T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/91 - 2026/557 T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2026/91 KARAR NO : 2026/557 KARAR TARİHİ : 08/04/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 09/04/2026 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN :... (...) ÜYE :... (...) ÜYE :... (...) KATİP :... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DAVA TARİHİ : 23/10/2024 KARAR TARİHİ : 21/10/2025 NUMARASI : 2024/879 Es…
T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/91 - 2026/557 T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2026/91 KARAR NO : 2026/557 KARAR TARİHİ : 08/04/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 09/04/2026 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN :... (...) ÜYE :... (...) ÜYE :... (...) KATİP :... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DAVA TARİHİ : 23/10/2024 KARAR TARİHİ : 21/10/2025 NUMARASI : 2024/879 Esas - 2025/875 Karar DAVACI : ÖZHAN MÜHENDİSLİK İNŞAAT MİMARLIK ELEKTRİK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - .. VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 1- ... 2- ... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Eser sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali HÜKÜM : Kararın kaldırılması-gönderme İSTİNAF EDEN : Davacı vekili Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Vekil eden Özhan Mühendislik İnşaat Mimarlık Elektrik San. Ve Tic Ltd Şti. İle davalı borçlular ... ve ... arasında 02.06.2022 tarihli Proje Yapım Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede Kocaeli ili Çayırova ilçesi G22B1JA3D pafta ... Ada ... nolu parsekle ... Adına Kayıtlı Olan Arsa Üzerine Bina Yapılması İçin Mimari, Statik, Tesisat, Isıtma, Elektrik Ve Asansör projelerinin yapımı için 135.000,00-TL+ KDV bedel ile anlaşma sağlandığını, davalılar ... ve ... karı koca olup, sözleşmede ... arsa sahibi ve iş sahibi sıfatıyla, diğer davalı ... ise iş sahibi sıfatıyla imzaladığını, müvekkil şirket ve davalılar arasında imzalanan Proje Yapım Sözleşmesine göre işin süresi 'etüt onayından itibaren 3 aydır'. Ancak İş sahipleri sözleşme gereği onaylanması kendi sorumluluğunda bulunan mimari etüt projeyi zamanında gelip onaylamadığını, davalılardan ... müteahhitlik evraklarını 10.11.2022 tarihinde ve ... ile ... adına yapacağı müteahhitlik işi için İnşaat Yapım Sözleşmesi 15.11.2022 tarihinde yaptığını, şantiye şefi sözleşmesi de 15.11.2022 tarihinde imzalandığını, 20.11.2022 tarihinde iş sahibi ... müteahhit değiştirmiş ve dava dışı SBD Teknik Yönetim Org. Ve Danışmanlık Hiz, Gıda Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile müteahhit olacağını vekil eden şirkete bildirdiğini, müvekkil şirket, harita işleri İle ilgili 653,35-TL plan kote onay harcını D-... sayılı makbuzla 15.11.2022 tarihinde ödemiş, Proje İmar hardı 771,63-TL.'yi 66166 sayılı makbuzla 23.11.2022 tarihinde ödemiş, İnşaat istikamet röleve harcını 399,89- L.'yi D-... sayılı makbuzla 28.11.2022 tarihinde, zemin etüt onay harcını 14.12.2022 tarihinde 67511 sayılı akbuzla Çayırova Belediye Başkanlığı veznesine iş sahibi davalı ... adına yatırdığını, yine zemin etüt bedeli olarak 8.000-TL ödemiş, mimarlar odası ve mühendisler odasına da tüm harçları (8.227,24-TL) ödediğini, imar durum belgesi onay tarihi 25.11.2022 tarihi olduğunu, olduğu tüm belgeler müvekkil şirket tarafından verilen dilekçe ile Avan Proje onayı talep edildiğini, projeler Çayırova Belediyesine de onay için sunulduğunu, Gebze İcra Dairesinin 2024/10486 Esas sayılı dosyasından ilamsız İcra takibi yapıldığını, ödeme emri borçlulara usulünce tebliğ edilmiş ancak borçlular 29.04.2024 tarihli dilekçeleri ite ayrı ayrı borca itiraz ettiklerini, borçluların süresinde yapılan itirazları nedeniyle icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, bu nedenlerle itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Vekil edenlerinin tacir olmayıp, işbu dava görevsiz mahkemede açıldığını, davanın görevli asliye hukuk mahkemelerinde açılması gerektiğini, davalı ..., davaya konu sözleşmenin tarafı olmayıp, husumet yönünden itirazları olduğunu, davalı ... ile davacı arasında 02.06.2022 tarihinde "Proje yapım sözleşmesi" akdedildiğini, bu sözleşmenin amacı müvekkil ...'