10 BU KARAR DANISTAY 13.DAIRESI NCE IPTAL EDILMISTIR. REKABET KURULU NUN AYNI KONUYA ILISKIN 08.03.2007 TARIH VE 07-19/192 -63 NOLU KARARINA INTERNET SAYFAMIZDAKI KARAR ARAMA BÖLÜMÜNDEN ERİŞEBİLİRSİNİZ. 20 30 05-18/224 -66 2Rekabet Kurumu Başkanl ığından, 40 REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2003 -4-200 (Soruşturma) Karar Sayısı : 05-18/224 -66 Karar Tarihi : 24.3.2005 Dosya Konusu : Warner Bros . Film ve Video San ayi ve Tic aret A.Ş. (WB) ticaret unvanlı sinema film leri dağıtım şirketinin,
10 BU KARAR DANISTAY 13.DAIRESI NCE IPTAL EDILMISTIR. REKABET KURULU NUN AYNI KONUYA ILISKIN 08.03.2007 TARIH VE 07-19/192 -63 NOLU KARARINA INTERNET SAYFAMIZDAKI KARAR ARAMA BÖLÜMÜNDEN ERİŞEBİLİRSİNİZ. 20 30 05-18/224 -66 2Rekabet Kurumu Başkanl ığından, 40 REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2003 -4-200 (Soruşturma) Karar Sayısı : 05-18/224 -66 Karar Tarihi : 24.3.2005 Dosya Konusu : Warner Bros . Film ve Video San ayi ve Tic aret A.Ş. (WB) ticaret unvanlı sinema film leri dağıtım şirketinin, sinemalarda gösterilen filmleri piyasaya sürerken, nihai tüketiciye uygulanacak bilet fiyatlarını salon sahibi teşebbüslere dikte ederek, yeniden satış fiyatını belirlemek 50 suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun u ihlal ettiği iddiasının değerlendirilmesi . A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa ttt PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMC I, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN 60 B. SORUŞTURMA HEYETİ Başkan : R. Müfit SONBAY Raportörler : Kerem TOMUR, Levent KUTOĞLU C. ŞİKAYET EDEN : Altındağ Belediye Başkanı M. Ziya KAHRAMAN Altındağ Belediye Sarayı, Talatpaşa Bulvarı, 06320 Ankara 70 D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR Warner Bros. Film ve Video Sanayi ve Ticaret A.Ş. Cumhuriyet Caddesi No.26 Kat 5 80200, Harbiye İstanbul United International Pictures Filmcilik ve Ticaret Ltd . Şti. Spor Caddesi, Acısu Sokak Tahsin Bey Apt.No.1 D.7 -8 Maç ka 80680 İstanbulÖzen Film Filmcilik Sinemacılık T.A.Ş . Sakızağacı Caddesi No:21 Beyoğlu /İstanbul 80 E. İDDİALARIN ÖZETİ : Rekabet Kurumu na intikal eden başvuru yazısında yer alan hususların ve yapılan önaraştırma sürecinde edinilen bilgi, belge ve bulgul arın incelenmesi neticesinde Rekabet Kurulu nun aldığı soruşturma açılması kararına dayanak teşkil eden iddialar aşağıdaki şekildedir. 05-18/224 -66 34054 sayılı Kanun un 6 ncı maddesi kapsamındaki ihlal iddiaları WB nin Türkiye genelinde filmlerin sinemalarda göst erimi amacıyla dağıtımı ilgili 90 pazarında 4054 sayılı Kanun un 3 . maddesinde tanımlanan şekilde hakim durumda olduğu, WB nin ilgili pazardaki hakim durumunu; - rakibi konumundaki New Films şirketinin faaliyetlerini zorlaştırmak ve engellemek amacıyla, boyk ot ve sinema salonu işletmelerini tehdit etmek şeklinde gerçekleştirdiği eylemler suretiyle 4054 sayılı Kanun un 6 ncı maddesinin Ticari faaliyet alanına başka bir teşebbüsün girmesine doğrudan veya dolaylı olarak engel olunması ya da rakiplerin piyasadak i faaliyetlerinin 100 zorlaştırılmasını amaçlayan eylemler şeklindeki (a), - - film dağıtımı yaptığı sinema salonu işletmelerinin bazılarından garanti parası olarak tanımlanan bir ön ödeme talep etmek, dolayısıyla eşit durumdaki alıcıları arasında ayrı mcılık yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun un 6 ncı maddesinin Eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayrımcılık yapılması şeklindeki (b), - dağıtımını yaptığı fi lmleri paket halinde satmak, filmlerin gösterim sürelerini, 110 sinema salonlarının hangi salonlarında gösterime konulacağını ve filmlerden önce gösterilecek fragman ve diğer reklamlara ilişkin şartları alıcısı konumundaki sinema salonlarına dikte etmek sureti yle 4054 sayılı Kanun un 6 ncı maddesinin Bir mal veya hizmetle birlikte, diğer mal veya hizmetin satın alınmasını veya aracı teşebbüsler durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın veya hizmetin, diğer bir mal veya hizmetin de alıcı tarafından teşhiri şartına bağlanması ya da satın alınan bir malın belirli bir fiyatın altında satılamaması gibi tekrar satış halinde alım satım şartlarına sınırlamalar getirilmesi şeklindeki (c) , - sinema salonlarınca uygulanan film bilet ücretlerini bazı durumlarda 120 belirlemek ve/veya onaylamak, bu bedelleri ülke genelindeki sinemalarda kontrol etmek, sinema salonu işletmelerince gerçekleştirilen indirim/promosyon uygulamalarına müdahale etmek veya yasaklamak şeklinde gerçekleştirdiği eylemler sonucunda, bir başka hizmet p iyasası olan filmlerin sinemalarda gösterimi pazarındaki rekabet koşullarını bozmak suretiyle 4054 sayılı Kanun un 6 ncı maddesinin Belirli bir piyasadaki hakimiyetin yaratmış olduğu finansal, teknolojik ve ticari avantajlardan yararlanarak başka bir ma l veya hizmet piyasasındaki rekabet koşullarını bozmayı amaçlayan şeklindeki (d) bentlerinde, örneklendirilen tarzda kötüye kullandığı iddia edilmiştir. 130 05-18/224 -66 44054 sayılı Kanun un 4 üncü maddesi kapsamındaki ihlal iddiaları Türkiye genelinde filmlerin sine malarda gösterimine yönelik dağıtımı ilgili pazarında faaliyet gösteren WB, United International Pictures Filmcilik ve Ticaret Ltd. Şti. (UIP) ve Özen Film Filmcilik ve Sinemacılık T.A.Ş. (Özen Film ) nin; - sinema salonları ile dağıtım konusu filmlerin hası latının aralarında paylaşımı esasında anlaştıkları, WB, UIP ve Özen Film in sinema salonlarına ödenen hasılat payını sinema salonu işleten teşebbüslere sabit %50 şeklinde uygulamak suretiyle rekabeti engelleyici, bozucu ya da sınırlayıcı nitelikte hareket ettikleri, bunun da adı geçen üç teşebbüsün arasında var olan 140 rekabeti sınırlama amaçlı bir uyumlu eylemin sonucu oluştuğu ve bu sebeple WB, UIP ve Özenfilm in 4054 sayılı Kanun un 4 üncü maddesinin Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiy atı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi şeklindeki (a), - alıcıları konumundaki sinema salonu işletmelerinin bazılarından garanti parası olarak tanımlanan bir ön ödeme talep etmek, dolayısıyla ay rımcılık yapmak suretiyle, 4054 sayılı Kanun un 4 üncü maddesinin; Münhasır bayilik hariç olmak üzere, eşit hak, yükümlülük ve edimler için eşit durumdaki kişilere farklı şartların uygulanması şeklindeki (e), - dağıtımını yaptıkları filmlerin tüketiciye gö sterimi hususunda sinema salonları 150 ile aralarında bulunan dikey anlaşmalar vasıtasıyla sinemalarca uygulanan bilet ücretlerine ve indirim/promosyon çalışmalarına değişen şekil ve ölçülerde müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun un 4 üncü maddesinin Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi şeklindeki (a) ve, - dağıtımını yaptıkları filmlerin gösterim sürelerini ve sinemaların hangi salonlarını n tahsisi edileceğini ve filmlerden önce gösterilecek fragman ve/veya diğer reklamlara ilişkin şartları değişen ölçülerde olmak üzere sinema salonu işletmelerine dikte etmek ve dağıtımını gerçekleştirdikleri filmlerin bir paket halinde alınmasını zorunlu t utmak suretiyle 4054 sayılı Kanun un 4 160 üncü maddesinin Anlaşmanın niteliği veya ticari teamüllere aykırı olarak, bir mal veya hizmet ile birlikte diğer mal veya hizmetin satın alınmasının zorunlu kılınması veya aracı teşebbüs durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın ya da hizmetin diğer bir mal veya hizmetin de alıcı tarafından teşhiri şartına bağlanması ya da arz edilen bir mal veya hizmetin tekrar arzına ilişkin şartların ileri sürülmesi şeklindeki (f), - bentlerinde yasaklanan faaliyetleri gerçekle ştirdikleri iddia edilmiştir. 05-18/224 -66 5 F. DOSYA EVRELERİ : Altındağ Belediye Başkanlığı nın Kurumumuz kayıtlarına 23.10.2003 tarih ve 5151 sayıyla giren başvurusu üzerine hazırlanan 18.11.2003 170 tarihli bilgi notu, Rekabet Kurulu'nun 18.12.2003 tarih ve 03 -78 sayıl ı toplantısında görüşülerek 4054 sayılı Kanun un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Karar gereği yürütülen önaraştırma sonucunda Kurum raportörlerince düzenlenen 26.3.2004 tarih ve 2003 -4-200/Ö.A. -04-K.T. sayılı Önaraştırma Raporu Rekabet Kurulu nun 1.4.2004 tarih ve 04 -23 sayılı toplantısında görüşülerek, 04-23/254 -M sayı ile, WB, UIP ve Özen Film Filmcilik ve Sinemacılık T.A.Ş. (Özen Film) hakkında soruşturma açılmasına karar vermiştir. Rekabet Kurulu nun anılan kararı sonu cunda, 4054 sayılı Kanun un 43/2 . maddesi 180 uyarınca hakkında soruşturma açılan teşebbüsler ve şikayetçiye soruşturma açıldığına dair bildirim yapılmış ve söz konusu bildirime cevaben gönderilen ilk yazılı savunmalar alınmıştır. Soruşturma süreci sonunda h azırlanan SR/04 -17 sayı ve 24.8.2004 tarihli soruşturma raporu Kanun un 45 /1. maddesi uyarınca tüm Kurul üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ edimiş ve aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince taraflardan 30 gün içinde ikinci yazılı savunmaları talep edilmişt ir. Soruşturma raporunun tebliğ edilmesini takiben, hakkında soruşturma yürütülen WB tarafından gönderilen ve 8.10.2004 tarih ve 5606 sayıyla intikal eden yazıda, ikinci savunma için 30 gün ek 190 süre ta lep edilmiş, Kurulu 19.10.2004 tarih ve 0466 sayılı kara rıyla ilgili tarafa 15 gün ek süre tanımıştır. İkinci yazılı savunmanın yasal süre içinde, 7.11.2004 tarihinde Kuruma intikal etmesini takiben Soruşturma Heyeti tarafından hazırlanan, ikinci yazılı savunmaya yönelik ek görüş 3.12.2004 tarihinde WB tarafınd an tebellüğ edilmiştir. WB nin, 8.12.2004 tarihinde Rekabet Kurumu na gönder diği yazı ile son yazılı savunmanın hazırlanması için 30 gün ek süre talep edilmiş, söz konusu talebin Kurul un 9.12.2004 tarih ve 04 -78/1141 -M sayılı Kararıyla kabul edilmesini takiben WB tarafından hazırlanan Ek Görüşe Cevap süresi içinde Kuruma 200 intikal etmiştir. Hakkında soruşturma yürütülen taraflardan WB nin talebi üzerine Kurul un 3.2.2005 tarih ve 05 -07/78 -M sayılı Kararıyla, 23.3.2005 gününde sözlü savunma toplantısı yap ılmasına karar verilmiş, yapılan sözlü savunma toplantısını takiben Rekabet Kurulu, 24.3.2005 tarih ve 05 -18/224 -66 sayı ile nihai kararını vermiştir. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞLERİ : İlgili raporda; 1. Türkiye genelinde filmlerin sinemalara yönelik dağıtımı i lgili pazarında 210 faaliyet gösteren; WB, UIP ve Özen Film sinema salonlarına ödenen hasılat paylaşım oranlarını sabit %50 şeklinde uygulamak suretiyle rekabeti engelleyici, bozucu ya da sınırlayıcı nitelikte hareket ettikleri, bunun da adı geçen üç teşebbüsü n 05-18/224 -66 6arasında var olan rekabeti sınırlama amaçlı bir uyumlu eylemin sonucu oluştuğu yönünde yeterli delil olmadığı, dolayısıyla adı geçen teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun un 4 . maddesinin birinci fıkrası ve özellikle de aynı maddenin (a), WB, UIP ve/veya Öze nfilm in film dağıtımı yaptıkları sinema salonu işletmelerinin bazılarından garanti parası olarak tanımlanan bir ön ödeme 220 talep etmelerinin, eşit durumdaki alıcılar arasında ayrımcılık yapılması amaçlı olmadığı ve bu yönde bir etkinin de oluşmadığı, dola yısıyla adı geçen teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun un 4 . maddesinin birinci fıkrası ve özellikle de aynı maddenin (e), WB, UIP ve/veya Özenfilm in sinema salonları ile aralarında bulunan dikey anlaşmalar vasıtasıyla, dağıtımını yaptıkları filmlerin asgari gösterim sürelerini ve/veya sinemaların hangi salonlarında gösterileceğini tek taraflı olarak belirledikleri iddiasını kanıtlamaya yeterli delil olmadığı, dolayısıyla adı geçen teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun un 4 . maddesinin birinci fıkrası ve özellikle de aynı maddenin (a), 230 WB, UIP ve/veya Özen Film in dağıtımını yaptıkları filmlerin bir paket halinde alınmasını zorunlu tuttukları yönündeki iddiaları destekleyen yeterli bulguya rastlanmadığı, dolayısıyla anılan teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun un 4 üncü maddesinin birinci fıkrası ve özellikle de aynı maddenin (f) ve, UIP ve/veya Özenfilm in sinema salonları ile aralarında bulunan dikey anlaşmalar vasıtasıyla sinemalarca uygulanan bilet ücretlerini belirledikleri ve/veya indirim/promosyon kampanyalarına mü dahale ettikleri iddiasını kanıtlamaya yeterli delil olmadığı, dolayısıyla anılan her iki teşebbüsün de 4054 sayılı Kanun un 4 üncü maddesinin birinci fıkrası ve özellikle de aynı maddenin (a) 240 bendleri kapsamında rekabet ihlali iddialarına yönelik olarak a dı geçen her üç teşebbüs hakkında hukuken bir işlem tesisine yer olmadığı, 2. Türkiye genelinde filmlerin sinemalara yönelik dağıtımı ilgili pazarında 4054 sayılı Kanun un 3 üncü maddesinde tanımlanan şekilde hakim durumda olan WB nin; rakibi durumundaki N ew Films Sinemacılık ve Dış Ticaret A.