2025/2249331 İhale Kayıt Numaralı "Muhtelif Binek Taşıt, Kamyonet, Minibüs Kiralanması Hizmet Alımı İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Ajans13 Organizasyon Turizm Danışmanlık Reklam Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2249331 İhale Kayıt Numaralı “Muhtelif Binek Taşıt, Kamyonet, Minibüs Kiralanması Hizmet Alımı İşi” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 15.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muhtelif Binek Taşıt, Kamyonet, Minibüs Kiralanması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak, Ajans13 Organizasyon Turizm Danışmanlık Reklam Tic. Ltd. Şti.nin 08.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun idarenin 14.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.01.2026 tarih ve 206509 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/278 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Şoförler için 61 yaş sınırlamasının getirilmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, işin mahiyetine uygun ve ölçülü bir kriter olmadığı, 2) İhale konusu iş kapsamında kiralanacak araçlara idarenin KİT cihazı, uydu takip cihazı, kamera vb. ihtiyaç duyulan cihazları monte ettirilebileceğine ve idare tarafından yaptırılacak söz konusu montaj işlemleri sırasında araçlarda meydana gelebilecek hasar/zarar vb. hususlar için yüklenicinin herhangi bir ücret talep etmeyeceğine yönelik düzenlemenin eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği, 3) Kiralanacak minibüs ve 4x2 çift kabin kamyonet cinsi taşıtlar yönünden kasko değer listesinin %2’sine tabi olma sınırlaması getirilemeyeceği, 4) Araç model sınırlamalarına ilişkin düzenlemelerin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, 5) İhale konusu işin büyüklüğü dikkate alındığında tam zamanlı işçilik giderinin yaklaşık maliyet içerisindeki oranının 0,73 seviyelerinde olmasının mümkün olamayacağı, bu durumun idarece fiyat farkı katsayılarının yanlış hesaplandığını gösterdiği, ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirlenmediği, 6) Araçlarda meydana gelebilecek arızalara 2 saat içerisinde müdahale edileceğinin hüküm altına alındığı ancak düzenlemenin gerçekçi ve uygulanabilir olmadığı, temel ilkelere aykırılık teşkil ettiği, 7) Araçların idare personeli tarafından da kullanılabileceğine yönelik düzenlemeler bulunmasına karşın idare personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alınmasının uygun olmadığı, 8) Araçların, ilk tesliminde kontrol teşkilatınca yapılacak kontrollerde gecikmeyi ve sıkışıklığı önlemek için işe başlama tarihinden bir hafta öncesine kadar olan süreçte teslim alınabileceği ve bunun için yükleniciye herhangi bir ilave ödeme yapılmayacağının düzenlendiği ancak işe başlama tarihinin 17.02.2026 olduğu, dolayısıyla yüklenicinin sözleşmeden doğan yükümlülüğünü bu tarihe kadar yerine getirme hakkının bulunduğu, her ne kadar idarece araçların teslim süresine yönelik olarak işe başlama tarihinden önce bir tarih belirlemesi yapılması mümkün olsa da belirtilen tarihe kadar araçların teslim edilmesi hususunun zorunlu tutulmasının ve/veya işe başlama tarihinden önce teslim edilecek araçlar için ilave ödemede bulunulmamasının 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa aykırılık teşkil ettiği, 9) İhale konusu iş kapsamında sürücüler ve atölye ustaları dışında tam zamanlı bir kişi çalıştırılmasının öngörüldüğü ancak birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmadığı, ayrıca, bu düzenlemenin tasarruf tedbirlerine de uygun olmadığı, 10) İşe başlama ve bitiş tarihleri dikkate alındığında birim fiyat teklif cetvelinin revize edilerek 24 ayın yanı sıra ilave bir gün için de satır açılması gerektiği, 11) İlgili mevzuat hükümlerinde zorunluluk doğması halinde yüklenici tarafından araçlara UTTS kapsamında TTB (Taşıt Tanıma Birimi) cihazı taktırılacağı ve idareden bununla ilgili herhangi bir bedel talep edilmeyeceği düzenlemesinin ihtimale dayalı bir düzenleme olmaktan çıkarılması ve köprü geçiş ücretlerinde yapıldığı üzere birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması gerektiği, 12) Olası kaza sonucu taraflar arasında herhangi bir kaza tespit tutanağının düzenlenmemesi halinde oluşacak zarar ziyandan idarenin mi, yoksa yüklenicinin mi sorumlu olduğuna yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, ihale dokümanında araçların idare personeli tarafından kullanıldığı esnada kazaya karışması, bu kaza sonucu taraflar arasında kaza tespit tutanağının düzenlenmesi ve tutanakta idare sürücüsünün kusurlu olduğunun tespit edilmesi durumunda bu kusurdan kaynaklanan giderlerin idare tarafından karşılanacağına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, 13) Araç yetki belgelerinin kapsamının dar belirlenmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 40’ıncı maddesinde “(1) İhale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilir. Ancak, idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemez…” hükmü, Karayolları Taşıma Yönetmeliği’nin “Şoförlerde aranacak nitelik ve şartlar” başlıklı 34’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki taşıtları kullanan şoförlerin; a) İlgili mevzuatın öngördüğü mesleki yeterlilik belgesine sahip olmaları, b) Büyük otobüs kullananlarının 24 yaşını tamamlamış olmaları, c) 66 yaşından gün almamış olmaları, … şarttır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel durumu” başlıklı 66’ncı maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde, personele yönelik yeterlik kriteri belirlenemeyecek ve bu kapsamda aday veya isteklilerden personele ilişkin herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesi uyarınca, idarece ihtiyaç duyulması halinde ihale konusu işin ifası sırasında istihdamı öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilecek, yine idarece gerek görülmesi halinde personelin niteliklerine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler ile deneyim süresine ilişkin düzenlemeye teknik şartnamede yer verilecektir. Teknik şartnamede yapılan personele ilişkin düzenlemede personelin niteliği ve/veya deneyim süresi ile ilgili bazı belgeler istenmiş ise bu belgeler sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulacaktır.” açıklaması, İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Muhtelif Binek Taşıt, Kamyonet, Minibüs Kiralanması Hizmet Alımı İşi … ç) Miktarı: Toplam 14 Kalem- Muhtelif Binek Taşıt, Kamyonet ve Minibüsün 24 Ay süre ile Kiralanması - Hizmet Alımı İşi … d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bursa Büyükşehir Belediyesi Sınırları içerisinde yapılacaktır.” düzenlemesi, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır. …” düzenlemesi, İhaleye ilişkin Teknik Şartname’nin “Taşıt Kullanacak Personelin Özellikleri” başlıklı kısmının 1’inci maddesinde ise “Araç sürücüsünün yaşı en fazla 61 olacaktır. Çalışma süresi içinde yaşı dolan sürücüler sözleşme süresi sonuna kadar çalıştırılabilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. İdarece başvuru sahibinin şikâyet başvurusu üzerine idarece verilen cevapta “İşin önemine istinaden, insan ve eşya taşımak amacıyla çalıştırılacak personel için, ileri yaşlarda reflekslerin zayıfladığı, görme ve işitmede kayıpların yaşandığı dikkate alınarak, sürücü yaşı 61 olarak sınırlandırılmıştır.” denildiği tespit edilmiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 40’ıncı maddesinde, ihale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve niteliklerinin ihale dokümanında belirtileceği, ancak idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Aktarılan Yönetmelik hükmü uyarınca, personelin sahip olması gereken niteliklere ilişkin olarak belirleme yapma hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, ancak eğitim, iş deneyimi, fiziksel özellikler, yaş gibi personele yönelik niteliklere ilişkin olarak idarece yapılacak düzenlemelerin emredici mevzuat hükümlerine aykırı olmaması ve ihale konusu işin niteliğinin gerektirdiği ölçüde olması gerektiği anlaşılmış olup ihale dokümanında yer alan personelin niteliğine yönelik her kısıtlayıcı düzenlemenin çalışma hakkını sınırlayan hukuka aykırı bir düzenleme olarak değerlendirilmemesi, bu yöndeki nitelikler bakımından işin gerekliliği ile uyumundaki ölçüye bakılması gerektiği görülmektedir. İncelenen ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olmadığı, yaş sınırlaması ile ilgili olarak idare gerekçelerinin ayrıntılı bir şekilde ihaleden önce bildirildiği, 24 ay süreli işte, yaşı dolan sürücülerin sözleşme süresi sonuna kadar çalıştırılabileceğinin de ayrıca hükme bağlanmış olduğu, düzenleme amacının, işin mahiyeti dikkate alınarak, etkin, verimli ve güvenli bir biçimde yürütülebilmesini sağlamak olduğu anlaşılmıştır. Bu yönüyle, takdir yetkisini ihale konusu işin mahiyeti itibarıyla çalıştırılacak personelin işe uygunluğu bakımından üst yaş sınırı belirlenmesi şeklinde kullanan idare işleminin mevzuata aykırı olmadığı ve takdir yetkisinin bu yönde kullanılmasında kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından herhangi bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü, İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İlgili mevzuat gereğince KDV hariç ödenecek her türlü vergi, damga vergisi, karar pulu bedeli, kik katılım payı, resim, harç v.b. giderler ile araçların amortisman, yedek parça, tamir, bakım, onarım, sigorta, kasko, muayene, vergi, araç takip sistemi giderleri v.b. her türlü sigorta ve şoför giderleri teklif edilecek fiyata dahildir… 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. İhale kapsamında çalıştırılacak şoförlerin kısa vadeli sigorta prim oranı %2,25'dir.” düzenlemesi, İhaleye ilişkin Teknik Şartname’nin “Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı kısmının 4’üncü maddesinde “Araçlar; Sözleşme süresi boyunca, akaryakıtı ve dizel egzoz sıvısı(adblue) İdareye ait olarak günün 24 saatinde kullanılmak üzere kiralanacaktır . ” düzenlemesi, “Araçların Çalışma Şekli” başlıklı kısmının 3’üncü maddesinde ise “İdare, kiraladığı araçlarda; muhtelif cihazlar için tadilat yapabilecektir. Akaryakıt Alımı ve Tüketiminin Takibi ile ilgili Yakıt Kiti Cihazı, uydu takip cihazı, kamera vb. ihtiyaç duyulan cihazları monte ettirebilecektir. Montajı idare tarafından yaptırılacak olan cihazlar için Yüklenici Firma cihazların araçlara monte edilmesi ve sökülmesi esnasında zorluk çıkartmayacak olup hasar/zarar vb. hususlar için herhangi bir hak talep etmeyecektir…” düzenlemesi yer almaktadır. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun yukarıda aktarılan “Temel İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde, Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin taraflarının, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemeyeceği, Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensibin göz önünde bulundurulacağı ifade edilmiştir. Aktarılan doküman düzenlemesinde, idarece ihtiyaç duyulan cihazların monte edileceği, yüklenici firmanın cihazların araçlara monte edilmesi ve sökülmesi esnasında zorluk çıkartmayacağı, hasar/zarar vb. hususlar için herhangi bir hak talep edemeyeceği düzenlenmiştir. Buna göre, idarece gerçekleştirilecek montaj işlemlerinde hasar oluşması durumunda yüklenicinin bir hak talep edemeyeceğinin düzenlendiği, söz konusu durumun 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun yukarıda yer verilen temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği ve tarafların sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahip olma prensibini zedelediği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinde “…b) Taşıt: Motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını, c) Arazi binek: Bütün tekerlekleri muharrik binek taşıtlarını, d) Kaptı kaçtı: Asgari iki sıra oturma yeri bulunan kapalı ve insan taşımaya mahsus taşıtları, e) Arazi kaptıkaçtı: Bütün tekerlekleri muharrik olan kaptıkaçtıları, f) Pikap: Şoför mahallinde şoför dahil 3 kişiye kadar oturacak yeri ile arkasında azami 1750 kilograma kadar yük taşımak için yeri bulunan motorlu taşıtları, g) Arazi pikap: Bütün tekerlekleri muharrik olan pikapları, h) Panel: Yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikapları, ifade eder.” hükmü, 01.04.2006 tarih ve 26126 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usuller’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “(1) Bu Esas ve Usullerin amacı, 05/01/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü, “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükmü, “Temel amaç” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanmasıdır.” hükmü, “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır: … (2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alım ihalelerinde yeterliğe ilişkin diğer hususlar” başlıklı 75’inci maddesinde “ 75.7. Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının, 1/4/2006 tarihli ve 26126 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde araç kiralama hizmet alımı ile karşılandığı ihalelerde, isteklilerden teklifleri kapsamında ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak araçlara ilişkin sayı, marka, model ve/veya ilgili diğer bilgileri gösteren listenin istenmesi gerekmektedir .” açıklaması, İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ … 7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: Belge Adı Açıklama İş Ortaklıklarında EK-1: Teklif Edilen Araç Listesi Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğince yayımlanan Kasko Değer Listesinde bulunduğu şekilde araç özelliklerine uygun kasko değeri EK-1 Listesinde doldurularak Yeterlik Bilgileri Tablosuna yükleyeceklerdir. Söz konusu belgeyi yeterlik bilgileri tablosuna yüklemeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır. Tek ortağın sunması yeterlidir. …” düzenlemesi, İhaleye ilişkin Teknik Şartname’nin “Araçlarda Aranan Özellikler” başlıklı kısmında ise “ … 5- 4x2 Çift Kabin Kamyonetlerde Aranan Şartlar: Taşıtlar en az 2022 model, istihab haddi 750 kg. ve üstü olacaktır. Kamyonetlerin 61 adedi arazide görev yapan ekipler tarafından kullanılacağı için personel ve ekipman taşıyacak olup, İdarenin belirlediği araçlar kasası su geçirmez branda ve tenteli olacaktır. İdare tarafından gerekli görüldüğü takdirde, Kamyonetlerin arka kasasına ekipmanların koyulacağı kilitli dolap monte edilecek olup gerekli olan taşıtlara Çeki kancası taktırılacaktır, Sürücü dahil 6 veya 7 koltuk kapasitesine sahip olacaktır. İdare talep ettiği takdirde Kamyonetlerin 8 adedi Sürücü dahil 5 koltuk kapasitesine sahip pikap türünde olacak, yıllık ort. 50-60 bin km yapacaktır... 7- Minibüste Aranan Şartlar: Minibüs en az 2022 model ve üstü, klimalı olacaktır. Minibüsün koltuk sigortası yapılmış olacaktır. Yıllık ortalama 50-60 bin km yapacaktır. Sürücü dahil 17 koltuk kapasitesine sahip olacaktır. İsteklilerin işin yapılması için gerekli olan D2 Yetki Belgesine sahip olması gerekmekte olup bu belgeyi Yeterlilik Bilgileri Tablosunun ilgili satırına yükleyeceklerdir...” düzenlemeleri yer almaktadır. İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 7.4’üncü maddesinde bahis geçen, Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi’nde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacak araçları belirten ek listenin; Sıra No Aracın Cinsi Adet Aracın Kasko Değeri 1 Binek Araç (Otomatik Vites) 30 2 Binek Araç (Manuel Vites) 112 3 Kapalı Kasa Kamyonet 50 4 4x2 Çift Kabin Kamyonet 69 5 Minibüs 1 şeklinde olduğu görülmüştür. Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde, ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle edinimin düzenlendiği, minibüslerin kiralanmasının anılan Esas ve Usullerin kapsamında olduğuna yönelik bir düzenleme yapılmadığı anlaşılmaktadır. Aktarılan ihale doküman düzenlemelerinden ihale konusu iş kapsamında Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller kapsamında olmadığı değerlendirilen minibüs için de, isteklilerin “Kiralık Araç Kasko Değer Listesi”ni doldurmasının idare tarafından yeterlik kriteri haline getirildiği anlaşılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliğ’inin yukarıda yer verilen açıklamasından araç kiralama ihalelerinde istenen araçların, 1/4/2006 tarihli ve 26126 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller kapsamında olması durumunda, isteklilerden teklifleri kapsamında ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak araçlara ilişkin sayı, marka, model ve/veya ilgili diğer bilgileri gösteren listenin istenmesinin zorunluğu olduğu sonucu çıkmakla birlikte; söz konusu esas ve usullere tabi olmayan araçlar için de idarece anılan bilgilerin istenmesinin önünde mevzuat açısından bir engel olmadığı değerlendirilmekte olup bu çerçevede idarece, ihale konusu iş kapsamında yer alan ve anılan esas ve usullere tabi olmayan minibüs için de aylık kiralama bedelinin Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2’sini aşmayacağı şeklinde düzenleme yapılabileceği, bunun da idarenin, ihtiyaçları uygun şartlarla, zamanında ve kaynakları verimli kullanmakla sorumlu olduğunu belirleyen temel ilkelere bir aykırılık oluşturmadığı düşünüldüğünden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, 29.05.2025 tarih ve 2025/UH.II-1242 sayılı Kurul kararına yansıyan Hazine ve Maliye Bakanlığı görüşüne göre çift kabin kamyonet tipi taşıtların pick-up niteliğinde olduklarının kabulü gerektiği ve bu araçların %2'lik sınırlamanın dışında tutulabilmesi için hem fiilen arazi üzerinde çalışması hem de arazi tipi araç olmasının şart olduğu, 237 sayılı Taşıt Kanunu’na tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanması, bu hususta da idarelerin Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde belirlenen genel esaslar çerçevesinde hizmet alımlarını gerçekleştirmeleri gerektiği, şikâyete konu edilen çift kabin kamyonetlerin ihale dokümanında 4x4 arazi tipi şeklinde belirlenmediği anlaşılmış olup 4x2 çift kabin kamyonetlerin zaten %2'lik sınırlamanın dışında tutulmaması gerektiği tespit edildiğinden idare işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı, başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4, 10 ve 13’üncü iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar...” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında ise “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır. İtirazen şikâyet dilekçesinde yer alan yukarıda özetle aktarılan 4, 10 ve 13’üncü iddiaların idareye şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar olduğu görülmüştür. Aktarılan mevzuat uyarınca, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer verdiği söz konusu iddiaların reddedilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Diğer taraftan, uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, 13’üncü iddianın ilana yansıdığı ve ilan tarihinin 16.12.2025 olduğu, diğer iddiaların ise dokümanın EKAP’tan indirildiği tarih olan 08.01.2026 tarihi ve sonrasında ileri sürülebileceği, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, süresi içerisinde ileri sürülme zorunluluğu da bulunmaktadır. Dolayısıyla, süresinde ileri sürülmeyen iddiaların süre aşımı sebebiyle de Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. 5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “… İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur: … s) Ödeme yeri ve şartlarıyla avans verilip verilmeyeceği, verilecekse şartları ve miktarı ile sözleşme konusu işler için eğer ödenecekse fiyat farkının ne şekilde ödeneceği.” hükmü, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Fiyat farkı verilebilmesi” başlıklı 8’inci maddesinde “Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” hükmü, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “ (1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır: … c) Diğer hizmet alımlarında; F = An x B x ( Pn-1) İ n AY n Y n G n M n P n = a 1 + a 2 —— + b 1 —— + b 2 —— + b 3 —— + c —— İ o AY o Y o G o M o (2) Formüllerde yer alan; a) F: Fiyat farkını (TL), b) B: 0,90 sabit katsayısını, c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı, e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, g) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, … ifade eder. (3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır. … (5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise Go ve Gn endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı “Gıda Ürünleri” sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir. … (7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, b3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir. (8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü, “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir. 81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dahil olduğu kabul edilir. Örneğin fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde; Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) ve yemek yapımında kullanılacak ana girdiler (b3), Malzeme hariç yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi, Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri, Personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde şoför çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araçların yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri, Yazılım veya bilgi yönetim sistemi hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi, asli unsur olarak belirlenebilir.” açıklaması, İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde ise “43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır. 43.1.1. Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır: F = An x B x ( Pn-1) Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo Formülde yer alan; F: Fiyat farkını (TL), B: 0,90 sabit katsayısını, An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, ifade eder. Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu veya yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosudur. Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n): Katsayı Endeks a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) 0,73 Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 6 ncı maddesine göre hesaplanacaktır. a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) 0 b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) 0 b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) 0 b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) 0,05 Go, Gn Endeks tablosunun 'Genel' sütunundaki sayı c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) 0,22 Mo, Mn Endeks tablosunun 28 numaralı 'Makine ve ekipmanlar b.y.s.' sütunundaki sayı ” düzenlemesi yer almaktadır. Yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer alan maliyet girdilerinden anlaşıldığı üzere, ihale konusu işin asıl olarak muhtelif binek taşıt, kamyonet ve minibüsün 24 ay süre ile kiralanması hizmet alımı işi olduğu, bu araçlara ilişkin dokümanda belirtilen maliyetlerin de teklif fiyatlarına dâhil olması gerektiği görülmüştür. Buna göre, incelenen ihalede teklif bileşenleri ve yaklaşık maliyet dikkate alındığında, teklif maliyetinin büyük bölümünün araç maliyetlerinden oluştuğu, fiyat farkı katsayılarına ilişkin olarak işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirleme yapılması gerektiği, bununla birlikte a1 katsayısının 0,73 oranında belirlendiği, bu durumun, ağırlık oranı katsayılarının belirlenmesinde işin niteliğinin ve işte kullanılan girdilerin gözetilmesi gerekliliğine uygun olmadığı, bu nedenle ilgili iddianın yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.” hükmü, “Yüklenicinin bakım ve düzeltme sorumlulukları” başlıklı 33’üncü maddesinde “ Yapılan işlerin her türlü sorumluluğu, kabul işlemlerinin idarece onaylanması tarihine kadar, tümüyle yükleniciye aittir. Bu nedenle yüklenici, gerek malzemenin kötülüğünden ve gerekse işlerin kusur ve eksikliklerinden dolayı, idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına derhal yapmak zorundadır. Yüklenici bu zorunluluğa uymadığı takdirde, idare kendisinden bir yazı ile yükümlülüklerini yerine getirmesini isteyecektir. Bu talimatın yükleniciye tebliği tarihinden başlamak üzere işin özelliğine göre, talimat yazısında idarece daha uzun bir süre verilmemişse, yüklenici on (10) gün içinde yükümlülüklerini yerine getirmeye fiilen başlamadığı veya başlayıp da belirlenen süre içinde teknik gereklerine göre işi bitirmediği takdirde idare, söz konusu onarım, düzeltme ve bakım işlerini bir başkasına yaptırarak bu yapılan işlerin bedeli için, yüklenicinin teminatından veya varsa diğer alacaklarından ödeme yapmaya yetkilidir…” hükmü, İhaleye ilişkin Teknik Şartname’nin “Servis / Bakım Hizmetleri ve Hizmet Dışı Kalan Araç Yerine Takviye” başlıklı kısmında ise “ 1. Yüklenici; İdarenin hizmetine sunduğu araçların tüm tamir ve bakımları için onarım yapmaya üretici firma tarafından yetkili kılınmış yetkili servis ve/veya anlaşmalı olduğu servise götürecek ve tüm bakımlar bu servislerde yapacaktır. Yüklenici söz konusu servislerin isim, adres ve konum bilgilerini İdareye bildirecektir… 5. Yüklenici; Her hangi bir aracın (kaza/yangın/sabotaj dışında) Periyodik (gün içerisinde teslim edilmek üzere) veya herhangi bir arıza nedeniyle talep edilen ve/veya ihtiyaç duyulan bakım- onarım işlemleri 1 günü geçecekse, İdarenin talebi halinde Yüklenici, bakıma gidecek aracı teslim alırken yerine en az aynı teknik özellikte başka araç verecek, aracın serviste kalma süresi 1 günü geçtiği takdirde serviste kaldığı süre boyunca günlük çalışma bedeli ödenmeyecektir. Bakım-onarımı tamamlanan araçların yüklenici tarafından idareye teslimi esastır. İdare gerekli gördüğü durumlarda kendi personeli marifetiyle aracı servisten teslim alabilir, takdir yetkisi idaredir . 6 . Yolda Arıza veya Kaza yapan hizmet araçları için firma yol yardımı uygulayacaktır. 7. Arıza halinde firmanın vereceği ve her araç içinde bulunduracağı sorumlu personel irtibat telefon numarasına yapılan başvuruyu takip eden azami 2 (iki) saat içerisinde arızaya müdahale edilecektir. Arıza veya çekici isteğine cevap alınamadığı takdirde aracın servise gidişinde veya olay yerinde meydana gelebilecek olumsuzluklardan kullanıcı ve idare sorumlu olmayacaktır... ” düzenlemeleri yer almaktadır. Yapılan incelemede, idare tarafından şikâyete verilen cevapta ilgili müdahale süresinin hizmetlerin aksamaması yönünden gerekli olduğunun belirtildiği, yüklenicinin hizmet gereklerinin gerektirdiği süre zarfında; olası tamir, bakım, müdahale, onarım ve değişim için gerekli tüm tedbirleri almak ve uygulamakla yükümlü olduğu ve Teknik Şartname’nin ilgili kısmında yer alan düzenlemelerin de bütünü dikkate alındığında, şikâyete konu düzenlemenin işin aksamadan sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesi adına belirlendiği ve hizmet gerekleriyle uyumsuz olduğunun söylenemeyeceği, araç kiralama işinde arıza durumunda müdahale için yükleniciye verilen mühletin makul olduğu, belirlenen sürenin ilk aşamada müdahaleye ilişkin bir aciliyet ve önceliğin işaret edilmesine yönelik olduğu, diğer yükümlülüklerin ise yine doküman düzenlemeleri uyarınca devam edeceği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 7 ve 12’nci iddialarına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Hizmet sunucularının sorumluluğu” başlıklı 34’üncü maddesinde “Hizmet sunucuları taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre hizmet sunucusuna ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü, “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici, … (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” hükmü, “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde; (a)Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak, (b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır. Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü, “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir. …” hükmü, “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir. Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” hükmü, İhaleye ilişkin Teknik Şartname’nin “Taşıt Kullanacak Personelin Çalışma Şekli” başlıklı kısmının 10’uncu maddesinde “ İdare, taşıtlarda çalışacak personelin senelik izin, vizite, sağlık raporu vb. durumlarda değiştirici personel de gelmediğinde hizmetin aksamadan yerine getirilmesi için taşıtlarda kendi personelini çalıştırabilir. Bu durumlarda meydana gelecek kişisel kusurlar hariç; kaza, arıza vb. gibi durumlarda Yüklenici herhangi bir hak talebinde bulunamaz. ” düzenlemesi, “Araçların Çalışma Şekli” başlıklı kısmının 5’inci maddesinde “ Taşıtlar, şoförlük yetkisi olan kurum personelleri tarafından kullanılabilir. Bu sebeple araç anahtarları Kurumda kalacaktır. ” düzenlemesi, “Sigorta” başlıklı kısmının 3 ve 12’nci maddelerinde “3. Yüklenici, BUSKİ Genel Müdürlüğüne kiraladığı araçların ruhsat bilgilerindeki özelliklere göre (cins, model, özel araç, koltuk sayısı, koltuk sigortası, kırılma vb. de içeren) Tam Kasko yaptıracaktır. Tam Kasko sigortalarını; (şoför hatasına bakılmaksızın ve çok kullanıcıyı kapsayacak şekilde) kaza, hırsızlık, yangın, tabi afetler, terör, sabotaj, halk hareketleri vb. riskleri ve her türlü zarar-ziyanı kapsayacak şekilde yaptırmak zorundadır. Herhangi bir sebepten dolayı Tam kasko yapılmasına karşın karşılaşılabilecek muafiyetler İdarenin sorumluluğunda değildir, her türlü muafiyet çıkması durumunda Yüklenici sorumlu olacaktır…12. Yüklenici; İdare veya aracı kullanan İdare personelinden, kaza yapan araçlar için kaskoda oluşan “Araç değer kaybı” adı altında herhangi bir maddi hak talebinde bulunamaz. Aynı şekilde araçların arıza, bakım vb sebeplerle çalışmadığı günler için ödeme yapılmayacağı belirtildiğinden, bu günler için meydana gelecek gelir kaybı Yüklenicinin sorumluluğundadır. ” düzenlemesi, “Diğer Şartlar” başlıklı kısmının 3’üncü maddesinde ise “ Şoförlü araçlarda Trafikte ilgili bütün sorumluluklar, kiralanan aracın görev esnasında maruz kalabileceği her türlü kazaların can ve mal kaybından üçüncü şahıslara mal edilecek her türlü zarar ziyandan, kanuni soruşturma ve cezalarla ilgili sorumluluklar hukuksal ve tüm sonuçları ile Yükleniciye aittir. ” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru konusu ihalede Teknik Şartname’de araçların idare personeli tarafından da kullanılabileceğine ilişkin düzenlemelere yer verildiği görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında yapılan sözleşmelerin uygulanmasında tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşmelerde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemeyeceği, yüklenicinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülükleri ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, başvuru sahibinin 7’nci iddiası incelendiğinde; her ne kadar yüklenicinin ilgili mevzuata göre alınması zorunlu olan güvenlik ve sağlık tedbirlerini almakla yükümlü olduğu açık olsa da, idare personelinin de araçları kullanabileceğinin anlaşıldığı işte, Teknik Şartname düzenlemelerinin bütününe göre Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, zira “Taşıt Kullanacak Personelin Çalışma Şekli” başlıklı kısmın 10’uncu maddesinde, kaza, arıza vb. gibi durumlarda yüklenicinin herhangi bir hak talebinde bulunamayacağı hususunda kişisel kusurlar istisna tutulmuşsa da, bu düzenleme ile çelişecek şekilde, aktarılan diğer maddelerde benzer istisnalara yer verilmeksizin, kasko muafiyetlerinin idarenin sorumluluğunda olmadığının; yüklenicinin, kaza yapan araçlar için idare veya aracı kullanan idare personelinden kaskoda oluşan araç değer kaybı adı altında herhangi bir maddi hak talebinde bulunamayacağının ve “ her türlü kazaların can ve mal kaybından üçüncü şahıslara mal edilecek her türlü zarar ziyandan, kanuni soruşturma ve cezalarla ilgili sorumluluklar hukuksal ve tüm sonuçları ile ” yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, bu nedenle, söz konusu düzenlemelerin mevzuata aykırı ve isteklilerin sağlıklı teklif oluşturmasını engeller nitelikte olduğu, sözleşmenin uygulanması aşamasında idare ile yüklenici arasında da uyuşmazlıklara neden olabileceği anlaşılmış olup ilgili iddianın yerinde olduğu, Öte yandan, başvuru sahibinin 12’nci iddiası incelendiğinde ise; itirazen şikâyet dilekçesinde ileri sürülenin aksine, olası kaza sonucu taraflar arasında herhangi bir kaza tespit tutanağının düzenlenmemesi ya da düzenlenmesi durumunda sorumluluğun dağıtılması bakımından idarelerin ihale dokümanında ayrıca münferit düzenlemelere yer vermesinin zorunlu olmadığı, söz konusu hususların sözleşme uygulamasında genel hükümler kapsamında kalan konular olarak değerlendirilebileceği ve ihtiyaç halinde bu değerlendirmelerde dokümanda