ın kendi adına kayıtlı arsaya yaptıracağı inşaatın proje işlemlerinin tamamlanması hakkında olduğunu, taraflar arasında yalnızca proje yapım sözleşmesi bulunmakta olup, taraflar arasında inşaat yapım sözleşmesi bulunmadığını, müvekkili davacıya 20.000 TL avans ödemesi de yaptığını, her ne kadar sözleşmede işin süresi olarak etüt onayından sonra 3 aylık bir süre belirlendiğini ve taraflar arasında yılbaşına kadar işlemlerin tamamlanması hususunda anlaşma sağlanmış ise de davacı işlemleri geciktirdiğini, sözleşme gereğince edimini süresinde veya süresinden sonra ifa etmediğini, davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...'' Davalılarla arsa üzerine bina yapımı ve bazı projelerin yapımı için 135.000 TL + KDV (24.300 TL)'ye anlaştıklarını, davalıların iş sahibi olduğunu ayrıca bu iş uğruna toplamda 8.227,24 TL cebinden masraf yaptığını, davalıların 20.000 TL avans ödemesinden başka bir ödemede bulunmadığını, davalılardan kaynaklı sorunlar sebebiyle işin onaylanma aşamasına kadar gelindiğini ancak davalıların kendisine dilekçe vererek iş yapmaktan vazgeçtiklerini bildirdiğini, kendi edimini ve üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini beyan ederek işin ücreti ile yaptığı masrafı davalılardan talep etmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre davacının iş uğruna 8.229,29 TL harcama yaptığı belirlenmiştir. Somut olayda taraflar arasında yapılan sözleşmenin tarafların karşılık ihtarlarıyla feshedildiğinin anlaşıldığı, sözleşmenin feshedilmesi durumunda tarafların borçlarını ve yükümlülüklerinin ortadan kalkacağı, tarafların ancak sözleşme uğruna yaptığı ödemeleri talep edebileceği, sözleşmenin yerine getirilmeden sözleşme bedelinin tamamının talep edilemeyeceği, davacının talebinin sözleşmenin feshedilmesi sebebiyle menfi zararlarına ilişkin de olmadığı, davacının 8.229,29 TL talep edebileceği belirlenmişse de davalıların yaptığı 20.000 TL avans ödemesinin bulunduğu anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HUAK Yönetmeliği'nin 26/2 maddesine göre de arabuluculuk ücreti yargılama gideri kapsamında belirtildiğinden; 6325 sayılı Kanun 18/A-14. bendinin 2. yarı cümlesi ve ilgili yönetmeliğin 26/2. maddesi hükmü uyarınca arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre haksız çıkan taraftan tahsilinin gerektiği, ileride arabuluculuk ücretinin hak sahibi tarafından tahsil edileceğinin kesin olduğu, bu hususun kamu düzenine ilişkin bulunduğu, 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin taraflarca ödendiğine ilişkin herhangi bir makbuz dosyada mevcut olmadığından 6183 sayılı Kanuna ve davalı aleyhine açılan davanın reddedilmesine edilmesine göre davacıdan tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına karar verilmiş ve davanın reddine, karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf isteminde bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme kararı öncelikle eksik incelemeye ve hatalı nitelendirmeye dayalı olduğunu, dosyada vekil eden davacı şirket tarafından gönderilmiş sözleşmenin feshi ihtarı olmadığını, davalı taraf da böyle bir ihtarnamenin varlığından bahsetmediğini ve böyle savunma ya da iddiada dahi