Kamu İhale Kurulu · K.2024/UY.I-652 · Bölge Müdürlüğü-7.Bölge Samsun DİĞER ÖZEL BÜTÇELİ KURULUŞLAR KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2023/1592030 İhale Kayıt Numaralı "Çorum - Laçin İl Yolu Kırkdilim Geçişi Km: 17+738,00 – 26+353,18 Arası Tünellerinin Elektrik, Elektronik, Elektromekanik ve Tünel Kontrol Merkezi Yapım İşi" İhalesi

Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Fora Mekatronik Elektrik Elektronik İnş. Taah. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2023/1592030 İhale Kayıt Numaralı “ Çorum-Lâçin İl Yolu Kırkdilim Geçişi Km:17+738,00–26+353,18 Arası Tünellerinin Elektrik, Elektronik, Elektromekanik ve Tünel Kontrol Merkezi Yapım İşi” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 22.01.2024 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “ Çorum-Lâçin İl Yolu Kırkdilim Geçişi Km:17+738,00–26+353,18 Arası Tünellerinin Elektrik, Elektronik, Elektromekanik ve Tünel Kontrol Merkezi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Fora Mekatronik Elektrik Elektronik İnş. Taah. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.03.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.04.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.04.2024 tarih ve 140442 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.04.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2024/475 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhaleye sunulan iş deneyim belgelerinin, usulüne uygun olarak tasdik edilmediği, isteklilerin yabancı dilde sundukları belgelerin tercümelerinin Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılmadığı ve noter onaylı olmadığı, 2) İhale üzerinde bırakılan Siemens San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; - İthal pozlu malzemelerin, bina inşaat pozları ile elektrik ve mekanik sıhhi tesisatlar teşrifatlarının, değişken trafik ve mesaj işaretleri taşıyıcı direklerinin, buz önleme sisteminin, Ag-Og elektrik malzemelerinin, aydınlatma sistemlerinin, sulu yangın sistemi mekanik malzemelerin ve tünel işletme bakım onarım pozlarının fiyat tekliflerine ve maliyet tespit tutanaklarına bakıldığında fiyatlarının yüksek olduğu ve aşırı düşük teklifi tevsik etmelerinin mümkün olmadığı, tespit tutanaklarındaki yevmiye defterleri ilgili kısımlar ve faturalar incelendiğinde bu durumun ortaya çıkacağı, söz konusu pozların fiyatını tevsik edici belgelerin usule uygun tanzim edilmediği, açıklama istenilen ve açıklama istenilmeyen pozlarda ve fiyatlarda sıfır maliyet öngörülmesinin mevzuata aykırı olduğu, - Aşırı düşük ispatı için kullanılan belgelerde, imza sirkülerdeki kişiler ile belgeleri imzalayan kişilerin aynı olmadığı, nitekim daha önce anılan şirketin çeşitli idarelerindeki aşırı düşük teklif açıklama dosyalarında, çeşitli firmalardan alınan proformalardaki imzalar ile vekâletname ve imza sirkülerindeki SMMM imzalarının birçok kez farklı olarak sunulduğu, SMMM sözleşme dönemlerinin de hatalı beyan edildiği, - Kullanılan belgelerin dönemlerinin ve geçerlilik sürelerinin uygun olmadığı, Siemens San. ve Tic. A.Ş.nin sunduğu satış tespit tutanağı (EK-O.6) için 2024 yılı 1. dönem satışlara göre ve Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun düzenlendiği idarenin cevabında belirtilmiş ise de son geçici vergi beyanname döneminin ihale tarihinden önceki üç aylık dönem veya bir önceki dönem olması gerektiği, ihale tarihinin 19.01.2024 olduğu, nitekim idare tarafından daha sonra bu dönemler düzeltilmiş ise de konunun çelişki nedeni ile ayrıca incelenmesi gerektiği, - Belgelerin çoğunun orijinal belge olmayıp renkli fotokopi olduğu, - Anılan tekliflerde ve proforma faturalardaki malzemelerin Teknik Şartnamelerine uygun olmadığı, proforma fatura alınan firmaların Ticaret Sicil Gazeteleri, amaç ve konuları ile Nace kodları ve faaliyet belgeleri detaylı incelendiğinde bu durumun ortaya çıkacağı, ayrıca fiyat tespit tutanaklarının usulüne uygun kaşelenmediği, - Fiyat teklifi veya proforma fatura verenlerin bazıları imalatçı olduğu halde, kapasite raporlarının uygun olmadığı, - Bakım dönemine ilişkin işçilik giderlerinin usulüne uygun şekilde açıklanmadığı, personelin ücret, yemek, yol, maaş ve tazminat giderlerinin açıklanmadığı, açıklamalarda öngörülen iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında hesaplandığı, - Araçların yakıt giderinin, amortisman gideri ile yıllık sarfiyatlarının açıklanmadığı, araçların bakımı için gerekli diğer hizmetlerin analiz girdilerinin belirtilmediği, ayrıca kendi malı araçlar, makineler ve teçhizatlar için ruhsat örneklerinin, amortisman defteri ilgili kayıtların veya noter tasdikli SMMM raporunun uygun şekilde sunulması gerektiği, ilan tarihinden sonra düzenlenmesi gereken bazı belgelerin bulunmadığı, bazı araç, makine ve teçhizatın da usulen yanlış tarihlerde kayıt altına alındığı, - “Buz önleme sistemi ve açılımı” için yapılan açıklamanın eksik olduğu, açıklama kapsamında EK-O.5 tespit tutanağının düzenlendiği, ancak bu sistemin tek bir malzeme olmayıp birçok malzeme kaleminden (buz önleme kabini, sıvı püskürtme saha rf kontrol panosu, spring başlığı, yol üzeri sensörü ve meteorolojik istasyon, saha kontrol ve scada yazılımı, paslanmaz boru vb.) oluştuğu, - Sunulan analizlerin, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartları ve Teknik Şartname’ye uygun olmadığı, açıklanması gereken iş kalemleri/gruplarının miktarlarının projeye göre ve idarece hazırlanan metraj esas alındığında makul kabul edilmeyecek düzeyde düşürüldüğü, idarenin hesapladığı imalat miktarlarının çok altında miktarlara yer verilerek avantaj sağlandığı, aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeyen kalemlerde teklif edilen fiyat ile açıklama istenilen kalemlerdeki fiyatların farklı olduğu, ayrıca açıklama istenilmeyen iş kalemleri için teklif edilen fiyatların gerçek piyasa fiyatları ile nasıl değerlendirildiğinin belli olmadığı, öte yandan anılan isteklinin teklif rakamını elde edebilmesi için hesaplamalarında hata olup olmadığına bakılması, metrajları değiştirip değiştirmediğinin ve bu bağlamda teklif cetvelinin ve analizlerinin aritmetik hata açısından da incelenmesi gerektiği, - Sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden ve aşırı düşük açıklaması kapsamında sunulan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinin (a), (b), (c), (ç), (d) ve (e) bentlerinde sayılan belgelerin eksik olarak ve mevzuata aykırı şekilde sunulduğu, faaliyet belgesi olmayan meslek mensubu tarafından belgelerin imzalandığı, fiyat tekliflerinde, proforma faturalarda ve diğer belgelerde kaşelerin eksik olduğu, imzaya yetkili kişiler tarafından imza atılmadığı ve mevzuat gereği üzerlerinde olması gereken ibarelerin de yanlış olduğu, tutanakların ihale tarihi itibarıyla son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı ve doğru içeriğe de sahip olmadığı, maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olduğu, satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan teklif fiyatlarının, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin de belirtilmesi gerektiği halde belirtilmediği, - Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği halde, teklife konu alanda faaliyet göstermeyen firmaların teklifleri ile açıklama yapıldığı, - Açıklanması gereken sıralı analiz girdilerinin miktarlarının analiz formatlarına aykırı olarak düşürüldüğü, - Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların poz numaraları yazılarak liste halinde sunulmadığı, - Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan alt analizlerde, cari yıl birim fiyatlarının kullanılmadığı, - Sözleşme gideri hesabında hata yapıldığı, sözleşme giderinin teklifin toplamı üzerinden hesaplanmadığı, sözleşme giderleri kapsamında teminat mektubu komisyon giderlerinin hesaplanmadığı, - Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/b maddesi çerçevesinde ivedi olarak ihalesi yapılan ihale konusu işte, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun kabul edilen istekliye, aşırı düşük açıklamalarının sunulması için yaklaşık 45 gün süre tanınmasının ile anılan Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesindeki eşitlik ve ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ilkelerine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “…(3) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır: a) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır. Apostil tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir. b) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir. c) (a) veya (b) bendi kapsamında sunulmayan belgeler ise aşağıdaki yöntemlerden biri ile tasdik edilmelidir: 1) Belge, doğrudan düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı ya da düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdikini müteakip o ülkenin Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edildikten sonra o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından tasdik edilmelidir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde ise tasdik işlemi bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılır. Düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdiki ile belgenin düzenlendiği ülke Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. 2) Belge, sırasıyla düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliğinin tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. ç) Teselsülen yapılan tasdik işlemlerinde teyit edilecek unsurlara ilişkin eksikliklerin veya hataların sonraki merciler tarafından tasdik kapsamında giderilmesi veya düzeltilmesi halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilir. d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Bu tasdik işleminden belgedeki imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. e) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemez. f) İdare, tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeleri ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir. (4) Başvuru veya teklif kapsamında sunulacak belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır: a) Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır. b) Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ile bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır: 1) Tercümelerin tasdik işleminden, tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. 2) Belgelerin tercümelerinin, düzenlendiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. 3) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir. 4) Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, o ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olmakla birlikte, “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise; söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damganın, sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gereklidir. (5) Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. Belgelerin sunuluş şekline ilişkin düzenlemeler, Uygulama Yönetmelikleri ile tip şartnamelerin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı maddelerinde yer almaktadır. … 8.2.1. 27/7/1984 tarih ve 84/8373 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi, 16/9/1984 tarih ve 18517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olup, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf devletler ile bu devletlerde tasdik şerhi vermeye yetkili makamların Listesi, Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı’nın internet sayfasında ( http://hcch.e-vision.nl/index_en.php?act=states.listing ) yer almaktadır. 8.2.2. Anılan sözleşmenin 2 nci maddesi, sözleşmeye taraf akit devletlerin, sözleşmenin 1 inci maddesinde sayılan resmi belgelerden kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri tasdik işleminden bağışık tutacağını hüküm altına almıştır. Bu sözleşmenin amaçları bakımından, tasdik işleminden, yalnız belgenin kullanıldığı ülkenin diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyit işleminin anlaşılacağı öngörülmüştür. 8.2.3. Uygulamada yabancı ülkelerden alınan bazı belgelerin, Türkiye’deki tasdik şerhi (apostil) vermeye yetkili makamlara onaylatılarak idarelere sunulduğu görülmüş olup, yukarıda anılan sözleşmeye aykırı olarak onaylanan bu belgeler geçerli sayılmayacaktır. … 8.5. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı maddesinde, yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin “apostil tasdik şerhi” taşıması, “apostil tasdik şerhi” taşımayan belgelerin ise o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Bu kapsama giren belgelerin; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdikinin ya da Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdikinin bir önceki merciye ilişkin olması halinde de usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir.” açıklamaları, İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “ 7 .5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az %80'i oranında denetlenen ya da yönetilen, c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az %80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az %80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az %80'i oranında denetlenen ya da yönetilen, d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az %80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin %50'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir. İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az %80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az %20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur. … 7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler: {Belirtilmemiştir} 7.5.5 Bu Şartnamenin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz. ” düzenlemesi ile 7.6’ncı maddesinde “ 7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Resmi Gazetede 11.06.2011 tarih ve 27961 sayı ile yayınlanan yapım islerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer iş grupları tebliğinde yer alan (E)/I.GRUP: TRAFİK İZLEME VE YÖNETİM SİSTEMİ KURULMASI İŞLERİ veya (E)/IV.GRUP: ÖZDENETİMLİ BİNA VE ALAN OTOMASYON SİSTEMLERİ” benzer iş olarak kabul edilecektir. 7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar: Elektrik-Elektronik Mühendisliği veya Elektrik Mühendisliği ” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Tekliflerin dili” başlıklı 7.8.1’inci maddesinde “ Teklifi oluşturan bütün belgeler ile tekliflerin değerlendirmesi aşamasında idarece talep edilmesi halinde isteklilerce sunulması gereken belgeler ve ekleri Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda teklifin veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin tasdiki işlerinde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.9’uncu maddesinde “ 7.9.1. İdarece talep edilmesi halinde istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte bu maddede düzenlenen şekil kurallarına uygun olarak sunulur. 7.9.2. İstekliler, bu madde kapsamında idarece talep edilen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır… 7.9.3. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir. 7.9.4. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini sunabilirler. 7.9.5. Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi: 7.9.5.1. Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, "apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır. Apostil tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerinde mühür ve damganın aslı ile aynı olduğunun; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce tesselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir. 7.9.5.2. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir. 7.9.5.3. 7.9.5.1 veya 7.9.5.2 nci madde kapsamında sunulmayan belgeler ise aşağıdaki yöntemlerden biri ile tasdik edilmelidir: 1) Belge, doğrudan düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı ya da düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdikini müteakip o ülkenin Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edildikten sonra o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından tasdik edilmelidir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde ise tasdik işlemi bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılır. Düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdiki ile belgenin düzenlendiği ülke Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. 2) Belge, sırasıyla düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Düzenlendiği ülkenin Türkiye' deki temsilciliğinin tasdik işleminden; belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. 7.9.5.4. Teselsülen yapılan tasdik işlemlerinde teyit edilecek unsurlara ilişkin eksikliklerin veya hataların sonraki merciler tarafından tasdik kapsamında giderilmesi veya düzeltilmesi halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilir. 7.9.5.5. Yabancı ülkenin Türkiye'deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Bu tasdik işleminden belgedeki imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. 7.9.5.6. Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilmez. 7.9.5.7. Tasdik işleminden muaf tutulan resmi niteliği bulunmayan belgeler … 7.9.6. Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin yapılması ve bu tercümelerin tasdik işlemi: 7.9.6.1. Yerli istekliler tarafından yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır: 7.9.6.1.1. Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır. 7.9.6.2. Yabancı istekliler tarafından yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi, aşağıdaki şekilde yapılır: 7.9.6.2.1. Tercümelerin tasdik işleminden tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. 7.9.6.2.2. Belgelerin tercümelerinin, verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde "apostil tasdik şerhi" taşıması halinde bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla, belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. 7.9.6.2.3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir. 7.9.6.2.4. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümenin de "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damganın sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. 7.9.6.2.5. Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz… ” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanı incelendiğinde, elektronik teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihale konusu işin “Çorum-Lâçin İl Yolu Kırkdilim Geçişi Km:17+738,00–26+353,18 Arası Tünellerinin Elektrik, Elektronik, Elektromekanik ve Tünel Kontrol Merkezi Yapım İşi ” olduğu, “ (E)/I.GRUP: Trafik İzleme ve Yönetim Sistemi Kurulması İşleri veya (E)/IV. GRUP: Özdenetimli Bina ve Alan Otomasyon Sistemleri”nin benzer iş olarak belirlendiği, ihalede teklif sunacak isteklilerden, teklif edilen bedelin %50’sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki için başvuru sahibinin iddiasının aksine, yabancı ülkelerde düzenlenen bir iş deneyim belgesinin sunulmadığı, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 22.10.2014 tarihinde düzenlenen bir “Alt Yüklenici İş Bitirme Belgesi”nin sunulduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması, Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, … sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; … b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, (Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler vb. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. 45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.7) ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır. Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür. … 45.1.13.14.İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (iş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Çorum-Lâçin İl Yolu Kırkdilim Geçişi Km:17+738,00-26+353,18 Arası Tünellerinin Elektrik, Elektronik, Elektromekanik ve Tünel Kontrol Merkezi Yapım İşi b) Türü: Yapım işleri c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2015E04-207825 (-Çorum-Osmancık) d) Kodu: e) Miktarı: Çorum-Lâçin İl Yolu Kırkdilim Geçişi Km: 17+738,00 ? 26+353,18 Arası Bulunan 3 Adet Tünelin mahal listesinde belirtilen; "Elektrik, Elektronik ve Elektromekanik vs. Yapım" işleridir…” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “ 19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır …” düzenlemesi yer almaktadır. Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin pazarlık usulü (21/b) ile ihale dilen “ Çorum-Lâçin İl Yolu Kırkdilim Geçişi Km:17+738,00–26+353,18 Arası Tünellerinin Elektrik, Elektronik, Elektromekanik ve Tünel Kontrol Merkezi Yapım İşi” olduğu, yaklaşık maliyetin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı birim fiyatları ile piyasa fiyatları esas alınarak toplam 585.679.637,19 TL olarak belirlendiği, Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalede 8 isteklinin teklif vermeye davet edildiği, 6 isteklinin teklif verdiği, tüm tekliflerin geçerli kabul edildiği ve 6 isteklinin son teklifleri üzerinden aşırı düşük teklif sınır değerinin 372.520.458,07 TL olarak hesaplandığı, bu değerin altında teklif sunan 2 istekliden 14.02.2024 tarihli yazı ile 9 iş günü içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, ek süre verilmesi talebi üzerine isteklilere ilave 3 iş günü süre verildiği, verilen bu sürede her 2 isteklinin de açıklama sunduğu, Sette Yapı Bilişim A.Ş.nin açıklamalarının, “ maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin dayanağı olan (Ek-O.5) maliyet tespit tutanağı/(Ek-O.6) satış tutarı tespit tutanağının açıklama ekinde sunulmadığı” gerekçesi ile açıklamalarının uygun bulunmadığı; diğer istekli olan Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin açıklamasının ise yeterli kabul edilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, teklifi sınır değerin üzerinde olan başvuru sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir. İdarenin 14.02.2024 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısının ekinde, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan toplam 84 iş kaleminden oluşan “Açıklama İstenilen İş Kalemleri Listesi”nin, bu iş kalemleri içerisindeki toplam 102 kalemden oluşan “Açıklama İstenmeyen Analiz Girdileri Listesi”nin ve 84 iş kaleminin her birine ilişkin girdi ve miktarlarının belirtildiği analizlerin isteklilere verildiği görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; - Açıklamanın şirket adına vekil tayin edilen bir kişi tarafından verildiği, vekâletnamenin ve vekilin imza beyannamesinin de sunulduğu, - “Teklif icmali” ile “kar ve genel gider dâhil hesap cetveli”nin sunulduğu, bu cetvelde açıklama istenilen 84 iş kaleminin miktarları ile birim fiyatlarının ayrı ayrı gösterildiği, açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin toplam tutarın da belirtildiği, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesinin zorunlu olmadığı, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesinin yeterli olduğu dikkate alındığında, hesap cetvelinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesindeki açıklamaya uygun olduğu, - “Açıklama için Analizleri Verilecek İş Kalemleri Listesi”nin, kamu kurum ve kuruluş birim fiyatlarının kullanıldığı ve açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin yer aldığı “ Açıklama için İlave Belgeye Gerek Olmayan Analiz Girdilerinin Listesi ”nin, “ Açıklama için İlave Belge Verilecek Analiz Girdileri Listesi ”nin sunulduğu, - Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların poz numaraları yazılarak liste halinde sunulduğu, - Açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerin ve teklif edilen fiyatları tevsik eden belgelerin sunulduğu, - İdarece verilen analizlerin kullanıldığı görülmüştür. İş kalemleri için sunulan analizlerde, malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği, 61 adet iş kaleminde yer alan malzeme fiyatlarını tevsik etmek üzere; - HPR Pazarlama A.Ş. - Arken Jeneratör A.Ş. - EAE Elektrik Asansör Endüstrisi İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Emak Fan Endüstrisi A.Ş. - GSL Mühendislik San. ve Tic. A.Ş. - Türk Prysmian Kablo ve Sis. A.Ş. - RCL Proje ve Taah. Güv. Sis. San. Tic. A.Ş. - Activo Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti. - Makimtek Tek. Yatırımlar San. ve Tic. Ltd. Şti. - Firus Yangın Oto. Güv. Sis. Müh. A.Ş. - Dianthus Lab. Cihazları Endüstriyel Isıtma Soğutma Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti. - HMI Mühendislik Otomatik Kontrol Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti. - Anadolu Trafik Kontrol Sis. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Tescom Elektronik San. ve Tic. A.Ş. - Hensel Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti. - Star Elektrik Pano San. ve Tic. A.Ş. - İsmail Tigin Bediz Çevik Codel Cihaz Oto. Dan. Elektrik - Wind İth. İhr. Ltd. Şti. - Promar Bil. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Konsis Kontrol ve Oto. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Bilgin Metal Oto. Gıda İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd Şti. - Kayse End. Mam. San. Tic. A.Ş. - Ören Kablo A.Ş. - Metcom Güvenlik Teknolojileri A.Ş. ve - Rittal Elektrik ve Bilişim Tek. Sis. A.Ş. firmalarından fiyat tekliflerinin alındığı, Söz konusu fiyat teklifleri incelendiğinde; HPR Pazarlama A.Ş.den alınan 31.01.2024 tarihli fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 30.01.2024 tarihli ve 001 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarları ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Arken Jeneratör A.Ş.den alınan 30.01.2024 tarihli fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 30.01.2024 tarihli ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarları ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. EAE Elektrik Asansör Endüstrisi İnş. San. ve Tic. A.Ş.den alınan 23.02.2024 tarihli fiyat teklifleri üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 23.02.2024 tarihli ve (1) ve (2) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibarelerinin yer aldığı, fiyat tekliflerinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanakları (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablolarının doldurulduğu ve faturaların son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarları ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanaklarının eki olan mükellefe ait imza sirkülerlerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Emak Fan Endüstrisi A.Ş.den alınan 29.01.2024 tarihli fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 26.01.2024 tarihli ve (2024/1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturanın son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarı ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. GSL Mühendislik San. ve Tic. A.Ş.den alınan 01.02.2024 tarihli fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 01.02.2024 tarihli ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarları ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Türk Prysmian Kablo ve Sis. A.Ş.den alınan 12.02.2024 tarihli fiyat tekliflerinin üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 12.02.2024 tarihli ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarları ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. RCL Proje ve Taah. Güv. Sis. San. Tic. A.Ş.den alınan 08.02.2024 tarihli fiyat teklifleri üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 08.02.2024 tarihli ve (1), (2), (4), ve (6) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibarelerinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanakları (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların son veya sondan bir önceki vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarları ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Activo Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan 14.02.2024 tarihli fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 14.02.2024 tarihli ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturanın son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarı ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Makimtek Tek. Yatırımlar San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan 23.02.2024 tarihli fiyat teklifleri üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 24.02.2024 tarih ve (1), (2), (3) ve (4) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim. ” ibarelerinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan maliyet tespit tutanakları (Ek-O.5) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların son veya sondan bir önceki vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarları ile maliyet tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca maliyet tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu, diğer yandan söz konusu tutanakların kapasite raporuna ilişkin kısmının boş bırakıldığı, “153 Ticari Mallar Hesabı”nda bulunan kayıtlara ilişkin bilgilerin doldurulduğu görülmüştür. Mükellefin fiyat teklifine konu mamulün üreticisi olması durumunda, kapasite raporuna ilişkin bilgilerin belirtilmesi; ilgili mamulün üreticisi olmaması durumunda ise “153 Ticari Mallar Hesabı”nda bulunan kayıtlara ilişkin bilgilerin doldurulması gerekmektedir. Söz konusu maliyet tespit tutanaklarında (Ek-O.5), fiyat teklifine konu malların “153 Ticari Mallar Hesabı”nda bulunan kaydının bilgilerine yer verildiği dikkate alındığında, kapasite raporuna ilişkin kısımların doldurulmasına ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Firus Yangın Oto. Güv. Sis. Müh. A.Ş.den alınan 30.01.2024 tarihli fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 30.01.2024 tarihli ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturanın son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarı ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Dianthus Lab. Cihazları Endüstriyel Isıtma Soğutma Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan 13.02.2024 tarihli fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 13.02.2024 tarihli ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde, fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturanın son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarı ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. HMI Mühendislik Otomatik Kontrol Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan 23.02.2024 tarihli fiyat teklifleri üzerinde, ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca ilgili ibarelerin de yer aldığı, fiyat tekliflerinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanakları (Ek-O.6) ve maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) incelendiğinde; fatura bilgileri tablolarının doldurulduğu ve faturaların son ve sondan bir önceki vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarları ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının ve maliyet tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca tutanakların eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu, diğer yandan maliyet tespit tutanağının (Ek-O.5) kapasite raporuna ilişkin kısmının boş bırakıldığı, “153 Ticari Mallar Hesabı”nda bulunan kayıtlara ilişkin bilgilerin doldurulduğu görülmüştür. Mükellefin fiyat teklifine konu mamulün üreticisi olması durumunda, kapasite raporuna ilişkin bilgilerin belirtilmesi; ilgili mamulün üreticisi olmaması durumunda ise “153 Ticari Mallar Hesabı”nda bulunan kayıtlara ilişkin bilgilerin doldurulması gerekmektedir. Söz konusu maliyet tespit tutanağında (Ek-O.5), fiyat teklifine konu malın “153 Ticari Mallar Hesabı”nda bulunan kaydının bilgisine yer verildiği dikkate alındığında, kapasite raporuna ilişkin kısmın doldurulmasına ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Anadolu Trafik Kontrol Sis. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan 30.01.2024 tarihli fiyat teklifleri üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca ilgili ibarelerin de yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanakları (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların son veya sondan bir önceki vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarları ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Tescom Elektronik San. ve Tic. A.Ş.den alınan 22.02.2024 tarihli fiyat teklifleri üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 22.02.2024 tarihli ve (YMM.862.2024/096) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibarelerinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanakları (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların son veya sondan bir önceki vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarları ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Hensel Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan 22.02.2024 tarihli fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 22.02.2024 tarihli ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların sondan bir önceki vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarları ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Star Elektrik Pano San. ve Tic. A.Ş.den alınan 14.02.2024 tarihli fiyat teklifleri üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 14.02.2024 tarihli ve (1) ve (2) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibarelerinin yer aldığı, fiyat tekliflerinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanakları (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarları ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Kayse End. Mam. San. Tic. A.Ş.den alınan fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 27.02.2024 tarihli ve 2024020 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturanın son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarı ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Wind İth. İhr. Ltd. Şti.den alınan 26.02.2024 tarihli fiyat teklifleri üzerinde, ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 26.02.2024 tarih ve (1) ve (2) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim. ” ibarelerinin yer aldığı, fiyat tekliflerinin dayanağı olarak sunulan maliyet tespit tutanakları (Ek-O.5) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların sondan bir önceki vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarları ile maliyet tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, kapasite raporuna ilişkin kısımların da doldurulduğu, ayrıca tutanakların eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Promar Bil. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan 06.02.2024 tarihli fiyat teklifleri üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 06.02.2024 tarihli ve (5) ve (9) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibarelerinin yer aldığı, fiyat tekliflerinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanakları (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların sondan bir önceki vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarı ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Ören Kablo A.Ş.den alınan 23.02.2024 tarihli fiyat teklifi üzerinde, ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 23.02.2024 tarih ve (1) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı, fiyat tekliflerinin dayanağı olarak sunulan maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarları ile maliyet tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, kapasite raporuna ilişkin kısmın da doldurulduğu, ayrıca tutanakların eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Metcom Güvenlik Teknolojileri A.Ş.den alınan 14.02.2024 tarihli fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 14.02.2024 tarihli ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturanın son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarı ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Rittal Elektrik ve Bilişim Teknolojisi Sistemleri A.Ş.den alınan 05.02.2024 tarihli fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 05.02.2024 tarihli ve (2024/1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturanın son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarı ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. İsmail Tigin Bediz Çevik Codel Cihaz Oto. Dan. Elektrik’ten alınan 01.02.2024 tarihli fiyat teklifleri üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 01.02.2024 tarihli ve (1) ve (2) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibarelerinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanakları (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların sondan bir önceki vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarları ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza beyannamesinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Konsis Kontrol ve Oto. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan 14.02.2024 tarihli fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 14.02.2024 tarihli ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturanın sondan bir önceki vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarı ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza beyannamesinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Bilgin Metal Oto. Gıda İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd Şti.den alınan 23.02.2024 tarihli fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 13.02.2024 tarihli ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturanın son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarı ile satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza beyannamesinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Söz konusu fiyat tekliflerinin, imza sirkülerlerinde yetkilendirilen kişiler tarafından imzalandığı ve fiyat teklifi veren firmaların ticaret unvanları ya da Ticaret Sicili Gazetelerinden teklif verdikleri alanda faaliyette bulundukları anlaşılmıştır. Açıklama kapsamında iş kalemleri analizlerinde yer alan iki adet malzeme girdisi için maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (EK-O.7) kullanıldığı, “ 15" Dokunmatik LCD Ekranlı Endüstriyel Kontrol Paneli ” girdisinin fiyatının 21.02.2024 tarihli ve 24 sayılı maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.7) ile satışlar dayanak alınarak açıklama yapıldığı, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı, fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarı ile tutanaktaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca tutanağın eki olan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ve mükellefe ait imza sirkülerinin de sunulduğu, “50 kW soft starter” girdisi için 21.02.2024 tarihli ve 23 sayılı maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.7) ile satışlar dayanak alınarak açıklama yapıldığı, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı, fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, söz konusu fatura tutarı ile tutanaktaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca tutanağın eki olan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ve mükellefe ait imza sirkülerinin de sunulduğu görülmüştür. İş kalemlerinin analizlerinde yer alan ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri haricindeki girdiler için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2024 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı, açıklamalarda kullanılan bu fiyatların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2024 yılı birim fiyatının kar hariç tutarının üzerinde olduğu, Aynı şekilde açıklamalarda TEDAŞ’ın (2. Bölge) 2024 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı, bu fiyatların TEDAŞ’ın (2. Bölge) 2024 yılı birim fiyatlarının kar hariç tutarının üzerinde olduğu, “ Mazot (motorin )” girdisi için 1 lt birim fiyatın kg’a dönüştürüldüğü ve teklif edilen fiyatın EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul ili, Avrupa yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporda yer alan fiyatların %90’ının altında olmadığı, Sunulan analizlerde, işçilik türlerine göre Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2024 yılı saatlik asgari ücretlerinin teklif edildiği; ayrıca teklif cetvelinde ve analizlerde aritmetik hataya rastlanılmadığı anlaşılmıştır. Diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesi uyarınca anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen yapım işi ihalelerinde idare tarafından ihale dokümanı kapsamında iş kalemlerine ilişkin sadece girdi cinsleri belirtilmekte ancak imalat miktarlarına yer verilmemektedir. Söz konusu imalat kalemlerine ilişkin metrajların ihale dokümanında yer alan projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler vb. dokümanlar üzerinden isteklilerce hesaplanarak teklif fiyatı oluşturulması gerekmektedir. İhale konusu iş kapsamındaki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü, metraj hesabı yapan kişilerin kabulleri gibi unsurlar nedeniyle isteklilerce belirlenen miktarlar ile idarenin belirlediği miktarların birebir örtüşmesi beklenmemektedir. Bununla birlikte, idarece hesaplanan metrajlar ile istekliler tarafından hesaplanan metrajlar arasındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir seviyede olması ve açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının, ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığının, diğer bir ifade ile isteklinin lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun dikkate alınması gerekmektedir. İdare tarafından sorgulamaya tabi tutulan 84 iş kaleminin yaklaşık maliyete dayanak teşkil eden toplam metrajları, idarenin 25.04.2024 tarihli yazısı ekinde gönderilmiş olup, metraj farklılığına ilişkin inceleme, anılan yazı ekindeki metrajlar üzerinden yapılmıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından hazırlanan hesap cetvelinde yer alan metrajlar ile yaklaşık maliyete dayanak teşkil eden ve açıklanması istenilen 84 iş kaleminin metrajları kıyaslandığında, aşağıdaki tabloda yer alan 8 iş kalemi haricindeki kalemlerde, isteklinin metrajlarının idareninki ile aynı veya daha yüksek olduğu görülmüştür. Söz konusu 8 iş kalemindeki metraj farklılığının da aşağıdaki gibi olduğu anlaşılmıştır: Poz No İdarenin metrajı İsteklinin metrajı Metraj farkı (%) 4 YY.02.07.06 (300 mm Kablo Tavası (L:3000 T:1,50 mm h;75 mm) Tavan Askı Aparatları hariç, Lak Kaplı Aksesuarlar dâhil) (metre) 27.200 27.000 -0,74 19 YY.03.01.07 (5x6 mm 2 N2XH FE 180 Kablo) (metre) 28.500 28.000 -1,75 21 35.150.3121 (2x2.5re, Aleve dayanıklı N2XHFE 180 0,6/1 kV kablolar) (metre) 115.200 115.000 -0,17 36 YY.03.01.05 (Armatür Bağlantı Buatı (190X240X90 mm Halojen Free) (adet) 3.507 3.500 -0,2 45 YY , 03 . 