelerin rekabeti bozucu anlaşma ve uygulama yapmalarını kolaylaştıracaktır. Serbest piyasa işleyişine göre v erimsiz işletmelerin piyasadan çekilmesi gerekirken mevcut fırın işletmeleri lehine yeni ruhsatlandırmanın durdurulması doğal seleksiyona engel olacak; verimsiz ve etkinlikten uzak işletmeleri piyasaya girebilecek teşebbüslerin potansiyel rekabetinden koru yacaktır. Dolayısıyla rekabet ihlallerinin önlenmesinin yanı sıra fiili rekabet ortamının korunması, hatta öncelikli olarak rekabet ortamının tasarlanması yoluyla kaynakların etkin kullanılmasının sağlanması önem taşımaktadır. I.2.2.3. 4054 sayılı Kanun u n Kapsam Başlıklı 2.maddesine Yönelik Değerlendirme 310 4054 sayılı Kanun un Amaç başlıklı 1. maddesinde Bu Kanunun amacı, mal ve hizmet piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma, karar ve uygulamaları ve piyasaya hakim olan teşe bbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmalarını önlemek, bunun için gerekli düzenleme ve denetlemeleri yaparak rekabetin korunmasını sağlamaktır denilmektedir. Kanun un bu hükmü gereği mal ve 10-52/992 -356 8 hizmet piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kıs ıtlayıcı uygulamaların denetlenmesi de Kurul un görev alanı içerisine girmektedir. Diğer taraftan, Kanun un 2. maddesinde teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin Kanun 320 kapsamında olduğu belirtilmektedir. Kamu otoritesi niteliğine sahip olmaları nedeniyle anılan madde gereğince teşebbüs sayılmalarına olanak bulunmayan belediyeler tarafından gerçekleştirilen işlem ve eylemlere ilişkin olan belediyeler hakkında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir işlem tesis edilmesi mümkün değildir. Bununla birlikte, 4054 sayıl ı Kanun bağlamında teşebbüs sayılmayan Belediye gibi idari organların yasal dayanağı bulunmayan rekabeti bozucu uygulamaları hakkında ilgili idari organa ya da bu organın bağlı olduğu üst makamlara görüş bildirme veya ilgili mercii bilgilendirme, Rekabet K urulu nun yetkisi dahilindedir. J. SONUÇ 330 Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1- Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına ve şikayetin reddine , 2- Bununla bir likte, Tarsus Belediye Meclisi nin mevcut ruhsatlı fırın sayısının sabitlenmesine ve yeni fırın ruhsatlandırmasının durdurulmasına yönelik 3.3.2010 tarih, 2010/3 -1(5) sayılı kararı ile belediye sınırları dışından ekmek temin edilmesinin yasaklanmasına yöne lik uygulamaların 4054 sayılı Kanun un ruhuyla bağdaşmadığı 340 hususunda Tarsus Belediyesi ne ve bahse konu uygulamaların bölgedeki diğer belediyeler tarafından da gerçekleştirilmesi ihtimali nedeniyle bu tür karar ve uygulamalardan kaçınılması konusunda il i çindeki tüm belediyelerin uyarılmalarını teminen Mersin Valiliği ne görüş bildirilmesi için Başkanlığın görevlendirilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.