bulunmadığını, vekil eden şirket davalılara Gebze 6. Noterliği 15.03.2023 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname gönderdiğini ve sözleşme gereği ödemesi gereken ücretlerin ödenmesini talep ve ihtar ettiğini, davalıların da bu ihtarnameye cevaben Gebze 3. Noterliği 21.03.2023 tarih ve 9746 yevmiye numaralı ihtarname ile cevap verdiğini ve sözleşmeyi feshettiklerini bildirdiğini, dosyada tek fesih ihtarı davalılar tarafından vekil eden şirkete gönderildiğini, vekil eden şirket tarafından başkaca bir ihtar ya da fesih ihbarında bulunulmadığını, davalılar tarafından işten el çektirilinceye kadar iyi niyetle işi tamamlamaya çalıştığını, davanın reddine karar verilmesi açık bir hatanın, eksik inceleme ve hatalı niteleme olup kararın öncelikle bu nedenle dahi ortadan kaldırılması gerektiğini, davalılar inşaat ruhsat harcını ödememiş ve devamında da Çayırova Belediye Başkanlığına dilekçe vererek işi yapmaktan vazgeçtiklerini beyan ettiğini, müvekkilin sözleşme ile hak ettiği ücretini de ödemediğini, vekil eden şirketin, davalıların ücret ödemelerinin tam ve zamanında yapmamalarına hatta cebinden yaptığı ödemeleri dahi geri ödememelerine rağmen, 29.12.2022 tarihinde Statik proje onayı için başvurulduğu, 14.03.2023 tarihinde Statik Projede düzeltilerek onay için ikinci kez Çayırova Belediyesine verildiğini, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda açıkça davacı tarafından meslek odalarına projenin sunulduğu Mimarlar Odasına 350.00TL mimari proje onay harcı ve İnşaat Mühendisleri Odasına statik proje mesleki denetim hizmet bedeli 500.00TL, statik proje müellif belgesi bedeli 140.00TL 30/12/2022 tarihinde ödendiğini, 30/12/2022 tarihinde mimari ve statik projeler hazır halde ilgili meslek odasına sunulmuş projelerin ön kapakları meslek odası yetkilisi tarafından ıslak imzalı ve kaşeli onaylandığını, Mimari proje dijital olarak ilgili belediyeye daha önce onaya sunulmuş doğruluğu kontrol edilerek yatırılması gereken harçlar Çayırova Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından hesap edildiğini, fiili olarak proje, projenin ekleri ve istenilen evraklar olmadan Belediyeye yatırılacak harçların hesaplanması mümkün olmadığını, proje hazırlanması aylar ve günler alan bir zaman dilimi olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Bilirkişi raporu davacı lehine değil, kararı destekler niteliktedir davacının, bilirkişi raporunu kendi lehine yorumlamaya çalışmakta ise de; raporda projelerin onaylanmadığı, sözleşmede öngörülen şartların gerçekleşmediği, hak ediş doğumu için gerekli koşulların tamamlanmadığı açıkça belirtildiğini, yerel mahkeme de bilirkişi raporunu dosya bütünlüğü içinde değerlendirerek hüküm kurduğunu, karar takdir yetkisi sınırları içinde ve isabetlidir istinaf sebepleri esasen yerel mahkemede tartışıldığını, davacının istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaların, yerel mahkemesince yargılamasında değerlendirildiğini, kararda gerekçeleriyle cevaplandırıldığını, yeni, somut ve denetime elverişli herhangi bir husus içermediğini, davacının istinaf başvurusunun esastan reddini, yerel mahkeme kararının onanmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK 3. Değerlendirme ve karar Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali davasıdır. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de; yapılan inceleme ve araştırma hüküm vermek için yeterli değildir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Bu kapsamda; Davacı yüklenici, davalılar iş sahibidir. Taraflar arasında kararlaştırılan 2/6/2022 tarihli “proje yapım sözleşmesi” isimli sözleşme ile 600 ada 15 parsel sayılı arsanın üzerine inşa edilecek yapılara ilişkin davacı yüklenici tarafından ruhsata esas mimari proje, statik proje, tesisat projeleri, ısıtma projeleri, elektrik projesi ve asansör projesi hazırlanması işlerinin taahhüt edildiği, iş bedelinin 135.000 TL+ KDV götürü bedel olduğu, işin süresinin 3 ay olarak kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Dosya kapsamından; davacı yüklenici tarafından 15.3.2023 tarihli ihtarname ile 2/6/2022 tarihli sözleşmeden kaynaklı edimlerinin ifa edildiği belirtilerek bakiye 139.300 TL nin 5 iş günü içinde tarafına ödenmesi hususu davalılara ihtar edilmiş, bu ihtara davalılar tarafından düzenlenen 21.3.2023 tarihli cevabi ihtarname ile, davacının sözleşmeden kaynaklı edimlerini ifa etmediği ileri sürülerek tek taraflı olarak sözleşmeyi feshettikleri bildirilmiş, sonrasında davacı tarafından bakiye iş bedelinin tahsili istemiyle eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece, tarafların karşılıklı olarak sözleşmeyi feshettikleri, davacının ancak sözleşme uğruna yaptığı ödemeleri talep edebileceği, sözleşme bedelinin tamamını talep edemeyeceği, davacının davalı yararına 8.229,29 TL harcama yaptığı, davalı ödemesinin de 20.000 TL olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de, esasen sözleşmenin davalı yanca tek taraflı feshedildiği, davacının fesih iradesinin olmadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan, davacının talebi bakiye iş bedeline yönelik olup fesihte kusurlu olunup olunmamasına bakılmaksızın davacı tarafça kararlaştırılan sözleşme nedeniyle davalı yararına gerçekleştirilen imalatların bedelinin istenebilmesi mümkündür. Eser sözleşmelerinde kural olarak yüklenicinin iş bedeline hak kazanabilmesi için eseri sözleşme ve ekleri, imar mevzuatı, fen ve tekniğine uygun olarak tamamlayıp iş sahibine teslim etmesi gerekir. İş tamamlanmadan sözleşmenin fesih edilmesi ya da yüklenicinin işi terk etmesi halinde yapılan kısmın iş sahibinin yararına ve kullanılabilir olması koşuluyla bedeli, sözleşme fiyatlarıyla ya da eldeki davada olduğu gibi götürü bedeli olması halinde gerçekleştirilen imalâtın işin tamamına göre fiziki oranı bulunup bu oranın götürü bedele uygulanmasıyla hesaplanır. Bu durumda mahkemece, daha önce rapor sunan bilirkişilerden alınacak ek raporla veya gerektiğinde yeniden oluşturulacak bilirkişi ya da bilirkişi kurulundan alınacak raporla, sözleşmeyle yapımı kararlaştırılan tüm proje ve çizimlerin yapılıp yapılmadıkları, davacı yanca yapıldığı tespit edilen iş ve işlemlerin davalı yararına olup olmadıklarının belirletilmesi, sözleşme kapsamında davacının taahhüt ettiği edimlerinin toplam 135.000 TL+ KDV götürü bedelle yapılmasının kararlaştırıldığı nazara alınarak yapılan ve davalı yararına olduğu saptanacak işlerin bu götürü bedele oranla bedellerinin hesaplatılması ve bulunacak bedelden gerçekleştirilen ödemenin düşülerek varsa kalan bedel yönünden hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekmektedir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, eksikliklerin tamamlanması amacıyla dosyanın 6100 Sayılı H.M.K'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 1-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/10/2025 tarih, 2024/879 E. 2025/875 K. sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, 3-İstinaf talep eden tarafça yatırılan istinaf karar harcının istek halinde yatıran tarafa iadesine, 4-İstinaf talep eden tarafça ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına, 5-Duruşma açılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 6-İstinaf kararının İlk Derece Mahkemesince taraflara tebliğine, 7-Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK.nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 08/04/2026 * Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır