Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-193 (İlk İnceleme ) Karar Sayısı : 07-86/1088 -422 Karar Tarihi : 15.11.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyele r : M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN , Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Ekrem KALKAN , Ayşe Özlem UZUN C. ŞİKAYET EDEN : İhbar D. HAKKINDA İLK İNCELEME YAPILAN : - Türk Eczacılar Birliği Cinnah Caddesi, Willy Brandt Sok. No:9, Çankaya / Ankara
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-193 (İlk İnceleme ) Karar Sayısı : 07-86/1088 -422 Karar Tarihi : 15.11.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyele r : M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN , Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Ekrem KALKAN , Ayşe Özlem UZUN C. ŞİKAYET EDEN : İhbar D. HAKKINDA İLK İNCELEME YAPILAN : - Türk Eczacılar Birliği Cinnah Caddesi, Willy Brandt Sok. No:9, Çankaya / Ankara 20 E. DOSYA KONUSU: Eczanelerde kullanılacak E logolu tabelaların standartlara uygun olarak üretilmesine yönelik Türk Eczacılar Birliği tarafından uygunluk belgesi verilmesinin 4054 sayılı Kanun u ihlal etti ği iddiası . F. İDDİALARIN ÖZETİ: Kurum kayıtlarına intikal eden şikayet dilekçesinde, T.C. Sağlık Bakanlığı İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü tarafından 29.11.2006 tarihinde yayımlanan yazı ile Türkiye de tüm eczanelerde uygulamaya geçilen E Logosu uygu lamasını Türk Eczacılar Birliği (TEB) nin kendi tekelinde tutmak istediği, daha önceden Açık Hava Reklamcıları Derneği (ARED) nin durumu Sağlık Bakanlığı na arz 30 etmiş olduğu, ancak TEB in kararında ısrar ettiği ve kendi internet sayfasında E - Logosu Kullan ma Yetkisi Verilen Firmalar başlıklı bir yazı yayımlayarak tüm ecza odalarına ve eczanelere ulaşmasını sağladığı, kendi firmalarının da Sağlık Bakanlığının tüm standartlarına uygun olarak E -Logosu üretip sattıklarını, bununla birlikte eczanelere gittikler i zaman TEB nin ilgili yazısının kendilerine gösterilerek yetkilendirilmiş firma olmadıkları gerekçesiyle geri çevrildikleri ve bu sebeple büyük maddi zarara uğradıkları belirtilmekte, konuyla ilgili olarak TEB e gerekli tedbirlerin konulması talep edilmek tedir. Şikayet dilekçesinin ekinde ARED in Sağlık Bakanlığı na gönderdi ği şikayet dilekçesinin özetine , Sağlık Bakanlığı tarafı ndan cevaben yapılan açıklamaya ve 27. 8.2007 tarihinde TEB internet sayfasında 40 yayımlanan E Logosu Kullanma Yetkisi Ve rilen Firm alar başlıklı yazıya yer verilmektedir. ARED in Sağlık Bakanlığı na gönderdiği yazıda, Eczaneler ve Eczane Hizmetleri Hakkında Yönetmelik in 17. maddesinin ikinci fıkrasında eczanelerin dış cephesine, asgari ve azami ebatları ile renkleri TEB ce belirle ndikten sonra Sağlık Bakanlığı nca uygun görülecek standartlarda, iki cepheden kolayca görülecek yükseklikte, görüntü kirliliğine ve haksız rekabete yol açmayacak, çevreyi rahatsız etmeyecek, reklam izlenimi oluşturmayacak özellikte olmak kaydıyla E Logolu ışıklı levha konulur. hükmünün yer almakta olduğu, Dernek üyelerinden bu işin imalatını yapanlar tarafından belirlenen standartlara uygun üretime başlandığı halde TEB tarafından 50 Bölge Ecza Odalarına gönderilen 21. 2.2007 tarih, 35.A.00.006713 sayılı yaz ıda 07-86/1088 -422 2 eczacıların levha temini sırasında, irtibat kurdukları firmadan TEB tarafından düzenlenmiş uygunluk belgesi temin etmesi gerektiğinin bildirilmiş olduğu, ancak Yönetmelikte böyle bir koşulun yer almadığı belirtilmiş, TEB in böyle bir belge alma zorun luluğu getirmesinin yasal bir dayanağının olup olmadığı, tamamen belirlenen standartlara uygun üretilmiş bir levhanın uygunluk belgesi almadığı için asılmasının engellemesinin mümkün olup olmadığı Sağlık Bakanlığı na sorulmuştur. Sağlık Bakanlığı tarafında n gönderilen cevabi yazıda, ilgili