İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/03/2026 Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacılar vekili; ... AŞ. ........ Şubesine ait, (2 nolu) müvekkili olan lehdarı ... Şti emrine ... çek nolu, 16/04/2022 keşide tarihli, 80.552-TL bedelli çekin (1 nolu) müvekkili tarafından keşide edildiğini, 15/12/2021 tarihinde ........ Kargo ile lehtara gönderilen söz konusu çekin (2 nolu) m…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2024/1198 KARAR NO: 2026/569 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 30/05/2023 NUMARASI: 2022/256 Esas 2023/399 Karar DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 21/04/2022 İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/03/2026 Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacılar vekili; ... AŞ. ........ Şubesine ait, (2 nolu) müvekkili olan lehdarı ... Şti emrine ... çek nolu, 16/04/2022 keşide tarihli, 80.552-TL bedelli çekin (1 nolu) müvekkili tarafından keşide edildiğini, 15/12/2021 tarihinde ........ Kargo ile lehtara gönderilen söz konusu çekin (2 nolu) müvekkili lehtarın eline hiçbir zaman ulaşmadığını, kargoda kaybolduğunu, zayi olan çekin 3. kişilerin eline geçtiğini, çek üzerinde lehtar şirketin kaşesi ve imzası taklit edilerek çekin ciro edildiğini, çekin kargoda kaybolmasının ardından bazı faktoring şirketleri tarafından müvekkili şirketlerin arandığını ve çekin sorgulandığını, müvekkilleri tarafından şikayette bulunulduğunu söz konusu şikayetlerin birleşerek Karacabey C Başsavcılığının 2021/6511 soruşturma no'lu dosya üzerinden devam ettiğini, zayi davası açılarak çek hakkında ödeme yasağı konulduğunu, müvekkilleri aleyhine icra takibi yapıldığını belirterek, müvekkillerinin davalıya borcu olmadıklarının tespitini, davalı aleyhine % 20'den aşağı olmayacak şekilde tazminata yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili; davacı ... açısından, çekin müvekkiline ciro yoluyla geçtiğini, davacı ile müvekkili arasında başka ciro bulunmadığını, müvekkilinin çekteki imzanın davacı ... şirketi yetkilisine ait olup olmadığını bilecek durumda olmadığını, müvekkilinin haksız ve kötüniyetli olmadığını ve tazminatın yasal koşullarının oluşmadığını, ...Gıda açısından, davacı ...Gıda şirketinin dava konusu çekin keşidecisi olduğunu, çekteki imzasına bir itirazı olmadığını, davacı ...Gıda şirketinin dava konusu çeki keşide edip diğer davacı ... şirketine gönderilmek üzere kargoya verdiğini beyan ettiğine göre hem çekteki imzasını hem de çekteki borç ilişkisini kabul ettiğini, çek keşidecisi davacının çekten ötürü müvekkiline karşı sorumlu olduğunu belirterek davacı ... açısından kabul beyanları doğrultusunda davanın kabulünü, davacı ...Gıda açısından ise davanın reddini, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; somut olayda, davacı ...çek keşidecisi olup çekteki imzasını inkar etmediği, çek illetten mücerret bir ödeme aracı olup keşidecinin çek sebebiyle sorumluluğu devam edeceğinden davacı ...'in menfi tespit talebinin reddine; Davacı ... ıslah dilekçesi ile dava konusu edilen çekin istirdatını talep etmiş ise de, davanın ıslahı yolu ile yeni bir talep oluşturulamayacağı, ayrı bir dava açılması gerektiğinden istirdat talebinin usulden reddine, kısa kararda sehven ... Davalı olarak belirtilmişse de bu hususun basit maddi hata olduğu anlaşılmış, ...'un karar başlığında belirtildiği üzere işbu davada davacı olduğu, ancak kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratmamak adına bu yanlışlığın düzeltilmediği gerekçesiyle; Davacı ...Gıda yönünden davanın reddine, Davacı ......... Şti yönünden davanın kabulüne, davalının .... İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyasında başlatılan takip sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı ....... yönünden .... İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyasında yürütülmekte olan takibin iptaline, davalı .... Şti.'nin çek istirdatı talebinin usulden reddine, davacıların kötü niyet tazminatı talebinin reddine, davalının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile, takibe konu asıl alacak miktarı olan 80.552-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davacı .... Şti'den alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEBLERİ: Davacılar vekili; ... A.