Ş.nin faaliyetlerini zorlaştırmak amaçlı eylemler gerçekleştirdiği, dolayısıyla ilgili pazardaki hakim durumunu 4054 sayılı Kanun un 6 . maddesinin birinci fıkrası ve özelikle de aynı maddenin (a) bendinde örneklendiril en şekilde kötüye kullandığı iddiasını destekleyecek yeterli kanıt bulunmadığı, 250 film dağıtımı yaptığı sinema salonlarının bazılarından garanti parası olarak tanımlanan bir önödeme talep etmesinin, eşit durumdaki alıcılar arasında ayrımcılık yapılması amaçl ı olmadığı ve bu yönde bir etkinin de oluşmadığı, dolayısıyla adı geçen teşebbüsün ilgili pazardaki hakim durumunu 4054 sayılı Kanun un 6 . maddesinin birinci fıkrası ve özelikle de aynı maddenin (b) bendinde örneklendirilen şekilde kötüye kullanmadığı, bu sebeple WB ile ilgili 4054 sayılı Kanun un 6 . maddesinin (a) ve (b) bentleri kapsamında bir işlem tesisine gerek bulunmadığı, 05-18/224 -66 73. ilgili pazarda hakim durumda bulunan WB nin dağıtımını yaptığı bazı filmlerden önce gösterilecek fragmanları belirlemek 260 suretiyle ilgili pazardaki hakim durumunu 4054 sayılı Kanun un 6 . maddesinin birinci fıkrası ve özelikle de anılan maddenin (c) bendinde örneklendirilen şekilde kötüye kullandığı, sinema salonlarınca uygulanan bilet ücretlerini belirlemek ve/veya denetlemek, bu bed elleri birbirinin rakibi konumundaki sinema salonları arasında eşitlemek şeklinde gerçekleştirdiği eylemler suretiyle bir başka hizmet piyasası olan filmlerin sinemalarda gösterimi pazarındaki rekabet koşullarını bozma amaçlı veya bu etkiyi doğurur tarzd a, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun un 6 . maddesi ve özellikle de aynı maddenin (d) bendinde örneklendirilen şekilde kötüye kullandığı, 270 sinema salonları ile arasında bulunan dikey anlaşmalar vasıtasıyla sinema salonlarınca uygulanan bilet fiyatlarını belirl emek ve/veya müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun un 4 . maddesi ve özellikle de aynı maddenin (a) bendinde yasaklanan faaliyetleri gerçekleştirdiği tespit edilmiş olup; bu ihlalleri gerçekleştiren WB nin 4054 sayılı Kanun un 16 . maddesinin (2004/1 sayılı Tebliğ ile değişik) ikinci fıkrası uyarınca 11.883.182.000 TL den az olmamak üzere bir önceki yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirinin %10 una kadar para cezası ile cezalandırılması gerektiği, 4. Ceza miktarı belirlenirken 4054 sayılı Kanun un 16 . maddesinin dördüncü 280 fıkrası gereği ve takdirleri Rekabet Kurulu nda olmak üzere, WB nin, hakkında yürütülen soruşturmaya ilişkin Rekabet Kurulu nun nihai kararını beklemeden, yaptığı değişiklikler ve düzenlemeler sonucunda ihlale son verdiğinin, WB nin kendisi ile ilgili soruşturma açılması tebligatını 4054 sayılı Kanun un 9 . maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ihlale son verilmesine ilişkin görüş yazısı olarak kabul ettiği ve buna uygun bir biçimde davrandığının, WB nin soruşturma heyeti ile sürdürdüğ ü iyi niyetli işbirliği ve Rapor da yer verilen beyan ve taahhütlerinin, göz önünde bulundurulması gerektiği, 290 5. WB ye film dağıtımı yaptığı sinema salonu işletmeleri ile arasında bulunan dikey anlaşmalara ilişkin bildirimde bulunmaması sebebiyle 4054 sayı lı Kanun un 16 . maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde (2004/1 sayılı Tebliğ ile değişik) öngörülen 2.970.794.000 TL si idari para cezası verilmesi, ayrıca 4054 sayılı Kanun un anılan maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, WB nin yönetim kurulu üyelerinin her birine bildirimde bulunmama cezasının %10 u oranında para cezası uygulanması gerektiği, 6. WB nin ihlal teşkil ettiği belirlenen eylemlerinden kaçınması gerektiğinin 4054 sayılı Kanun un 9 . maddesi uyarınca bildirilmesi gerektiği, 05-18/224 -66 87. Soruşturma safhasında t espit edilen, bazı belediyeler tarafından sinema 300 işletmecilerinin bilet fiyatlarına müdahale edilmesinin ilgili pazarda fiyatların arz-talep dengesi içinde oluşmasına ve sinema işletmecilerinin birbirleriyle rekabet etmesine engel olduğu tespit edilmiş olu p pazarın daha rekabetçi bir yapıya kavuşabilmesini teminen belediyelere sinemaların bilet fiyatlarını tanzim etme yetkisi veren 1580 sayılı Belediyeler Kanunu nda gerekli değişikliklerin yapılması için 4054 sayılı Kanun un Rekabet Kurulu nun görev ve ye tkilerini düzenleyen 27 . maddesinin (g) bendi uyarınca Başbakanlığa görüş bildirilmesinin yerinde olacağı, 8. Soruşturma sürecinde başta WB olmak üzere UIP ve Özen Film in film bilet ücretleri, sinema salonlarınca gerçekleştirilen indirim/promosyon 310 uygulamala rı, filmlerin gösterim süreleri, garanti parası talebinde geçerli olan şartlar, hasılat paylaşım oranları ve dağıtım stratejileri konularında yaptıkları değişiklikler, bundan sonraki dönemde izleyecekleri yöntemler ve taahhütlerin (özellikle de WB, UIP ve Özen Film in iyi niyet beyannamelerinde gösterim süreleri konusunda açıkladıkları değişiklikler kapsamında), sinema filmlerinin dağıtımı ve gösterimi piyasalarındaki rekabet koşulları üzerindeki muhtemel etkilerinin, gelecek dönemlerde denetlenmesi sonuc unda hazırlanacak periyodik raporlar çerçevesinde izlenmesinin ve ayrıca değerlendirilmesinin yerinde olacağı, kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir. 320 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı Genel olarak sinema fi lmi dağıtıcısı teşebbüslerin, sinema salonlarına yönelik dağıtım, DVD ve video dağıtımı ve son olarak televizyonda yayın için dağıtım şeklindeki dört alanda faaliyet gösterdikleri görülmektedir. Bu anlamda sinema filmi eserlerinin ticari amaçlı dağıtımı pa zarı yukarıda değinilen dört dağıtım şeklini de kapsamaktadır. Sektörde faaliyet gösteren WB, UIP, Özen Film ve 330 diğer küçük firmaların tamamı da sinema salonlarda gösterime yönelik dağıtım yapmaktadır. Adı geçen üç teşebbüsün yabancı yapımcı firmalar ile a ralarındaki sözleşmelerin incelenmesinden WB nin yapımcı Warner ile sözleşmesinin DVD ve video dağıtımını da kapsadığı, UIP ve Özen Film in sözleşmelerinin ise sadece sinema gösterim haklarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Televizyonda gösterime yönelik dağıtım her üç teşebbüsün de faaliyet alanında bulunmamaktadır. Filmlerin sinemalarda gösterime yönelik dağıtımı pazarında, birinci vizyon ve ikinci vizyon olarak bir ayrım yapılmaktadır. Buna göre, bazı sinema filmleri, özellikle büyük şehirlerde bulunan sinema salonlarında gösterimden kaldırıldıktan 340 sonra, aynı şehirde yer alan başka sinemalarda ikinci kez gösterime sokulmaktadır. Bu tür sinemalar, daha çok gelir seviyesinin düşük olduğu semt ve şehirlerde yer almakta, filmler büyük sinemalarda gösterimde n çıkınca kullanılmış 05-18/224 -66 9kopyaları dağıtıcılardan temin edip aynı filmi kendi sinemalarında gösterime sokmaktadırlar. Böylelikle, birinci vizyon ve ikinci vizyonda gösterime yönelik dağıtım arasında bir ayrım yapılıp yapılmaması gerektiği, diğer bir deyişle bunların ayrı ürün pazarları olup olmadığının incelenmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Soruşturma taraflarından UIP nin yaptığı savunmada, bir sinemanın bulunduğu lokasyon, perde sayısı, demografik yapı, filmin karakteristiği ve o sırada vizyona 350 giren v eya yakın gelecekte vizyona girecek filmleri dikkate alarak farklı filmleri birinci veya ikinci vizyonda gösterime sokabileceği, aynı sinemanın hem birinci vizyon hem de ikinci vizyon film alabileceği belirtilmektedir. Diğer taraftan Türkiye de faaliyet g österen ve birden fazla sinema salonu işleten bazı büyük sinema zincirleri, sinema salonunun lokasyonu ve hasılat potansiyeline bağlı olarak filmleri birinci veya ikinci vizyonda gösterime alabilmektedir. Yine bir çok sinema işletmecisi filmlerin popülarit esi, yerel halkın beğenisi gibi kriterleri göz önünde bulundurarak bazı filmlerin birinci vizyon diğerlerinin ise ikinci vizyonda gösterime sokulmasını tercih ettiklerini ifade etmektedir. 360 Bütün bu hususların değerlendirilmesi sonucunda, birinci ve ikinc i gösterime yönelik dağıtım arasında, farklı pazarlar olarak değerlendirilmelerini gerektirecek esaslı bir ayrım bulunmadığı, sinemalar için birinci gösterim ve ikinci gösterim arasında ikame olduğundan hareketle ilgili ürün pazarı filmlerin sinemalarda gösterimi amacıyla dağıtımı olarak tespit edilmiştir. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Soruşturma konusu uygulamaları gerçekleştiren teşebbüsler, film bazında değişmekle beraber, Türkiye genelinde faaliyet gösteren sinema salonlarına yönelik dağıtım yapmaktadır . Ancak sinema salonları ülkemizin tüm şehir 370 merkezlerinde bulunmamakta, söz konusu işletmeler özelikle İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Bursa ve Antalya gibi merkezlerde yoğunlaşmaktadır. Bu bağlamda ilk bakışta örneğin sürekli aktif bir sinema salonunun b ulunmadığı Siirt veya Hakkari şehirlerinin ilgili coğrafi pazarda yer almamaları gerektiği düşünülebilir. Ancak halihazırda sinema salonu bulunmayan merkezlerde gelecekte bir sinemanın faaliyete geçmesi halinde Türkiye genelinde geçerli olan rekabet şartla rı bu teşebbüsler için de geçerli olacaktır. Bir başka deyişle Türkiye genelindeki her hangi bir bölgeyi bir diğerinden filmlerin sinemalarda gösterime yönelik dağıtımı pazarındaki rekabet şartları açısından ayırt edilebilir kılan bir özellik bulunmamaktad ır. Bu çerçevede ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti 380 sınırları olarak tespit edilmiştir. 05-18/224 -66 10H.2. Taraflar H.2.1. United International Pictures Filmcilik ve Ticaret Ltd. Şti. UIP, Hollanda yasalarına göre kurulmuş United International Pictures B.V nin (UIP B.V) sinema filmlerinin ülkemizdeki dağıtımı amacı ile kurduğu bir şirkettir. UIP, Paramount ve Universal tarafından üretilen veya dağıtılan filmleri, tarafların aralarında imzaladıkları bir lisans sözleşmesi uyarınca dağıtma konusunda yetkilidir. UIP ayrıca, Bueno Vista tarafında üretilen veya dağıtılan filmleri de UIP B.V ve Bueno Vista arasındaki lisans sözleşmesine uygun olarak dağıtmak konusunda lisans sahibidir. Yukarıda bahsi geçen lisans sözleşmelerinin hiçbiri 390 münhasırlık içermemektedir. Di ğer taraftan UIP Türk yapımı filmlerin dağıtımını da yapmaktadır. UIP Türkiye nin en büyük hissedarı UIP BV dir. Dosya mevcudu bilgilere göre adı geçen şirketin 2003 yılı cirosu 13 milyon 434 bin 703 YTL 62 YKR dir. H.2.2. Warner Bros. Film ve Video Sanay i ve Ticaret A.Ş. WB nin temel faaliyet alanını yabancı yapımcı firmalar olan Warner ve Columbia şirketlerinin filmlerinin Türkiye pazarında sinema salonlarına dağıtımı oluşturmaktadır. WB ayrıca, Türk yapımı film dağıtımı da yapmaktadır. Adı geçen şirket Türkiye genelindeki yaklaşık 300 sinema salonuna film dağıtımı yapmakta, ancak bu sayı dağıtımı yapılan filme göre değişebilmektedir. 400 WB nin %99 hissesini ABD de kurulmuş Warner Bros Entertainment Inc . şirketi elinde bulundurmaktadır. Şirketin 2003 yılı T ürkiye cirosu 15 milyon 243 bin 219 YTL 117 YKR olarak gerçekleşmiştir. H.2.3. Özen Film Filmcilik Sinemacılık T.A.Ş . Özen Film in faaliyet alanını sinema filmi dağıtıcılığı ve sinema salonu işletmeciliği oluşturmaktadır. Özen Film, Amerikan Fox firması ile yaptığı royalty anlaşması çerçevesinde adı geçen firmanın filmlerinin Türkiye deki dağıtımını münhasır olarak gerçekleştirmekte, ayrıca soruşturmaya taraf diğer iki dağıtıcı firma gibi Türk yapımı film dağıtımı yapmaktadır. Özenfilm in 2003 yılı cirosu 13 milyon 925 bin YTL olarak gerçekleşmiştir. 410 H.3. Yapılan Tespitler ve Elde Edilen Deliller H.3.1. Raportörlerin WB şirketi yetkilileri ile yap tıkları görüşmelerde edinilen bilgilere göre WB 2001, 2002 ve 2003 yılları itibar ıyla ortalama %55 pazar payıyla sektördeki en büyük teşebbüstür. WB dağıtımcılık dışında, Özen Film ve Umut Sanat ın aksine, sinema salonu işletmeciği yapmamaktadır. Dağıtım pazarındaki pazar payları itibar ıyla, WB nin ardından UIP ve Özen Film gelmektedir. Yapılan görüşemelerde, sinema filmi dağıtımı pazarının işleyişi konusunda bilgiler edinilmiştir. Buna göre, dağıtıcı firmaların sinema salonu işletmecileri ile çalışmaları temel olarak hasılat paylaşımı (pursantaj) sistemi çerçevesinde 420 05-18/224 -66 11yürümekte, bu sistemde, sinema filmlerind en elde edilen rüsum vergisi ve KDV sonrası hasılat sinema salonları ile dağıtıcılar arasında yarı yarıya paylaşılmaktadır. Diğer taraftan, sektörde faaliyet gösteren tüm dağıtıcı firmalar yukarıda açıklanan sistem çerçevesinde hasılattan %50 pay alma esas ıyla faaliyet göstermektedir. H.3.2. Garanti Parası Uygulamasına İlişkin Tespitler Bir takım sinema işletmeleri tarafından, soruşturmaya taraf dağıtıcıların dağıtımını yaptıkları filmler için garanti parası adı altında bir maktu bedel talep etmelerinin şikayet konusu yapıldığı görülmüştür. Yapılan yerinde incelemeler kapsamında garanti parası uygulamasına ilişkin edinilen belgelere aşağıda yer 430 verilmektedir. H.3.2.1. Hakkında soruşturma yürütülen 3 film dağıtıcısı teşebbüs de, film sağladıkları sinema salonu işletmecilerinden zaman zaman garanti parası olarak tanımlanan bir sabit ücret al maktadır. Yapılan açıklamalara göre bazı sinema salonu işletmecileri, filmlerden elde ettikleri hasılatları kasıtlı olarak düşük göstermekte ya da düşük izleyici say ısı nedeniyle dağıtıcının o filmden beklediği geliri elde edememesine yol açmakta, ya da filmlerin kopya, reklam gibi maliyetlerini karşılayamamakta, bu nedenle dağıtıcı firmalar bu tür dağıtıcılardan garanti parası adı altında bir maktu bedel talep etmekt edir. Garanti parası alınması, hasılattan %50 pay üzerine anlaşılmasını etkilememektedir. 440 H.3.2.2. Raportörlerce y apılan incelemelerde, film dağıtıcılarının sinemalardan talep ettikleri garanti bedellerine ilişin yazışmalar elde edilmiştir. Örneğin WB tarafından 2003 yılı Eylül ayında İstanbul Büyükçekmece de bulunan Favori Sinema Merkezi ne gönderilen faks mesajında 19.12.2003 tarihinde gösterime girecek olan Lord of the Rings filminin garanti miktarının 7500 ABD Doları + KDV olarak belirlendiği, filmin minimum gösterim süresinin 4 hafta olduğu yer almaktadır. Aynı faks mesajında bu film için uygulanacak bilet fiyatı aynı bölgede oynayan diğer bir sinemadan daha düşük olamayacaktır ifadesi yer almaktadır. H.3.2.3. Sine Ankara Sinemaları ndan WB ye gön derilen bir faks mesajında, 25.8.2003 tarihli WB faksında belirtilen Asmalı Konak filmi için 8500 ABD 450 Doları +KDV ve Matrix Revolutions filmi için 7500 ABD Doları +KDV garanti miktarlarının kabul edildiği belirtilmektedir. H.3.2.4. WB tarafından 2003 Te mmuz ve Ağustos aylarında New Films/Avcılar, Ereğli Erdemir AKM, İzmit Özdilek, Kırklareli Cine Plaza, Urfa Emek, Edirne Carmen, Adapazarı Abasıyanık, Mersin Cep ve Aksaray Afra sinemalarına gönderilen faks mesajlarında, Matrix Revolutions ve Asmalı K onak filmleri için talep edilen garanti parası miktarları ve gösterim süreleri yer almaktadır. Anılan yazışmaların incelenmesinden WB nin dağıtım yaptığı tüm sinema salonu işletmelerinden aynı miktarlarda garanti parası (7500 ABD Doları +KDV, 8500 ABD Do ları+KDV) talep ettiği anlaşılmaktadır. 460 H.3.2. 5. WB tarafından 2002 Haziran ayında New Films/Avcılar, Bağcılar Site ve Şişli Atlantis sinemalarına gönderilen faks mesajları ile cevabi yazıların 05-18/224 -66 12incelenmesinden WB nin dağıtımını yaptığı Spider Man 1 film inde aynı miktarda (3500 ABD Doları +KDV) garanti parası talep ettiği anlaşılmaktadır. H.3.2. 6. WB tarafından 24 ve 28 Temmuz 2003 tarihlerinde Bakırköy 74 ve Bakırköy İncirli sinemalarına gönderilen Eylül -Ekim 2003 Programları başlıklı faks mesajlarında dağıtımı planlanan 6 film için talep edilen garanti parası ve gösterim süreleri düzenlenmektedir. Faks mesajlarının incelenmesinden garanti parası miktarlarının her iki sinema için de eşit olduğu anlaşılmaktadır. Her iki faks mesajında da sinema salonu işletmeleri dağıtımı yapılan filmleri bir paket halinde 470 almaya zorlanmamaktadır. H.3.2. 7. WB nin ilk yazılı savunması ekinde adı geçen firma ile Edirne Carmen, Bayrampaşa Cinebay ve Büyükçekmece Favori sinemaları arasında Matrix Revolutions filminin gar anti parası miktarında indirim yapılmasına ilişkin yazışma ve fatura örnekleri bulunmaktadır. Yapılan inceleme neticesinde adı geçen film için önceden talep edilen 10 .500.000.000 TL. garanti parasının WB tarafından 7.000.000.000 TL ye indirildiği anlaşılmı ştır. H.3.2. 8. WB nin ilk yazılı savunması ekinde anılan firma ile Bakırköy 74, Bağcılar Site ve Denizli AFM sinemaları arasında Mustafa Hakkında Herşey filminin garanti parası miktarında indirim yapılmasına ilişkin yazışma ve fatura örnekleri 480 bulunmakt adır. Yapılan inceleme neticesinde adı geçen film için önceden talep edilen 4 .550.000.000 TL. garanti parasının WB tarafından 2 .600.000.000 TL. sine indirildiği anlaşılmıştır. H.3.2.9. WB tarafından dağıtımı yapılan Vizontele Tuuba filminde n talep edilen 8500 ABD Doları garanti parası miktarı ile oluşan sinema salonu hasılatlarının karşılaştırıldığı tabloda Türkiye genelindeki 67 sinema salonu işletmesine ilişkin veriler bulunmaktadır. Anılan tablonun incelenmesinden tüm sinema salonu işletmelerinin hasıl at payları ile garanti parası miktarını karşıladıkları anlaşılmaktadır. 490 H.3.3. WB nin Bilet Fiyatlarına Müdahale Etmesine İlişkin Tespitler H.3.3.1. WB yetkilileri tarafından , sinema filmi bilet ücretlerinin birbirlerine yakın yerlerde ve aynı kalitedeki sinema salonları arasında farklılaşmaması gerektiği ilkesini benimsediklerini, bu yönde bir farklılaşmaya izin vermeleri halinde bizzat kendi elleriyle müşterileri konumunda bulunan sinema salonu işletmecileri arasında haksız rekabete yol açabilecekleri e ndişesinden hareket ettiklerini bu sebeple geçmişte belirli bazı sinema salonu işletmecilerini bilet fiyatları konusunda uyardıklarını belirt ilmiştir. 05-18/224 -66 13H.3.3.2. WB firmasının merkezinde ve bir takım sinema işletmelerinde yapılan 500 yerinde incelemelerde, adı g eçen firmanın sinemaların uyguladıkları bilet fiyatlarına rekabeti bozucu bir şekilde müdahale ettiğine dair net ifadeler içeren belgelere rastlanmıştır. Buna göre; 22.4.2003 tarihinde Batı Sinemaları ndan WB ye gönderilen faks mesajında aynen aşağıdaki if adeler yer almaktadır: Ayrıca 18.4.2003 de belediyeye başvurarak Sine Ankara bilet fiyatlarını sizinde isteğiniz üzerine zamlandırmaya çalıştık ve tam bilet fiyatı 4.000.000 TL, talebe bilet fiyatı 3.500.000 TL, ve halk matinesi bilet fiyatları 3.000.0 00 TL fiyatlandırılarak 21.04.2003 itibaren geçerli olmak üzere uygulanmaya başlanmıştır. 510 H.3.3.3. WB Satış Direktörü Yalçın KÜÇÜKÖZCAN tarafından 10.3.2003 tarihinde Tüze Grup Sinemaları Genel Müdürü Ercüment EKŞİ ye gönderilen bir faks mesajında, Öme rçip ve Matrix Reloaded filmlerinde hiçbir indirimli bilet ve promosyon kabul edilmeyeceği belirtilerek, bu filmler için en düşük bilet fiyatının 4.000.000. TL . olabileceği ifade edilmektedir. Söz konusu faks mesajı Tüze Grubu nun Ankara da yer alan si nemaları ile ilgili olup, aynı ifadeleri içeren bir diğer faks mesajı da 11.3.2003 tarihinde Tüze Grup Bursa sinemaları programı ile ilgili olarak gönderilmiştir. H.3.3.4. 3.6.2003 tarihinde Tüze Grup tan WB ye gönderilen bir faks mesajında, Sheraton Açı khava Sineması (Ankara) bilet fiyatının 5.000.000 TL olması 520 konusunda Yalçın KÜÇÜKÖZCAN ın onayı istenmektedir. H.3.3.5. 28.4.2003 tarihinde Yalçın KÜÇÜKÖZCAN tarafından Cinevip Grup (Ankara) Genel Müdürü Volkan PEKTAŞ a gönderilen bir faks mesajında ayne n aşağıdaki ifadelere yer verilmektedir: Tarafımıza gelen ilanlarınızda Haftanın Filmi uygulamasıyla düşük fiyattan bilet sattığınız görülmektedir. Haftanın filmi gibi uygulamalara karşı değiliz, fakat her türlü tarife dışı indirimli uygulamalar için mu tlak surette bizden onay alınması icap etmektedir. H.3.3. 6. Sine Ankara Sinemaları ndan WB ye gönderilen bir faks mesajında adı geçen sinema işletmesinin tam bilet için 5.000.000 TL, öğrenci için ise 4.000.000 530 TL. şeklindeki bilet ücretlerini Altındağ Bel ediyesi ne onaylatabildiği, bunun üzerindeki bilet ücretlerinin Belediye ce halihazırda kabul edilmediği, bu konudaki encümen kararının beklendiği ifade edilmektedir. H.3.3.7. WB tarafından Türkiye genelinde film dağıtımı yaptığı sinema salonlarına gönder ilen Önemli başlıklı faks mesajında, 17.10.2003 tarihinde vizyona giren Asmalı Konak filmine ilişkin uyulması gereken şartlar belirtilmektedir. Söz konusu yazıda, filmin gösterildiği aynı bölge ve şehirler içerisinde bilet fiyatlarının diğer sinemalar ile eşit olması gerektiği, kendilerinin kabul ettiği dışında hiç bir indirimli bilet fiyatı ve promosyon kabul edilmeyeceği, filmin ilk iki haftasında hiç bir indirimli gösterim kabul edilmeyeceği yer almakta ve ayrıca toplu gösterim için 540 05-18/224 -66 14uygulanacak bilet fiyatının, tam bilet fiyatının maksimum %25 altında ve 4.000.000 TL den az olmaması gerektiği belirtilmektedir. H.3.3.8. WB tarafından Türkiye genelinde film dağıtımı yaptığı sinema salonlarına gönderilen faks mesajında 23.1.2003 tarihinde vizyona giren Vizontele Tuuba filmine ilişkin uyulması gereken şartlar belirtilmektedir. Yazıda, filmin gösterildiği aynı bölge ve şehirler içerisinde bilet fiyatlarının diğer sinemalarla eşit olması gerektiği, Türkiye genelinde uygulanabilecek en düşük bilet fiyatı 4 .000.000 TL, ortalama bilet fiyatının 4.500.000 ise TL nin altında olmaması gerektiği yer almaktadır. Aynı zamanda, gösterimin ilk iki haftasında indirimli gösterim kabul edilmeyeceğinin bildirildiği yazıda, Warner Bros. 550 tarafından kabul edilmiş tarifeleri n dışında hiç bir indirimli bilet fiyatının kabul edilmeyeceğinin de altı çizilmektedir. H.3.3. 9. WB nin Türkiye genelinde film dağıtımı yaptığı sinema salonlarına gönderdiği faks mesajında, 5.11.2003 tarihinde gösterime giren Matrix Revolutions filmine ilişkin uyulması gereken şartlar belirtilmektedir. Söz konusu yazıda özetle; filmin gösterildiği aynı bölge ve şehirdeki sinema salonlarında bilet fiyatlarının eşit olması ve bilet ücretlerinin WB tarafından onaylanması gerektiği, ayrıca, herhangi bir ind irimin veya promosyonun kabul edilmeyeceği ifade edilmektedir. H.3.3.10. WB nin Türkiye genelinde film dağıtımı yaptığı sinema salonlarına 560 gönderdiği faks mesajında 21.12.2001 tarihinde vizyona giren Lord of the Rings , 11.1.2002 tarihinde vizyona giren Son ve 1.2.2002 tarihinde vizyona giren Harry Potter filmlerinin gösterim şartları yer almaktadır. Mesajda, söz konusu filmlerin ilk 2 haftalarında mutlaka en büyük salonda oynatılması, ilk iki hafta hiç bir şekilde davetli kabul edilmemesi ve WB ye bilgi verilmeden hiç bir promosyon çalışması yapılmaması gerektiği belirtilmekte ve yazının devamında Özellikle bilet fiyatlarını aşağı çekecek hiç bir çalışma tarafımızdan kabul edilmeyecektir. İfadesine yer verilmektedir . H.3.3.11. 10.3.2003 tarihinde WB Satış Direktörü Yalçın Küçüközcan tarafından Kayseri Kasseria Sineması na gönderilen faks mesajında, bir süre sonra 570 gösterime girecek bir Matx Reloaded filmi için 7500 ABD Doları + KDV garanti bedeli talep edilmekte, Onay Sineması nın da filmi aynı şa rtlarla filmi göstereceği bildirilmekte ve anılan sinemanın bilet fiyatlarının 4.000.000 - 5.000.000 TL olacağı bildirilerek Kasseria sinemasının bu şartları kabul etmesi halinde filmi oynatabileceği bildirilmektedir. H.3.3.12. Akabinde, 14.3.2003 tarihind e, WB Satış Direktörü Yalçın Küçüközcan tarafından Kayseri Onay Sineması na gönderilen faks mesajında, Matrix Reloaded filmini adı geçen sinemanın 7500 ABD Doları +KDV garantili pursantaj sistemi ile gösterime sokabileceği belirtilmektedir. Devamında Kays eri Kasseria Sineması nın da aynı şartlarla film gösterebileceğinin bildirildiği yazıda, bilet 580 fiyatlarının 4.000.000 - 5.000.000 TL . olması gerektiği de vurgulanmaktadır. H.3.3.13. 11.3.2003 tarihinde WB tarafından Mersin Metro Sineması yetkilisi Mehmet ÜNALAN a gönderilen faks mesajında gösterime girecek olan Ömerçip ve Matrix Reloaded filmlerinde hiçbir indirimli bilet ve promosyon kabul edilmeyeceği belirtilerek, bu filmler için en düşük indirimli biletin 4.000.000 TL . olabileceği ifade edilmektedi r. 05-18/224 -66 15H.3.3.14. 23.2.2004 tarihinde Mersin Beymen Sineması ndan WB ye gönderilen faks mesajında adı geçen sinema salonu işletmecisi, Yüzüklerin Efendisi filminin hafta içi günlerdeki bilet fiyatlarının 5.000.000 TL, hafta sonları ise öğrenci için 6.000.000 TL, tam bilet için de 7.000.000 TL olarak belirlenmesi 590 konusunda WB yetkililerinin onayını istemektedir. Aynı faks mesajında WB yetkilisinin 24.2.2004 tarihli onayı da yer almaktadır. H.3.3.15. 28.3.2003 tarihinde Mersin Metro Sineması yetkilisi Mehmet ÜNA LAN tarafından WB ye gönderilen faks mesajında adı geçen sinema salonunda bilet fiyatlarının tam 6.000.000 TL, öğrenci 5.000.000 TL ve salı -perşembe günleri arasında 4.250.000 TL olarak belirlendiği ifade edilmektedir. Yazının devamında aynen aşağıdaki ifa deler bulunmaktadır: Sizden ricam beraber oynadığımız sinemanın rakamlarının bu fiyatlara çekilmesine yardımcı olmanızdır. H.3.3.16. 8.10.2003 tarihinde WB tarafından Sine -Ankara Sineması Genel 600 Müdürü Can GÜRER e gönderilen faks mesajında WB tarafından d aha önce bildirilen, filmin gösterildiği aynı bölge ve şehirler içerisinde bilet fiyatları nın diğer sinemalarla eşit olması şartına rağmen, söz konusu sinemanın bilet fiyatlarını 4.000.000 TL. ve 3 .500.000 TL olarak belirlediği bildirilmekte ve sinemadan b ilet fiyatlarını tekrar düzenlemesi talep edilmektedir. Bu yazıya sinema işletmesi tarafından verilen cevapta, söz konusu sinemanın yer aldığı semtteki gelir seviyesinin düşük olduğu ve bilet fiyatlarının yüksek seviyelerde tutulmasının müşteri kaybına ne den olduğu bildirilmekte, yazının devamında da Ankara da faaliyet gösteren diğer bir takım sinemaların bilet fiyatlarının da WB tarafından belirlenen fiyattan farklı olduğu vurgulanmaktadır. 610 Son olarak WB tarafından verilen cevapta, en düşük bilet fiyatın ın tam bilette 6.000.000 TL, indirimli bilette ise 5 .000.000 TL . olduğu ifade edilmektedir. H.3.3.17. 16.1.2004 tarihinde Karabük Yenişehir Sineması yetkilisi Adnan ÇEBİ tarafından WB ye gönderilen faks mesajında Safranbolu Atamerkez Sineması nın Vizonte le Tuuba filmi için bilet fiyatını 2.000.000 TL. ye indirdiği belirtilerek, bu şartlarda filmi gösterime almalarının mümkün olmadığı belirtilmektedir. 16.1.2004 tarihinde yukarıda yer verilen mesaja cevaben WB tarafından gönderilen yazıda, Safranbolu Atam erkez Sineması nın geçmişte herhangi bir WB filmi biletini 2.000.000 TL . fiyatla satmadığı belirtilerek , devamında söz konusu film için minimum bilet fiyatının 4.500.000 TL . olduğu ve bunun altında 620 bilet fiyatı kabul edilmeyeceği vurgulanmaktadır. H.3.3.1 8. 9.3.2004 tarihinde yapılan görüşmede, Sine Ankara sinema sının bir yetkilisi, WB den aldıkları filmlerin bilet fiyatları, gösterim süreleri, filmlerden önce gösterime sokulacak reklamlar ve diğer gösterim şartlarının WB tarafından tek taraflı olarak beli rlendiğini belirtmiş, bu şartları kabul etmemeleri durumunda söz konusu dağıtıcıdan film temin etmekte zorluk çekebileceklerini, bunun ise faaliyetlerini sonlandırma anlamına geleceğini bildirmiştir. 05-18/224 -66 16H.3.3.1 9. 15.11.2002 tarihinde WB tarafından Tüze Grup a gönderilen bir faks mesajında, söz konusu grubun işlettiği Ankara Armada Sinemaları nda 11 -14 Kasım tarihleri arasında tüm seanslarda indirimli fiyat uygulandığı belirtilerek 630 devamında, indirim uygulamaları için WB den izin alınması gerektiği belirtilmek tedir. H.3.3.20 . WB t arafından Tüze Grup a gönderilen 1.1.2003 tarihli bir faks mesajında, söz konusu grup tarafından yakın zamanda girişilen ve bedava bilet dağıtılan bir pr omosyondan bahsedilmekte ve hiç bir zaman indirimli bilet satılmaması gerektiği ha tırlatılmaktadır. H.3.3.2 1. WB tarafından Tüze Grup a ve Yüzüklerin Efendisi: İki Kule filminin dağıtımını yaptığı diğer sinema salonlarına gönderilen bir faks mesajında bilet fiyatları, toplu indirim ve diğer promosyon çalışmaları, misafir sayıları, ek seanslar, korsan yayınlara karşı güvenlik önlemleri ve filmden önce gösterilecek 640 fragmanlara ilişkin WB nin uyarı ve şartlarının sağlanmasının yanısıra, adı geçen filmin ilk iki haftasında mutlak surette en büyük salonda gösterilmesi şartı da yer almaktad ır. H.3.3.22 . 2.10.2003 tarihinde WB tarafından Bursa da faaliyet gösteren Megapol, Prestige ve Burç sinemalarına gönderilen bilet fiyatları konulu faks mesajında, aynı bölge ve şehir içerisinde bilet fiyatlarının eşit olması gerektiği ve halk günü bilet fiyatının 5.000.000 TL ye çekilmesi talep edilmektedir. H.3.3.22 . 29.4.2003 tarihinde WB tarafından Tüze Grup ve Matrix Reloaded filminin gösterime girdiği Türkiye genelindeki sinema salonlarına gönderilen faks mesajında en düşük indirimli bilet fiyatın ın 4.000.000 TL olması talep 650 edilmektedir. H.3.3. 23. AFM tarafından 2002 yılında, sinekolik adı altında, üyelerine standart bilet fiyatlarından daha düşük fiyatlarla film seyretme imkanı sağlayan bir proje başlatılmıştır. Bu proje dahilinde sinekolik adı verilen karta, kart hamili tarafından aylık olarak para yüklenmekte ve bunun karşılığında kart sahibi o ay için istediği sayıda film seyredebilmektedir. AFM nin konuya ilişkin yazısında projenin ilk olarak anılan şirketin Bursa daki sinemalarında denend iği ve bu sinemaya gelen seyirci sayısında bir artış sağladığı belirtilmektedir. Kart sahipleri ayda 15.000.000 TL ödeyerek istedikleri kadar film seyredebilmekte, bununla birlikte projenin deneme aşamasında kart 660 hamillerinin ayda ortalama 6 kere sinemaya gelmesinden dolayı firma başına ücret yaklaşık 2.000.000 TL olarak gerçekleşmektedir. AFM, bu fiyatın Bursa daki en ucuz bilet fiyatı na eşit olduğunu dağıtıcı firmalara gönderdiği tanıtıcı yazılarda açıklamakta ve miktarın zamanla daha artacağını bildirmek tedir. Kartta kullanılan teknoloji sayesinde kart sahibinin hangi zamanda hangi filme gittiği takip edilebilmekte, bu da promosyon çalışmalarında dağıtıcıların en büyük endişesini oluşturan seyircinin hangi dağıtıcıya ait filme gittiği, dolayısıyla hangi d ağıtıcının hasılattan pay alacağını açıklığa kavuşturmaktadır. Ancak sinekolik sistemi çerçevesinde abone olan müşterilerden tahsil edilen ön ödemelerden dağıtım 05-18/224 -66 17firmalarına pay aktarılmamakta, sistem uyarınca satılan indirimli biletlerin maliyeti 670 ise dağı tıcı ve sinema arasında paylaşılmaktadır. AFM, UIP ve WB arasında yapılan görüşmeler sonucunda dağıtıcı firmalar kart uygulamasını kabul etmemiş ve proje hayata geçirilememiştir. H.3.3.24 . 4.6.2004 tarihinde yapılan görüşmede Bakırköy 74 sinema sının bir yetkilisi sinema salonu işletmelerinin dağıtım firmalarına karşı bir pazarlık güçlerinin olmadığını belirterek; filmlerin gösterim süreleri, uygulanan bilet fiyatları ve gösterime ilişkin diğer koşulların dağıtım firmalarınca tespit edildiğini ifade etmiştir . H.3.4. WB nin Pursantaj Arttırma Çabalarıyla İlgili Tespitler 680 H.3.4.1. Raportörler 27.2.2004 tarihinde Beşiktaş Kültür Merkezi Ltd. Şti. (BKM) şirketinde genel müdür Necati AKPINAR ve BKM Film genel koordinatörü Ali Hakan KETE ile görüşmüş lerdir . Edin ilen bilgilere göre BKM, Vizontele Tuuba filminin dağıtımı aşamasında çekim maliyetlerinin çok yüksek olması sebebiyle dağıtıcı firma WB vasıtasıyla sinema salonu işletmeleriyle hasılattan %52,5 pay alabilmek için anlaşmaya çalışmıştır. WB den BKM yetkil ilerine verilen bilgilere göre Türkiye genelindeki salonların büyük çoğunluğu bu talebi kabul etmiş, ancak özellikle kurumsal nitelikte olan diğer sinemaların karşı çıkması sebebiyle uygulamadan vazgeçilmiştir. 690 Adı geçen şirket yetkilileri yapımcı olarak Vizontele Tuuba filmini bizzat kendilerinin dağıtmayı düşünmediklerini, çünkü dağıtım işinin ayrı bir iş kolu olduğunu belirterek devamında, Vizontele Tuuba nın dağıtımı öncesinde WB ve UIP den teklifler aldıklarını, tekliflerin değerlendirilmesi sonuc unda WB ile filmlerinin Türkiye de sadece sinema salonlarına dağıtımı amaçlı münhasır bir anlaşma imzaladıklarını ifade etmişlerdir. BKM yöneticilerine göre, dağıtıcı firmalarca belirlenen minimum gösterim süresi ve filmin gösterimine ilişkin diğer şart/uy gulamalar tamamen kendilerinin dışında gerçekleşmekte, bu konularda dağıtıcı firma gerekli gördüğü takdirde yapımcı firmayı bilgilendirmektedir. 700 H.3.4. 2. 11.11.2003 tarihinde WB tarafından Cinevip Grup Genel Müdürü Volkan PEKTAŞ a gönderilen bir faks mesa jında, Vizontele Tuuba filminde dağıtıcı hissesinin % 52.5 olarak belirlendiği ifade edilmektedir.Aynı yazıda, Vizontele Tuuba filmi gösterime girmeden önce Türkiye genelinde tüm sinema salonlarına gönderilen WB Genel Müdürü Haluk KAPLANOĞLU imzalı yazı da, söz konusu fikmin yapmıcısı BKM şirketinin sinema sektörüne sürekli olarak film üretebilmesi ve potansiyeli yüksek fil mlerin desteklenmesi amacı ile Vizontele Tuuba filmi için pursantaj miktarının % 52.5 olarak belirlendiği, belirlenen pursantajı kab ul etmeyen sinemalara program yapılmayacağı bildirilmektedir. 710 05-18/224 -66 18H.3.5. WB nin Dağıtımını Yaptığı Filmlerin Yapımcı Firmalarıyla Olan Hukuki İlişkisi H.3.5.1. WB ile Warner Bros. Distributors LTD (WBD) ve Warner Home Video UK LTD (WHV) arasında 1.1.1991 ta rihinde bir distribütörlük anlaşması imzalanmıştır. Anılan anlaşmanın 2.a. maddesine göre WBD distribütöre Türkiye (ve Kuzey Kıbrıs) genelinde sinema filmlerinin dağıtımı, lisansının verilmesi ve gösterim haklarından oluşan sinema haklarını münhasır ol arak vermiştir. Anlaşmanın 2.h . maddesine göre WB ye, Warner filmlerine ek olarak Disney ve 720 Touchstone tarafından yapımı gerçekleştirilen bazı sinema filmlerine ilişkin olarak sadece sinema hakları tanınmıştır. Yine anlaşmanın 2.i maddesi uyarınca Warne r Bros. a Columbia Pictures Inc., Columbia Tri -Star Film Distributors Inc. ve Weintraub Entertainment Group tarafından yapımı gerçekleştirilen bazı seçilmiş sinema filmlerinin sadece sinema hakları tanınmıştır. Anlaşmanın WBD ye ödenecek Royaltiler ba şlıklı 6. maddesinde WB tarafından bölge genelinde dağıtımı yapılan sinema filmlerinin brüt hasılatlarının Warner ve WB arasında paylaşım esas ve oranları düzenlenmektedir. Buna göre Warner Bros tarafından dağıtımı yapılan anlaşma konusu tüm sinema filmler inin brüt hasılatları birikmeli olarak yıllık temelde hesaplanmaktadır. 730 H.3.5.2. 17.10.2003 tarihinde WB ile sinema filmi yapımcısı ANS şirketi arasında Asmalı Konak filminin Türkiye genelindeki gösterim haklarına ilişkin bir dağıtım anlaşması imzalan mıştır. Anlaşmanın 3.2 maddesinde gösterim hakları , Asmalı Konak filminin giriş ücreti alınmak suretiyle sinema salonlarında seyircilere sergilenme hakkı olarak tanımlanmaktadır. Aynı anlaşmanın 7. maddesine göre yapımcı, filmin pazarlama, reklam ve tanı tım masraflarını karşılamaktadır. Anlaşmanın Warner ın Ücreti Tablosu başlıklı B Ekinde toplam brüt sinema hasılatının yapımcı ve dağıtıcı arasında paylaşım esas ve oranları düzenlenmektedir. H.3.6. WB nin Hakim Durumda Bulunduğuna Dair Tespitler 740 H.3.6.1 . 10.3.2004 tarihinde TÜZE Sinemaları yetkilisiyle görüşme yapılmıştır. Edinilen bilgilere göre söz konusu sinema işletmesi çok sayıda salonu bulunduğundan, büyük film dağıtıcısı firmaların yanı sıra bağımsız film dağıtıcıları ile de çalışabilmektedir. Anc ak özellikle Anadolu da faaliyet gösteren veya bir ya da iki salonu bulunan sinemaların WB veya UIP gibi dağıtıcılar dışındaki firmalar ile çalışmaları mümkün değildir. Şirket yetkilisi bu durumun örneğin, Vizontele Tuuba gibi hasılatının iyi olacağı önc eden belli olan bir filmi dahi yapımcısı BKM nin WB aracılığıyla dağıttırmasından, benzer şekilde Yüzüklerin Efendisi filminin, dağıtım pazarında faaliyet gösteren ve filmin dağıtım haklarına sahip olan Umut Sanat firması tarafından değil, WB tarafından dağıtılmasından da 750 anlaşılabileceğini belirtmiştir. Bu sebeple başta WB olmak üzere UIP ve Özen Film in piyasadaki güçleri geniş film seçeneklerine ve dolayısıyla kuvvetli bir dağıtım ağına sahip olmalarına dayanmaktadır. 05-18/224 -66 19Öte yandan söz konusu yetkili, da ğıtıcı firmalarla, hasılattan pay sistemi bazında çalıştıklarını, sinemacı payının bütün filmler ve sinema salonları için dağıtıcı firmalar tarafından %50 olarak belirlendiğini, %50 hasılat paylaşımı uygulamasının sektörde bir gelenek haline geldiğini ifad e etmiştir. H.3.6.2. 11.3.2004 tarihinde, birden fazla sinema salonu işleten başka bir işletmeciyle (Ankara/Cinevip Grup) görüşme yapılmıştır. Söz konusu yetkili tarafından sunulan bilgilere göre, işlettikleri sinemalarda gösterime giren filmlerin 760 dağıtıc ılara göre dağılımı, Türkiye genelindeki pazar payları ile uyuşmaktadır. Şöyle ki, en çok WB nin, devamında UIP, Özen Film ve mümkün olan durumlarda diğer küçük dağıtıcıların filmleri gösterilmektedir. Anılan şirket yetkilisi özellikle Warner Bros un geniş film seçeneklerinin bulunduğunu, son yıllarda Türk yapımcıların da dağıtım için WB ile çalışmaya başladıklarını, bu durumun da, büyük dağıtıcıların güçlerini arttırdığını ifade etmiştir. H.3.6.3. 1.6.2004 tarihinde, sinema salonu işletmeciliği ve film dağ ıtımı sektörlerinde faaliyet gösteren Avşar Film in bir yetkilisi ile görüşülmüştür. Şirket yetkilisi, dağıtımını yaptıkları filmlerde, gerek gösterim süreleri gerek büyük salon tercihleri gibi konularda sinema salonları ile pazarlık yaptıklarını, bu gibi 770 konularda kendilerinin herhangi bir tek taraflı taleplerinin olamayacağını, olsa da kabul edilmeyeceğini, ancak büyük dağıtıcıların sürekli film akışı sağlayabilmeleri sebebiyle isteklerini kabul ettirebilmelerinin mümkün olduğunu ifade etmiştir. Söz konus u yetkili WB nin pazar payındaki son yıllardaki artışın, UIP ve Özen Film in anlaşmalı oduğu yapımcı firmaların daha az sayıda ve düşük nispeten hasılat getiren filmler üretmesine, buna karşın WB nin film kaynaklarının daha güçlü olmasına bağlamaktadır. H.3.6.4. 1.3.2004 tarihinde, film dağıtımı ve sinema salonu işletmeciliği alanlarında faaliyet gösteren Umut Sanat firması yetkilileri ile bir görüşüme yapılmıştır. Edinilen bilgilere göre söz konusu dağıtıcı, sinema sektörünün 780 yapımcı, dağıtımcı ve sinema salonu işletmeciliği şeklindeki her 3 aşamasında da faaliyet göstermekte, halihazırda sinema salonunu işletmektedir. Adı geçen şirket yetkilileri tarafından, Türkiye dağıtım haklarına sahip oldukları ve çok yüksek hasılat yapan bir filmin dağıtımını, kendi lerinin de dağıtım faaliyetlleri olmasına rağmen, WB ye verdikleri ifade edilmiş, genel olarak hasılat beklentisi yüksek olan ticari filmlerin dağıtımında WB veya UIP gibi dağıtım şirketlerini tercih ettikleri dile getirilmiştir. Sinema yetkilieri tarafınd an verilen bilgilere göre, bir sinema salonu kompleksinin yılda ortalama 30 filmi gösterime sokması gerekmektedir. Bu da sinema salonu işletmelerinin WB veya UIP gibi geniş film seçeneklerine sahip dağıtıcılarla 790 çalışma zorunluluğunu getirmektedir. Örneğin Umut Sanat ın tek başına dağıtıcı olarak yılda getirebileceği sınırlı sayıdaki film ile bu ölçüdeki bir talebi karşılaması mümkün olmayacaktır. Şirket yetkililerine göre, dağıtıcı firmalar yıl içerisinde gösterime sokacakları filmleri bir paket olarak ila n etmekte, sinema salonu işletmelerinin ise bu noktada çok fazla pazarlık güçleri bulunmamaktadır. Bunun temel sebebi kurumsallaşmış zincir sinema salonu işletmelerinin henüz ülkemizde yaygın olmamasıdır. Örneğin %50 sinema salonu payı Avrupa ülkelerinde f ilm veya sinema salonu bazında değişebilmekte, ancak ülkemizde 05-18/224 -66 20alıcı konumundaki sinema salonu işletmecilerinin pazarlık gücü yeterli olmadığından bu konu tartışılmamaktadır. 800 H.3.7. WB nin Filmlerin Gösterim Salonları ve Süreleri ile İlgili Taleplerine İlişkin Tespitler H.3.7. 1. 17.7.2003 tarihinde WB tarafından Tüze Grup sinemalarına gönderilen faks mesajı ve cevabında WB nin Eylül -Ekim, 2003 tarihlerinde dağıtacağı filmler ile gösterim sürelerine ilişkin yazışmalar bulunmaktadır. Yazıların incelenmesind en Tüze Grubun WB filmlerinin bazılarının gösterimini kabul ettiği ve ilk başta önerilen hafta koşullarının değiştirildiği anlaşılmaktadır. H.3.7. 2. WB nin ilk yazılı savunması ekinde Antalya Ak -Sin, İstanbul Shop & 810 Miles, Şaşkınbakkal Beko ve Cinevip Grup sinemalarının 2004 Nisan -Haziran haftalık film ve seans programlarına ilişkin bilgiler bulunmaktadır. Buna göre adı geçen sinema salonu işletmeleri aynı salonlarda, farklı dağıtım firmalarından gelen filmleri ayrı seanslar şeklinde gösterime sunabilmekted ir. H.3.8. WB nin Film Fragman Gösterimleri İle İlgili Taleplerine İlişkin Tespitler H.3.8.1. 13.10.2003 tarihinde WB tarafından Türkiye genelinde film dağıtımı yaptığı sinemalara gönderilen yazıda aşağıda yer verilen ifadeler bulunmaktadır: Asmalı Konak filmi ile aşağıda belirtilen film fragmanlarını oynamanız sadece gelecek filmlere ait ilgiyi arttırmayacak, ayrıca film çeşitliliğini seyirciye sunarak, 820 son zamanlarda azalan seyirci sayımızı tekrar arttırabilmemiz için en önemli fırsatlardan biri olacakt ır. a) Mutlaka g österilmesi gereken fragmanlar; Gizemli Nehir , Matrix Revolutions , Güneşin Gözyaşları , İnşaat , Yüzüklerin Efendisi 3 , Vizontele Tuuba b) Eğer imkanınız var ise gösterilmesi gereken diğer fragmanlar; Matchstick Man , Swat , La Finestra de Fronte , Mona Lisa Smile . Doğal olarak yukarıda belirtilen filmlerden, programları sinemanız için yapılmamış olanların fragmanlarını oynatmanızı talep etmiyoruz. (a) Grubunda belirtilen ve sinemanızda programlanan film fragmanlarının 830 oynamam ası durumunda, fragmanı oynatılmayan filmin programı kesinlikle sinemanız programından çıkartılacaktır. Söz konusu fragmanların tamamı Asmalı Konak filmini göstermiş olduğunuz en büyük salonda ve reklamlardan sonra film başlamadan gösterilmelidir. H.3.8. New Film ile İlgili İddialara İlişkin Tespitler H.3.8.1. 2.4.2004 tarihinde New Film Sinemacılık ve Dış Ticaret A.Ş. (New Film) şirketinde film satış müdürü İskender KARAKİRAZ ve yönetim kurulu üyesi Meno HASON ile görüşülmüştür. Bu görüşmede, söz konusu dağıtıcı firmanın yetkilileri 05-18/224 -66 21tarafından, Amerikan menşeli yapımcı firma New Line firmasının filmlerinin Türkiye dağıtım haklarını münhasır olarak aldıklarını ve bu şekilde Türkiye de 840 faaliyet göstermeye başladıklarını belirtmiştir. ABD de ikamet eden ş irket sahibi aracılığıyla bir takım başarılı filmlerin Türkiye dağıtım haklarını aldıklarını belirten şirket yetkilileri, bu çerçevede Blade 2 filmini Türkiye de gösterime soktuklarını, fakat film hasılat olarak iyi giderken sinema salonları ile gösterim süresine ilişkin anlaşmaları 3 -4 hafta olmasına rağmen WB nin baskıları nedeniyle gösterimden kaldırıldığını, örneğin Altunizade Kapitol sineması ile 3 hafta gösterim anlaşmaları olmasına rağmen film in iyi hasılat yaptığı ikinci haftasında gösterimden çek ildiğini belirtmiş lerdir . Yapılan görüşmede dile getirilen başka bir konu, WB nin geniş film olanakları sayesinde sinemalara sürekli film temin edebildiği ve bu avantajını kullanarak 850 iddialı Türk filmlerinin de dağıtım haklarını elde ettiğidir. Verilen bil gilere göre şirket yetkilileri kişisel ilişkilerine de kullanarak İnşaat filminin dağıtımı için anlaşmaya çalışmışlar fakat yapımcılar WB den izin alınmadıkça bunun mümkün olamayacağını belirtmişlerdir. Dağıtıcı firma yetkilileri, sinema salonu işletmeci lerine %50 den fazla hasılat payı önererek kendi filmlerini pazarlamalarının söz konusu olmadığını, zira WB nin 2-3 ay önceden programını salonlara ilan ettiğini belirtmişlerdir. Diğer taraftan şirket yetkilileri, dağıtımını yaptıkları filmler için ancak W B, UIP ve Özen Film in filmlerinin programlarındaki boşluklarda gösterim imkanı bulabildiklerini, örneğin okulların yarı yıl tatilleri gibi seyirci potansiyelinin yüksek 860 olduğu haftalarda filmlerini gösterime sokmakta güçlük çektiklerini ifade etmişler ve ayrıca WB nin kendilerine karşı baskıcı uygulamalara giriş tiğini belirtmişlerdir. Örnek olarak, WB, New Films tarafından işletilen ve İstanbul/Bakırköy de yer alan sinemaya film vermeyi reddetmiş, buna karşılık bu sinemanın yakınında bulunan başka bir sine maya film vermiştir. Ayrıca şirket yetkileri tarafından verilen bilgiler göre, WB kendilerinden rakiplerine göre daha fazla garanti parası talep etmiş, bunun sonucunda kendileri UIP ile çalışma k durumunda kalmış, ancak bu dağıtıcının filmleri ile sinemanın faaliyetlerine devam etmesi mümkün olmamıştır. H.3.8.2. 5.1.2001 -26.12.2003 tarihleri arasında Türkiye genelinde dağıtımı yapılan sinema filmlerinin vizyona giriş tarihlerinin yer aldığı tabloda her bir filmin 870 hangi firma tarafından dağıtımının yapıldığı yer almaktadır. Anılan tablonun incelenmesinden New Films firmasınca dağıtımı gerçekleştirilen ( 23.8.2002 tarihli Blade2 gibi) filmlerin gösterim tarihlerinde WB tarafından çok sayıda filmin gösterime konulduğu nun tespitine ulaşılamamaktadır. H.3.9. United International Pictures Filmcilik ve Ticaret Limited Şirketi (UIP) 1.3.2004 tarihinde UIP Genel Müdürü Mehmet ÖZDUYGU ile görüşülmüştür. Yapılan görüşmede Mehmet ÖZDUYGU , sinema salonu işletmecileri ile hasılatın paylaşımı esasına dayanan pursantaj sist emi temelinde çalıştıklarını belirterek, kendilerinin hasılattan aldıkları payın %50 olduğunu ifade etmiştir. Edinilen bilgilere göre, UIP nin geçmişte kademeli pursantaj uygulaması bulunmaktadır. 880 Bu sistemde, filmin gösterim süresinin uzamasıyla birlikte sinema işletmecilerinin 05-18/224 -66 22aldıkları hasılat payının yükseldiğini ya da farklı sinema salonlarına farklı hasılat paylaşım oranları uygulanabildiğini belirten Mehmet ÖZDUYGU, kendi bilgisi dahilinde, sinema işletmecisinin hasılat payının %50 nin üzerinde olduğ u bir film dağıtımı örneği olmadığını ifade etmiştir. Dosya mevcudu bilgilere göre UIP, filmin gösterime sokulması ile ilgili maliyetleri çıkaramayacağını düşündüğü sinema salonlarından, garanti parası adı altında maktu bir bedel talep etmekte, garanti pa rası talep edip etmeme kararı verirken sinemaların geçmiş performanslarını göz önünde bulundurmaktadır. Adı geçen şirket yetkilisi, kendilerinin sinema işletmecisinden garanti parası alınıp 890 alınmadığına bakılmaksızın, hiçbir şekilde bilet fiyatlarının beli rlenmesine ve sinema salonlarının promosyon uygulamalarına karışmadıklarını, ancak sinema salonlarının bilet fiyatlarını çok düşürmeleri halinde kendilerinin filmden bekledikleri getiriyi sağlayamayacakları nı, bu durumda ise bir sonraki film dağıtımında ga ranti parası uygulaması gibi bir yöntemle kendilerini korumaya, zarardan kaçınmaya çalışabileceklerini, ifade etmiştir. Mehmet ÖZDUYGU , sinema filmlerinin yapımcıdan dağıtıcılar vasıtasıyla sinema salonu işletmelerine ulaştırılması aşamalarında her bir t eşebbüsün ticari risk üstlendiğini, kendilerinin de bu bağlamda gişe hasılatı garantisi olmayan filmleri 900 getirerek ve bunlara ilişkin dublaj, kopyaların korunması ve dağıtımı ile tanıtım giderleri üstlenerek risk aldıklarını, sinema işletmelerinin riskinin ise sinema salonu, ses ve görüntü sistemleri gibi büyük sabit maliyetlerden kaynaklandığını ifade etmiştir. H.3.10. UIP nin filmlerin gösterim salonları ve süreleri ile ilgili taleplerine ilişkin tespitler H.3.10.1. 26.2.2003 tarihinde UIP tarafından Od eon Cineplex e gönderilen bir faks mesajında UIP nin 2003 Nisan ayı programı, filmlerin gösterim süreleri 910 bulunmaktadır. Faks mesajının alt kısmında filmlerin ilk haftalarında en büyük salon koşulunun arandığı belirtilmiştir. H.3.10.2. 13.1.2003 tarihind e UIP ile Odeon Cineplex arasında yapılan , UIP tarafından dağıtı lan Chicago , The Hours ve Frida filmlerinin gösterim süre ve şartları nı içeren elektronik posta yazışmalarında, UIP nin, sinema salonu işletmecilerine gönderdiği faks mesajlarında sıkça geçen, UIP tarafından dağıtımı yapılan filmlerin gösterimlerinin ilk haftasında büyük sinema kompleksinin en büyük salonunda gösterilmesi şartının pazarlık konusu yapılabildiği görülmektedir. 920 H.3.10.3. 12.11.2003 tarihinde UIP tarafından Ordu Cineworld si nemasına gönderilen bir faks mesajında, gösterime girecek olan Neredesin Firuze filminin adı geçen sinemaya minimum 4 hafta, 6000 ABD Doları +KDV garantili pursantaj koşulu ile verilebileceği belirtilmektedir. 05-18/224 -66 23H.3.10.4. 14.12.2001 tarihinde AFM Sinemalar ı yönetim kurulu başkanı Adnan AKDEMİR tarafından UIP genel müdürü Mehmet ÖZDUYGU ya gönderilen İngilizce faks mesajında adı geçen sinema salonu işletmecisi , UIP nin The Dinosaur filmine ilişkin ilk iki hafta en büyük salonlarda gösterim önerisini 930 değerl endirdiklerini, filmin iyi hasılat yapacağına inanmaları sebebiyle gruplarında bulunan 17 sinemanın en büyük salonlarında oynatılacağını belirterek devamında kendilerinin tüm dağıtıcı firmalar ile hasılatın %50 -50 paylaşımı esası ile çalıştıklarını, bu seb eple karlarını ancak en iyi hasılat yapacak filmleri en büyük salonlarında oynatarak arttıra bileceklerini ifade etmektedir. H.3.10.5. UIP de n edinilen ve Özen Film tarafından 26.12.2001 tarihinde Altunizade Capitol Sineması na gönderilen bir faks mesajınd a, Altunizade Capitol Sineması nın Deli Yürek filmindeki bilet fiyatı ortalamalarının benzer ve aynı bölgedeki sinema salonlarının altında olduğu belirtilerek bu fiyatların yeniden 940 ayarlanması istenmektedir. Faks mesajında bilgi için Yalçın KÜÇÜKÖZCAN - WB, Mehmet ÖZDUYGU - UIP ibaresi bulunmaktadır. H.3.10. 6. AFM sinemaları ile UIP yetkilileri arasında, 31.5.2004 ve 1.6.2005 tarihlerinde UIP nin Temmuz, 2004 de dağıtımını yaptığı Van Helsing filminin gösterim sürelerine ilişkin bir takım e -posta yazışma ları yapılmıştır. Bu yazışmalarda AFM sineması yetkilisi, seyirci sayısı beklenenin altında gerçekleşen Van Helsing filmini bazı sinema salonlarında gösterimden kaldırmayı, bazılarında günlük seans sayısını düşürmeyi talep etmekte, UIP yetkilisi tarafınd an seans azaltma talebi kabul edilmektedir. 950 H.3.10. 7. 14.11.2002 tarihinde UIP ile Bursa Burç sineması arasında yapılan yazışmada UIP nin adı geçen sinemaya önerdiği Ocak 2003 programı film isimleri ve gösterim süreleri ile beraber yer almaktadır. UIP, sö z konusu yazıda gösterime girecek dört film için en büyük salonda gösterilmesi koşulunu getirmekte, sinema yetkilisi ise bunlardan üçünü kabul etmekte, diğer filmi ise ikinci en büyük salonda gösterime sokabileceğini belirtmektedir. H.3.10. 