2022/905600 İhale Kayıt Numaralı "Kınık-Karadere Barajı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Öz Er-Ka İnş. Tur. Elek. Taah. Tic. ve San. A.Ş. - Asmet Yapı Tur. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı İHALEYİ YAPAN İDARE: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2022/905600 İhale Kayıt Numaralı “ Kınık-Karadere Barajı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı tarafından 10.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kınık-Karadere Barajı ” ihalesine ilişkin olarak Öz Er-Ka İnş. Tur. Elek. Taah. Tic. ve San. A.Ş. - Asmet Yapı Tur. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 25.11.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.12.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.12.2022 tarih ve 66097 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.12.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2022/1508 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Çam kereste (II. Sınıf) malzeme girdisi için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, fiyat teklifi alınan firmanın Ticaret Sicil Gazetelerinde iştigal konusunda inşaat malzemelerinin alım satımının münferit olarak yer aldığı, buna karşın çam kereste alım satımının gerçekleştirebileceğine dair bir ibarenin yer almadığı gerekçesiyle tekliflerinin idarece değerlendirme dışı bırakılması kararının mevzuata aykırı olduğu, bu hususta çam kereste (II. Sınıf) için fiyat teklifi alınan firmanın Ticaret Sicil Gazetesinde “İnşaat malzemeleri alım satımı” ibaresinin yer aldığı, KKB-02 ve KKB-13 iş kalemleri analizlerinde açıklaması istenen çam kereste girdisinin inşaat malzemelerinin bir türü olduğu, teklif alınan firmanın birden fazla çeşitte ve türde inşaat malzemesi sattığı da göz önüne alındığında faaliyet konusunun inşaat malzemesi alım satımı olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı bir durum olmadığı, bu ibarenin çam kerestesi alım satımını da ihtiva ettiğinin açık olduğu, çam kereste teklifi ve teklife dayanak satış tutarı tespit tutanağını oluşturan çam kereste satış faturalarının dilekçe ekinde sunulduğu, söz konusu faturalarda teklif alınan firmanın çam kereste satışı yaptığının açık olduğu, Öte yandan, idarece verilen şikâyete cevap yazısında isteklilere gönderilen analizlerde çam kereste (II. Sınıf) analiz girdisi için açıklama istendiği, “çam kereste (II. Sınıf) veya (I. Sınıf)” şeklinde bir belirleme yapılmadığı, ancak sunulan faturanın “çam kereste (II. sınıf) ve çam kereste (I. sınıf)” şeklinde farklı rayiç konusu girdileri birlikte içermesi sebebi ile açıklama istenilen çam kerestesi (II. sınıf) girdisinin sorgulamaya elverişli olmadığı gerekçe gösterilerek açıklamanın uygun olmadığının belirtildiği, ancak çam kerestesine ilişkin faturalarda yer alan “çam kerestesi (II. sınıf) çam kerestesi (I. sınıf)” ibaresinin fiyat teklifini veren firmanın stoklarındaki ürünün kodundan kaynaklandığı, bu durumun söz konusu faturanın “çam kereste (II. Sınıf)”a ilişkin olduğu gerçeğini değiştirmediği, faturalara konu mala ilişkin 30.06.2022 imza tarihli “Malzeme Muayene/Kabul ve Teslim Tesellüm Tutanağı”nda faturalara konu malın II. sınıf çam kereste olduğunun açık bir şekilde görüldüğü, I. Sınıf ve II. Sınıf ayrımının yapılmasının nedeninin söz konusu malzemelerin kalitesine ilişkin olduğu, I. sınıf çam kerestesinin II. sınıf çam kerestesinden daha kaliteli olduğu ve bu sebeple de söz konusu emtia rayicinin II. sınıf çam kereste rayicinden de daha yüksek olduğu, kaldı ki I. sınıf çam kerestesinin fiyatının daha yüksek olması nedeni ile açıklamanın bu şekilde yapılmış olmasının kendileri açısından haksız bir maliyet avantajı sağlamadığı, 2) İhale komisyonu kararında KKB-25 iş kaleminin bünyesine giren ve açıklama istenilen Asfalt Çimentosu (İzmir) girdisi için piyasadan üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin ekinde yer alan EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağında faturalara ilişkin bilgilerin yer aldığı, fatura bilgileri tablosunda dört adet faturanın beyan edildiği, mezkûr faturalardan, fatura tarihi ile fatura seri ve sıra numaralarının birbiri ile aynı olanların mevcut olduğunun görüldüğü, buna karşılık miktar ve birim fiyatları ile fatura tutarlarının farklı olduğu, başka bir deyişle fatura tarihi ile fatura seri ve sıra numarası mükerrer faturaların tespit edildiği, bu durumun yasal defterlerde olma ihtimali olamayacağı, bu hali ile de mevzuata ve standart forma aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, ancak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan tutanağın 5’inci bölümünde fatura bilgileri tablosunda yer verilen söz konusu 2 faturanın da içeriğinde 2 farklı malzemenin bulunduğu, söz konusu malzemelere fatura bilgileri tablosunda toplamda 4 satırda yer verildiği, toplam 