Ş. ........ Şubesine ait, (2 nolu) müvekkil olan lehtarı ... ... Şti. emrine ... çek nolu, 16/04/2022 keşide tarihli, 80.552-TL. bedelli çek, (1 nolu) müvekkil tarafından keşide edildiğini, 15/12/2021 tarihinde ...ile lehtara gönderilen çekin kargoda kaybolduğunu, şirketin kaşesi ve imzası taklit edilerek çekin ciro edildiğini, çekin kargoda kaybolmasının ardından bazı faktoring şirketleri tarafından müvekkil şirketler arandığı ve çekin sorgulandığını, 16.04.2022 tarihli 80.552 TL bedelli çekin ... tarafından davalıya ciro edildiği görüldüğünü, davalı her ne kadar mahkemedeki beyanlarında ciro zincirinde yer alan şahıs/şirketlerden yalnızca ...'i tanıdığı ifade etmişse de, davalı ... aleyhine İstanbul 11 ATMnin 2022/223 Esas sayılı dosyası ile 09.02.2023 tarihli beyan dilekçesi ekinde sunulan 31.03.2022 tarihli 300.000-TL ve 05.04.2022 tarihli 40.000 USD bedelli çekler yönünden menfi tespit davası açıldığını, ...'in cirosundan önce, yargılamaya konu 16.04.2022 tarihli 80.552 TL bedelli çekin ciro zincirinde de yer alan Ünveren Tekstil'in cirosu olduğu,davalı, 31.03.2022 tarihinden sonra ciro zincirinde ........'in de bulunduğu dava konusu olan bu çeki aldığının görüldüğü, soruşturma dosyalarında ...'in ......yetkilisi olduğunu ifade ettiğini, mahkemece davalının, dava konusu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiğini hususunu göz ardı ederek davacı müvekkil ...Gıda yönünden red kararı verdiğini, davacı müvekkil ...Gıda yönünden verilen davanın reddi kararının kaldırılmasını, çek istirdatına yönelik verdiği red kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE:Dava, bir adet çekin kargoda çalındığından ve davacı lehtarın cirosunun sahte olduğundan bahisle söz konusu çeklere dayanılarak başlatılan icra takipleri ve çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.TTK'nın 818/1,(c) maddesi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanacak 677. maddesinde düzenlenen "imzaların istiklali (bağımsızlığı)" ilkesine göre, senet lehtarının veya diğer cirantaların ciro imzasının sahte olması hali, diğer imza sahiplerinin ve özellikle senedin asıl borçlusu olan keşidecinin senetten kaynaklanan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Zincirleme ve birbirine bağlı, lehtardan hamile tam ve düzenli yani kesintisiz cirolar hak sahipliğine karine sayılır. Cirolar arasındaki zincirleme bağlılığın gözlenmesi sadece dış görünüm bakımından yapılır. Başka bir anlatımla, ciro zincirinin muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğini incelerken dış görünüşü incelemek yeterli olup, cirantalardan birinin imzasının sahte olması veya temsilci sıfatıyla senedi imzalayan şahsın imza yetkisinden yoksun olması ciro zincirini etkilemez. Öte yandan TTK'nın 687/1. maddesi “Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.” hükmünü haizdir. Bu hükme göre şahsî def’îlerin kural olarak hamile karşı ileri sürülmesi söz konusu değildir. Ancak hamil poliçeyi devralırken bile bile borçlunun zararına hareket ederse, bu durumda şahsî def’îler hamile karşı da ileri sürülebilecektir. Aynı Kanunun 818/1(e) maddesi uyarınca, anılan hüküm çekler hakkında da geçerlidir. Olay nedeniyle İstanbul C Başsavcılığında başlatılan soruşturma nedeniyle ,pek çok tefrik kararı verildiği, son olarak Karacabey C.Başsavcılığının 2021/6511 (davacıların şikayeti 2022/98 esas)esas sayılı dosyada davacıların şikayeti üzerine soruşturmanın devam ettiği, aradan geçen zamana göre soruşturmada verilen yetkisizlik, birleştirme kararları bulunan tahkikatın sonuçlanmadığı, olaya çok sayıda kişinin dahil olması ve soruşturmaların bitirilmesinde yaşanan güçlükler nedeniyle soruşturma