8. AFM sinemala rı ile UIP arasında UIP nin Ekim 2002 programına ilişkin yapılan karşılıklı yazışmalarda adı geçen dağıtıcı firmanın 4 adet filminin gösterim süreleri ve salon koşullarına ilişkin pazarlık yapılmakta, bu pazarlık sonucunda UIP nin ilk önerdiği tekliflerin tarafların karşılıklı anlaşmasıyla büyük 960 ölçüde değiştirilerek kabul edildiği anlaşılmaktadır. H.3.10. 9. Özen Film sinemaları ile UIP arasında UIP nin Kasım, 2003 yılı Aralık ayı film teklifleri üzerine yapılan karşılıklı yazışmaların incelenmesinden UIP nin filmleri için ilk başta önerdiği gösterim süre ve salon koşullarının tarafların pazarlığı sonucunda değiştirilerek kabul edildiği anlaşılmaktadır. H.3.11. Özen Film Filmcilik Sinemacılık T.A.Ş. (Özenfilm) 26.2.2004 tarihinde Özen Film genel müdür yard ımcısı Haluk ÜNSAL ve aynı şirkette dağıtımdan sorumlu müdür olan Adnan M. ŞAPÇI ile görüşülmüştür. Edinilen bilgilere göre Özen Film hem sinema filmi dağıtıcılığı hem de sinema 970 05-18/224 -66 24salonu işletmeciliği yapmaktadır. Anılan şirket , Amerikan Fox firması ile ya ptığı royalty anlaşması çerçevesinde adı geçen firmanın filmlerinin Türkiye deki dağıtımını münhasır olarak gerçekleştirmektedir. Şirket , son olarak Hababam Sınıfı Yeniden filminde olduğu gibi, Türk yapımcılarla da çalışmaktadır. Adı geçen yetkililer d ağıtımını yaptıkları filmlerde hasılattan pay üzerine anlaştıkları için, sinema salonlarından kendilerine gelen satış rakamlarını düzenli raporlarla yapımcı firmalara ilettiklerini, dağıtımını yaptıkları sinema filmlerinin her türlü mülkiyetinin yapımcı fi rmalara ait olduğunu, dağıtıcı firma olarak işlevlerinin yapımcı firma ve nihai kullanıcı durumundaki sinema salonları arasında aracılık yapmak olduğunu, gösterime giren bir filmin reklam, promosyon ve tanıtım 980 giderlerinin yapımcı firmalarca karşılandığını ifade etmişlerdir. Haluk ÜNSAL ve Adnan ŞAPÇI nın verdiği bilgilere göre, Özen Film garanti parasını film dağıtımı yaptığı bütün sinema salonu işletmecilerinden talep etmemekte, bu uygulama daha önceki ticari deneyimlerden dolayı, muhtemel hasılatı ile ilgili şüphelerinin bulunduğu sinema salonlarına karşı dağıtıcı firmaların masraflarının karşılanabilmesi kaygısıyla izledikleri bir yöntemi ifade etmektedir. Kurumsal özellikte, geçmişteki hasılat performansı filmin giderlerini karşılayan ve gişe hasılatı nı doğru bildiren sinema salonlarıyla aralarında bu tür bir uygulama bulunmamaktadır. Dağıtıcı firma olarak Özen Film, sinema salonları ile Pursantaj sistemi (rüsum 990 vergileri düşüldükten sonra oluşan hasılatın sinema salonları ile yarı yarıya paylaşılmas ı) çerçevesinde çalışmaktadır. Edinilen bilgilere göre bu sistem ABD ve Avrupa ülkelerinde de uygulanmakta, bununla birlikte paylaşım oranları ülkeden ülkeye değişiklik gösterebilmektedir. Adı geçen şirket yetkililerine göre pursantaj sistemi ticari risk in sinema salonu işletmecisi, dağıtıcı ve yapımcı teşebbüsler arasında paylaşılmasına yönelik olarak kurulmamıştır. Gösterime giren sinema filmlerinin ülke çapındaki tanıtım ve reklam giderleri yapımcı firmalar tarafından; kopya materyallerinin oluşturulma sı, dublaj, dağıtım v.s. giderler de dağıtıcı firmalar tarafından karşılanmaktadır. Adı geçen yetkililer bir sinema salonu işletmesinin bulunduğu bölgedeki ve aynı 1000 kalitedeki sinemalar ile paralel bilet fiyatları uygulaması gerektiği görüşünü ileri sürmekt edirler. Dağıtıcı firmaların oluşacak olan büyük fiyat farklılıklarına müdahale etmemeleri halinde sinema işletmeleri mağdur duruma düşebilecektir. Bu sebeple rekabet şartlarının sinema salonu işletmecileri arasında eşit olması gerekmektedir. Şirket yetkil ilerine göre, bilet fiyatları arasındaki farklılığın izleyici tercihleri açısından çok da önemli bir etken değildir. Örneğin Şişli bölgesinde Özen Film e ait Movieplex yine aynı bölgede bulunan Kent ve Gazi sinemalarına göre daha yüksek bilet ücretleri uyg ulamasına rağmen seyirci daha çok Movieplex i tercih etmektedir. 1010 05-18/224 -66 25H.3.12. Belediyelerin Sinema Bilet Ücretlerine İlişkin Uygulamaları H.3.12.1. Sinema salonlarınca uygulanan bilet ücretlerinin belirlenmesi ve uygulanması aşamalarında ilgili belediyelerce yürütülen çalışmalar 3.4.1930 tarih ve 1580 sayılı Belediye Kanunu nun1 15/3 maddesinin; Umumun yiyip içmesine, yatıp kalkmasına, taranıp temizlenmesine, eğlenmesine mahsus lokanta, birahane, gazino, kahvehane, kıraathane, meyhane, han, otel, hamam, sin ema, tiyatro, bar, dansing ve emsali yerlerin ve bu mahallerde satılan ve kullanılan şeylerin temizliğine, sıhhiliğine ve sağlamlığına dikkat etmek ve kanun ve talimatname mucibinde bu gibi yerlerin 1020 işletilmeleri için gece ve gündüz açık kalmalarına ve inz ibati sebeplere nazaran zabıtaca verilecek ruhsat üzerine sınıflarına ve tarifelerine göre bunlar için ruhsatname vermek ve açık ve kapalı bulunacağı saatleri mahalli en büyük mülkiye amirinin de muvaffakatı alındıktan sonra tayin eylemek, ücret tarifeleri ni tanzim ve tasdik etmek, şeklindeki hükmüne dayanmaktadır. Gerek önaraştırma gerekse de soruşturma aşmalarında edinilen bilgilere göre, ülkemiz genelindeki Belediyelerin bazıları 1580 sayılı Kanun un yukarıda yer verilen maddesinde yer alan hükmü, sin ema salonu işletmelerinin ticari karar ve eylemlerinde serbestçe karar verebilmelerini teminen sadece sinema bilet fiyatlarını onaylamak şeklinde uygulamakta, diğer 1030 bir kısım Belediyeler ise görev alanlarında bulunan sinema salonu işletmelerinden gelen tar ife artışı taleplerine yönelik değerlendirme ve düzenleme yapmaktadır. Ayrıca WB nin ilk yazılı savunmasında özellikle Ankara ve İzmir de bulunan bazı ilçe belediyelerinin bölgeleri sınırlarında faaliyet gösteren sinema salonlarınca uygulanan bilet ücretle rine aktif bir biçimde müdahale ettikleri, bu sebeple bu bölgelerde bulunan sinemaların bilet fiyatları konusunda serbest olmadıkları, dolayısıyla WB nin bilet ücretlerine müdahale etmesinin pratikte anlamlı olmadığı öne sürülmektedir. Bu çerçevede yürütül en soruşturma kapsamında aşağıda yer verilen sorular İstanbul, Ankara ve İzmir de bulunan bir ksım ilçe belediyelerine gönderilmiştir. 1040 - 1580 sayılı Kanun un 15/3 maddesindeki hüküm, sinema salonu işletmelerince tarafınıza bildirilen bilet tarifeleri husu sunda ne şekilde uygulanmaktadır? Bu bağlamda Belediyenize bildirilen bilet ücreti tarifelerini onaylamak dışında, örneğin söz konusu bedelleri düzenlemek gibi, işlemler yapılmakta mıdır? - Belediyenizce onaylanan bilet tarifeleri sinema salonu işletmeler inin uygulayabileceği azami ücretleri mi oluşturmaktadır? Buna göre, sinema salonlarının bilet fiyatları konusunda indirim yapabilmeleri mümkün müdür? 1050 - Bölgenizde faaliyet gösteren sinema salonu işletmelerinden kendilerine film temin eden dağıtıcı şirket ler aleyhine her hangi bir şikayet Belediyenize iletilmiş midir? Özelikle sinema salonu işletmelerinden bilet ücretlerinin arttırılması konusunda dağıtıcı firmalarca kendilerine baskı yapıldığına dönük bir şik ayet tarafınıza yapılmış mıdır? 1 Söz konusu kanun, 7.10.2004 tarih ve 5272 sayılı Belediye Kanunu ile yürürlükten kaldırılmıştır. 05-18/224 -66 26 - Bilet tarife leri ve sinema salonu işletmeleri ile ilgili diğer konularda aynı şehirde görev yapan Belediyeler arasında koordineli bir çalışma yürütülmekte midir? H.3.12.2. İstanbul un Üsküdar, Kadıköy, Beyoğlu, Beşiktaş, Bakırköy ve Şişli Belediyeleri nden gelen cevab i yazılarda adı geçen ilçe belediyelerinin bilet 1060 ücretlerine ilişkin her hangi bir düzenleme yapmadıkları sadece tasdik ettikleri, tasdik edilen bilet ücretlerinin azami bedeller olduğu dolayısıyla sinema salonlarının indirim yapabilecekleri ifade edilmekt edir. Ayrıca anılan yazılarda İstanbul da bulunan diğer belediyeler ile koordineli bir çalışma yürütülmediği, adı geçen belediyelere intikal etmiş her hangi bir şikayet bulunmadığı bilgisi yer almaktadır. H.3.12.3. İzmir de yer alan Karşıyaka, Konak ve Çiğ li Belediyeleri nin cevabi yazılarının incelenmesinden, 4.2.2003 tarihinden itibaren bilet fiyatlarının Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu tarafından (TESK e bağlı İzmir Fotoğrafçılar Odası) tespit edildiği, bu sebeple adı geçen belediyelerin bil et 1070 fiyatlarının belirlenmesinde müdahil olmadıkları, dağıtım firmaları hakkında kendilerine intikal etmiş her hangi bir şikayet bulunmadığı anlaşılmaktadır. H.3.12.4. İzmir de yer alan Balçova Belediye Başkanlığı nın cevabi yazısında; sinema salonu işletme lerinin fiyat tarifelerinin belediye encümenince tanzim ve tasdik edildiği, onaylanan bilet ücretlerinin azami bedeller olduğu dolayısıyla sinema salonlarının indirim yapabilecekleri ifade edilmektedir. Ayrıca anılan yazıda İzmir de bulunan diğer belediyel er ile koordineli bir çalışma yürütülmediği, kendilerine intikal etmiş her hangi bir şikayet bulunmadığı bilgisi yer almaktadır. H.3.12.5. Ankara da yer alan Çankaya Belediyesi nin cevabi yazısının incelenmesi neticesinde, adı geçen belediyenin ilçe sınırl arı dahilinde bulunan 1080 sinema salonu işletmelerinin uyguladığı bilet ücretlerini tespit ettiği, onaylanan bilet tarifelerinin azami bedeller olduğu ve sinemala rın indirim yapabileceği, halk günü uygulamasının da bu amaca hizmet ettiği ifade edilmektedir. Cevap yazısının ekinde, Çankaya ilçesi sınırları içerisinde faaliyet gösteren Tüze Grup, Kavaklıdere, Mithatpaşa ve Kızılırmak sinemalarının 9.10.2003 tarihinde tarife artışı talebi ile Belediye ye yaptıkları başvuru ve buna ilişkin 17.11.2003 tarihli encümen kararı bulunmaktadır. H.3.12.6. Ankara da yer alan Yenimahalle Belediyesi nin cevap yazısında bilet ücretlerinin ilgili sinemaların talepleri doğrultusunda, belediye encümenince tasdik edildiği, onaylanan fiyat tarifelerinin azami ücretler olduğu, si nemaların bu 1090 bedellerin altında satış yapabilecekleri ifade edilmektedir. H.3.13. Sinemalarla Yapılan Anket Çalışmaları Soruşturma çerçevesinde, sinema işletmelerinin sorunlarını saptamak amacıyla anket formunda kapsamlı bir bilgi isteme yazısı hazırlanara k Türkiye nin birçok ilindeki sinema salonlarına gönderilmiştir. Ankette, münhasırlık, bilet fiyatları, gösterim süresi, garanti parası ve sinema salonlarının ticari riskleri başlıkları altında sorular sorulmuştur. 05-18/224 -66 27H.3.13.1. AFM Sinemaları nın cevabi yazı sı: AFM sinemaları , birçok ilde toplam 72 salon ve 12.100 koltukla faaliyet gösteren Türkiye nin en önemli kurumsal sinema zincirlerinden biridir. AFM Soruşturma 1100 Heyeti tarafından gönderilen ankete cevaben 10 sayfalık, Türkiye Sinema Endüstrisinde Rekabe tin Korunması ile İlgili Rapor başlıklı bir rapor hazırlayıp Kuruma intikal ettirmiştir. Anılan raporda özetle aşağıda yer verilen hususlar aktarılmaktadır. - Dağıtıcılar, uygulanmak istenen bir takım promosyon faaliyetlerine , indirim kampanyalarına ve t oplu gösterimlerden indirim uygulanmasına izin vermemektedir. - Garanti paralarının belirlenmesinde filmin kopya ve diğer maliyetlerinden ziyade, beklenen gelir unsuru dikkate alınmaktadır. Bir sinemadan garanti parası talep edildiği durumlarda bile, sinem anın bilet fiyatına ve seans sayısına 1110 karışılabilmektedir. Hasılat pek çok durumda garanti paralarının altında kalmakta ve sinema işletmecisi zarar etmektedir. - Sinema işletmeciliği riskli bir iş alanıdır. AFM bazı sinemalarında koltuk başına 1000 ABD Dol arı yatırım yapmış olup, zaman zaman gelirlerin bu yatırımı çıkaramaması nedeniyle zarar ed ilmektedir. - Dağıtıcı firmalar, AFM nin Anadolu da büyüme stratejileri karşısında, sizin büyümenize izin vermektense alternatiflerimizin oluşmasını tercih ederiz rakiplerinize destek vereceğiz den ilmektedir . H.3.13.2. Mars Entertainme nt Group (Cinebonus Sinemaları) Anılan şirket in yetkilileri tarafından şu hususlar dile getirilm iştir: 1120 - Zaman zaman film dağıtıcıları bilet fiyatlarının belirli bir seviyenin altına düşmemesi için yazılar geçmekle birlikte istenen bilet fiyatları Cinebonus tarafından uygulanan fiyatların zaten altında kalmaktadır. - Dağıtıcılar genel olarak haber verilmesi kaydıyla promosyon faaliyetlerine izin vermektedirler. H.3.13.3. Odeon Cinepl ex WB, geçmişte toplu satış ve promosyon fiyatlarına müdahale etmiş ve asgari dağıtıcı hissesi talep etme veya film vermeme tehdidinde bulunmuştur. Odeon un Gima T.A.Ş. ile yaptığı ve asgari 5000 bi let satışını kapsayan mutabakat çerçevesinde satılan indir imli toplu satış biletleri WB tarafından kabul 1130 edilmemiştir. Yine Card Finans müşterilerine yönelik indirimli bilet satışları da WB tarafından reddedilmiştir . 05-18/224 -66 28 H.3.13.4. Tepe Cinemaxx Tepe Cinemaxx ın bilet fiyatlarının zaten şehir ortalamasının üstünde olması nedeniyle dağıtıcılar tarafından bu konuda bir baskı uygulanmamıştır. Ancak hayata geçirilmek istenen bir takım indirimler dağıtıcı firmalar tarafından kabul edilmemektedir. Promosyon faaliyetleri gündeme geldiğinde, dağıtıcılar tarafından, sineman ın payından indirim yapması talep edilmektedir. Film sektöründe riski yapımcılar ve sinema salonları üstlenmektedir. Yapımcılar 1140 büyük paralar harcayarak ürettikleri filmlerin başarılı olmaması, sinema salonları ise sabit giderlerini bile karşılayacak dere cede iş yapamamak riskleriyle karşı karşıyadırlar. Tepe Cinemaxx modern bir sinema kompleksinde koltuk başına yapım maliyetlerinin 1500 -2000 ABD Doları na ulaştığını ifade etmektedir. H.3.13.5. Anket ile İlgili Genel Değerlendirme . Anket toplam 33 sinema işletmecisi tarafından yanıtlanmıştır. İlk olarak, sadece 6 sinema, bir dağıtıcı ile münhasır olarak çalıştığını ifade etmiştir. Bunlardan 5 i WB ile, 1 i ise Özen Film ile münhasır olarak çalışmış veya çalışmaktadır. Genel olarak kurumsal sinemaların dağ ıtıcıların uygulamalarından daha fazla şikayetçi oldukları görülmektedir. Bir çok kurumsal sinemacı, dağıtıcıların 1150 minimum gösterim süresi ile ilgili taleplerinden şikayetçi olduklarını bildirmekte, küçük salonlar arasında ise bu tür şikayetleri olanların oranının daha az olduğu dikkat çekmektedir. Ankete cevap veren 33 sinema içerisinde 11 tanesi dağıtıcılar tarafından bilet fiyatlarına müdahale edildiğini, 2 tanesi promosyon faaliyetlerine dağıtıcılar tarafından izin verilmediğini, 13 ü ise izin almak ka ydıyla promosyon faaliyetlerine sınırlı da olsa izin verildiğini aktarmaktadır Sinema işletmelerinin en fazla şikayet ettikleri konulardan birisi olan asgari gösterim süreleri konusunda 13 sinema işletmecisi dağıtıcılarla pazarlık edemediklerini, 6 tanesi seans azaltamadıklarını, 3 tanesi de sadece aynı 1160 dağıtıcının başka filmleri ile birleştirilmek üzere seans azaltabildiklerini bildirmektedir. Yazıya cevap veren sinemalardan 15 i filmleri birinci vizyon olarak aldıklarını, 9 u hem birinci hem ikinci vizyon aldıklarını 6 sı ise hiç bir zaman birinci vizyon almadıklarını ifade etmişler, diğerleri bu soruya cevap vermemişlerdir. Ankete katılan sinemalardan 18 i hiç bir zaman garanti parası ödemediklerini, 6 sı zaman zaman ödemek durumunda kaldıklarını, 5 i ise her zaman garanti parası ödemek durumunda kaldıklarını ifade etmişlerdir. 8 sinema, garanti parası uygulamasında ayrımcılık ve haksızlık yapıldığını ileri sürmektedir. 1170 05-18/224 -66 29H.4. Savunmalar H.4.1. WB nin Savunması WB tarafından soruşturma süresince yapılan sa vunmalar ve getirilen açıklamalar aşağıda ki gibidir: H.4.1.1. WB nin İlgili Pazarda Hakim Durumda Olmadığı WB vekilleri tarafından, geçmiş 3 yılın pazar paylarını göz önüne alınarak hakim durum değerlendirilmesi yapılmasının yanıltıcı olacağı zira sektör ün yapısı gereği pazar payı düşük olan örneğin UIP gibi bir firmanın ilerde iyi filmler getirerek pazar payını yüksek oranda arttırabileceği, bu nedenle Warner Bros. un pazar payının azalabileceği bildirilmektedir. WB tarafından, pazardaki belirsizliklere 1180 kaynak olarak iki önemli etken öne sürülmektedir. Bunlardan ilki , filmlerin seyirci potansiyellerinin belirsiz olması, bunun da dağıtıcıların gelecekteki performansları konusunda belirsizlik yaratmasıdır. Diğer bir deyişle bugün getirdiği filmlerin gişe ba şarısı nedeniyle yüksek pazar payına sahip bir firma, ileride filmlerinin başarısızlığı nedeniyle pazar payını kaybedebilir. WB ye göre, pazar paylarının hakim durumun ispatına ilişkin kullanılamamasına ilişkin diğer neden, bu şirketin pazar payının öneml i bir bölümünün bağımsız ve yerli yapımcıların filmlerinin dağıtılmasından kaynaklanmasıdır. Savunmada verilen bilgilere göre, bu tür yapımlar, WB nin pazar payının yarısından fazlasını oluşturmaktadır. Diğer bir deyişle, şirketin ABD deki 1190 sağlayıcılarınd an sürekli olarak temin ettiği ve Türkiye deki ticari faaliyetlerinin devamını sağlayan filmler kadar, diğer kaynaklardan sağlanan ve ileride de sağlanabileceği kesin olmayan filmler de, WB nin Türkiye faaliyetlerinde önemli yer tutmaktadır. Bu tür filmler ise, yapımcılar tarafından girişilen ihale süreçleri aracılığıyla dağıtıcılara verilmektedir. WB ye göre , rekabetin pazar içinde değil, pazar için olduğu ihale pazarlarında belli bir zamanda tespit edilmiş olan pazar payları ilgili teşebbüsün pazar gücüne ilişkin önemli bir gösterge olamaz ; zira bu pazar payı anılan şirketin ilerdeki ihalelerdeki başarı ihtimaline ilişkin herhangi bir gösterge ol uştur mamaktadır. Örneğin UIP de, ilerde bağımsız ve yerli yapımcıların filmlerin dağıtım hakkını alıp bunlara da yalı olarak pazar payını 1200 yükseltebilir. WB ayrıca kendisinin pazar payının UIP den yüksek olmasının yanıltıcı olduğunu, zira UIP nin dağıtım anlaşması olan yapımcı firmaların WB nin anlaşmalı olduğu şirketlerden daha fazla film ürettiğini, bunun ise WB nin yerli yapımcıların filmlerine önem veren stratejisinin bir sonucu olduğunu vurgulamaktadır. WB ye göre WB nin dağıtım ağı 6 kişilik bir personelden oluşmakta olup başka herhangi bir potansiyel dağıtıcının da dağıtım ağı kurmak için büyük bir yatırım yapma ya ihtiyacı bulunmamaktadır. Savunmada ifade edilen bir diğer nokta da, pazara giriş yapmak isteyen bir dağıtıcının, yurtdışından, büyük yapımcılardan dağıtım hakkı almaksızın sadece 1210 05-18/224 -66 30bağımsız/yerli yapımcıların filmlerin kullanarak yüksek pazar paylarına ulaşabileceği ve bu nedenle pazara girişin sanıldığı kadar zor olmadığıdır. WB tarafından verilen bilgilere göre sinema gösterimi pazarında en önemli teşebbüslerden biri durumundaki AFM, Plato isimli bir teşebbüs , Vizontele ile Vizontele Tuuba nın yapı mcısı BKM ve medya pazarlama şirketi olan Enerji bir araya gelerek Kenda adında bir film dağıtım şirketi kurmuşlardır. WB, Kenda nın kurucularının Türk sinema pazarını iyi bilmeleri nedeniyle önemi bir rakip olduklarını ve bu yeni firmanın pazara girmesini n potansiyel rekabetin yüksek olduğunu gösterdiğini ifade etmektedir. Son olarak WB, Vizontele Tuuba filmi için hasılat payını %50den %52,5 e 1220 çıkarmak istemesine rağmen sinema işletmelerinin baskısı nedeniyle başarılı olamamasını, pazarda diğer teşebbüs lerden bağımsız olarak hareket etmediğinin ve hakim durumda bulunmadığının kanıtı olarak sunmaktadır. H.4.1. 2. Gelir Paylaşımı Sistemi Gereği Wb nin Bilet Fiyatlarını Takip Etmesinin Haklı Gerekçelere Dayandığı WB, gelir paylaşımı sisteminin, film dağıtı mı pazarında olduğu gibi riskin paylaşılması gereken durumlarda yaygın olarak kullanılan bir sistem olduğunu, dağıtıcıların gelirlerinin bilet fiyatlarına bağlı olmasının haklı olarak bilet fiyatlarına etki edilmesine neden olduğunu vurgulamakta, zaten B elediyelerin 1580 sayılı Belediyeler Kanunu na dayanarak bilet fiyatlarına müdahale ettiğini, bu nedenle 1230 salonların kendi bilet fiyatlarını belirlemekte gerçekten de serbest olmadıklarını belirtmektedir. WB, diğer pazarlarda perakendecilerin karşılıklı ola rak yapılmış bir anlaşmanın bulunmadığı hallerde, ürünün dağıtıcısına ödenecek olan bedelin azalmasına yol açacak şekilde fiyat indirimine gidemeyeceğini, dağıtıcı gelirlerinin bilet fiyatlarına bağlı olması nedeniyle sinemaların dağıtıcılara danışmadan fi yat indirimi yapmalarının kabul edilemez olduğunu ileri sürmektedir. Ayrıca, bir sinema işletmesinin, bilet fiyatlarını düşürmek suretiyle izleyici sayısını arttırarak bilet dışındaki gelirlerini, örneğin büfe gelirlerini arttırabileceğinin ancak bu artan gelirlerden dağıtıcının herhangi bir yarar görmeyeceğinin belirtildiği 1240 savunmada film dağıtıcılarının salonların uyguladıkları fiyatlar konusunda fikirlerini bildirme ve fiyatlara etki etmelerinin, promosyon faaliyetlerine karışmalarının sektörün kendine özgü yapısı nedeniyle gerekli olan uygulamalar olduğu aktarılmaktadır. Savunmada değinilen diğer bir konu, dağıtıcı ile sinema salonu arasındaki ilişkinin özünde bir fikri mülkiyet lisansı olduğu, film dağıtıcılarının film üzerindeki hukuki haklarının dev am ettiği, bu çerçevede dağıtımcı -sinemacı ilişkisinin klasik anlamda bir dikey ilişki teşkil etmediğidir. Buna göre filmlerin gösterim haklarının sinema salonlarına verilmesi sinema salonlarına herhangi bir risk yüklememekte ve film dağıtıcılarının fikri mülkiyet lisansı gereğince salonların uyguladıkları bilet 1250 fiyatlarını takip etmelerinin haklı gerekçeleri bulunmaktadır. 05-18/224 -66 31H.4.1.3. Garanti parası Film dağıtıcılarının sinema salonu işletmecilerinden garanti parası talep etmelerinin, uygulanan bir endüstri standardı olduğunun bildirildiği savunmada, WB nin bir sinema salonuna verdiği filmle ilgili olarak garanti parası talep edip etmeyeceğini belirlerken; - İlgili sinemanın dağıtıcı hasılat payının hesaplanmasında kullanılacak seyirci sayısı, seyircilere uy gulanan bilet fiyatı kategorileri gibi bilgileri doğru bir şekilde WB ye bildirip bildirmediği, - WB nin payına düşen hasılat payının zamanında ve tam olarak sinema 1260 tarafından ödenip ödenmediği, - WB nin payına düşecek hasılat payının ilgili sinema salonun un geçmiş performansı göz önünde tutulduğunda ne kadar olmasının beklendiği , hususlarını dikkate aldığı vurgulanmaktadır. Garanti parası talep edilmesi, sinema salonlarını vizyona giren filmleri almadan önce dikkatli olmaya ve yeterince seyirciyi sinemay a çekip çekemeyecekleri konusunda düş ünmeye teşvik etmektedir. Ayrıca, WB çekebileceği seyirci ve yaratacağı hasılat açısından hakkında şüphe duyduğu sinema salonlarına da garanti parası karşılığında film verebilmektedir. Savunmada, garanti parası uygulama sının sinemaları cezalandırmak amacıyla yapılmadığının, sadece ticari 1270 kaygılarla gerçekleştirildiğinin altı çizilmekte, ayrıca WB tarafından sinema salonu işletmecilerini desteklemek amacıyla faaliyet geçtikten sonraki ilk bir kaç ay sinemalardan garanti p arası talep edilmediği bildirilmektedir. Savunmada WB nin yeterli derecede hasılat elde edeceğini düşünmediği sinemalardan garanti parası talep ettiği anlatılmakla beraber yeterli kriterinin nasıl belirlendiği konusunda herhangi bir bilgi verilmemektedi r. H.4.1.4. Uyumlu E ylem Savunmada, hasılat paylaşımı oranlarının dağıtıcılar arasında değişmemesinin dağıtıcıların bir uyumlu eylem içinde bulunduklarını göstermediği, aksine dağıtıcıların yerli yapımların dağıtım haklarının alınması, gösterim tarih ve 1280 süreleri ve tanıtım -promosyon konularında rekabet içinde bulundukları bildirilmektedir. Öte yandan , WB tarafından, dağıtıcıların seyirci sayıları ve hasılat konusunda kendilerine yanıltıcı raporlar sunan sinema salonlarına karşı ortak hareket etmek durumund a oldukları, bu amaçla AMPEC isimli bir denetim şirketi ile anlaştıkları ve hangi sinema salonlarının bu tür eylemlere giriştiğinin dağıtıcılar tarafından bilinmesi için bu tür bilgi değişiminin zorunlu olduğu vurgulanmakta, bunun dışında, dağıtıcıların gö sterime sokulacak filmler için müsait salonlar bulmak amacıyla birbirlerinin programları hakkında bilgi sahip olmaları gerektiği ve 05-18/224 -66 32böylece benzer filmlerin çakışmalarının önlendiği ifade edilerek bu tür 1290 uygulamaların nihai tüketicinin de yararına olduğu i ddia edilmektedir. H.4.1.5. New Films ile ilgili iddialar WB, New Films tarafından dile getirilen iddiaların tamamen yanlış olduğunu, söz konusu dağıtıcının faaliyetlerini zorlaştıracak veya pazardan dışlayacak bir eylemde bulunmadıklarını iddia etmektedi r. Zira WB, filmlerini gösterime girmeden 8 hafta kadar önce sonuçlandırmakta ve daha sonra oluşturulan programların değiştirilmesi mümkün olmamaktadır. Ayrıca, New Films tarafından iddia edildiği gibi, söz konusu dağıtıcı tarafından gösterime sokulan Bl ade 2 filminin WB tarafından yapılan baskılarla gösterimden çıkarılması söz konusu olmadığı gibi, adı geçen film gösterimdeyken 1300 WB nin 2 filmi gösterimden çıkarılmıştır. Yine savunmada, İnşaat filmi hakkındaki iddiaların da yersiz olduğu iddia edilmekte, WB nin adı geçen filmin yapımcıları ile süregelen iyi ilişkileri neticesinde filmin dağıtımını aldığı aktarılmaktadır. Öte yandan WB, New Films tarafından işletilen sinema salonlarına ayrımcılık uyguladığı, yüksek ve adil olmayan bir şekilde bunlardan gar anti parası talep ettiği şeklindeki iddiaları da yalanlamakta, aksine söz konusu şirket salonları ilk olarak işletmeye başladığında kendilerinden garanti parası talep etmediklerini, New Films ten talep edilen garanti paralarının, diğer salonlardan talep edilenlerden farklılık göstermediğini, yalnızca garanti paralarının söz konusu sinema işletmesinden peşin olarak talep edildiğini bildirmektedir. 1310 Yine savunmadaki ifadelere göre, New Films tarafından dağıtımı yapılan Jason ve Freddie filminin dağıtımının W B tarafından engellendiği iddiası doğru değildir. Savunmada aksine, söz konusu filmin gösterime sokulmak istendiği sömestir tatili döneminin dağıtıcılar arasında gösterim süresi almak konusunda yoğun çekişmeye sahne olan bir dönem olduğu, WB tarafından ayn ı dönemde gösterime sokulmak istenen Peter Pan filminin Nisan ayında gösterime sokulabildiği bildirilmektedir. Son olarak WB, Rekabet Kurulu tarafından incelemeye alınan uygulamalarının Kanun u ihlal ettiğine inanmamakla birlikte soruşturma heyetinin sa kıncalı bulduğu davranışlarını değiştirmek istediklerini, bunun için çalışma başlattıklarını 1320 bildirmekte ve 4054 sayılı Kanun a uyum amacıyla, Rekabet Kurulu nun Kanun un 9.3 . maddesi kapsamında önereceği her türlü değişikliği yapmak istediklerini dile get irmektedir. H.4.2. UIP nin Savunması UIP nin ilk yazılı savunması ve ekleri Rekabet Kurumu kayıtlarına 14.5.2004 tarih ve 2435 sayı ile intikal etmiştir. UIP nin anılan yazısından getirilen açıklamalar ve yapılan savunmalar aşağıda konu başlıklarına göre ö zetlenmiştir. 05-18/224 -66 33H.4.2.1. Garanti Parası UIP, garanti parasının sinema salonlarının bir filmle ilgili ortalama maliyetleri karşılayamama durumunda talep edildiğini ve bu şekilde masraflarını çıkarmama 1330 riski olan sinema salonlarına da ilk vizyonda film göste rme fırsatı tanındığını, UIP tarafından garanti parasının film kopyalarının sayısı ve sinema işletmecisinin önceki performansı gibi faktörler göz önüne alınarak ayrı ayrı değerlendirildiğini, UIP nin garanti parası ile ilgili politikasının ayrımcı olmadığı nı, sinema salonlarının garanti parası teklifini kabul edip etmemekte tamamen özgür olduğunu ileri sürmektedir. H.4.2.2. Bilet Fiyatları Bilet fiyatlarının tespit edilmesi konusunda UIP, Türkiye de bilet fiyatlarının ilden ile ve il içinde farklılık göst ermesini bir karşı delil olarak sunmakta, WB, UIP ve Özen Film arasında hasılat paylaşım oranları veya bilet fiyatları konusunda bir 1340 uyumlu eylemin olması durumunda bilet fiyatlarının farklılaşamayacağını iddia etmektedir. Bundan sonra, Avrupa Birliği nin içtihatlarına göre, ilgili taraflar arasında zımnen karşılıklı bir temasın mevcudiyetinin ve taraflar arasında bir görüş birliği bulunmasının uyumlu eylemin varlığı için gerekli olduğu bildirilerek soruşturma konusu olayda bunların hiçbirinin gerçekleşmedi ği ve UIP ile aynı durumdaki hiç bir teşebbüsün Kanun un 4. maddesi nin mehazı olan Roma Antlaşması nın 81. maddesini ihlal etmekten suçlu bulunmadığı belirtilmektedir. Rakiplerin bilet fiyatları ile ilgili olarak UIP ye gönderdikleri yazışmalar, söz konus u teşebbüsler tarafından gerçekleştirilen tek taraflı eylemlerdir. Bilet fiyatları ve seyirci sayıları hakkındaki bilgiler, gelir paylaşımı sisteminin gereği olarak 1350 dağıtıcılara bildirilmek zorunda olup bu bilet fiyatlarına müdahale anlamına gelmemektedir. UIP, sadece sinema salonlarında ayrılan salon ve seans sayılarını arttırarak gelirini arttırmaya çalıştığını, bu süreçte salonlarla sıkı pazarlıklar yapıldığını, başka dağıtıcıların filmlerinin gösterilmesini engellemek gibi herhangi bir niyetleri olmadığ ını vurgulamaktadır. UIP vekilleri son olarak, yerinde incelemeler sırasında elde edilen belgelerle ilgili tek tek açıklamalarda bulunarak, bu belgelerin sinema salonları ve dağıtıcılar arasında pazarlık yapıldığını gösterdiğini ya da rakipler tarafından U IP ye yollanan belgeler olduğunu belirtmektedirler . 1360 H.4.3. Özen Film in Savunması Özen Film in ilk yazılı savunması Rekabet Kurumu kayıtlarına 17.5.2004 tarih ve 2449 sayı ile intikal etmiştir. Anılan yazıda Özen Film in soruşturma kapsamındaki ihlal iddia larına yönelik açıklama ve savunmaları ile sinema filmlerinin dağıtımı sektörüne ilişkin bilgiler bulunmaktadır. Özenfilm temsilcilerince yapılan savunma aşağıda konu başlıklarıyla özetlenmiştir. 05-18/224 -66 34H.4.3.1. Önraraştırma ve Soruşturmada Usül Hataları Yapıldı ğı İddiası Özenfilm savunmasında, 4054 sayılı Kanun un 43. maddesine göre soruşturma ile ilgili olarak yeterli bilginin taraflara gönderilmesi gerektiği halde, kendilerine Kurul tarafından yapılan tebligatın eksik olduğunu, önaraştırma raporunun ekinde 1370 yer alan bir takım belgelerin ticari sırlar içerdiği gerekçesiyle kendilerine yollanmamasının 4054 sayılı Kanun a aykırı olduğunu iddia etmektedir. Savunmada ayrıca, Rekabet Kurulu tarafından uygulamaya sokulan 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun Uyarınca Yapılacak İşlemlerde Uygulanacak Usule İlişkin Yönerge nin 4.2. maddesine dayanılarak kendilerine önaraştırma raporunun tümünün yollanmaması hakkında ise Kanun da vazedilen ve emredilen hususların yönerge marifetiyle tadil edilmesinin hukuka ay kırı olduğu , Rekabet Kurulu nun hem kendi yasasına, hem de 4982 sayılı yasaya mugayir olarak düzenlediği Yönerge ile Özen Film i eksik belgelerle savunma yapmak zorunda bıraktığı ve savunma hakkını zedelediği iddia edilmektedir. 1380 Savunma dile getirilen b aşka bir husus ise önaraştırma aşamasında uzman yardımcısı statüsünde meslek personelinin görevlendirilmesinin, 4054 sayılı Kanun un Önaraştırma yapılmasına karar verildiği takdirde Kurul Başkanı, meslek personeli uzmanlarından bir ya da bir kaçını raport ör olarak görevlendirir hükmünü içeren 40. maddesine aykırılık oluşturduğudur. H.4.3.2. Sinema İşletmecilerinin Birer Acente Niteliğinde Olduğu, Bu Nedenle Bilet Fiyatlarına Müdahalenin Bir Yeniden Satış Fiyatı Tespiti Anlamına Gelmediği Özen Film tarafı ndan yapılan ilk yazılı savunma temelde sinema salonu işletmelerinin dağıtım firmaları adına çalışan birer acente oldukları bu sebeple 1390 4054 sayılı Kanun anlamında bir teşebbüs olarak kabul edilemeyeceği savı üzerine kurulmuştur. Özen Film temsilcileri, f ilm dağıtıcısı firmaların film kopyalarının asıl sahibi olduğunu, sinema salonuna kiralanan kopyadan salonun elde ettiği gelirin dağıtım firması ile paylaşıldığını, bu süreçte film kopyasının sahibinin değişmediğini ve dolayısıyla yeniden satıma konu olan bir mal veya hizmet bulunmadığını, bu nedenle hasılat paylaşım oranlarının %50 olarak uygulanmasının 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir ihlal teşkil etmediğini ileri sürmektedirler. Özen Film e göre, sinema salonu işletmecisi bir acente niteliğinde olup, sinema filmi gösterme faaliyetlerini yürütürken hiç bir ticari risk üstlenmemektedir; zira bir 1400 sinema işletmecisi mal ve hizmetlerin teminindeki mal ve hizmet bedeline ve diğer giderlere katlanmamakta, reklam ve promosyon giderlerine katılmamakta, dağıtım ağı kurmamakta, dağıtım ağının personel giderlerine katılmamakta, üçüncü kişilere satılan mal ve hizmetlerin sorumluluğunu yüklenmemekte, satılan mal ve hizmet bedellerinin ödenmemesi durumunda aldığı peşinat haricinde bir sorumluluk yüklenmemekte v e sözleşme konusu malların stok bulundurma maliyetleri ve risklerine katlanmamaktadır. Sinema salonu işletmeleri film dağıtıcılarının bir acentası durumunda olduğuna göre, bilet satış fiyatlarını 05-18/224 -66 35dağıtıcıların belirlemesi bir rekabet ihlali meydana getirme mektedir. Ayrıca Özen Film hakkı olmasına rağmen hiç bir şekilde film giriş ücretlerini belirlememektedir. 1410 Aynı savunmada , acentelik sözleşmeleri ile ilgili olarak, Avrupa Komisyonu tarafından çıkarılan 2002/2 sayılı Dikey kısıtlamalara İlişkin Grup Muafi yeti Tebliği nde herhangi bir hüküm bulunmamakla birlikte, Avrupa Komisyonu tarafından çıkarılan Dikey Anlaşmalara İlişkin Rehber içerisinde acentelik sözleşmeleri ile ilgili açıklamalar olduğu belirtilmekte ve Rekabet Kurulu nun aynı nitelikteki uygulamay ı benimsemek durumunda olduğu ifade edilmektedir. Özenfilm, pazar payının % 19, en iyi filmlerde ise % 13 olması dolayısıyla piyasaya giriş i zorlaştırmasının veya engelle mesinin mümkün olmadığını aktarmakta, dağıtıcılar arasındaki hasılat, seyirci adetler i vs. bilginin paylaşılmasının sinema seyircisine yönelik hazırlanan çeşitli yayınların içeriğinde 1420 kullanılması amacıyla yapıldığını ifade etmekte ve rekabet hukukuna göre yasaklanan bilgi paylaşımında olduğu gibi rekabetin şeffaflaşması ve rakiplerin birbirlerinin olası davranışlarını önceden bilmeleri unsurunun burada gerçekleşmediğini ifade etmektedir. H.5. Deliller ve Savunmaların Değerlendirilmesi H.5.1. WB nin İlgili Pazardaki Konumunun Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun un 3. maddesinde Hakim Dur um ; Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü olarak tanımlanmaktadır. WB nin ilgili pazarda hakim 1430 durumda olduğunun tespitinde kullanılan niceliksel ve niteliksel ölçütler ile bu yöndeki savunmaların değerlendirilmesi aşağıda yer almaktadır. H.5.1.1. Warner Bros un İlgili Pazardaki Payı Bir teşebbüsün hakim durumunun değerlendirilmesinde kullanılan k riterlerden başlıcası pazar payıdır. Soruşturma sırasında ilgili pazarda faaliyet gösteren firmaların 2000 yılından 2003 yılına kadarki pazar payları incelenmiştir. WB, 2000 yılında sahip olduğu yaklaşık % 39 luk pazar payını, sonraki 4 yıl boyunca istikra rlı bir şekilde arttırarak nihayet 2003 yılında % 56 lık pazar payına ulaşmıştır. Aynı dönemde UIP nin ve Özen Film in payları sürekli olarak azalmış, ayrıca bağımsız tabir edilen küçük dağıtıcı firmaların toplam payı . % 7 den % 5 e 1440 gerilemiştir. 2004 yıl ında da WB, diğer birçok önemli Türk filminin olduğu gibi GORA filminin de dağıtıcılığını üstlenmiş ve pazar payını daha da arttıracağının sinyalini vermiştir. WB nin pazar payındaki bu istikrar, potansiyel rekabet olduğu savunmasıyla çelişmektedir. Kald ı ki, potansiyel rakipler bir yana, gerçek bir rakip olan Umut Sanat firması bile Yüzüklerin Efendisi gibi iddialı bir filmi WB aracılığıyla dağıtmıştır. 05-18/224 -66 36Diğer taraftan, en çok hasılat yapan ilk 20 fimin gerek dağıtım şirketleri gerekse de sinema salonu işletmeleri açısından ayrı bir önemi bulunmaktadır. Zira sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerin yetkililerinden edinilen bilgilere göre, 1450 sinema salonları bir yıl içerisinde gösterime sundukları filmlerin bazılarında salonun kira, ücret, elektrik gibi gid erlerinin film hasılatları ile karşılanamamasından dolayı zarar edebilmektedir. Ayrıca bazı sinema salonları filmleri ancak dağıtıcı firmalara önceden ödedikleri garanti paraları karşılığında temin edebilmekte, böylelikle sinema salonunun önceden ödediği parayı hasılattan çıkartamama riski oluşmaktadır. Bu sebeplerle yüksek hasılat yapan filmlerdeki pazar payları, dağıtıcı firmaların, sinema salonları nezdindeki gerçek pazar güçlerini yansıtmaktadır. WB, UIP ve Özen Film in en çok hasılat yapan ilk 20 fil m alt kategorisindeki pazar payları 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla % 56 - % 71, % 29 -20 ve % 15 - % 9 şeklinde gerçekleşmiş olup WB nin söz konusu filmler 1460 için rakiplerinden genel pazar paylarına göre daha da büyük farklarla önde olduğu görülmektedir. WB nin savunmalarında sinema filmi dağıtımı sektöründeki hakim durum analizlerinde geçmiş dönemlerde ulaşılan pazar paylarının belirleyici olamayacağı iddia edilmiştir. Buna göre halihazırda filmlerin gişe başarısı nedeniyle yüksek pazar payına sahip bir fi rma, ileride filmlerinin başarısızlığı nedeniyle pazar payını kaybedebilir. Bu yönde getirilen açıklama ve savunmalara katılmak mümkün değildir. Hakim durum tespiti geleceğe dönük bir öngörü değil, ilgili pazardaki bir teşebbüsün halihazırdaki konumunu 4 054 sayılı Kanun un 3. maddesinde getirilen tanım çerçevesinde tespit edilmesidir. 1470 Dolayısıyla , esas olan WB nin ilgili pazarda rekabetin sınırlandığı ve/veya etkilendiği dönemdeki durumudur. Sinemalara yönelik film dağıtımı pazar paylarının incelenmesind en WB nin rakiplerinden, sahip olduğu yüksek paylar ve özelikle de bu payları düzenli ve kesintisiz olarak arttırması sebebiyle, farklı bir konuma sahip olduğu anlaşılmıştır. Bir teşebbüsün faaliyette bulunduğu piyasada önemli ölçüde pazar gücüne sahip olması bu pazarda sahip olduğu yüksek ve sürekli paylar ile yakından ilişkilidir. Ayrıca WB nin en yakın rakibi UIP ile arasında oluşan ve yıllara göre artan pazar payı farkı (2003 yılında % 56 ) ile en çok hasılat yapan ilk 20 filmde sahip olduğu % 71 lik pay, adı geçen teşebbüsün ilgili pazarda sahip olduğu güçlü konumu 1480 desteklemektedir. H.5.1.2. İlgili Pazarın Yapısı ve Pazara Giriş Engelleri Hakim durum incelemesi açısından, WB nin ilgili pazarda sahip olduğu yüksek paylar anılan teşebbüsün hakim durumda olduğunun tespitinde yeterli değildir; aynı zamanda pazardaki giriş engellerinin incelenmesi ve piyasada halihazırda lider konumunda bulunan WB nin potansiyel rekabet baskısı ile karşı karşıya bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir. Gene