T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 22. H U K U K D A İ R E S İ ESAS NO : 2023/801 (KABUL DÜZELTEREK YENİDEN KARAR NO : 2025/1439 ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİ) T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 19/12/2022 ESAS NO : 2018/803 E 2022/992…
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 22. H U K U K D A İ R E S İ ESAS NO : 2023/801 (KABUL DÜZELTEREK YENİDEN KARAR NO : 2025/1439 ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİ) T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 19/12/2022 ESAS NO : 2018/803 E 2022/992 K DAVANIN KONUSU : Alacak KARAR TARİHİ : 24/11/2025 YAZILDIĞI TARİH : 24/12/2025 Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİ Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 21.07.2015 tarihinde 5 yıl süreli LPG Otogaz bayilik sözleşmesi ve ilgili sözleşmeye ek olarak protokol ve ariyet sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 4.maddesi ile müvekkili şirketin davalıya sözleşmenin mevzuata uygun olarak 5 yıllık süre boyunca devam etmesi taahhüdü karşılığında 123.000.00.-TL + KDV satış destek primi ödenmesine karar verildiği, müvekkili şirketin 30.07.2015 tarihinde 23.600.00.-TL, 30.09.2015 tarihinde 47.200.00.-TL, 18.01.2016 tarihinde 24.199.44.-TL, 21.04.2016 tarihinde 49.973.00.-TL olmak üzere davalı tarafa toplam 144.972.44.-TL ödeme yapıldığını, sözleşmenin 4. maddesi uyarınca müvekkili şirket davalıya 2 adet yeraltı tankı verdiğini, davalı tarafça 22.10.2018 tarihinde sözleşmeyi haksız bir şekilde feshettiğini, müvekkili şirket taraflar arasında kurulan bayilik ilişkisinin 5 yıl süreceği koşulu ile davalıya 144.972,44.-TL ödeme yaptığını, sözleşmenin erken feshedilmesi nedeniyle davalı tarafın sebepsiz zenginleştiği, bu nedenle davalı tarafa ödenen bedelin sözleşmenin kullanılmayan süresine tekabül eden 50.680.00.-TL kısmının denkleştirici adalet ilkesi uyarınca güncelleştirilmiş halinin müvekkili şirkete geri ödenmesi gerektiği, sözleşmenin 19. maddesi uyarınca davalı tarafın müvekkili şirkete 50.000.00.-USD cezai şart ödemesi gerektiğini, sözleşmenin 1. maddesi uyarınca davalı tarafından yapılan alımlarda % 6,5 kâr elde edileceği, sözleşmenin erken feshedilmesinden dolayı müvekkili şirketin kâr mahrumiyetine uğradığı, bu miktarın 296.100.00.-TL bulunduğunu belirterek, 50.000.00.-USD cezai şartın dava tarihinden itibaren bankaların 1 yıl vadeli ABD doları hesaplarına uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte, 296.100.00.-TL kâr mahrumiyetinin şimdilik 10.000.00.- TL'sinin dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte, 50.680.00.-TL yatırım bedelinin şimdilik 10.000.00.-TL’sinin dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline 2 adet tankın müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMANIN ÖZETİ Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talepleri için kısmi dava açması yasaya aykırı olduğu, davacının kendi kusuru ve kasti tutumu sebebiyle müvekkilini akdi feshe zorladığı, feshe zorlanan müvekkilinin fesih iradesi haklı gerekçelere dayandığından, davacı yanın cezai şart ve kâr mahrumiyetine dair taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğu, müvekkiline karşı ariyeten verilen malzemelerle ilgili olarak iade talebinde bulunulamayacağını, makul ve cari bedelini ödemeye her zaman hazır olduklarını tankların iadesine ilişkin kötü niyetli talebin reddinin gerektiğini belirterek, davacı yanın haksız ve mesnetsiz davasının reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ Mahkemece: Bilirkişi kurulu raporu doğrultusunda; davalının sözleşmeyi feshinin haklı nedene dayanmadığı, davacının talep edebileceği satış destek tutarının "denkleştirici adalet" ilkesi uyarınca hesaplanması sonucunda 93.291,13-TL olarak bu miktar üzerinden davacının davalı taraftan alacaklı olduğu, kar mahrumiyeti talebi yönünden yapılan değerlendirmede; sözleşme hükümleri incelendiğinde, kar mahrumiyeti ile cezai şartın birlikte istenebilmesi için sözleşmede açık hükmün bulunmadığı, kar mahrumiyeti talebinin reddine, ariyet konusu mallarının iadesi talebi yönünden yapılan değerlendirmede; taraflar arası sözleşmeye göre iade edilmesi gerektiği, 2 adet tankın aynen iadesine, iadenin mümkün olmaması halinde ariyet verilen malların bedeli olan (4.000,00-5.664,00=) 9.664,00-TL'nin davalıdan tahsiline, cezai şart talebi yönünden yapılan değerlendirmede; sözleşmenin 19. Maddesi gereğince 50.000 USD (Elli Bin Amerikan Doları) cezai şart ödemeyi…” taahhüt eden davalının, sözleşme süresi olan 5 yıl sona ermeden 26/10/2018 tarihinde dava dışı şirket ile sözleşme imzaladığı, davacının 50.000,00-USD dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki Türk Lirası karşılığının davalıdan tahsiline karar verilmiş, hükme karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili; davacının mal teslim etmemesi nedeniyle sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini, mahkemece bu husus üzerinde durulmadan eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verildiğini bildirerek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR Uyuşmazlık sözleşmenin haklı bir sebeple feshedilip