neticesinin beklenmesinin yargılamaya katkısı olmayacaktır. Olay tarihinde meydana gelen kargo hırsızlığı olayında Türkiye'nin çeşitli yerlerinde ikamet eden birbirleriyle ilişkisi olmayan çok sayıda keşideci şirketlere ait çok sayıda çeklerin çalındığı hususu sabittir.Bu çeklerin bir kısmı benzer ciro silsilesiyle davalı müteveffaya geçtiği, suça karışan kişilere ait şirketlere ait ciro silsilesi ile davalıya kadar ulaşması ve çeklerin davalı tarafından icra takibine konu edilmesi davalının bile bile borçlu zararına hareket ettiğinden öte organize bir durumu işaret etmekte olup; çalıntı bir çok çeklerin aynı kişide çıkması davalının veya ilişkide bulunduğu kişilerin doğrudan hırsızlık olayı ile ilgisine işaret etmektedir. Davalının iyiniyetli hamil iddiası dinlenebilir değildir.Aynı olayda çekleri çalınan başkaca şirketlerin de aynı davalılara açtığı davaların devam ettiği (Dairemizin 2026/471 esas sayılı dosyası İstanbul 10 ATM nin 2022/553 esas,İstanbul 3 ATM nin 2022/144 esas, 2025/582 karar sayılı ilamı) Davacı vekili tarafından beyan dilekçesi ekinde sunulan ilamda aynı olayda kaybolan çeklere aittir. Soruşturma dosyasında yapılan tespitler neticesinde dava konusu çeklerin hırsızlık sonucunda çalınarak sonuçta davalı eline geçtiği; gerçek bir ticari ilişki ortaya konulmadığı gibi zaten gerçek bir alacak borç bulunmadığı açık seçik belli olduğundan, somut olayda mücerret borç ilişkisine sığınmanın mümkün olmadığı kanaatına varılmakla davacı keşideci tarafından açılan davanın da kabulüne karar verilmesi gerekirken, keşideci şirket bakımından davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.Ancak; dava menfi tesbit davası olarak açılmış olup istirdat talebi farklı bir davanın konusunu teşkil ettiğinden davanın ıslahı yoluyla davaya yeni bir talep eklenemeyeceğinden istirdat talebi hakkında karar verilmesi mümkün olmadığından usulden reddine karar verilmesi yerinde görülmüştür.Açıklanan nedenlerle; davacıların bir adet çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tesbitine karar verilmesi gerekirken davacı ....... bakımından davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç olmadığından yeniden karar verilerek davanın kabulüne karar verilmiştir. HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul ....... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ./05/2023 Tarih 2022/.. Esas 2023/.. Karar sayılı kararın HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kabulüne; davacıların........ İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen ... A.Ş. ...... Şubesine ait, lehtarı .... Şti. emrine ... çek nolu, 16/04/2022 keşide tarihli, keşidecisi .... Şti olan 80.552-TL. bedelli çek nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, Davalı .... Şti.'nin çek istirdatı talebinin usulüne uygun şekilde açılmış bir dava olmadığından usulden reddine, Davacıların kötü niyet tazminatı talebinin kabulüne %20 oranda hesaplanan 16.110-TL kötüniyet tazminatının davalı terekesinden alınarak davacılara ödenmesine," İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 5.502,50-TL karar harcından peşin alınan 80,70-TL ve 1.883,62-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.964,32-TL'nin mahsubu ile 3.538,18TL harcın davalı terekesinden alınarak Hazine'ye irat kaydına, Davacı tarafça yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 80,70-TL peşin harç, 1.883,62 TL ıslah harcı, tebligat ve posta masrafından oluşan 111,75-TL olmak üzere toplam 2.156,77-TL yargı giderinin davalı terekesinden alınarak davacılara ödenmesine, Davacılar lehine takdir olunan 45.000-TL vekalet ücretinin davalı terekesinden alınarak davacılara ödenmesine, Yatırılan teminatın HMK 392/2 maddesi uyarınca davacılara iadesine," Yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacılara iadesine, Davacılar tarafından yapılan 278-TL istinaf yargı giderinin davalı terekesinden alınarak davacılara verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 30/03/2026