Rekabet K urumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -1-72 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 12-36/1039 -327 Karar Tarihi : 04.07 .2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR : Cemal Ökmen YÜCEL, Selen Yersu ŞAHİN C. BAŞVURUDA BULUNAN : Bordo Elektrik Enerjis i Toptan Satış A.Ş. Ankara -Konya Devlet Karayolu 23. Km. P.K.15 0
Rekabet K urumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -1-72 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 12-36/1039 -327 Karar Tarihi : 04.07 .2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR : Cemal Ökmen YÜCEL, Selen Yersu ŞAHİN C. BAŞVURUDA BULUNAN : Bordo Elektrik Enerjis i Toptan Satış A.Ş. Ankara -Konya Devlet Karayolu 23. Km. P.K.15 06831 Gölbaşı/Ankara D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN : Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. Göksu Mah. Aspendos Bulvarı Demokrasi Kavşağı 07260 Antalya (1) E. DOSYA KONUSU: Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. nin, toptan satış şirketlerinin müşterisi olan ve vadesinde ödeme yapmayan serbest tüketicilerin bir kısmının elektriğini k esmeyi reddetmek suretiyle 4054 sayılı Kanun u ihlal ettiği iddiası. (2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 28.03.2012 tarih ve 2747 sayı ile intikal eden başvuru üzerine hazırlanan 04.05.2012 tarihli ve 2012 -1-72/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu Rekab et Kurulu nun 16.05.2012 tarihli toplantısında görüşülerek söz konusu iddia ile ilgili olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine hazırlanan 29.06.2012 tarih ve 2012 -1-072/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. ye (AKDENİZ) gönderilen yazıda; Methan Turizm Ltd. Şti. ve Derinsu Gıda A.Ş. nin, kullanmış oldukları elektrik bedellerini ödemedikleri belirtilerek Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği nin (Yönetmelik) 24. maddesi uyarınca elektriklerinin kesilmesinin talep edildiği, (4) AKDENİZ tarafından gönderilen cevabi yazı da, söz konusu talebin, AKDENİZ ile anlaşması olmayan ve AKDENİZ e borcu olmayan abonelerin elektriğinin kesilmesinin mümk ün olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, (5) Yönetmelik in 24. maddesi hükmü gereği, elektrik kesme ve açma işlemlerinin dağıtım şirketinin yetkisi dahilinde olduğu ve borcunu ödemeyen müşterilerin elektriğinin kesilmemesinin alacakların tahsil edilememesine ve dolayısıyla da maddi kayıplara neden olduğu, (6) Öte yandan, 25.08.2011 tarihinde AKDENİZ e gönderilen yazıyla, BORDO ya borçlu durumdaki bir müşterinin elektriğinin kesilmesinin istendiği ve bu talebin AKDENİZ tarafından kabul edildiği, (7) Elektrik kesme fiilini n zorunlu unsur olduğu ve dağıtım şirketi tarafından gerçekleştirilmediği takdirde, serbest tüketicinin elektrik borcunu ödemesi için herhangi bir yaptırım uygulanamadığı, AKDENİZ in, aynı durumda bulunan serbest tüketiciler için farklı uygulamalarda bulun duğu ifade edilmiştir. 12-36/1039 -327 2/3 (8) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, b aşvuru konusuna ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı , ancak Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu na konu hakkında görüş bildirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. I.İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (9) Önaraştırma kapsamında edinilen bilgi ve belgeler çerçevesinde, Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği nin 24. maddesi hükümleri doğrultusunda dağıtım şirketlerine, toptan satış şirketlerinin müşt erilerinin elektrik fatura ödemeler ini zamanında yapmaması halinde söz konusu tüketicilerin elektriğini kesip kesmemek konusunda serbesti tanındığı ve dağıtım şirketlerinin bu konuda farklı uygulamalar gerçekleştirdikleri anlaşılmıştır. (10) Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği nin 37(1) maddesi hükümleri dikkate alındığında, faturalarını zamanında ödemeyen serbest tüketicilerin elektriklerini kesip kesmemek konusunda verilecek kararın dağıtım şirketine bırakıldığı durumda, dağıtım