01 , 08 (5x10 mm 2 N2XH FE 180 Kablo) (metre) 8.635 8.500 -1,56 52 YY . 06.01.03 (Hava hız yön cihazı AF (Verev ölçüm yapan) Güç Kaynağı, IP 65 bağlantı kutusu dâhil) (adet) 12 4 -66,6 72 32.12-575 (3x70ş+35 mm 2 , 0.6/1 KV YAXH (NA2XH) HALOJENSİZ ALÜMİNYUM KABLO (XLPE YALITKANLI, HALOJENSİZ DIŞ KILIFLI) (beton kanala, direğe, duvara) (metre) 6.680 6.500 -2,7 73 32.12-574 (3x50ş+25 mm 2 , 0.6/1 KV YAXH (NA2XH) HALOJENSİZ ALÜMİNYUM KABLO (XLPE YALITKANLI, HALOJENSİZ DIŞ KILIFLI) (beton kanala, direğe, duvara)” (metre) 8.160 8.000 -2 Yapılan tespitler neticesinde istekli tarafından hesaplanan metrajlar ile yaklaşık maliyet hesabına dayanak teşkil eden metrajlar arasında sadece bir iş kaleminde %10’u aşan farklılığın olduğu, 76 iş kaleminde isteklinin metrajlarının idareninki ile aynı veya daha yüksek olduğu, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri için belirlenen birim fiyatlar ile miktar farkları çarpıldığında, bulunan fiyatın istekli lehine fiyat avantajı oluşturmadığı, dolayısıyla da teklif sıralamasını değiştirmediği tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin fiyatları tevsik edici belgelerindeki malzemelerin Teknik Şartname’de belirtilen özelliklere uygun olmadığı hususu da iddia edilmektedir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yapı denetim görevlisinin yetkileri” başlıklı 15’inci maddesinde “(1) Yüklenici bütün işleri yapı denetim görevlisinin, sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır. (2) Yüklenici kullanacağı her türlü malzemeyi yapı denetim görevlisine gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmeden iş başına getiremez. (3) Malzemenin teknik şartnamelere uygun olup olmadığını inceleyip gözden geçirmek için yapı denetim görevlisi istediği şekilde deneyler yapabilir ve ister işyerinde, ister özel veya resmi laboratuvarlarda olsun, bu deneylerin giderleri sözleşmesinde başka bir hüküm yoksa yüklenici tarafından karşılanır. Yüklenici, deneylerin işyerinde yapılmasını isterse bunun için gerekli araç ve teçhizatı kendisi temin eder. (4) Yapı denetim görevlisinin kabul ettiği malzemeden mümkün olanların örnekleri mühürlenerek işin geçici kabulüne kadar saklanır. (5) Yüklenicinin işyerine getirdiği malzemenin, teknik şartnamesine veya daha önce alınmış mühürlü örneğine uygun ve işe elverişli olmadığı anlaşıldığı takdirde yüklenici, bu konuda kendisine verilen yazılı talimatın tebliği tarihinden başlamak üzere on gün içinde söz konusu malzemeyi işyerinden kaldırıp uzaklaştırmak zorundadır. Bunu yapmadığı takdirde yapı denetim görevlisi bu malzemeyi, bütün zarar ve giderleri yükleniciye ait olmak üzere, işyeri çevresi dışına çıkarmaya yetkilidir …” düzenlemesi yer almaktadır. Söz konusu fiyat tekliflerinde açıklama istenilen iş kalemlerinin analizlerinde yer alan malzemelerin, idarenin analizlerinde belirtildiği şekilde yer aldığı görülmüş olup, idarece verilen analiz formatına uygun şekilde açıklama yapılmasının gerekli ve yeterli olduğu, yüklenicinin kullanacağı her türlü malzemeyi yapı denetim görevlisine gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmeden iş başına getiremeyeceği, imalatların Teknik Şartname’ye uygun şekilde yapılmasının yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, dolayısıyla teklif edilen malzemelerin Teknik Şartname’de belirtilen özelliklere uygunluğu mevzuat gereğince sözleşme imzalandıktan sonra ayrıca değerlendirileceğinden iddia yerinde görülmemiştir. Diğer yandan, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, sadece yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların idarece istenilmesi gerekmekte olup, sözleşme giderleri için bu kapsamda ayrıca açıklama yapılması gerektiğine yönelik bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır. Öte yandan, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki belgelerin çoğunun orijinal belge olmayıp renkli fotokopi olduğu iddia edilmiş olmakla birlikte, belge adı verilmeden tüm belgeler iddiaya konu edilerek iddianın detaylandırılmadığı görülmüştür. Diğer yandan, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde istekliler tarafından teklif dosyaları kapsamında sunulması gereken belgelerin sunuluş şekliyle ilgili hükümlerin yer aldığı, bununla birlikte aşırı düşük teklif açıklamalarının nasıl yapılacağına ilişkin açıklamaların bulunduğu Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde ise açıklama kapsamında sunulması gereken belgelerin tanımlandığı, söz konusu maddede aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gereken belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesine uygun olarak sunulmasının istenildiği yönünde bir düzenleme bulunmadığı, diğer yandan idarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında da bu belgelerin sunuluş şekline uygun bir biçimde sunulacağına ilişkin bir belirlemenin de yapılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Netice itibarıyla, başvuru sahibinin Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.

• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UM.II-1615 · KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ18.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.II-1609 · TEİAŞ 17. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ18.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UM.II-1621 · SAĞLIK İŞLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI18.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.II-1640 · ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ - HİZMET ALIMLARI MÜDÜRLÜĞÜ18.06.2026