2025/2285851 İhale Kayıt Numaralı "2025-2026 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI 2 DÖNEM İLE 2026-2027 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI 1 DÖNEM MALZEMELİ HAZIR YEMEK PİŞİRME, DAĞITIMI VE YEMEK SONRASINDAKİ İŞLER HİZMETİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Pozitif Grup San. ve Tic. Ltd Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Kars Selim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2285851 İhale Kayıt Numaralı “ 2025-2026 Eğitim ve Öğretim Yılı 2 Dönem ile 2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılı 1 Dönem Malzemeli Hazır Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Yemek Sonrasındaki İşler Hizmeti ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Kars Selim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 06.02.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2025-2026 Eğitim ve Öğretim Yılı 2 Dönem ile 2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılı 1 Dönem Malzemeli Hazır Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Yemek Sonrasındaki İşler Hizmeti ” ihalesine ilişkin olarak Pozitif Grup San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.02.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.02.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.02.2026 tarih ve 209400 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.02.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/609 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1 ve 2 ) İhale’nin 1’inci ve 2’nci kısımları üzerinde bırakılan istekli Cengiz Aydın tarafından ihalenin anılan kısımları için sunulan kapasite raporunun, makine mühendisi tarafından incelenmediği ve imzasının bulunmadığı, ayrıca kapasite raporunda yer alan personel sayısının SGK kayıtları ile uyumlu olmadığı, Kapasite raporlarının TOBB Yönetim Kurulu tarafından kabul edilen ve ülke genelinde standart uygulamayı sağlayan ana rehber olduğu, TOBB tarafından yayımlanan kapasite raporu standartları uyarınca bir kapasite raporunun geçerli sayılabilmesi için imza silsilesinin eksiksiz şekilde tamamlanmasının zorunlu olduğu, imza silsilesi içerisinde mühendis imzasının bulunmaması halinde raporun teknik olarak incelenmemiş ve onaylanmamış sayılacağı, 3 ve 4 ) Gıda işletmelerinin Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan İşletme Kayıt Belgesi almadan faaliyete başlayamayacağı, üretim yapamayacağı ve fatura kesemeyeceği, İhale’nin 1’inci ve 2’nci kısımları üzerinde bırakılan istekli Cengiz Aydın tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla 08.03.2025 tarihli sözleşmenin sunulduğu, ancak anılan istekliye İşletme Kayıt Belgesinin veriliş tarihinin 07.10.2025 olduğu, bu tarihten önce işletmenin yasal üretim izni bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu tarihler arasında yapılan üretim faaliyetinin ve kesilen faturaların mevzuata aykırı olduğu ve bahse konu faaliyetler ile elde edilen iş deneyiminin kamu ihale mevzuatında geçerli iş deneyimi olarak kabul edilemeyeceği, Anılan istekli tarafından sunulan sözleşmede toplam bedelin belirtilmediği ve birim fiyatın yer almadığı, yalnızca aylık 190.000 TL bedelin gösterildiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca özel sektöre yapılan işlerde iş deneyim belgesi düzenlenebilmesi için sözleşmenin belli bir bedeli içermesi gerektiği, sözleşmede birim fiyat ile işin toplam süresinin çarpımı sonucu elde edilen toplam bedelin rakam ve yazıyla gösterilmesi gerektiği, yalnızca aylık bedelin belirtilip toplam bedelin yazılmamasının sözleşmeyi belirsiz hâle getirdiği, Anılan istekli tarafından sunulan sözleşmede, sözleşme tarihinde toplam bedeli belli olmayan bir iş için sözleşmenin imzalanmasından kısa süre sonra 1.653.000 TL matrah üzerinden damga vergisinin yatırıldığı, sözleşmede yazılı olmayan bir tutarın vergi dairesine beyan edilmesinin 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu ve vergi usulleri açısından izaha muhtaç olduğu, henüz gerçekleşmemiş ve sözleşmede hüküm altına alınmamış bir tutarın kuruşu kuruşuna bilinerek aylar öncesinden vergisinin ödenmesinin, belgenin ihale kriterlerini sağlamak amacıyla sonradan kurgu niteliğinde hazırlandığının kanıtı olduğu, İş deneyimine konu sözleşmenin incelenmesi neticesinde, 9 ay boyunca 20 kişiye günde 3 öğün yemek hizmeti verildiğinin görüleceği, ancak gıda üretim tesislerinde en az 1 Gıda Mühendisi veya ilgili teknik personelin bulunmasının ve 3 öğün yemek hizmetinin sürekliliği için en az 1 aşçı, 1 aşçı yardımcısı, 1 bulaşıkçı ve 1 servis/dağıtım elemanından oluşan asgari kadronun bulunmasının zorunlu olduğu, söz konusu hizmetin anılan istekli tarafından yalnızca 2 kişilik niteliği olmayan personelle yerine getirildiği, ayrıca 1.653.000 TL + KDV tutarındaki sözleşme bedeline karşılık SGK’ye bildirilmesi gereken asgari işçilik matrahı ve prim ödemelerinin söz konusu 2 personel ile karşılanmasının matematiksel olarak imkansız olduğu, personellerin meslek kodları ve yeterlilik belgelerinin hizmetle uyumlu olup olmadığının sorgulanmasının gerektiği, fiili durum itibarıyla 20 kişiye günde 3 öğün hizmetin SGK kayıtlarında görünen kısıtlı personel ile verilmesinin hayatın olağan akışına ve çalışma hukukuna aykırı olduğu, bu durumun iş deneyiminin fiilen gerçekleşmediğinin ve belgelerin yalnızca ihale yeterlik kriterini sağlamak amacıyla kurgu niteliğinde hazırlandığının kanıtı olduğu, İş deneyim belgesine dayanak teşkil eden hizmetin gerçekliğinin saptanması amacıyla, hizmeti alan firmanın ilgili dönemdeki verilerinin incelenmesinin zorunlu olduğu, ayrıca hizmeti alan firmanın faaliyet alanı, işletme kapasitesi ve personel dökümü incelenerek 3 öğün yemek hizmetine ihtiyacı olup olmadığının sorgulanması gerektiği, bu ihtiyacın bulunmaması halinde düzenlenen faturaların "hizmet karşılığı olmayan fatura" niteliğinde sayılacağı ve Vergi Usul Kanunu ile kamu ihale mevzuatı uyarınca sahtecilik ve muvazaa oluşturduğu, İş deneyimine konu edilen yüksek tutarlı faturaların yalnızca kağıt üzerinde düzenlenmiş olup olmadığının tespiti amacıyla, söz konusu 1.653.000 TL + KDV tutarındaki hizmet ödemelerine ilişkin banka dekontları, para transfer kayıtları ve tevsik edici belgelerin istenmesinin gerektiği, bu tutarda bir para akışının banka kayıtlarında bulunmaması halinde faturaların yalnızca ihale kriterini sağlamak amacıyla düzenlenen yanıltıcı belgeler olduğunun anlaşılacağı, faturaların her iki tarafın yasal defterlerine işlenip işlenmediğinin, KDV beyannamelerinde gösterilip gösterilmediğinin ve KDV tevkifatı yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediğinin sorgulanmasının gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesi uyarınca idarenin belgelerin doğruluğunu teyit etmek amacıyla her türlü kurum, kuruluş ve kişiden bilgi isteyebileceği ve bahse konu faturaların nakit akışı ile desteklenmemesi halinde 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde yer verilen hile ve muvazaanın söz konusu olacağı, 5 ve 6) Anılan istekli tarafından ihalenin 1’inci ve 2’nci kısımları için sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı ve eksik olarak yapıldığı, şöyle ki; a) Anılan isteklinin açıklamasında kullandığı gıda üretim fiyatlarının Kars bölgesi ortalama fiyatlarının altında olamayacağı, hizmet alımının Kars ilinde gerçekleştirilmesi nedeniyle Kars Ticaret Borsası fiyatlarının esas alınarak değerlendirme yapılması gerektiği, farklı illerden alınan fiyatların doğrudan kabul edilmeyeceği, bu fiyatlara nakliye, hamaliye ve sigorta giderlerinin eklenmemesi durumunda maliyet hesabının eksik kalacağı, Ankara Ticaret Odası veya Ankara’daki toptancı piyasası fiyatlarının doğrudan Kars-Selim için kullanılamayacağı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca işin yerine getirilmesiyle ilgili tüm lojistik giderlerin fiyat tekliflerine dahil edilmesinin zorunlu olduğu, b) Anılan istekli tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin açıklama kapsamında sunulması durumunda; yerel bir toptancıdan alınan fiyat teklifinin sunulmasının gerektiği, ancak bu teklifi veren firmanın malı belirtilen fiyata satabileceğini kanıtlayan “Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nı açıklama kapsamında sunmasının zorunlu olduğu, SMMM onaylı tutanakta fiyat teklifi alınan firmanın son 6 aydaki satışlarının ortalamasının anılan istekliye verdiği fiyata uygun olarak beyan edilmesi gerektiği, Satış Tutarı Tespit Tutanağı bulunmayan açıklamaların geçersiz sayılacağı, c) Anılan istekli tarafından yapılan açıklamada; stoklarında bulunan malın kullanılacağının belirtilmesi durumunda SMMM tarafından onaylanıp mühürlenen “Maliyet Tespit Tutanağı”nın açıklama kapsamında sunulması gerektiği, d) İhalenin 1’inci ve 2’nci kısımları kapsamında anılan istekli tarafından yapılacak aşırı düşük teklif açıklamasının; günlük sevkiyat için kullanılacak araçların akaryakıt tüketimi, periyodik bakımları, kışlık lastik ve amortisman giderlerinin dikkate alınarak hesaplanmasının gerektiği, söz konusu maliyet kalemlerine ilişkin açıklamanın sembolik rakamlarla geçiştirilmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırı olduğu, ayrıca 590 kişilik yemeğin her gün pişirilmesi, mutfak hijyeni için gerekli sıcak su temini ve üretim tesisinin ısınması için doğalgaz, LPG, elektrik giderlerinin bölgedeki güncel tarifeler üzerinden hesaplanmasının gerektiği, Kars-Selim gibi sert kış koşullarında ısınma ve enerji maliyetinin "sıfır" veya piyasa rayicinin çok altında gösterilmesinin teknik olarak imkansız olduğu, Teknik Şartname’de belirtilen temizlik ve hijyen standartlarının sağlanması için gerekli deterjan, dezenfektan ve ambalaj malzemelerinin maliyete dahil edilmesinin gerektiği, e) Teknik Şartname’nin 1’inci, 2’nci ve 12’nci maddeleri uyarınca hizmetin yalnızca yemek pişirmekle sınırlı olmayıp ihalenin 1’inci ve 2’nci kısımları kapsamında 12 farklı taşıma merkezi okula dağıtım, servis ve yemekhane temizliğini de kapsadığı, söz konusu 12 okulda servis ve temizlikten sorumlu en az bir personelin hazır bulunmasının zorunlu olduğu, 5996 sayılı Kanun gereği üretim merkezinde bulundurulması zorunlu 1 gıda mühendisi/tekniker ile birlikte yemek hizmetinin sürekliliği için 2 aşçı, 1 aşçı yardımcısı, 2 Bulaşıkçı, 2 dağıtım şoförü/servis elemanı ve 12 noktaya dağıtım ve temizlikten sorumlu personel olmak üzere toplam en az 20 personelin istihdam edilmesinin zorunlu olduğu, açıklama kapsamında personel sayısının altında beyanda bulunulmasının Teknik Şartname’de belirtilen asgari gereklilikleri karşılamadığı ve kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, Aşırı düşük teklif açıklamasında, Bakanlıkça yayımlanan çeşitli işkollarına ait asgari işçilik oranları listesi esas alınarak toplam hakediş üzerinden %12 oranında SGK primi yatırılmasının zorunlu olduğu ve maliyet hesabının söz konusu oran dikkate alınarak yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “… (5) İdare, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede işin niteliğini göz önünde bulundurarak kapasite raporu ile ilgili düzenleme yapabilir. Sunulacak kapasite raporunun ihale veya son başvuru tarihi itibarıyla geçerli olması zorunludur. ... ” hükmü, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Başvuru veya tekliflerin gönderilmesinde e-teklif kullanılır. E-teklifler; başvuru/teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. (2) İhaleye katılım belgesinin hazırlanmasında; a) Doğrudan EKAP’ta oluşturulan, b) Entegrasyonlar aracılığıyla erişilen, c) (a) veya (b) bendi kapsamı dışındakilere ilişkin EKAP’a yüklenen, bilgi ve belgeler kullanılır. Entegrasyonlardan kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle gerekli bilgi ve belgelere ulaşılamaması durumunda bunlara ilişkin belgeler de (c) bendi kapsamında EKAP’a yüklenir. (c) bendi kapsamında yüklenecek belgelerde, ilgili uygulama yönetmeliğinin belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükümleri esas alınır. (3) Aday ve istekliler, ikinci fıkra kapsamındaki bilgi ve belgelerin tam, doğru ve güncel olmasını sağlamakla yükümlüdür. … (5) Kısmi teklife açık ihalelerde, ihaleye katılım belgesi kısım bazında belirlenen yeterlik kriterleri dikkate alınarak hazırlanır. (6) Tekliflerin gönderilebilmesi için ihaleye katılım belgesindeki zorunlu alanların doldurulması ve geçici teminat tutarının yeterli olması gerekir. …” hükmü, “Başvuru ve/veya tekliflerin değerlendirilmesi ile ihalenin karara bağlanması” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Teklifler açıldıktan sonra 11 inci maddenin birinci fıkrasına göre uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. … (2) Birinci fıkraya göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin değerlendirilmesine geçilir. Bu değerlendirme, idari şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. (3) İkinci fıkraya göre yapılan değerlendirmede, ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. 10 uncu maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. … (7) Tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan istekliler ile numune/demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri kaydedilerek EKAP üzerinden ihale komisyonu kararı oluşturulur. …” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 65’inci maddesinde “ 65.1. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde; idareler tarafından ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceği belirtilmiştir. Bunun dışında kalan hallerde, idarelerce ilanda ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, anılan maddede yer verilen belgelerden gerekli görülenler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, kapasite raporu ve kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve bu Tebliğde yapılan açıklamalar doğrultusunda istenilmesi mümkün bulunmaktadır. … ” açıklaması, “Kapasite raporu” başlıklı 73’üncü maddesinde “ 73.1. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinde, idareler tarafından alımın niteliği göz önünde bulundurulmak suretiyle “mesleki ve teknik yeterlik kriteri” olarak kapasite raporuyla ilgili düzenleme yapılabileceği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede, yüklenicinin mutfağında veya tesisinde yemek üretiminin gerçekleştirilmesinin öngörüldüğü yemek hizmeti alımı ihalelerinde kapasite raporuna ilişkin olarak idari şartnamede istenebilecek günlük üretim miktarı, idarenin günlük yemek ihtiyacını aşmayacak şekilde ve her bir öğün türü (kahvaltı, diyet vb.) bakımından ayrı ayrı kapasite miktarına sahip olunması şartı aranmaksızın toplam öğün miktarı esas alınarak belirlenecektir. İdarenin kendi mutfağında yemek üretiminin gerçekleştirileceği yemek hizmeti alımı ihalelerinde ise idarece öngörülecek kapasite raporuna ilişkin günlük üretim miktarı, idarenin günlük yemek ihtiyacının yarısını (1/2) geçmeyecektir. İhale dokümanında, üretim miktarı belirtilmeden aday veya isteklilerce kapasite raporu sunulacağına yönelik bir düzenleme yapılmayacaktır. … 73.3. Kısmi teklife imkan tanınan ihalelerde, idareler, üretim miktarını gösteren kapasite raporuna ilişkin yeterlik kriterini her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere, o kısım için ihale dokümanında öngörülen miktarı, idarenin kendi mutfağında yemek üretiminin gerçekleştirileceği kısmi teklife imkan tanınan yemek hizmeti alımı ihalelerinde ise idarenin o kısım için öngörülen günlük yemek ihtiyacının yarısını (1/2) aşmamak kaydıyla belirleyerek ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede göstereceklerdir. 73.4. Aday veya istekli tarafından sunulan kapasite raporunun, adayın veya isteklinin kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sanatkârlar odası tarafından mevzuatına uygun olarak düzenlenmesi ve ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması zorunludur.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2025-2026 2.DÖNEM İLE 2026-2027 1.DÖNEM YEMEK DAĞITIM HİZMET ALIM İŞİ b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: TEKNİK ŞARTNAMEDE BELİRTİLMİŞTİR Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: TAŞIMALI EĞİTİM KAPSAMINDA TAŞIMA MERKEZİ İLKÖĞRETİM VE ORTAÖĞRETİM OKULLARI …” düzenlemesi, “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: … 7.3.4. Üretim ve/veya imalat kapasitesine ilişkin açıklamalar: İstekliler; ilgili mevzuat gereği yetkili olan kurum veya kuruluşlardan (Ticaret ve/veya Sanayi Odası ya da Meslek Odası vb.) mevzuatına uygun olarak düzenlenmiş, ihale tarihi itibarı ile geçerliliği olan, günlük üretim miktarı yemek verilecek öğrenci sayısının 2/3 ü (1000 Adet/gün tabldot kapasiteli) kadar kapasite raporu yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilecek ve idarenin isteği halinde sunulacaktır. (Yüklenicinin iş ortaklığı olması halinde kapasite raporuna ilişkin yeterlik kriteri ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir.) …” düzenlemesi, “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 2 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.” düzenlemesi, “Tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. Teklifler; teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP’tan gönderilir. 22.2. İhaleye katılım belgesi; doğrudan EKAP’ta oluşturulan bilgi ve belgeler, entegrasyonlar aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler ile bunların dışındakilere ilişkin olarak EKAP’a yüklenen belgeler kullanılarak hazırlanır. Entegrasyonlardan kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle gerekli bilgi ve belgelere ulaşılamaması durumunda bunlara ilişkin belgeler de EKAP’a yüklenir. 22.3. İhaleye katılım belgesinde katılım ve yeterlik kriterleri ile varsa fiyat dışı unsurlar için ayrı satırlar açılmış olup, gerekli bilgi ve belgelerin tam, doğru ve güncel olarak ihaleye katılım belgesine aktarılması zorunludur. … 22.5. Kısmi teklife açık ihalelerde, ihaleye katılım belgesi kısım bazında belirlenen yeterlik kriterleri dikkate alınarak hazırlanır. 22.6. Tekliflerin gönderilebilmesi için bu Şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesinde zorunlu olduğu belirtilen alanların doldurulması ve geçici teminat tutarının yeterli olması gerekir. …” düzenlemesi, “Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “…29.6. Değerlendirme işlemi, bu Şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. İhaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. İhaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden belirtilen yöntemlerle teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. … 29.11. Tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan istekliler ile numune/demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri tutanağa bağlanır. …” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin niteliği ve miktarı” başlıklı 2’nci maddesinde “İlçemiz aşağıda isimleri yazılı taşıma merkezi ortaöğretim kurumlarında bulunan 590 öğrenciye, 185 iş günü, 109150 öğün öğle yemeği malzeme dahil, hazırlık ve yemek pişirme, okullara dağıtım, okullarda servis ve sonrası tüm hizmetlerin alımı işi. 590 öğrenciye bir öğünde öğle yemeği olarak şartnamede belirtilen aylık yemek listesindeki yemek çeşitleri verilecek ve yemeklerin tamamı yüklenicinin mutfağında hazırlanarak pişirilecektir. Belirlenen yemek adetleri tahmini olup öğrenci adedinde meydana gelecek eksilme ve artmadan dolayı yemek verilecek öğrenci adedi taşıma merkezi okul idareleri tarafından belirlenen sayıda olacak ve günlük çıkacak yemek adedi listeye göre tespit edilecektir. …” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 16.02.2026; işi bitirme tarihi 15.01.2027 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. Kars Selim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 06.02.2026 tarihinde kısmi teklife açık olarak ve açık ihale usulü ile yapılan “2025-2026 Eğitim ve Öğretim Yılı 2 Dönem ile 2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılı 1 Dönem Malzemeli Hazır Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Yemek Sonrasındaki İşler Hizmeti” ihalesinin 2 kısımdan oluştuğu, 10.02.2026 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin itirazen şikayete konu edilen 1’inci ve 2’nci kısımlarının Cengiz Aydın üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise başvuru sahibi Pozitif Grup San. ve Tic. Ltd Şti.nin belirlendiği, Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyete konu edilen iddiaların incelenmesi neticesinde, ihalenin 1’inci ve 2’nci kısımlarında Cengiz Aydın tarafından sunulan teklife ilişkin olarak kapasite raporu, iş deneyimini gösteren belgeler ve aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata aykırılık teşkil eden hususların bulunduğunun ileri sürüldüğü görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile doküman düzenlemelerinden, ihalelere katılacak aday veya istekliler tarafından ihaleye katılım belgesine belgelerin nasıl yükleneceği ve bilgilerin nasıl doldurulacağının belirtildiği, bu kapsamda başvuru veya tekliflerin gönderilmesinde e-tekliflerin kullanılacağı, e-tekliflerin başvuru/teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacağı ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderileceği, ihaleye katılım belgesinin hazırlanmasının doğrudan EKAP’ta oluşturulan, entegrasyonlar aracılığıyla erişilen ve sayılan kapsam dışında olanların EKAP’a yüklenmesiyle oluşturulan bilgi ve belgelerle gerçekleştirileceği, aday ve isteklilerin söz konusu bilgi ve belgeleri tam, doğru ve güncel olmasını sağlamakla yükümlü olduğu, idare tarafından değerlendirmelerin ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılacağı, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden teyit edilemeyenlerin bu haliyle değerlendirmeye esas alınacağı ve ihtiyaç duyulması hariç fiziki olarak istenemeyeceği, bir başka ifadeyle isteklilerce anılan duruma ilişkin, ihaleye katılım belgesine belirlenen kriterleri sağladığına ilişkin belgelerin yüklenmesi gerektiği, tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, bu değerlendirmenin ise İdari Şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılacağı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 73’üncü maddesinde; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesine atıf yapılmak suretiyle idarelerce alımın niteliği dikkate alınarak kapasite raporunun mesleki ve teknik yeterlik kriteri olarak düzenlenebileceğinin belirtildiği, yüklenicinin mutfağında üretim öngörülen yemek hizmeti alımı ihalelerinde günlük üretim miktarının idarenin günlük yemek ihtiyacını aşmayacak şekilde ve toplam öğün miktarı esas alınarak belirleneceğinin düzenlendiği, idarenin kendi mutfağında yemek üretiminin gerçekleştirileceği ihalelerde ise kapasite raporuna ilişkin günlük üretim miktarının idarenin günlük yemek ihtiyacının yarısını (1/2) geçemeyeceği, kısmi teklife imkân tanınan ihalelerde kapasite raporuna ilişkin yeterlik kriterinin her bir kısım için ayrı ayrı belirlenebileceğinin ifade edildiği, aday veya istekli tarafından sunulan kapasite raporunun kayıtlı olunan ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sanatkârlar odası tarafından mevzuata uygun biçimde düzenlenmiş olmasının ve ihale veya son başvuru tarihi itibarıyla geçerli olmasının zorunlu olduğunun açıkça düzenlendiği görülmektedir. Başvuruya konu ve iki kısımdan oluşan ihaleye ilişkin doküman düzenlemeleri incelendiğinde; işin, dokümanda isimleri belirtilen taşıma merkezi ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören 590 öğrenciye 185 iş günü süresince toplam 109.150 öğün öğle yemeğinin, malzeme temini dâhil olmak üzere hazırlanması, pişirilmesi, okullara dağıtılması, okullarda servis edilmesi ve servis sonrası hizmetlerin yerine getirilmesi hizmet alımı olduğu, her bir öğrenciye bir öğünde şartnamede yer alan aylık yemek listesinde belirtilen yemek çeşitlerinin verileceği ve yemeklerin tamamının yüklenicinin mutfağında hazırlanarak pişirileceği hususlarının düzenlendiği, İdari Şartname’nin 7’nci maddesi incelendiğinde; istekliler tarafından ilgili mevzuat uyarınca yetkili kurum veya kuruluşlarca düzenlenmiş, ihale tarihi itibarıyla geçerliliği olan ve günlük üretim kapasitesi yemek verilecek öğrenci sayısının 2/3’üne karşılık gelen (1.000 adet/gün tabldot) kapasite raporuna ilişkin bilgilerin ihaleye katılım belgesi kapsamında sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İhalenin 1’inci ve 2’nci kısımlarına teklif sunan ve anılan kısımlar üzerinde bırakılan istekli Cengiz Aydın tarafından, teklifi kapsamında sunulan İhaleye Katılım Belgesi’nin “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” bölümünde yer alan “Üretim/İmalat Kapasitesine İlişkin Belge” kısmında “3057-801-00001_KAPASİTE RAPORU.pdf” isimli belgeye yer verildiği, EKAP’a yüklenen söz konusu belgenin incelenmesi neticesinde kapasite raporunun “Selim Esnaf ve Sanatkarlar Odası” tarafından düzenlendiği, belgenin geçerlik tarihinin 18.03.2028 olduğu, belgede yıllık üretim kapasitesinin 730.000 adet/yıl olarak belirtildiği, buna göre bahse konu istekli tarafından sunulan günlük üretim kapasitesinin 2.000 adet olduğu anlaşılmıştır. Yapılan inceleme neticesinde, ihalenin 1’inci ve 2’nci kısımları üzerinde bırakılan istekli Cengiz Aydın tarafından İhaleye Katılım Belgesi’nde, İdari Şartname’nin 7.3.4’üncü maddesine uygun olarak beyan edilen ve Selim Esnaf ve Sanatkarlar Odası tarafından düzenlenen kapasite raporunun anılan maddede belirtilen üretim miktarına ilişkin yeterlik kriterini karşıladığı ve belgenin ihale tarihi itibarıyla geçerli olduğu anlaşılmış olup mevzuata uygun olarak sunulan kapasite raporuna dair mevcut bilgi ve belgeler çerçevesinde ayrıca bir araştırma yapılmasını gerektirecek bir husus bulunmadığı değerlendirilmiştir. Bu itibarla, başvuru sahibinin ihalenin 1’inci ve 2’nci kısımlarına yönelik ihalenin anılan kısımları üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan kapasite raporuna ilişkin ileri sürdüğü iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “ (1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, … istenilmesi zorunludur. … (3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla; a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere, … ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir. …” hükmü, “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır: (a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz. … (c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. … (d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. …Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır. (e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir. (f) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde varsa fiyat farkları ile KDV hariç olarak belirlenen tutarlar dikkate alınır. …” hükmü, “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “…(4) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, sözleşme süresi ile sınırlı olmak üzere yapılan işin tutarı iş deneyim tutarı olarak kabul edilir. …” hükmü, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Başvuru veya tekliflerin gönderilmesinde e-teklif kullanılır. E-teklifler; başvuru/teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. (2) İhaleye katılım belgesinin hazırlanmasında; a) Doğrudan EKAP’ta oluşturulan, b) Entegrasyonlar aracılığıyla erişilen, c) (a) veya (b) bendi kapsamı dışındakilere ilişkin EKAP’a yüklenen, bilgi ve belgeler kullanılır. Entegrasyonlardan kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle gerekli bilgi ve belgelere ulaşılamaması durumunda bunlara ilişkin belgeler de (c) bendi kapsamında EKAP’a yüklenir. (c) bendi kapsamında yüklenecek belgelerde, ilgili uygulama yönetmeliğinin belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükümleri esas alınır. (3) Aday ve istekliler, ikinci fıkra kapsamındaki bilgi ve belgelerin tam, doğru ve güncel olmasını sağlamakla yükümlüdür. … (5) Kısmi teklife açık ihalelerde, ihaleye katılım belgesi kısım bazında belirlenen yeterlik kriterleri dikkate alınarak hazırlanır. (6) Tekliflerin gönderilebilmesi için ihaleye katılım belgesindeki zorunlu alanların doldurulması ve geçici teminat tutarının yeterli olması gerekir. …” hükmü, “Başvuru ve/veya tekliflerin değerlendirilmesi ile ihalenin karara bağlanması” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Teklifler açıldıktan sonra 11 inci maddenin birinci fıkrasına göre uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. … (2) Birinci fıkraya göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin değerlendirilmesine geçilir. Bu değerlendirme, idari şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. (3) İkinci fıkraya göre yapılan değerlendirmede, ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. 10 uncu maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. … (7) Tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan istekliler ile numune/demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri kaydedilerek EKAP üzerinden ihale komisyonu kararı oluşturulur. İhale komisyonu kararı, komisyon üyeleri tarafından e-imza ile imzalanır ve ihale yetkilisinin onayına sunulur. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde, e-imza ile imzalamak suretiyle ihale kararını onaylar veya gerekçesini belirtmek suretiyle iptal eder. İhale kararının ihale yetkilisince onaylanacağı tarihte EKAP üzerinden yasaklılık teyidi yapılır. …” hükmü, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: 7.3.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya … sunması zorunludur. … İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. … 7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kamu veya Özel Sektörde gerçekleştirilmiş malzemeli/malzemesiz yemek hazırlama, pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetleri benzer iş olarak kabul edilecektir. …” düzenlemesi, “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 2 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.” düzenlemesi, “Tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. Teklifler; teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP’tan gönderilir. 22.2. İhaleye katılım belgesi; doğrudan EKAP’ta oluşturulan bilgi ve belgeler, entegrasyonlar aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler ile bunların dışındakilere ilişkin olarak EKAP’a yüklenen belgeler kullanılarak hazırlanır. Entegrasyonlardan kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle gerekli bilgi ve belgelere ulaşılamaması durumunda bunlara ilişkin belgeler de EKAP’a yüklenir. 22.3. İhaleye katılım belgesinde katılım ve yeterlik kriterleri ile varsa fiyat dışı unsurlar için ayrı satırlar açılmış olup, gerekli bilgi ve belgelerin tam, doğru ve güncel olarak ihaleye katılım belgesine aktarılması zorunludur. … 22.5. Kısmi teklife açık ihalelerde, ihaleye katılım belgesi kısım bazında belirlenen yeterlik kriterleri dikkate alınarak hazırlanır. 22.6. Tekliflerin gönderilebilmesi için bu Şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesinde zorunlu olduğu belirtilen alanların doldurulması ve geçici teminat tutarının yeterli olması gerekir. …” düzenlemesi, “Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “…29.6. Değerlendirme işlemi, bu Şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. İhaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. İhaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden belirtilen yöntemlerle teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. … 29.11. Tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan istekliler ile numune/demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri tutanağa bağlanır. …” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile doküman düzenlemelerinden, ihalelere katılacak aday veya istekliler tarafından ihaleye katılım belgesine belgelerin nasıl yükleneceği ve bilgilerin nasıl doldurulacağının belirtildiği, bu kapsamda başvuru veya tekliflerin gönderilmesinde e-tekliflerin kullanılacağı, e-tekliflerin başvuru/teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacağı ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderileceği, ihaleye katılım belgesinin hazırlanmasının doğrudan EKAP’ta oluşturulan, entegrasyonlar aracılığıyla erişilen ve sayılan kapsam dışında olanların EKAP’a yüklenmesiyle oluşturulan bilgi ve belgelerle gerçekleştirileceği, aday ve isteklilerin söz konusu bilgi ve belgeleri tam, doğru ve güncel olmasını sağlamakla yükümlü olduğu, idare tarafından değerlendirmelerin ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılacağı, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden teyit edilemeyenlerin bu haliyle değerlendirmeye esas alınacağı ve ihtiyaç duyulması hariç fiziki olarak istenemeyeceği, bir başka ifadeyle isteklilerce anılan duruma ilişkin, ihaleye katılım belgesine belirlenen kriterleri sağladığına ilişkin belgelerin yüklenmesi gerektiği, tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, bu değerlendirmenin ise İdari Şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılacağı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, iş deneyim belgelerinin yeterlik kriteri olarak belirlendiği ihalelerde, istekliler tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgelerin sunulabileceği, iş deneyiminin tevsiki için ihale konusu iş veya İdari Şartname’de belirtilen benzer işe uygun iş deneyim belgesinin sunulmasının gerektiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesi uyarınca; gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde iş deneyim belgesi düzenlenemeyeceği, bu nitelikteki işlere ilişkin sözleşme ile sözleşmenin uygulanmasına ilişkin fatura örnekleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğini gösteren belgelerin, personel çalıştırılan işlerde ise anılan belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren ve Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenerek idarece teyidi yapılabilen belgelerin iş deneyimini gösteren belgeler olarak kabul edileceği, iş deneyim tutarının tespitinde diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla sözleşmede yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarının dikkate alınacağı, sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmadığında faturalardan en son düzenlenen tarihin kabul tarihi olarak sayılacağı, birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işlerde ise işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamının toplam sözleşme tutarı olarak kabul edileceği anlaşılmaktadır. Başvuruya konu ihalenin 1’inci ve 2’nci kısımlarında idare tarafından isteklilerce ilgili kısma ilişkin teklif edilen bedelin %25’inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği, kamu veya özel sektöre gerçekleştirilmiş olan her türlü malzemeli veya malzemesiz yemek hazırlama, pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetlerin ise benzer iş olarak belirlendiği görülmüştür. İhalenin 1’inci ve 2’nci kısımları üzerinde bırakılan istekli tarafından ihalenin 1’inci ve 2’nci kısımları için sunulan İhaleye Katılım Belgesi’nin “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” bölümünde yer alan “İş Deneyimini Gösteren Belgeler, EKAP’ta Kayıtlı Olmayan Yüklenici İş Bitirme Belgesi” kısmına “3057-603-00001_ÖZEL İŞ DENEYİM BELGESİ.pdf” isimli belgenin yüklendiği; söz konusu belgenin incelenmesi neticesinde, özel sektörde faaliyet gösteren bir firma ile 08.03.2025 tarihinde imzalanan ve KDV hariç aylık 190.000,00 TL bedel içeren 10.03.2025-30.11.2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen yemek hizmeti alımına ilişkin sözleşmenin sunulduğu, bahse konu sözleşmenin birim fiyat üzerinden bağıtlandığı ve toplam sözleşme tutarının belirtilmediği, ancak sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işlere ilişkin faturalardaki tutarların toplamının toplam sözleşme tutarı olarak hesaplanacağı, bu nedenle başvuru sahibi tarafından itirazen şikayete konu edilen yalnızca aylık bedelin belirtilip toplam bedelin yazılmamasının sözleşmeyi belirsiz kıldığı yönündeki iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Anılan istekli tarafından ihaleye katılım belgesinde, bahse konu sözleşme ekinde 31.03.2025 tarihli KDV hariç 132.993,00 TL tutarlı fatura ile 30.04.2025, 31.05.2025, 30.06.2025, 31.07.2025, 31.08.2025, 30.09.2025, 31.10.2025, 30.11.2025 tarihli KDV hariç 190.000,00 TL tutarlı faturaların ve 2025/03, 2025/04, 2025/05, 2025/06, 2025/07, 2025/08, 2025/09, 2025/10 ve 2025/11 dönemlerine ilişkin sigortalı hizmet listelerinin sunulduğu, ayrıca sözleşme ekinde tahakkuk fişi ile birlikte anılan sözleşmeye ait damga vergisinin ödendiğini gösteren Selim Vergi Dairesi’nden alınmış belgelerin sunulduğu görülmüştür. İhalenin 1’inci ve 2’nci kısımları üzerinde bırakılan istekli tarafından ihalenin 1’inci kısmına sunulan teklif bedelinin 2.569.000,00 TL olduğu ve anılan istekli tarafından ilgili kısımda sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarının (2.569.000,00 TL x 0,25=) 642.250,00 TL olarak hesaplandığı, bahse konu istekli tarafından İhaleye Katılım Belgesi kapsamında sunulan sözleşmeye ilişkin faturaların toplam tutarının güncelleme yapılmaksızın ihalenin 1’inci kısmında sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı, Anılan istekli tarafından ihalenin 2’nci kısmına sunulan teklif bedelinin 3.060.750,00 TL olduğu ve anılan istekli tarafından ilgili kısımda sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarının (3.060.750,00 TL x 0,25=) 765.187,50 TL olarak hesaplandığı, bahse konu istekli tarafından İhaleye Katılım Belgesi kapsamında sunulan sözleşmeye ilişkin faturaların toplam tutarının güncelleme yapılmaksızın ihalenin 2’nci kısmında sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı, Ayrıca anılan istekli tarafından sunulan iş deneyimine konu işin İdari Şartname’de düzenlenen benzer iş tanımına uygun olduğu, sözleşmenin ekinde ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde sözleşmeye ilişkin fatura, SGK belgeleri ve sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğini gösteren belgenin sunulduğu anlaşılmış olup söz konusu istekli tarafından mevzuata uygun olarak sunulan bahse konu belgelere ilişkin mevcut bilgi ve belgeler çerçevesinde ayrıca bir araştırma yapılmasını gerektirecek bir husus bulunmadığı değerlendirilmiştir. Bu itibarla, başvuru sahibinin ihalenin 1’inci ve 2’nci kısımlarına yönelik ihalenin anılan kısımları üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyimini gösteren belgelere ilişkin ileri sürdüğü iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 5’inci ve 6’ncı iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü, “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur: … e) … 2) Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. … 3) Kurum, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. …” açıklaması, “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. 79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur.Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez. Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. … 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. …” açıklaması, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Teknik Şartname’de belirtilen yemek yapımında ve dağıtımında kullanılacak tüm malzemeler, araçlar ve personel giderleri, nakliye giderleri, temizlik giderlere, kıyafet giderleri, eğitim giderleri, iş güvenliği ve işçi sağlığı mevzuatı gereğince yapılması zorunlu her türlü gider, idarece talep edilmesi halinde laboratuvar tahlili giderleri ve teknik şartnamede açıklanan diğer mal, malzeme ve hizmete ait giderler ile ilaçlama giderleri teklif fiyata dahildir. …” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin niteliği ve miktarı” başlıklı 2’nci maddesinde “İlçemiz aşağıda isimleri yazılı taşıma merkezi ortaöğretim kurumlarında bulunan 590 öğrenciye, 185 iş günü, 109150 öğün öğle yemeği malzeme dahil, hazırlık ve yemek pişirme, okullara dağıtım, okullarda servis ve sonrası tüm hizmetlerin alımı işi. 590 öğrenciye bir öğünde öğle yemeği olarak şartnamede belirtilen aylık yemek listesindeki yemek çeşitleri verilecek ve yemeklerin tamamı yüklenicinin mutfağında hazırlanarak pişirilecektir. Belirlenen yemek adetleri tahmini olup öğrenci adedinde meydana gelecek eksilme ve artmadan dolayı yemek verilecek öğrenci adedi taşıma merkezi okul idareleri tarafından belirlenen sayıda olacak ve günlük çıkacak yemek adedi listeye göre tespit edilecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin 1’inci ve 2’nci kısımlarına ilişkin Birim Fiyat Teklif Cetvellerine aşağıda yer verilmiştir. İhalenin 1’inci kısmı için Birim Fiyat Teklif Cetveli: A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 BENLİAHMET ŞEHİT ÖĞRETMEN TAŞKIN SENGER İLK-ORTAOKULANA 20 ÖĞRENCİYE 175 GÜN GÜNÜBİRLİK YEMEK DAĞITIM İŞİ gün 175,000 2 BÖLÜKBAŞ ORTAOKULANA 48 ÖĞRENCİYE 175 GÜN GÜNÜBİRLİK YEMEK DAĞITIM İŞİ gün 175,000 3 BEYKÖY SÜLEYMAN AYDIN ORTAOKULANA 20 ÖĞRENCİYE 175 GÜN GÜNÜBİRLİK YEMEK DAĞITIM İŞİ gün 175,000 4 ESKİGAZİ ABDULHADİ CİHANGİR İLK-ORTAOKULANA 30 ÖĞRENCİYE 175 GÜN GÜNÜBİRLİK YEMEK DAĞITIM İŞİ gün 175,000 5 KIRKPINAR ŞAHİSMAİL DEMİRKOL ORTAOKULANA 53 ÖĞRENCİYE 175 GÜN GÜNÜBİRLİK YEMEK DAĞITIM İŞİ gün 175,000 6 KARAHAMZA ZEKERİYA ATİLLA İORTAOKULANA 17 ÖĞRENCİYE 185 GÜN GÜNÜBİRLİK YEMEK DAĞITIM İŞİ gün 175,000 7 CUMHURİYET İLK-ORTAOKULANA 58 ÖĞRENCİYE 185 GÜN GÜNÜBİRLİK YEMEK DAĞITIM İŞİ gün 175,000 8 SARIGÜN ORTAOKULANA 23 ÖĞRENCİYE 185 GÜN GÜNÜBİRLİK YEMEK DAĞITIM İŞİ gün 175,000 KISIM TOPLAM TUTARI(KDV Hariç) İhalenin 2’nci kısmı için Birim Fiyat Teklif Cetveli: A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 SELİM ANADOLU LİSESİNE 131 ÖĞRENCİYE 175 GÜN GÜNÜBİRLİK YEMEK DAĞITIM İŞİ gün 175,000 2 ŞEHİT TEĞMEN GÖKHAN YAŞARTÜRK ÇPAL LİSESİNE 91 ÖĞRENCİYE 175 GÜN GÜNÜBİRLİK YEMEK DAĞITIM İŞİ gün 175,000 3 OSMAN BAKIRCI AİL LİSESİNE 86 ÖĞRENCİYE 175 GÜN GÜNÜBİRLİK YEMEK DAĞITIM İŞİ gün 175,000 4 KOYUNYURDU İMAM HATİP ORTAOKULUNA 13 ÖĞRENCİYE 175 GÜN GÜNÜBİRLİK YEMEK DAĞITIM İŞİ gün 175,000 KISIM TOPLAM TUTARI(KDV Hariç) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ifade edildiği üzere, ihale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğunu belirlediği tekliflerin reddedilmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme neticesinde, aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir. Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği, bu kapsamda idarece aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verileceği, belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Bu doğrultuda anılan Tebliğ‘de malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin sunulması ve değerlendirilmesine ilişkin olarak özel açıklamalar bulunmaktadır. Buna göre, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılması gerektiği öngörülmüş olup bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca söz konusu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini” hazırlamak suretiyle açıklaması kapsamında sunacağı ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda yapılan açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekmekte olup oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır. Kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ve 2 kısımdan oluşan incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin söz konusu iddialarının ihalenin 1’inci ve 2’nci kısımlarına yönelik olduğu, İhale dokümanı içerisinde yer alan Teknik Şartname’de iki haftalık örnek yemek menü listesine ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarına yer verildiği, ihalede teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen itirazen şikayete konu edilen Cengiz Aydın’a idarece EKAP üzerinden gönderilen 06.02.2026 tarihli ihalenin 1’inci ve 2’nci kısımlarına yönelik “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının gönderildiği, Bunun üzerine; ihalenin iddia konusu 1’inci ve 2’nci kısımlarında aşırı düşük teklif açıklamasını süresi içerisinde sunan ve sunulan açıklaması uygun bulunan Cengiz Aydın üzerinde bırakıldığı, ihalenin anılan kısımlarında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise başvuru sahibi Pozitif Grup San. ve Tic. Ltd Şti.nin belirlendiği görülmüştür. İhalenin iddia konusu 1’inci ve 2’nci kısımlarına ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli Cengiz Aydın tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde aşağıda yer alan hususlar tespit edilmiştir. a) Yapılan inceleme neticesinde; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.4’üncü maddesinde teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son on iki ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile, 79.2.2.5’inci maddesinde ise toptancı hali idaresince düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son on iki ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabileceğinin düzenlendiği, anılan düzenlemelerde fiyat belgesinin işin ifa edileceği il veya bölgeden temin edilmesi gerektiğine ilişkin herhangi bir sınırlayıcı hususa yer verilmediği, söz konusu düzenlemelerin belgeyi düzenleyen merci ile belgenin ihale tarihinden önceki son on iki aylık döneme ait ortalama fiyatı göstermesi koşullarını içerdiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından itirazen şikayete konu edilen farklı illerden temin edilmiş ticaret borsası veya toptancı hali fiyat belgelerinin açıklama kapsamında kullanılamayacağı yönündeki iddialar yerinde bulunmamıştır. b) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklama yapılmadığı ve “Satış Tutarı Tespit Tutanağı” sunulmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiaları yerinde bulunmamıştır. c) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “Maliyet Tespit Tutanağı”nın kullanılmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde bulunmamıştır. d) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; nakliye ve dağıtımın mevcut market sevkiyat rotalarına entegre edildiği ve ek maliyet doğurmadığı, ayrıca mutfak ekipmanlarının kurulu olduğu için yalnızca periyodik bakım giderlerinin teklif fiyatına yansıtıldığının belirtildiği görülmekle birlikte Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi kapsamında nakliye, bakım, amortisman, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri vb. girdilerin tali çiğ girdiler olarak “yardımcı giderler” başlığında değerlendirilmesinin mümkün olduğu ve bu unsurlar için açıklama sunulmasının zorunlu olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiaları yerinde bulunmamıştır. e) 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesi uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konuşu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dâhil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımları olarak tanımlanmış olup, söz konusu tanımda yer alan kriterlerin aynı anda gerçekleşmesi gerekmektedir. Başvuruya konu ihaleye ait yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer alan bilgilerden, ihalenin yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının işçilik giderinden oluşmadığı, dolayısıyla ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmesi için gereken şartların sağlanmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesinde ise personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmiş olduğu hallerde, teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerektiği ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının zorunlu olduğunun düzenlendiği anlaşılmaktadır. Başvuruya konu ihalenin, doküman kapsamında belirtilen taşıma merkezi ortaöğretim kurumlarında bulunan öğrencilere malzeme dahil öğle yemeği hazırlama ve pişirme, okullara dağıtım, okullarda servis ve sonrası tüm hizmetlerin alımı işi olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde personel için ayrı satır açılmadığı, diğer bir anlatımla idare yapılan söz konusu düzenlemeler ile ihale konusu iş kapsamında haftalık çalışma saatinin tamamını idarede geçirecek personele yer verilmediği anlaşılmıştır. Bununla birlikte ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından işçilik maliyetinin 1 adet gıda mühendisi ve 1 adet dağıtım/servis personeli üzerinden KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak hesaplandığı, işçilik maliyetine ilişkin yapılan açıklamanın mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin söz konusu iddiaları yerinde bulunmamıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.