yer alan diğer düzenlemelerin de dikkate alınabileceği anlaşıldığından ilgili iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 8) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak: İhaleye ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 17.02.2026; işi bitirme tarihi 17.02.2028 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır. ” düzenlemesi, “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “… 10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanacaktır. ” düzenlemesi, İhaleye ilişkin Teknik Şartname’nin “Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı kısmının 11’inci maddesinde ise “ Araçların teslimatı ve iadesi İdare’nin Yüklenici Firma’ya bildireceği her hangi bir merkezde (tutanakla) yapılacaktır. Kiralanacak araçlar Sözleşme imzalandıktan sonra İdarece bildirilecek takvime göre teslim alınacaktır. İlk Teslimde Kontrol Teşkilatınca yapılacak kontrollerde gecikmeyi ve sıkışıklığı önlemek için iş başlama tarihinden BİR HAFTA (7 takvim günü) ÖNCESİNE KADAR olan süreçte teslim alınabilecektir. Yüklenici Firma’ya bu sürelere ait herhangi bir ilave ödeme yapılmayacaktır. İhale ve sözleşme sürecindeki olası gecikmelerde ve yükleniciden kaynaklı öngörülemeyen gecikmelerin yazılı olarak bildirilmesi halinde bu durumda İdarece uygun görüldüğü takdirde İşe başlama tarihi olarak İdarenin belirleyeceği ve yazılı olarak yükleniciye bildireceği tarih esas alınacaktır. ” düzenlemesi yer almaktadır. Yapılan incelemede, ihale konusu farklı türdeki araçların teslimine ilişkin olarak dokümanda kesin bir sürenin belirlenmediği ve bu araçların her durumda, sözleşme imzalandıktan sonraki bir aşamada teslim alınacağı, bu teslimin de idarece belirlenecek takvime göre olacağı anlaşılmış olup, şikâyete konu düzenlemede ihaleye katılacak olanlar bakımından sözleşme imzalanmadan önceki bir aşamada yükümlülük getirilmediği, işe başlama tarihinden sonra ödeme yapılması gerektiğinin mevzuat gereği olduğu, kontrollerdeki gecikmeyi ve sıkışıklığı önlemek için ilk teslimde tedbir amaçlı öngörülen bir haftalık sürenin hak kaybına yol açmayacağı, zira bu süredeki teslimin doğrudan işe başlanılmasını gerektirmeyeceği, ayrıca, işe başlama tarihi bakımından olası öteleme koşullarının da idare tarafından yine dokümanda belirtilmiş olduğu, belirtilen nedenlerle, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 9) Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Genel Şartnamenin uygulanmasında, 4734 sayılı Kanunda ve diğer ihale mevzuatında yer alan tanımlar geçerlidir. Ayrıca; ... Yüklenici Vekili: Sözleşme konusu işle ilgili olarak yükleniciyi temsil eden, o iş için idarenin kabulünden sonra yükleniciden noterce düzenlenmiş bir vekâletname ile tam yetki almış gerçek kişiyi, ... ifade eder...” hükmü, “Yüklenicinin iş başında bulunması” başlıklı 9’uncu maddesinde “Yüklenici, üstlenmiş olduğu işin devamı süresince, işyerinden ayrılamaz. Ancak, idare tarafından kendi yerine kabul edilecek birisini, işlerin gecikmesine veya durmasına hiçbir şekilde yol açmamak şartı ile vekil bırakarak iş başından ayrılabilir. Yüklenici veya vekili, iş yerinden ayrılmalarını gerektiren zorunlu hallerde, kontrol teşkilatından izin almak zorundadırlar. Yüklenici veya vekili, işlerle ilgili denetimler ve çalışmalar sırasında istendiği zaman kontrol teşkilatı ile birlikte bulunacaklardır.” hükmü, “Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 32’nci maddesinde “Kontrol teşkilatı, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren belirtiler ve kanıtlara ulaştığı takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklik, hata ve kusurların incelenmesi ve tespiti için yüklenicinin yapması gerekenleri kendisine tebliğ eder. Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak çağrıya uymazsa incelemeler kontrol teşkilatı tarafından tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir...Bordrolarda yüklenicinin veya vekilinin imzası bulunacaktır…” hükmü, “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38’inci maddesinde “…yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur. İlanın yapıldığı, kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyası hakedişin ödeme yerine gönderilir…” hükmü, “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “…İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir. Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir. Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez...Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur...” açıklaması, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması, İhaleye ilişkin Teknik Şartname’nin “Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı kısmının 17’nci maddesinde ise “Yüklenici, kiralanan taşıtların arıza, tamir, bakım, onarım, muayene, araç takip sistemi vb. işlerin takip, kontrol, yürütülmesi ile bu işlemlerde araçların ilgili yerlerden teslim alınıp verilmesi ile şoförlerin denetimi, özlük haklarının takibi, hakediş düzenlemesinden sorumlu olacak, ofis programlarını iyi derecede kullanabilen, iletişimi güçlü 1 (bir) personeli İdarede tam zamanlı olarak görevlendirecek ad-soyad ve iletişim bilgilerini idareye bildirecektir. Söz konusu personel, araçların teslim ile birlikte göreve başlayacaktır. Yüklenici, İdareden bu işlemlerle ilgili sürücü veya destek beklemeyecektir. ” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ilişkin birim fiyat teklif