şirketlerinin kendi satış bir imleri ile toptan satış şirketleri arasında ayrımcılığa neden olacak uygulamalarda bulunmasının öncelikle elektrik piyasası mevzuatı kapsamında değerlendirilebileceği düşün cesi hasıl olmuştur . (11) Dağıtım şirketinin, fatura ödemelerini zamanında yapmayan müşterilere ilişkin olarak, bazı toptan satış şirketlerinin elektrik kesme taleplerini kabul ederken, bazılarının bu yöndeki taleplerini kabul etmemesinin, eşit durumdaki taraflara ayrımcılık yapılm ası olarak değerlendirilebileceği ve bu çerçevede, hem elektrik piyasası mevzuatı kapsamında, hem de rekabet hukuku anlamında bir ihlal teşkil edebileceği düşünül ebilse de AKDENİZ in toptan satış şirketlerine yönelik bu şekilde bir farklı uygulama sı tespit edilememiş tir. (12) Dağıtım şirk etlerinin ödemesini zamanında yapmayan elektrik kullanıcıların ın elektriğinin kesilmesine ilişkin olarak, kendi müşterileri ile toptan satış şirketlerinin müşterilerine farklı uygulamalarda bulunması halinde , toptan satış şirke tlerinin faaliyetlerini zorlaştırma niyet ve etkisinin ortaya konulması koşuluyla, 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi kapsamında hakim durumun kötüye kullan ılması değerlendir mesi yap ılabilecektir . Bununla birlikte, önaraştırma sürecinde elde edilen bilgi ve b elgeler çerçevesinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler kapsamında, AKDENİZ in, dağıtımda sahip olduğu hakim durumu, toptan satış şirketlerinin müşterisi olan ve vadesinde ödeme yapmayan serbest tüketicilerin elektriğini kesmeyi reddetmek suretiyle elekt riğin perakende satışı pazarında kötüye kullandığı yönünde niyet ve etkiyi gösteren herhangi bir bulguya rastlanmamış ve bu yönde bir kanaat oluşmamıştır. Bu çerçevede, AKDENİZ in, uygulamalarının mevcut durumda bir kötüye kullanma davranışı olarak nitelen dirilemeyeceği kanaati oluşmuştur . (13) Bununla birlikte, elektrik piyasası mevzuatınca, dağıtım şirketine bu konuda serbesti tanınmış olmasının, hakim durumun kötüye kullanılmasına olanak sağlayabileceği ve mevzuatta, bu riski ortadan kaldırmaya yönelik düzen leme değişikliklerine gidilmesi gerektiği anlaşılmıştır . (14) AKDENİZ tarafından da ifade edildiği üzere, toptan satış şirketine elektrik bedellerinin ödemesini zamanında yapmayan müşterilerin elektriğinin kesilmesinin usul ve esaslarına ilişkin olarak meri me vzuat kapsamında bir netlik bulunmamaktadır ve mevzuatta bu yönde değişikliklere ihtiyaç duyulmaktadır. Nitekim, daha önce de belirtildiği üzere, meri mevzuat kapsamında farklı dağıtım şirketleri, mevzuat hükümlerine ilişkin farklı yorumlar getirebilmekte ve farklı uygulamalara gidebilmektedir. (15) Bu çerçevede, mevzuatta konuya ilişkin olarak yapılabilecek değişiklikler kapsamında , dağıtım şirketine, ödemesini zamanında yapmayan müşterilere yönelik uygulama bakımından inisiyatif tanınması, dağıtım şirketinin a yrımcı davranışlar içerisine girmesine imkan verebileceğinden, dağıtım şirketinin, toptan satış şirketlerinin müşterilerine, kendi müşterilerine olduğundan farklı uygulamalar içine girmesini önleyecek türden düzenlemelerin yapılması gerek mektedir . Bu nokta da, önaraştırma kapsamında elde 12-36/1039 -327 3/3 edilen bilgi ve belgelerin EPDK ya gönderilmesi ve ayrıca, elektrik faturasını ödemeyen müşterilerin elektriğinin hangi durumlarda kesileceğine ilişkin kuralların, ayrımcı uygulamalara yol açmayacak şekilde netleştirilmesi k onusunda EPDK ya görüş yazısı gönderilmesinin yerinde olacağı kanısına varılmıştır . J.SONUÇ (16) Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; (17) Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamas ına, (18) Bununla birlikte, önaraştırma sürecinde elde edilen bilgi ve belgelerin, elektrik piyasası mevzuatı çerçevesinde değerlendirilmesi bakımından, ilgisi nedeniyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna gönderilmesine, (19) Konuya ilişkin olarak Enerji Piyasası Dü zenleme Kurumuna görüş bildirilmesini teminen Başkanlığın görevlendirilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir .