Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2002 -1-124 (Devralma) Karar Sayısı : 03-03/20 -5 Karar Tarihi : 9.1.2003 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU Üyeler : Dr. Kemal E ROL, Nejdet KARACEHENNEM, A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL B- RAPORTÖRLER : H.Gökşin KEKEVİ, İ.Yücel ARDIÇ C-BİLDİRİMDE BULUNAN : - Standart Çimento Sanayi A.Ş. Temsilcisi: Av. Hayri TATLI
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2002 -1-124 (Devralma) Karar Sayısı : 03-03/20 -5 Karar Tarihi : 9.1.2003 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU Üyeler : Dr. Kemal E ROL, Nejdet KARACEHENNEM, A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL B- RAPORTÖRLER : H.Gökşin KEKEVİ, İ.Yücel ARDIÇ C-BİLDİRİMDE BULUNAN : - Standart Çimento Sanayi A.Ş. Temsilcisi: Av. Hayri TATLI ve Av. Tülay ARİFOĞLU Büyükdere Cad. No:40/7 Mecidiyeköy - İstanbul D- TARAFLAR : - Standart Çimento Sanayi A.Ş. Cağaloğlu Dr. Emin Paşa Sok. No:20 Kat:2 Eminönü - İstanbul - ESÇİM Eskişehir Çimento Fabrikası T.A.Ş. Merkez Çukurhisar - Eskişehir E- DOSYA KONUSU: ESÇİM Eskişehir Çimento Fabrikası T.A.Ş.'nin Standart Çimento Sanayi A.Ş. tarafından cebri icra yoluyla devralınması işlemine izin verilmesi tale bi. F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.11.2002 tarih, 4936 sayı; 17.12.2002 tarih, 5363 sayı ve 20.12.2002 tarih, 5407 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'nda n İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 2.1.2003 tarih 2002 -1-124/Öİ -03-HGK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 6.1.2003 tarih, REK.0.05.00.00/144 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-03 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Standart Çimento Sanayi A.Ş. nin, ESÇİM Eskişehir Çimento Fabrikası T.A.Ş. yi, cebri icra yoluyla devralması, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsa mında bir işlem olmakla birlikte, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratmayacağı veya mevcut bir hakim durumu daha da güçlendirerek ilgili pazardaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı, dolayısıyla ilgili işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir. 03-03/20 -5 2 H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Standart Çimento Sanayi A.Ş. ( Standart Çimento) -Rumeli Çimento Grubu Henüz herhangi bir ticari faaliyeti olmadığından cirosu bulunmayan Standart Çimento nun hissedarlık yapısı aşağıda sunulmuştur. Tablo 1 - Standart Çimento nun Hissedarlık Yapısı HİSSEDAR ORAN (%) Kemal Uzan 22 Murat Hakan Uzan 24 Cem Cengiz Uzan 24 Ayşegül Akay 24 Melahat Uzan 3 Yavuz Uzan 2 Bahattin Uzan 1 TOPLAM 100 Standa rt Çimento Yönetim Kurulu Üyeleri; Kemal UZAN (Başkan), Murat Hakan UZAN (Başkan Yardımcısı) ve Yavuz UZAN dır. Standart Çimento, Rumeli Grubu içinde yer almakta olup, Grubun Türkiye çimento sektöründe faaliyet gösteren; Ankara Lalahan, Bartın, Edirne Lalapaşa, Ergani, Gaziantep, Gümüşhane, Ladik, Şanlıurfa, Trabzon ve Van fabrikaları bulunmaktadır. Dosya mevcudu bilgilerden, Rumeli Çimento Grubu bünyesinde bulunan fabrikaların, Betonsan Beton ve Çimento Sanayi İşletmecilik ve Ticaret A.Ş. (Betonsan) tara fından şubeler vasıtasıyla işletildiği ve Betonsan ın 2001 yılı cirosunun 21.830.784.262.000 TL. olduğu anlaşılmıştır. H.1.2. ESÇİM Eskişehir Çimento Fabrikası T.A.Ş. ( Esçim) Esçim in hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir. Tablo 2 - Esçim in Hissedarlık Yapısı HİSSEDAR ORAN (%) Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu 48,66 Zeytinoğlu Holding A.Ş. 40,35 Diğer Gerçek ve Tüzel Kişiler 10,99 TOPLAM 100 Eskişehir, Bilecik, Kütahya, Adapazarı, Yalova ve Ankara illerine çim ento satan Esçim in 2001 yılı cirosu 17.632.813.868.930 TL. dir. 03-03/20 -5 3 H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Devralma işlemi sonrasında yoğunlaşmanın ortaya çıkacağı ilgili ürün pazarı olarak, çimento üretim ve satışı pazarı belirlenmiştir. H.2.2. İlg ili Coğrafi Pazar Rumeli Çimento Grubu fabrikaları ile Esçim in satış alanları kesişmemektedir. Rumeli Çimento Grubu bünyesindeki Ankara Lalahan fabrikası, çimento üretim ve satışına Eylül 2002 de başlamış ve 12.9 -14.12.2002 tarihleri arasındaki satışı 30 .550 ton'dur. Esçim in Ankara ya satışları ise 1999 yılında 13.784; 2000 de 27.772; 