2 faturaya ait bilgilerin 4 satırda yazılmasının nedeninin idarece belirtilenin aksine söz konusu faturaların seri ve sıra numaralarındaki mükerrerlikten kaynaklanmadığı, bu durumun aynı faturada farklı satırlarda yer alan malzemelerin ayrı ayrı tabloya yansıtılmasından dolayı ortaya çıktığı, itirazen şikâyet başvurusu kapsamında anılan faturaların sunulduğu ve bu hususun açık bir şekilde görüleceği, 3) Asfalt çimentosu için fiyat teklifi alınan firmanın Batman ilinde bulunduğu, söz konusu firmanın işin yapılacağı yere uzaklığının 1500 km olduğu ve bu sebeple de nakliyenin bu mesafe üzerinden yapılması gerekirken 82 km üzerinden yapıldığı gerekçe gösterilerek tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili hükümlerine uygun olduğu, ilgili Tebliğ maddelerinde ve kamu ihale mevzuatının herhangi bir yerinde açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin üçüncü kişilerden alınacak fiyat tekliflerinin işin yapılacağı yerde faaliyet gösteren firmalardan alınmasını zorunlu kılan bir hüküm bulunmadığı, bu hususu sınırlayan bir mevzuat düzenlemesi bulunmadığı, idare tarafından gönderilen analiz formatında asfalt çimentosuna ilişkin nakliye mesafesinin 82 km olarak belirtildiği, açıklama yapacak istekli tarafından söz konusu mesafenin değiştirilemeyeceği, bu sebeple 82 km. üzerinden açıklama yapıldığı, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı, 4) KKB-02, KKB-03, KKB-04, KKB-06, KKB-08, KKB-13, KKB-23 ve KKB-25 iş kalemlerinin analizleri içerisinde açıklama istenmeyen analiz girdileri için 0,01 TL fiyat öngörülmesinde mevzuata aykırı bir durum söz konusu olmadığı, bu kalemlerde idarece verilen miktarlar üzerinden birim miktarların çarpımı neticesinde bulunan fiyatlar ile hesaplama yapıldığı, bu hesaplamalarda yarım kuruş civarında ortaya çıkan rakamların güvenli yönde kalınması amacıyla 0,01 TL olarak belirlendiği, yapılan fiyatlandırmanın ihale kapsamındaki sıralamayı değiştirmediği ve esasa etkili bir değişiklik ortaya çıkarmadığı, yapılan açıklamalarda açıklama istenilmeyen analiz girdileri için birim fiyatına herhangi bir bedel öngörülmesinin yeterli olduğu, tekliflerinin haksız ve hukuka aykırı olarak değerlendirme dışı bırakılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, 5) ICC Grup İnş. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu ve söz konusu isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği şöyle ki: -Sunulan analizlerdeki rayiçler ile idarenin belirlediği analiz girdileri ve birim fiyat teklif cetvelinde yer alan girdiler arasında birim, miktar ve fiyat farkı olduğu, -Analizlerde aritmetik hata bulunduğu, sunulan analiz girdilerinde yer alan açıklanması istenilmeyen girdilerin fiyatlarının 2022 yılı rayiç bedelden daha düşük bedeller ile açıklandığı ve buna ilişkin fiyat teklifi de sunulmadığı, -İşçilik giderleri için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında fiyat öngörüldüğü, -Analiz girdileri arasında birim fiyatı 0,00 TL olan analiz girdilerinin bulunduğu, -İdarece belirlenen nakliye formülleri ve nakliye mesafeleri ile açıklamada yer alan nakliye formülleri ve nakliye mesafelerinin birbirinden farklı olduğu, -Kamu kurumlarının yayımladığı 2022 yılı karsız birim fiyatlarından daha düşük bedeller öngörüldüğü, -Açıklama kapsamında yer alan iş kalemlerine ilişkin poz numaraları ile idare tarafından açıklanması istenilen iş kalemlerine ait poz numaralarının birbirinden farklı olduğu, -Mazot ve benzine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14. maddesine uygun açıklama yapılmadığı, mazot ve benzine ilişkin birim özgül ağırlığın yanlış alındığı, -Açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin açıklanması istenilen iş kalemlerine ilişkin faaliyet alanına sahip olmayan üçüncü kişilerden alındığı, fiyat teklifleri ve Ek-O.6 tutanaklarının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır. ” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “ 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. … 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, ... 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. … Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. … 45.1.13.6. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 32. md.) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde (Değişik ibare: 18.05.2022-31839 R.G./2. md., yürürlük:28.05.2022) 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.), malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması (Ek ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde (Değişik ibare: 18.05.2022-31839 R.G./2. md., yürürlük:28.05.2022) 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare:12/06/2015-29384 R.G./3.md.; Mülga ibare: 13.06.2019-30800 R.G/11. md., yürürlük:23.06.2019) YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir… ” açıklaması yer almaktadır. İdare tarafından 24.10.2022 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği ve itirazen şikâyete konu olan çam kerestesi (II. sınıf) analiz girdisine açıklama istenilecek girdiler arasında yer verildiği tespit edilmiştir. EKAP üzerinden 15.12.2022 tarihinde bildirilen ihale komisyonu kararında başvuru sahibi Öz Er-Ka İnş. Turz. Elekt. Taah. San. ve Tic. A.Ş.- Asmet Yapı Turizm Taahhüt ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında KKB-02 ve KKB-13 iş kalemlerinin analizinde yer alan çam kereste (II. sınıf) malzeme girdisi için fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifi alınan firmanın faaliyet konuları arasında alım satıma ait inşaat malzemeleri yer almasına rağmen çam kereste alım satımı gerçekleştirilebileceğine dair bir ibare yer almadığı belirtilmiş olup açıklamanın bu yönüyle uygun bulunmadığı belirtilmiştir. Akabinde başvuru sahibi tarafından idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve şikâyet başvurusu ekinde de çam kerestesine ilişkin satış tutarı tespit tutanağında belirtilen faturalara yer verildiği, idare tarafından verilen şikâyete cevap yazısında ihale komisyonu kararında bahsedilen firmanın faaliyet konusuna ilişkin gerekçeye ek olarak başvuru sahibinin şikâyet ekinde sunulan 2 adet fatura içeriğinde “Çam kereste (II. sınıf) Çam kereste (I. sınıf)” ibaresinin yer aldığı ve farklı rayiç konusu girdileri birlikte içermesi nedeniyle de açıklamanın bu yönden de uygun bulunmadığı belirtilmiştir. Başvuru sahibi Öz Er-Ka İnş. Turz. Elekt. Taah. San. ve Tic. A.Ş.- Asmet Yapı Turizm Taahhüt ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, çam kerestesi (II. sınıf) analiz girdisi için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı ve ekinde fiyat teklifine dayanak olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, fiyat teklifinde ve satış tutarı tespit tutanağında açık bir şekilde çam kerestenin II. sınıf olarak belirtildiği tespit edilmiştir. İdareye şikâyet başvurusu kapsamında, başvuru sahibi tarafından çam kereste girdisine ilişkin 2 adet fatura sunulduğu, anılan faturalara konu olan ürün bilgisinin ise “çam kerestesi (II sınıf) çam kerestesi (I. sınıf)(TS 1265)(TS EN 844-6,9,12)(TS EN 1309-1, TS EN 1310, TS EN 1311, TS EN 1313-12)” olarak belirtildiği tespit edilmiştir. Ayrıca anılan analiz girdisine ilişkin fiyat teklifinin Umutyol Yapı Enerji San. ve Tic. A.Ş.den alındığı, anılan firmanın kuruluşuna ilişkin 04.08.2017 tarihli ve 9382 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nde yapı başlığı altında “ İnşaat malzemeleri (hazır beton, demir, çelik, bakır, çivi, alüminyum ve mamulleri, tuğla, ateş tuğlası, kiremit, alçı, çimento, fayans, seramik, marley vb.) imalatı, alım satımı, ithalat ve ihracatını yapmak… yol inşaatında kullanılacak her türlü malzeme alım, imalatı, satım, ithalatı ve ihracatını yapmak. ” ifadesine yer verildiği görülmüştür. Başvuru sahibi iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen analiz girdileri arasında yer verilen çam kerestesi (II. sınıf) analiz girdisi için Umutyol Yapı Enerji San. ve Tic. A.Ş.den fiyat teklifi alındığı, anılan firmanın kuruluşuna ilişkin 04.08.2017 tarihli ve 9382 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nde inşaat malzemeleri arasında muhtelif ürünlere yer verildiği ve devamında da “vb.” ifadesine yer verilmek suretiyle ilgili malzemelerin imalatı, alım satımı, ithalat ve ihracatını yapabileceğinin belirtildiği, anılan gazetede ayrıca yol inşaatında kullanılacak her türlü malzeme alım, imalatı, satım, ithalatı ve ihracatını yapabileceğinin belirtildiği, itirazen şikâyete konu olan çam kerestesi (II. sınıf) analiz girdisi bir inşaat malzemesi olduğundan bahsi geçen Ticaret Sicili Gazetesi’nde “vb.” ifadesi kapsamında değerlendirilebilmekle birlikte yol inşaatında kullanılacak her türlü malzeme kapsamında da değerlendirilebileceği, dolayısıyla Öz Er-Ka İnş. Tur. Elekt. Taah. San. ve Tic. A.Ş.-Asmet Yapı Tur. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan fiyat teklifini veren firmanın faaliyet alanının uygun olmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinin mevzuata uygun olmadığı, başvurusu sahibinin iddiasının bu kısmının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan başvuru sahibi iş ortaklığı tarafından idareye şikâyet başvurusu kapsamında satış tutarı tespit tutanağında fiyatın tespitine dayanak olarak gösterilen çam kerestesi (II. sınıf)’a ait 2 adet faturanın sunulduğu, anılan faturalara konu olan ürünün ise “çam kerestesi (II sınıf) çam kerestesi (I. sınıf)(TS 1265)(TS EN 844-6,9,12)(TS EN 1309-1, TS EN 1310, TS EN 1311, TS EN 1313-12)” olarak belirtildiği, dolayısıyla faturaların, farklı nitelikte ürünler olan, çam kerestesi (I. sınıf) ürünü ile açıklaması istenilen analiz girdisi olan çam kerestesi (II sınıf) ürününden hangisine düzenlendiğinin belli olmadığı, 30.09.2020 tarihli kamu ihale mevzuatında yapılan değişiklikten önce, istekliler tarafından fiyat teklifine konu olan maliyet ve satışlar dayanak alınarak aşırı düşük teklif açıklaması yapılması halinde fiyat teklifi konusu mal miktarına ilişkin olarak herhangi bir sınırlama olmadığı, ancak söz konusu durumun 30.09.2020 tarihli ve 31260 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” ile Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılan değişiklik ile aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin alındığı gerçek/tüzel kişi tarafından söz konusu teklife konu mal miktarı satışının gerçekleştirildiğine ilişkin teyidin yapılması amacıyla ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması koşulunun getirildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla iddia konusuna ilişkin olarak anılan faturalarda çam kerestesi “çam kerestesi (II sınıf) çam kerestesi (I. sınıf)” ifadesi yer almasından dolayı satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması ile teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması gerektiğine ilişkin denetimin yapılabilmesi için ihtiyaç duyulan çam kerestesi (II sınıf)’a ait miktarın ve fiyatın tespit edilemeyeceği, bu itibarla iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle uygun bulunmamasına ilişkin idarenin gerekçesinin mevzuata uygun olduğu, başvuru sahibinin iddiasının bu kısmının ise yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “ 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. ” açıklamasına yer verilmiştir. 15.12.2022 tarihinde EKAP üzerinden bildirilen ihale komisyonu kararında başvuru sahibi Öz Er-Ka İnş. Tur. Elekt. Taah. San. ve Tic. A.Ş.- Asmet Yapı Tur. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında KKB-25 iş kaleminin analizinde yer alan asfalt çimentosu (İzmir) analiz girdisi için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin ekinde sunulan Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağında 4 adet faturanın beyan edildiği, anılan faturalar içerisinde fatura tarihi ile fatura seri ve sıra numarası mükerrer faturaların tespit edildiği, tespit edilen bu durumun yasal defterlerde olma ihtimalinin olamayacağı gerekçe gösterilerek anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayarak teklifinin reddedildiği görülmüştür. İdare tarafından 24.10.2022 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği ve itirazen şikâyete konu olan asfalt çimentosu (İzmir) analiz girdisine açıklama istenilecek girdiler arasında yer verildiği tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, asfalt çimentosu (İzmir) analiz girdisi için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı ve ekinde fiyat teklifine dayanak olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, satış tutarı tespit tutanağının fatura bilgileri tablosunda 4 satırın doldurulduğu, 1’inci ve 2’nci satırlarda 19.07.2022 tarihli ve EFT2022000000026 sayılı faturanın yer aldığı, 3’üncü ve 4’üncü satırlarda ise 29.07.2022 tarihli ve EAR2022000000027 sayılı faturanın yer aldığı, dolayısıyla 1’inci ve 2’nci satırlarda yer verilen faturanın aynı olduğu, ayrıca 3’üncü ve 4’üncü satırlarda yer alan faturanın aynı olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesi kapsamında anılan tutanakta bahsi geçen faturaların sunulduğu görülmüştür. Söz konusu faturalar incelendiğinde, 19.07.2022 tarihli ve EFT2022000000026 sayılı faturanın bitüm bedeline ilişkin olduğu ve bitüme ilişkin 54,5 ton ve 31,18 ton olmak kaydıyla 2 ayrı satırın yer aldığı, 29.07.2022 tarihli ve EAR2022000000027 sayılı faturanın bitüm bedeline ilişkin olduğu ve bitüme ilişkin 51,64 ton ve 51,65 ton olmak kaydıyla 2 ayrı satırın yer aldığı tespit edilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde, anılan tutanakta bilgilerine yer verilen her iki faturada da 2 ayrı satıra yer vermek suretiyle bitüm bedelinin gösterildiği, her iki faturada yer verilen 2 ayrı satırın da fiyat teklifine dayanak olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanağında ayrı ayrı gösterildiği, satış tutarı tespit tutanağında mükerrer faturaya yer verilmediği, aynı faturada yer verilen 2 ayrı satırdaki ürüne ait olduğu, dolayısıyla Öz Er-Ka İnş. Tur. Elekt. Taah. San. ve Tic. A.Ş.- Asmet Yapı Tur. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, Ek-O.6 tutanağında belirtilen fatura bilgilerinde mükerrerlik bulunduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinin mevzuata uygun olmadığı, başvurusu sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “ 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. … 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. ” açıklaması yer almaktadır. EKAP üzerinden 15.12.2022 tarihinde bildirilen ihale komisyonu kararında başvuru sahibi Öz Er-Ka İnş. Turz. Elekt. Taah. San. ve Tic. A.