2025/1586152 İhale Kayıt Numaralı "Araç ve İş Makinesi Kiralama" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Beyha İnşaat Yatırım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1586152 İhale Kayıt Numaralı “ Araç ve İş Makinesi Kiralama ” İhalesi KURUMCA YAPILAN İNCELEME: Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 31.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Araç ve İş Makinesi Kiralama ” ihalesine ilişkin olarak Beyha İnşaat Yatırım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından 10.11.2025 tarih ve 199360 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/2249 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi: İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; 04.11.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin iptal edildiği, idarenin iptal gerekçesi olarak 2027 yılında araç ve iş makinesi filosunun kapasitesinin artırılmasının, hizmet sunum modelinde değişikliğe gidilmesinin planlandığı, araç kiralama maliyetinin yüksek olduğu ve mevcut ihalenin iki yıllık olmasının kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını engellediği, süre kısaltılmak suretiyle yeniden ihaleye çıkılması gerektiğinin gösterildiği; ancak söz konusu gerekçelerin yerinde olmadığı; işin süresinin kısaltılmasının maliyeti azaltmayacağı, gerek iş makinesi gerekse araç kiralama maliyetleri içinde yer alan amortisman, bakım-onarım planlaması, yıllık sabit giderler ve finansman maliyetleri kiralama süresi uzadıkça daha geniş bir döneme yayıldığından aylık ve birim kira bedellerinin düştüğü, kiralama süresinin kısaltılmasının, özellikle iş makinesi gibi yüksek sermaye maliyetli ekipmanlarda amortisman ve finansman yükünün daha kısa sürede karşılanmasını gerektirdiğinden aylık kira bedellerinin yükselmesine yol açacağı, araç kiralama maliyetinin yüksek olduğunun belirtildiği ancak tekliflerin yaklaşık maliyete göre oldukça düşük olduğu, ayrıca iptal kararında hangi kalemlerde ne kadar miktar değişikliği olacağına ve bu değişikliğin yaklaşık maliyete etkisine ilişkin somut bir bilgi yer almadığı, kaldı ki idare tarafından aynı doküman düzenlemeleri ile aynı araç sayısı üzerinden yeniden ihaleye çıkıldığı, yalnızca işin süresinin 24 ay yerine 20 ay olarak değiştirildiği iddialarına yer verilmiştir. İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü, “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir” hükmü, Anılan Kanun’un 39’uncu maddesinin gerekçesinde “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir…” açıklaması, “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır…” hükmü, “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ …İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir… ” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmeti Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Toplam 328 Adet Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmeti Alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: SAKARYA” düzenlemesi, “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 32’nci maddesinde “ 32.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. 32.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2026; işi bitirme tarihi 31.12.2027…” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Araç ve İş Makinesi Kiralama” işi olduğu, bahse konu ihalenin 2 kısımdan oluştuğu, 21 adet ihale dokümanı indirildiği, 21.10.2025 tarihinde yapılan ihalenin 1’inci kısmına 5, 2’nci kısmına 7 isteklinin katıldığı, 04.11.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin iptal edildiği, İdare tarafından iptal gerekçesi olarak “…hizmet ihtiyaçlarının planlanmasına yönelik yapılan incelemelerde, 2027 yılından itibaren idaremiz araç ve iş makinesi filosunun kapasitesinin artırılması ve hizmet sunum modelinde değişikliğe gidilmesinin planlandığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda; araç kiralama maliyetlerinin yüksekliği, mevcut ihalenin iki yıllık bir dönemi kapsaması ve kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımına yönelik yapılan değerlendirmeler birlikte ele alındığında, 4734 sayılı Kanun’un 5 inci maddesinde yer alan “kaynakların verimli kullanılması” ilkesi doğrultusunda, söz konusu hizmet alımının iki yıl yerine daha kısa süreli olarak yeniden planlanmasının yeni şartlarla tekrar ihaleye çıkılmasının idaremiz açısından daha uygun olacağı kanaatine varılmıştır. Bu itibarla, mevcut ihale konusu işin idaremizin güncel ihtiyaç planlamasıyla ve kamu kaynaklarının etkin kullanımına ilişkin ilkelerle örtüşmediği…” şeklindeki ifadelere yer verildiği görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvurularının idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak inceleneceği, ihale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek bir hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verilebileceği ve bu durumda idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği, bu hususlarda, ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi tanınmış olduğu anlaşılmakla birlikte, söz konusu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılması gerektiği, ayrıca idarenin isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildireceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, başvuruya konu ihalenin idarece iptal edilme gerekçeleri olarak 2027 yılından itibaren idarenin araç ve iş makinesi filosunun kapasitesinin artırılması ve hizmet sunum modelinde değişikliğe gidilmesinin planlandığı, araç kiralama maliyetlerinin yüksek olduğu, mevcut ihalenin 2 yıllık bir dönemi kapsamasının kaynakların verimli kullanılması ilkesini ihlal ettiği, 2 yıl yerine daha kısa süreli bir ihaleye çıkılacağının gösterildiği, İdarece alınan iptal kararında; araçların miktarında herhangi bir değişikliğe gidilip gidilmeyeceğinin belirtilmediği, araç kiralama maliyetlerinin yüksekliği ve kaynakların verimli kullanılması ilkesinin gerekçe olarak gösterildiği ve daha kısa süreli bir ihaleye çıkılacağının ifade edildiği, dolayısıyla idarenin söz konusu hizmete ihtiyacının devam ettiğinin açık olduğu, ancak yeniden çıkılacak ihalede işin süresinin ne kadar kısaltılacağına yönelik bir belirleme yapılmadığı, işin süresinin kısaltılması durumunda yaklaşık maliyetin ne yönde etkileneceğine yönelik somut bir değerlendirmede bulunulmadığı, dolayısıyla mevzuatın ihalenin iptaline yönelik idareye verdiği takdir yetkisinin hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun kullanılmadığı ve idarenin ihale konusu işi iptal etme gerekçesinin somut verilere dayanmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde ihalenin iptali kararının mevzuata uygun olmadığı ve sonuç olarak, idarece ihalenin iptali kararının iptal edilmesi sonucuna varılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Başvuru sahibi tarafından 202.718,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 202.718,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline, 2) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.