2001 de ise 32.934 ton olmuştur. Bu satışların Esçim in toplam satışlarına oranı %8 i geçmemiş olup, düzenli bir nitelik arz etmemektedir. Bu nedenle Ankara alt pazarı şe klinde bir tanımlamanın ve bu alt pazara yönelik bir analiz yapılmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır. Ancak çimentonun nakliye maliyetinin üretim maliyetine oranının yüksek olmasına rağmen, fabrika merkezinden 200 -300 km uzaklıktaki mesafelere r ahatlıkla taşınabilmesi nedeniyle, ilgili coğrafi pazar Rumeli Çimento Grubu nun Ankara Lalahan, Bartın, Ladik ve Trabzon fabrikaları ile Esçim in faaliyet alanlarını kapsayacak şekilde belirlenmiştir. Dolayısıyla ilgili coğrafi pazar, İç Anadolu ve Karade niz bölgesi olarak kabul edilmiştir. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Esbank ın iştiraklerinden olan Esçim in cebri icra yoluyla satışından önce, bu şekildeki satışın 4054 sayılı Kanun kapsamında olup olmadığına ve izlenecek prosedüre ilişk in bilgi talep eden ve Kurum kayıtlarına 13.9.2002 tarih ve 4036 sayı ile intikal eden OYSA İskenderun Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin başvurusu üzerine Rekabet Kurulu 11.10.2002 tarih, 02 -62/786 -M sayı ile; - 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birle şmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere devralm ası hukuka aykırı ve yasak sayılmış olup cebri icra yoluyla da olsa bir teşebbüsün kontrolünün bir başka teşebbüs tarafından devralınmasının, 4054 sayılı Kanun kapsamında bir devralma işlemi sayılabileceğine, - söz konusu olayda, Esçim in gayrimenkullerin in, mütemmim cüz ve teferruatlarının satılması işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesindeki koşulları taşıması halinde, yapılacak ihaleden sonra ve devrin gerçekleşmesinden önce bu işlemin Rekabet Kurulu na ihaleyi kazanan teşebbüs tarafından bildiril mesi gerektiğinin OYSA İskenderun Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye bildirilmesine, 03-03/20 -5 4 - ihaleye katılmak isteyen teşebbüslerin bilgilendirilmesi amacıyla konunun Eskişehir 3. İcra Müdürlüğü ne de ayrıca bildirilmesine, karar vermiştir. Anılan karar doğru ltusunda; Standart Çimento nun, Esçim i, cebri icra yoluyla devralması işlemi , 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesi (b) bendi kapsamında kabul edilmiştir. Aynı Tebliğ in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde; birleşmeyi veya devralmayı gerçekleşti ren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmişbeş trilyon Türk Lirası nı aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur şeklinde düzenleme getirilmiştir. Dolayısıyla, tarafların toplam cirosunun, Tebliğ de belirlenen 25 trilyon TL. lik eşiği aşması nedeniyle söz konusu işlem izne tabi bir devralmadır. Devralma işlemi öncesinde, ilgili pazardaki üretim ve satış miktarları aşağıdaki gibidir: Tablo 3 - İlgili Pazardaki Üretim ve Satış Miktarları TEŞEBBÜS KLİNKER ÜRETİMİ (TON) ÇİMENTO ÜRETİMİ (TON) ÇİMENTO SATIŞI (TON) İLGİLİ PAZAR PAYI (%) TÜRKİYE PAZAR PAYI (%) Rumeli 703.336 860.186 866.119 Esçim 430.500 580.895 581.371 OYAK 1.754.000 2.543.670 2.531.843 Lafarge 1.420.200 1.936.263 1.945.664 Vicat 1.310.350 1.691.236 1.684.607 Set 1.246.138 1.032.734 1.129.376 OYSA 420.033 487.425 487.185 Sabancı - 452.735 455.282 Karçimsa - 84.093 187.307 Erdem - 174.470 174.153 İstaş - 32.721 32.721 TOPLAM 7.284.557 9.876.428 10.075.628 100 31,96 Devralma işlemi sonrasında Rumeli Çimento Gr ubu nun pazar payı % .. e çıkacak, diğer bir ifadeyle oldukça düşük oranda yoğunlaşma gerçekleşecektir. Bu nedenle ilgili devralma işleminin, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratarak veya mevcut bir hakim durumu güçlendirerek ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır. İ- SONUÇ Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde, Standart Çimento Sanayi A.Ş. nin, ESÇİM Eskişehir Çimento Fabrikası T.A.Ş. yi, cebri icra yoluyla devralma sı işleminin, tarafların toplam ciroları yönüyle 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olmakla birlikte, 4054 sayılı Rekabetin 03-03/20 -5 5 Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bu nun sonucunda ilgili pazardaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte bir devralma olmadığına, dolayısıyla bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.