Ş.- Asmet Yapı Turizm Taahhüt ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında KKB-25 iş kaleminin analizinde yer alan asfalt çimentosu (İzmir) girdi cinsinin baraj yerine nakliye mesafesinin 82 kilometre olarak belirlendiği, ancak fiyat teklifi alınan firmanın Batman ilinde yer aldığı, anılan İl’in baraj yerine mesafesinin yaklaşık 1.500 kilometre olduğu, iş ortaklığı tarafından 1.500 kilometre nakliye mesafesi açıklanmadan analiz formatında verilen açıklama istenilmeyen girdiler içinde yer alan 82 kilometrelik nakliye mesafesini kullanarak kendine avantaj sağladığı gerekçe gösterilerek anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları bu yönden uygun bulunmayarak teklifinin reddedildiği görülmüştür İdare tarafından 24.10.2022 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği ve KKB-25 iş kaleminin açıklama istenilen iş kalemleri arasında yer aldığı, anılan iş kalemi içerisinde yer alan asfalt çimentosu (İzmir) analiz girdisine açıklama istenilen girdiler arasında yer verildiği, asfalt çimentosu (İzmir) analiz girdisinin nakline ilişkin belirlenen bitüm taşınması (82 km) analiz girdisinin ise açıklama istenilmeyecek analiz girdileri arasında yer aldığı tespit edilmiştir. Başvuru sahibi iş ortaklığı tarafından KKB-25 iş kalemi içerisinde yer alan asfalt çimentosu (İzmir) analiz girdisine ilişkin Batman ilinde yer alan bir firmadan fiyat teklifi alındığı, kamu ihale mevzuatında fiyat teklifi alınacak olan firmanın bulunduğu ilin iş kalemi içerisinde yer alan girdinin tedarik edileceği yerde olması gerektiğine ilişkin bir hüküm bulunmadığı, bu itibarla Batman ilinde yer alan bir firmadan fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olmadığı, ayrıca asfalt çimentosu (İzmir) analiz girdisinin nakline ilişkin belirlenen bitüm taşınması (82 km) analiz girdisinin de açıklama istenilmeyecek analiz girdileri arasında yer aldığı ve dolayısıyla nakliye girdisinin fiyatının tevsik edilmesine gerek olmadığı, yapılan inceleme neticesinde Öz Er-Ka İnş. Tur. Elekt. Taah. San. ve Tic. A.Ş.- Asmet Yapı Tur. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “ 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. ” açıklamasına yer verilmiştir. EKAP üzerinden 15.12.2022 tarihinde bildirilen ihale komisyonu kararında başvuru sahibi Öz Er-Ka İnş. Turz. Elekt. Taah. San. ve Tic. A.Ş.- Asmet Yapı Turizm Taahhüt ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında KKB-02, KKB-03, KKB-04, KKB-06, KKB-08, KKB-13, KKB-23 ve KKB-25 iş kalemlerinin açıklamalarında bazı girdi cinslerinin toplam tutarlarının virgülden sonra iki haneye yuvarlanarak 0,01 TL olarak hesaplandığının görüldüğü, ancak yapılan kontrolde girdi cinslerinin iki haneye yuvarlandığında 0,00 TL olduğunun tespit edildiği hususları gerekçe gösterilerek anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayarak teklifinin reddedildiği görülmüştür. İstekli tarafından açıklama istenilmeyecek tüm analiz girdileri için 0,01 TL birim fiyat öngörüldüğü, 0,01 TL olarak öngörülen birim fiyatlar ile miktarların çarpılması suretiyle analiz girdilerinin toplam tutarlarının hesaplandığı ve birim fiyatı 0,01 TL öngörülen tüm analiz girdilerinin toplam tutarlarının ise 0,01 TL olarak belirtildiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen ihalelerde istekliler tarafından yapılan açıklamalarda analiz girdisinin birim fiyatına bedel öngörülmesinin yeterli olduğu, bedel öngörülen bir birim fiyat ile miktarın çarpılması sonucunda elde edilen tutarın, iki haneye yuvarlanmak suretiyle veya daha fazla olacak şekilde yazılmasının yeterli olduğu, analiz toplam tutarının ise her durumda iki haneye yuvarlanarak yazılmasının zorunlu olduğu, başvuru sahibi tarafından sunulan analizlerde de açıklama istenilmeyecek her bir analiz girdisi için bir fiyat öngörüldüğü, Öngörülen birim fiyatın 0,01 TL olduğu ve her bir analiz girdisinin toplam tutarının 0,01 TL hesaplandığı, ancak yapılan kontroller sonucunda birtakım 0,01 TL’lik girdiler ile miktarların çarpılması sonucu elde edilecek olan tutarın 0,01 TL’nin altında olması gerektiği, yuvarlama sonucunun da 0,01 TL’nin altında olması gerektiği, bu itibarla Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.8’inci maddesindeki açıklama uyarınca, analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatasının ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilmesi gerektiği ve bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatının üzerinde olan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği, ilgili Tebliğ maddesi uyarınca yapılan hesaplama neticesinde elde edilen düzeltilmiş fiyatların teklif fiyatının altında olduğu, örneğin; başvuru sahibi iş ortaklığı tarafından KKB-03 numaralı iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde 33,50 TL fiyat öngörüldüğü, açıklama kapsamında sunulan KKB-03 poz numaralı iş kalemi için açıklanan fiyatın 33,50 TL olduğu, ilgili Tebliğ maddesi uyarınca düzeltilmiş analizde kâr dâhil tutarın ise 33,44 TL olduğu, aynı durumun itirazen şikâyete konu olan diğer iş kalemlerinde de olduğu, dolayısıyla düzeltilmiş analiz fiyatının teklif fiyatının üzerinde olmadığı görüldüğünden Öz Er-Ka İnş. Tur. Elekt. Taah. San. ve Tic. A.Ş.- Asmet Yapı Tur. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. (Ek cümle: 19.06.2018-30453/m RG/ 7. md.) Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. … 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; … b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. … 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, … (Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. … 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek) Sıra No Poz No İş kaleminin adı Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları Teklif Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş Kar ve genel gider dahil birim fiyat Kar ve genel gider hariç birim fiyat Teklif edilen kar ve genel gider Teklif edilen birim fiyat (TL) (TL) (TL) (TL) 1 16.001 150 dozlu demirsiz beton Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 97,86 97,86 2 16.002 200 dozlu demirsiz beton Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 104,00 105,00 3 16.003 250 dozlu demirsiz beton Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 110,13 88,10 15,86 103,96 … … … … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. … 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. … 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. … 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. … 45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması yer almaktadır. İdare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli ICC Grup İnşaat A.Ş. ile Öz Er-Ka İnş. Turz. Elekt. Taah. San. ve Tic. A.Ş.- Asmet Yapı Turizm Taahhüt ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığına ait teklifin aşırı düşük telif olarak belirlendiği, anılan istekliye idare tarafından 24.10.2022 tarihinde aşırı düşük teklif sorgulama yazısı gönderildiği görülmüştür. Söz konusu yazıda belirtilen beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan belgelerin ve aşırı düşük teklif açıklamasının 02.11.2022 tarihine kadar idareye sunulması gerektiği ifade edilmektedir. Anılan yazı ekinde 9 adet açıklanması istenen iş kalemine ilişkin analiz formatlarına ve açıklama istenmeyen analiz girdileri listesine yer verildiği görülmüştür. Başvuru konusu ihaleye katılan isteklilerden ihale üzerinde bırakılan istekli ve başvuru sahibi Öz Er-Ka İnş. Turz. Elekt. Taah. San. ve Tic. A.Ş.- Asmet Yapı Turizm Taahhüt ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından idarece verilen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamaları ve anılan sorgulama yazısında belirtilen beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik eden belgelerin sunulduğu görülmüştür. İhale komisyonunun 15.11.2022 onay tarihli kararına göre, ihale üzerinde bırakılan istekli ICC Grup İnşaat A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, başvuru sahibi Öz Er-Ka İnş. Turz. Elekt. Taah. San. ve Tic. A.Ş.- Asmet Yapı Turizm Taahhüt ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığına ait teklifin ise aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle reddedildiği görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekli ICC Grup İnşaat A.Ş.ye ait aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; İdare tarafından açıklanması istenen 9 adet iş kaleminde yer alan işçilik girdilerine ilişkin olarak 2022 yılı Temmuz ayından itibaren geçerli ve ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin (6.471,00 TL/225= 28,76 TL/saat) kullanıldığı, Söz konusu iş kalemlerinde yer alan malzeme ve makine ekipman bedelleri için anılan istekli tarafından herhangi bir fiyat teklifi sunulmadığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan, 01.07.2022 tarihinden itibaren geçerli olan 2022-3 rayiçlerin kullanıldığı, açıklama kapsamında sunulan iş kalemlerine ilişkin analiz girdilerinde yer alan birim ve miktar ifadeleri ile birim fiyat teklif cetvelinde ve Bakanlık tarafından yayımlanan rayiçlerde yer alan birim ve miktar ifadelerinin aynı olduğu, açıklanması istenilen analiz girdilerine ait poz numaraları ile açıklama kapsamında sunulan analiz girdilerine ait poz numaralarının birbiri ile aynı olduğu, Anılan isteklinin mazot (motorin) girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanmış 20.09.2022 tarihli İstanbul ili Avrupa yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatları yansıtan en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin “Petrol Piyasası Bayi Satış Fiyatı Bülteni”nde yer alan KDV dahil 23,04188 TL fiyatının kullanıldığı, söz konusu fiyattan %18 KDV’nin düşüldüğü, mazotun litreden kilograma dönüşümünde yoğunluğun 0,845 kg/lt olarak dikkate alındığı, yapılan hesaplama sonucunda elde edilen birim fiyatın %90’ının 17,57432 TL olduğu, motorin girdisi için 20,80 TL/kg birim fiyatın kullanıldığı, benzin girdisi için ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan, 01.07.2022 tarihinden itibaren geçerli olan 2022-3 rayiç bedelin kullanıldığı, Söz konusu iş kalemlerinde yer alan “taşımalar”a ilişkin olarak, anılan istekliye gönderilen analiz formatlarında idare tarafından belirlenen nakliye formül ve mesafelerinin kullanıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca anılan istekli tarafından açıklama istenmeyen bazı analiz girdileri için 0,1 TL, 0,01 TL ve 0,001 TL gibi birim fiyatların kullanıldığı, söz konusu tutarlar ile ilgili miktarların çarpılması suretiyle toplam tutarlarının hesaplandığı tespit edilmiştir. Yukarıda yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; idare tarafından açıklanması istenilen iş kalemlerinde yer alan malzeme ve ekipmanlara ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından fiyat teklifi alınmadığı, istenilen analiz girdileri için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 01.07.2022 tarihinden itibaren geçerli olan 2022-3 birim fiyatlarının kullanıldığı ve analiz girdilerinde kullanılan birim fiyatlar ile yayımlanan birim fiyatların birbiri ile uyumlu olduğu, anılan iş kalemlerine ilişkin analiz girdilerinde istekli tarafından “yüklenici karı ve genel giderler” başlıklı satırda kar öngörüldüğü, motorin ve benzin girdisine ilişkin yapılan açıklamanın anılan Tebliğ’in 45.1.13.14’üncü madde açıklamasına uygun olduğu, nakliye girdileri için idarece verilen analiz formatında yer alan veriler kullanılmak suretiyle idarece verilen nakliye formül ve mesafelerinin kullanıldığı, söz konusu iş kalemlerinde yer alan işçilik fiyatlarına ilişkin olarak ihale tarihinde yürürlükte olan 2022 yılı Temmuz ayından itibaren geçerli saatlik asgari ücretin kullanıldığı, söz konusu açıklamada idarece verilen analiz girdi miktarlarının kullanıldığı ve eksik analiz girdisinin bulunmadığı, hesaplamalarda aritmetik hata yapılmadığı, sunulan iş kalemlerine ilişkin analiz girdilerinde yer alan birim ve miktar ifadeleri ile birim fiyat teklif cetvelinde ve Bakanlık tarafından yayımlanan rayiç bedellerde yer alan birim ve miktar ifadelerinin aynı olduğu, açıklanması istenilen analiz girdilerine ait poz numaraları ile açıklama kapsamında sunulan analiz girdilerine ait poz numaralarının birbiri ile aynı olduğu görülmüştür. Açıklama kapsamında sunulan açıklanması istenmeyen analiz girdilerinin bazıları için 0,1 TL ve 0,01 TL ile 7 adet analiz girdisi için 0,001 TL fiyat öngörüldüğü, söz konusu tutarlar ile miktarların çarpılması suretiyle toplam tutarlarının hesaplandığı, mevzuatta analiz kalemleri için teklif edilen fiyatların bir kuruşun altında olamayacağına ilişkin bir zorunluluk bulunmadığının anlaşıldığı, dolayısıyla söz konusu analiz girdilerinde bir kuruştan daha düşük öngörülen tutarların açıklanması istenmeyen analiz girdilerinde bedel öngörülmediği sonucuna varılmadığı, bu bağlamda açıklanması istenmeyen analiz girdileri için bedel öngörüldüğü sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 18'inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir. Başvuru sahibinin; diğer iddialarına ilişkin olarak Kurulca alınan karara katılmakla birlikte 1’inci iddiasının başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında KKB-02 ve KKB-13 iş kalemlerinin analizinde yer alan çam kereste (II. sınıf) malzeme girdisinin açıklamasının uygun bulunmama gerekçesine ilişkin alınan karar incelendiğinde; Başvuruya konu ihale Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi lığı tarafından 10.10.2022 tarihinde yapılan “Kınık-Karadere Barajı” yapım işi ihalesi olup 123 adet ihale dokümanı indirilen ihaleye 55 isteklinin teklif verdiği, başvuru sahibi Öz Er-Ka İnş. Tur. Elek. Taah. Tic. ve San. A.Ş. - Asmet Yapı Tur. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 19 isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği, ihalenin en düşük geçerli teklif sahibi Icc Grup İnşaat A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Arsi Yapı Mühendislik İnşaat Turizm Makina Taahhüt Tic. A.Ş.-Şimşekler İnşaat Ve Turizm Taahhüt Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Kararda da yer verildiği üzere 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” 45’inci maddesinde aşırı düşük sınır değerin nasıl belirleneceği, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının nasıl istenileceği, açıklamanın nasıl yapılacağı ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. Anılan Tebliğin 45’inci maddesine göre teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmekte olup isteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler arasında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri de sayılmış, üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapılması halinde fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenmesi ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gerekmektedir. İdare tarafından 24.10.2022 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği ve itirazen şikâyete konu olan KKB-02 ve KKB-13 iş kalemlerinin analizlerinde yer alan çam kerestesi (II. sınıf) analiz girdisine açıklama istenilecek girdiler arasında yer verilmiştir. Başvuru sahibi Öz Er-Ka İnş. Turz. Elekt. Taah. San. ve Tic. A.Ş.- Asmet Yapı Turizm Taahhüt ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında KKB-02 ve KKB-13 iş kalemlerinin analizinde yer alan çam kereste (II. sınıf) malzeme analiz girdisi için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı ve ekinde fiyat teklifine dayanak olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanağının (EK-O.6) sunulduğu, fiyat teklifinde ve satış tutarı tespit tutanağında açık bir şekilde çam kerestenin II. sınıf olarak belirtildiği tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından ihale komisyonunca teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemine ilişkin idareye yaptığı şikâyet başvurusu ekinde KKB-02 ve KKB-13 iş kalemlerinin analizlerinde çam kereste girdisine ilişkin 2 adet fatura sunulduğu, anılan faturalara konu olan ürün bilgisinin ise “çam kerestesi (II sınıf) çam kerestesi (I. sınıf)(TS 1265)(TS EN 844-6,9,12)(TS EN 1309-1, TS EN 1310, TS EN 1311, TS EN 1313-12)” olarak belirtildiği tespit edilmiştir. Yukarıda da belirtildiği üzere KKB-02 ve KKB-13 iş kalemleri aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilecek iş kalemleri arasında sayılmıştır. Başvuru sahibi açıklanması istenilen anılan iş kalemlerinin analiz girdileri arasında yer alan “çam kereste (II. sınıf) malzeme” analiz girdisini Umutyol Yapı Enerji San. ve Tic. A.Ş.den aldığı fiyat teklifi ile açıklamıştır. Ayrıca fiyat teklifi ekinde fiyat teklifine dayanak olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanağını (EK-O.6) sunmuştur. Fiyat teklifi ile satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.6) incelendiğinde her iki belgede de fiyat teklifine konu ürünün “çam kereste (II. sınıf) malzeme” ifadesine yer verildiği görülmüştür. Anılan iş kalemi analiz girdisine ilişkin sunulan KKB-02 ve KKB-13 iş kalemleri dayanağı olarak sunulan 2 adet faturada ise ürün bilgisi olarak “ çam kerestesi (II sınıf) çam kerestesi (I. sınıf) (TS 1265)(TS EN 844-6,9,12)(TS EN 1309-1, TS EN 1310, TS EN 1311, TS EN 1313-12)” ifadesine yer verilmiştir. Ürünlere ilişkin olarak kalite ve standart değerlendirmesinde en kaliteli ürün için “1. sınıf” üründen başlamak üzere daha düşük kaliteli ürünlere doğru “2. sınıf”, “3. Sınıf” … şeklinde sıralama yapılmaktadır. Ürün fiyatlandırmasında ise en kaliteli 1. sınıf ürün için belirlenen fiyatın da en yüksek fiyat olması, kalite ve sınıf düştükçe ürün için belirlenen fiyatın daha düşük olması işin doğası gereğidir. Bu bağlamda faturalarda aynı ürün cinsinden farklı kalite ve sınıfta birden çok ürünün bulunması durumunda daha kaliteli ve sınıftaki ürün fiyatı daha düşük kalite ve sınıftaki ürün fiyatını da kapsayacağı açıktır. KKB-02 ve KKB-13 iş kalemlerinde “çam kereste” analiz girdisi için “2. Sınıf” olması gerektiği açıkça yazılmakla birlikte, anılan analiz girdisinin açıklanması kapsamında başvuru sahibi tarafından sunulan fiyat teklifinin dayanağı 2 adet faturada ürün bilgisi olarak 1. Sınıf ve 2. Sınıf çam kereste ifadesine yer verilmesi, başvuru sahibi açısından fiyat avantajı sağlamaktan çok 1 sınıf çam kereste fiyatı satış tutarı tespit tutanağında (EK-O.6) ortalama fiyatı artırıcı bir etki yaratacağından başvuru sahibi açısında dezavantajlı bir durum yaratacağı da ortadadır. Bu nedenle başvuru sahibinin KKB-02 ve KKB-13 iş kalemlerinde yer alan “çam kereste (II. sınıf) malzeme” analiz girdisini, dayanağı ürün bilgisi olarak “ çam kerestesi (II sınıf) çam kerestesi (I. sınıf) (TS 1265)(TS EN 844-6,9,12)(TS EN 1309-1, TS EN 1310, TS EN 1311, TS EN 1313-12)” ifadesine yer verilen 2 adet fatura ile açıklamasında mevzuata aykırılık bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığa konu ihalede, yukarıda yapılan değerlendirme ve tespitler doğrultusunda, başvuru sahibi Öz Er-Ka İnş. Turz. Elekt. Taah. San. ve Tic. A.Ş.- Asmet Yapı Turizm Taahhüt ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırı bulunduğundan başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği düşüncemizle kurul çoğunluğunca alınan “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.