cetvelinin; A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 Birimi İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat 1 ŞOFÖR ÜCRETİ (Brüt asgari ücretin %20 fazlası) Ay 185 24 2 ATÖLYE USTASI ÜCRETİ (Brüt asgari ücretin %120 fazlası) Ay 3 24 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 6 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 ŞOFÖR FAZLA MESAİ ÜCRETİ (Brüt Asgari Ücretin % 20 Fazlası) saat 99.900 2 ŞOFÖR ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİL GÜNLERİ ÇALIŞMA ÜCRETİ (Brüt Asgari Ücretin % 20 Fazlası) gün 4.440 3 ATÖLYE USTASI FAZLA MESAİ ÜCRETİ (Brüt Asgari Ücretin %120 Fazlası) saat 1.620 4 ATÖLYE USTASI ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİL GÜNLERİ ÇALIŞMA ÜCRETİ (Brüt Asgari Ücretin % 120 Fazlası) gün 72 5 BİNEK ARAÇ (OTOMATİK VİTES) adet x ay 720 6 BİNEK ARAÇ (MANUEL VİTES) adet x ay 2.688 7 KAPALI KASA KAMYONET adet x ay 1.200 8 4X4 SUV TİPİ ARAÇ adet x ay 216 9 ÇİFT KABİN KAMYONET (4x2) adet x ay 1.656 10 ÇİFT KABİN KAMYONET (4x4) adet x ay 1.296 11 MİNİBÜS (24 SAAT) adet x ay 24 12 OTOYOL FERİBOT KÖPRÜ GEÇİŞ sefer 480 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 8 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) şeklinde olduğu görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede, başvuru sahibinin şikâyetine ilişkin olarak idare tarafından “ Kiralanacak araç ve şoför personelin sayısı ve görev alanı çok geniş olduğundan, Yüklenicinin bu işin takibi ile ilgili en az 1 personel görevlendirmesi gerektiği açıktır. Ayrıca Özel Şartlar Ücretlerin Hesaplanması Madde 1.9.’da “Tutulan puantajlar Yükleniciye teslim edildikten sonra Yüklenici tarafından hakedişler hazırlanır.” Hükmü yer almakta olup, işin sağlıklı yürütülmesi ve hak edişlerin hazırlanması için bu personelin Kurumda görevlendirilmesi talep edilmektedir. ” şeklinde cevap verildiği tespit edilmiştir. Buna göre, gerek Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda aktarılan hükümleri gerekse idare tarafından şikâyete verilen cevap birlikte değerlendirildiğinde, ihaleye katılacak olanlar bakımından, Teknik Şartname’nin başvuru konusu maddesinde bahsi geçen kişinin yüklenici vekili olacağı, nitekim özlük haklarının takibi, hakediş düzenlemesinden de sorumlu olunacağı gözetildiğinde yüklenici adına yetkili olunması gerekeceği, idarenin ilgili kişiye yönelik düzenlemesindeki amacın işin ifası sırasında muhatap belirlenmesine ilişkin olduğu, idare bünyesinde işçilik vazifesi yerine getirilmesi şeklinde bir husus öngörülmediği, dolayısıyla, Genel Tebliğ’in 78.3’üncü maddesi kapsamında personel çalıştırılması sonucunun ortaya çıkmayacağı, görevlendirmeye ilişkin yetkinin yüklenicide olacağı ve gerekli bilgilerin idareye bildirileceği, netice itibarıyla, ihale konusu işin niteliği de dikkate alındığında birim fiyat teklif cetvelinde bu konuda ayrı bir maliyet kalemi olarak satır açılmasına gerek olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, ilgili Şartname maddesinin tasarruf tedbirlerine hangi yönden aykırılık teşkil ettiğine ilişkin olarak itirazen şikâyet dilekçesinde somut bir hususun belirtilmediği görülmüş olup teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunluluğu iddiası ile de çelişen beyana ilişkin olarak değerlendirilebilecek bir konu bulunmadığı neticesine varılmıştır. 10) Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak: İhaleye ilişkin Teknik Şartname’nin “Taşıt Kullanacak Personelin Çalışma Şekli” başlıklı kısmının 8’inci maddesinde “ Şoförler, puantaj ve yakıt takibinin sağlıklı yapılabilmesi için, Buski Bilgi Sistemi üzerinden tanımlanacak kullanıcı adı ve şifreleri üzerinden iş başı ve iş sonu kilometre ve saat bilgilerini sisteme gireceklerdir. Ayrıca Buski Personel Devam Kontrol Sistemine yüz okuma ve parmak izi verilerini tanımlatacak, mesai başlangıç ve bitişlerinde PDKS cihazları üzerinden giriş çıkış işlemlerini gerçekleştireceklerdir. Fazla çalışma, resmi tatil, eksik gün, izin vb. puantaj işlemleri bu sistemlerden alman raporlara istinaden yürütülecektir .” düzenlemesi, “Araçların Çalışma Şekli” başlıklı kısmının 3’üncü maddesinde ise “ …İlgili mevzuat hükümlerinde zorunluluk doğması halinde yüklenici tarafından araçlara UTTS kapsamında TTB (Taşıt Tanıma Birimi) cihazı taktırılacak ve idareden bununla ilgili herhangi bir bedel talep edilmeyecektir. ” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru konusu ihalede, sözleşme süresi boyunca akaryakıtı ve dizel egzoz sıvısı (adblue) idareye ait olarak araç kiralanacağı anlaşılmıştır. Buna göre, kesin ihtiyacın ortaya çıkmadığı durumlara dayalı olarak ihalelerde teklif cetveline maliyet unsuru eklenemeyeceği, ayrıca, mevzuat kapsamında zorunluluk doğması halinde yüklenici tarafından yerine getirilmesi gerekli yükümlülüğün, gerçekleştirilme usulü belli olan mevcut ihale dolayısıyla ortaya çıkmış olduğunun da söylenemeyeceği, şikâyete konu düzenlemenin yükleniciler bakımından her zaman geçerli olan mevzuata uygun davranmaya ilişkin genel yükümlülük ile ilgisi bulunduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam (13) on üç iddiasından (3) üç iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup haklılık oranı 3/13 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 202.718,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 46.625,14 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği neticesine varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.