Yönetmelik hükmü gereğince konulacak levhaların standartlarının TEB ce belirleneceği ve Bakanlıkça onaylandıktan sonra uygulanacağı, bu tür levhaların sağlık hizmetinden yararlanmak 60 isteyen kişilerin kolay ve hızlı bir şe kilde bu yerlere ulaşmalarını temin etmek amacıyla Bakanlıkça uygun görülen standartlar çerçevesinde üretilmesinin belirlendiği, TEB merkez heyeti tarafından standartları ve ebatları belirlenen E Logolu levhanın Bankalıkça uygun bulunduğu ve tespit edilen levha standartlarının bölge eczacı odaları tarafından eczanelere duyurulduğu, TEB tarafından belirlenen ve Bakanlıkça uygun bulunan standartlarda hazırlanan levhalar bakımından bu levhaların üretimini yapacak olan firmaların ayrıca bir uygunluk belgesine s ahip olması koşulu aranmadığı, İl Sağlık Müdürlüğü görevlilerince yapılan denetimlerde levhanın belirlenen ölçü ve standartlar ile Yönetmelikte belirtilen şekilde yerleştirilmesi hususları itibar ıyla uygunluğunun denetlendiği, levhanın hangi 70 firmadan alınd ığı ve bu firmanın uygunluk alıp almadığının sorgulanmadığı belirtilmektedir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.9.2007 tarih ve 6377 sayı ile giren şikayet dilekçesi üzerine , Türk Eczacılar Birliği nden talep edilen bilgiler 5.11.2007 tarih ve 7203 sayı ile Kurum a intikal etmiştir. 4054 sayıl ı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde hazırlanan 9.11.2007 tarih ve 200 7-2-193/İİ-07-EK sayılı İlk İnceleme Raporu, 9.11.2007 tarih ve REK.0.06.00.00 -110/321 say ılı Başkanlık Önergesi ile 07 -86 sayıl ı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 80 H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, Türk Eczacılar Birliği nin eczanelere asılacak E logolu tabelaları üretmek isteyen tabela üreticilerine uygunluk belgesi vermesi işlemini konu eden şikayet hak kında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma veya soruşturma açmaya gerek bulunmadığı kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir . I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Yapılan İnceleme Şikayet konusu uygulama hakkında bilgi almak amacıyla TEB e bir b ilgi isteme yazısı 90 gönderilmiş, TEB in açıklamalarını içeren cevabi yazısı 5.11.2007 tarih ve 7203 sayı ile Kurum a intikal etmiştir . İlgili yazıda, 1 -30 Haziran 2005 tarihleri arasında Türk Eczacılar Birliği Merkez Heyeti tarafından istenen şartlar belirlenerek E Logosu tasarım yarışması düzenlendiği, yarışmayı kazanan tasarım için daha sonra Türk Patent Enstitüsü ne başvurularak E h arfi için marka tescilinin alındığı ve böylece logonun tüm kullanım haklarının TEB e verilmiş olduğu, TEB Merkez Heyeti nin E Logosunu standart özellikleri taşıyacak şekilde yapmak isteyen firmaları tespit etmek üzere bir ihale açtığı, gazete ilanı ve di ğer kanallar vasıtasıyla 50 civarında firmanın ihaleye katılmış olduğu ve bu süreçte yaklaşık 50 firmanın tabelalarının incelendiği, TEB Merkez Heyeti nin bu güne kadar gerekli standart özellikleri taşıyan ve E Logosu 100 imalatı yapan 3 firma ile sözleşme yap mış olduğu, belirlenen standart özelliklere 07-86/1088 -422 3 uygun imalat yaparak talepte bulunan firmalara ayrım gözetmeksizin onay verildiği, ancak TEB ile anlaşma yapmadan da tabela üretimi ve satışı yapmak isteyen firmaların da TEB ile sözleşme yapmaksızın, sadece tek nik özellikler gözetilerek üretim ve satış yapabilecekleri hususunda bilgilendirildikleri, TEB in hiçbir şekilde fiyat ve satış yöntemlerine müdahalesi olmadığı, üyelerinin de belirlenen standardı taşımak kaydıyla istenilen firmadan tabela yaptırabilecekl eri konusunda bilgilendirildikleri, ancak tabelanın şartnameye uygun olup olmadığını tespit edemeyen eczacılardan yaptırdıkları tabelanın kalitesi ve fiyatı bakımından çok fazla şikayetin geldiği, bu şikayetlerin artmasının güvensizliğe sebep olduğu ve ecz acıların 110 tabela üreticilerinden standartlara uygun imalat yaptıklarına dair belge istedikleri, böyle bir belgeye sahip olmayan firmaların da TEB den uygunluk belgesi talep ettikleri, firmaların tabelalarının incelenip teknik özelliklerinin doğru olduğunu gösteren bir uygunluk belgesinin hazırlandığı ve firmalara verildiği, belge karşılığında da teminat mektubu istenerek üyelerin doğacak zararlarının teminat altına alınmak istendiği, TEB in uygunluk belgesi düzenlemesinin 6643 sayılı Türk Eczacılar Birliği Kanunu nun 4. maddesinin b, c, f, j bentleri gereğince üyelerinin menfaatlerini korumak bakımından gerekli olduğu, böylece standart dışı E Logolarının eczacılara satımının önlenmiş olacağı, TEB in standartlara uygun olmayan özellikte tabela yaptırıp eczanes ine asan eczacılara herhangi bir yaptırımının bulunmadığı, 120 eczacıların bu konuda tercihlerini yapmakta tamamen özgür oldukları, mevcut durumda pek çok eczanede standartlara uygun olmayan tabelaların asılı bulunduğu, E Logolu tabelaların fiyatının belirlenm esinin de tamamen firmaların kendi insiyatiflerinde olduğu, bu güne kadar standartlara uygun imalat yaparak TEB e müracaat eden tüm firmalara uygunluk belgesinin verildiği ifade edilmiştir. İlgili yazının ekinde E Logosu için belirlenen şartlar ve Türk Pat ent Enstitüsü nden temin edilmiş marka tescil belgesi sunulmuştur. TEB in internet sayfasında yayımlanmakta o lan 31.10.2007 tarihli duyuruda , E eczane logosunun standartları belirtilmekte ve Türk Patent Enstitüsü nce tas tiklenmiş E logosundan oluşan tabela lar için TEB den uygunluk onayı almak isteyen firmalara, 130 belirtilen bu standartlara uygun şekilde hazırlanmış bu logolar için TEB tarafından uygunluk belgesi verileceği açıklanmıştır. Bu durumda, E Logosu kullanma yetkisi verilen firmalar şeklinde bir sını rlandırmadan bahsedilememektedir. Birliğin sayfasında yer alan bu ifadeler, standartlara uygunluğu ortaya konan tüm tabela üreticilerine uygunluk belgesi verileceğini belirtmektedir. I.2.Değerlendirme Yapılan incelemede, yukarıda özetine yer verilen TEB in uygulamasının eczanelere asılması öngörülen E Logolu tabelaların belli standartlarda üretilmesini sağlamaya yönelik olduğu, standartlara uygun üretim yapabileceği belirlenen tabela üreticilerine TEB tarafından uygunluk belgesi verilmesinde bir kısıtlama olmadığı, standart dışı 140 üretim yapılması ya da bu şekildeki tabelaların kullanılması durumunda TEB in herhangi bir yaptırımının olmadığı anlaşılmı ştır. TEB in anılan davranışın birliğin üyeleri olan teşebbüsler arasındaki rekabeti engelleyici bir amacı v eya etkisi olmadığı tespit edilmiştir. Bu anlamda TEB in uygulamasının 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi nin söz konusu olmadığı kanaatine ulaşılmıştı r. 07-86/1088 -422 4 Öte yandan, TEB in E logolu tabelalarda bulunması gereken standartları sa ğlayan tabela üreticisi firmaları tespit etmeye ve uygunluk belgesi verilmesine yönelik uygulamasının; 150 - TEB üyesi eczacıların talebi üzerine başlatıldığı ve üyelerin standartlara uygun tabela kullanabilmelerini sağlamaya yönelik olduğu, - standartları sağlayan üreticileri dışlamadığı, - standart dışı tabela kullanan eczanelere TEB tarafından herhangi bir yaptırım uygulanmadığı, ve bu tespitler ışığında TEB in söz konusu uygulamasının tabela üreticisi firmalar açısından piyasaya giriş engeli ve ayrımcı lık oluşturmadığı, bu firmaların faaliyetlerini zorlaştırıcı bir unsur olmadığı ve herhangi bir piyasada kötüye kullanma eylemi olarak değerlendirilemeyeceği tespit edilmişti r. Bu sebeple şikayet hakkında Kanun un 6. maddesi anlamında da bir işlem tesis ed ilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. 160 J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu şikayet ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.