edilmediği, davacının bayilik sözleşmesinin süresinden önce haksız feshi nedeniyle cezai şart, kâr mahrumiyeti, satış destek pirimi ve ariyet olarak bırakılan demirbaşların bedelini istemekte haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, bayilik sözleşmesinin süresinden önce haksız feshi nedeniyle cezai şart, kâr mahrumiyeti, satış destek pirimi ve ariyet olarak bırakılan demirbaşların bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasında 21/07/2015 başlangıç 21/07/2020 bitiş tarihli LPG Otogaz Bayilik sözleşmesi imzalandığı ve davalı bayinin Sarıkaya Noterliğinin 6254 yevmiye 22/10/2018 tarihli fesihnamesi ile "gördüğüm lüzum üzerine kanuni haklarım saklı kalmak kaydıyla bayilik sözleşmemi feshediyorum" şeklindeki beyanıyla sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiği noktasında uyuşmazlık yoktur. Dava alacak davası olup davacı dava dilekçesinde cezai şart alacağını USD cinsinden talep ettiği faiz istemini açıkça dava tarihinden itibaren bankaların USD mevduat hesaplarına uyguladığı faiz olarak açıkça belirttiği, davacının yargılama sırasında dava dilekçesi veya ıslah dilekçesinde cezai şart alacağının ‘’TL’’ karşılığının tahsiline yönelik bir talebinin olmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda dava konusu cezai şarta ilişkin alacak kısmı yabancı para alacağı olup HMK 26. Maddesi gereğince mahkemenin taleple bağlı olduğu açıktır. Davacı tarafından talep edilmeyen bir edime hükmedilemeyecek olup HMK'nın 26. maddesi uyarınca talep aşımı suretiyle karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. Ancak, belirtilen bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 355 gereğince buna ilişkin hüküm düzeltilerek esas hakkında yeniden karar verilmesi gerekmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yapılan yargılamaya oluşa ve dosya içeriğine uygun hükme esas alınan bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun olmakla, davalı şirketin sözleşmeyi haksız feshettiğinin anlaşılmasına göre davalının diğer istinaf sebeplerinin yerinde olmadığından reddine, ancak davacının davadaki ıslah tarihinden itibaren cezai şart alacağının yabancı para cinsinden dava tarihinden itibaren bankaların bir yıl vadeli USD'ye uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte tahsiline şeklinde talebi olmasına rağmen talep aşılarak mahkemece fiili ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığının davalıdan tahsiline şeklinde kabul kararı verilmiş olması nedeniyle HMK'nun 355.maddesi gereğince bu husus re'sen gözetilerek davalının istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 355.maddesi gereğince KABULÜ ile, 2-Ankara 3.Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/803Esas, 2022/992 Karar ve 19/12/2022 tarihli kararının HMK 355 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE, 3-a) Davanın KISMEN KABULÜ İLE; Davacının ceza-i şart talebinin kabulü ile; 50.000,00-USD (Amerikan Doları) ceza-i şartın dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanunun 4/A maddesi gereğince Devlet Bankalarının o yabancı para cinsi ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, b)Davacı tarafından talep edilen Kar Mahrumiyeti talebinin reddine, c)Davacı tarafından talep edilen satış destek pirimi (yatırım bedeli) talebinin kabulü ile; 93.291,13-TL'nın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, d)Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi gereğince davalıya teslim edilmiş olan 2 adet 3 metre küp ısısan marka yer altı LPG otogaz tankı ve ... Marka Çift Lpg Dispenserinin davacıya aynen iadesine, iadenin mümkün olmaması halinde ariyet verilen malların bedeli olan (4.000,00-5.664,00=) 9.664,00-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, e)Fazlaya ilişkin istemin reddine, g)Harçlar Kanununa göre alınması gereken 25.681,49 TL harçtan peşin alınan 5.003,71 TL harç ile tamamlanan 1.237,00 TL harçların mahsubu ile eksik 19.440,78 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, ğ)Davacı tarafından peşin yatırılan harçlar dahil ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen, aşağıda dökümü de yapılan 14.812,51-TL yargılama giderinin Kabul ve rette göre yapılan oranlamada takdiren 14.368,13 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan bakiye 444,38 TL nin davacı üzerinde bırakılmasına, h)Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 55.633,72 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ı)Davalı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ret edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, i)HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, İstinaf aşamasında yapılan harç masraf yönünden 4-)İstinaf Kanun yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan peşin harcın talep halinde yatırana iadesine, 5-)Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına, 6-)İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 7-)Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK 362/1-a maddesi gereğince 24/10/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan... e-imzalıdır Üye... e-imzalıdır Üye... e-imzalıdır Katip... e-imzalıdır NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."