2022/1149432 İhale Kayıt Numaralı "2023 yılında Fen İşleri Müdürlüğü’nce arazi çalışmalarında kullanılmak üzere 4x4 kazıcı yükleyici kepçe (sürücüsüz ve akaryakıtsız) kiralanması hizmet alımı işi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: OGT Turizm Taşımacılık İnş. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Fethiye Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2022/1149432 İhale Kayıt Numaralı “ 2023 Yılında Fen İşleri Müdürlüğü’nce Arazi Çalışmalarında Kullanılmak Üzere 4x4 Kazıcı Yükleyici Kepçe (Sürücüsüz ve Akaryakıtsız) Kiralanması Hizmet Alımı İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Fethiye Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 25.11.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2023 Yılında Fen İşleri Müdürlüğü’nce Arazi Çalışmalarında Kullanılmak Üzere 4x4 Kazıcı Yükleyici Kepçe (Sürücüsüz ve Akaryakıtsız) Kiralanması Hizmet Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak OGT Turizm Taşımacılık İnş. Ltd. Şti. nin 19.12.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.12.202 2 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.12.2022 tarih ve 70722 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.12.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2022/1665 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, taraflarına tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında; ihalenin CYB Mühendislik İnşaat San ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırı olarak ihale komisyonu tarafından ihale dokümanındaki sigorta, bakım, lastik, amortisman ve kiralama, vergi ve KİK payı, aşınma malzemeleri gibi gider kalemleri ile ilgili olarak, önemli teklif bileşenlerinin neler olduğu ayrıntılı olarak ve net bir şekilde düzenlenmeden, ihale üzerinde bırakılan istekliden açıklama istendiği, anılan istekli tarafından da kendi kabullerine göre açıklama yapıldığı, bu durumun ihale mevzuatına aykırı olduğu, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının, ihale dokümanı ve ilgili mevzuatı gereği istenilen şartları sağlamadığı, sunulan bilgi ve belgelerin kamu ihale mevzuatına ve ilgili mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; a) Sigorta giderlerine ilişkin yapılan açıklamaların mevzuatta tanımlanan usul ve esaslara uygun olmadığı, zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası, iş makinesi makine kırılma sigortası ve kasko sigortası giderleri için alınmış olan fiyat teklifinin ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak ve ihale dokümanında model yılı ve özellikleri belirtilmiş olan 7 adet araç için tanımlanarak ve her bir sigorta gideri için ayrı ayrı belirtilmek suretiyle alınmadığı, farklı sigorta türleri için ayrı fiyat teklifi alınmadığı, fiyat teklifinin ilgili sigorta şirketinin bölge müdürlüğü veya genel müdürlüğünün yetkililerince imzalanıp kaşelenerek teyit ettirilmeden sunulduğu, alınan fiyat teklifinin işin süresini kapsamadığı, 2022 yılında ihalesi gerçekleştirilen işin başlangıç tarihinin 2023 yılında olduğu, ancak 2022 yılı için alınan sigorta teklifinin tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksine uygun şekilde güncellenerek açıklama yapılmadığı, b) Önemli teklif bileşeni olarak belirlenen amortisman giderleri ve kiralama giderlerine yönelik hesaplama yapılırken ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendi malı olarak belirttiği araçların amortisman giderine ilişkin olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesine uygun olarak ve aranılan teknik şartları haiz olunduğuna dair, kapasite ve aktif değeri kapsayan belgelendirme yapılmadığı, söz konusu araçların amortisman maliyetinin aktif değeri üzerinden ve her yıl için %20 faydalı ömürlerinin dikkate alınarak hesaplanmadığı, meslek mensubu tarafından düzenlenmiş ve onaylanmış tespit tutanağının sunulmadığı, c) Araçların tüm işletme bakım ve lastik giderleri önemli teklif bileşeni olduğu, önemli bileşen olarak belirlenen lastik, işletme ve bakım giderlerinin isteklinin kendisi tarafından sağlanmasının mümkün olmadığı için mutlaka fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapılma zaruretinin bulunduğu, alınan fiyat teklifinde, araçların özellikleri, (marka-model-kapasite) ve bakım onarım sayılarına tam olarak yer verilmediği, işin gerçekleştirileceği araçlar ile işletme bakım onarımı yapılacağı bildirilen araçların farklı olduğu dolayısıyla bakım onarım maliyetlerinin uyumlu bir şekilde tevsik edilmediğinin ortaya çıktığı, araçlara ilişkin periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin bulunmadığı, bakımı zorunlu tutulan araçların, kaç kilometrede, kaç saatte bir bakıma gireceklerine ilişkin hiçbir yetkili servis yazısının açıklamaya eklenmediği, bakım onarım fiyat teklifine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun şekilde bir beyana yer verilmediği, fiyat tekliflerinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanıp kaşelenmediği ve EK-0.6 tutanağı ve tutanakta yer verilen fatura bilgileri tablosunun usulüne uygun şekilde doldurulup açıklamaya eklenmediği, fiyat tekliflerinin bu alanlarda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, fiyat teklifinde bakım, onarım, yedek parça, yağ ve işçilik maliyet kalemlerine tek bir satırda birlikte yer verildiği, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırma yapılmadığı, iş makinelerinin 7 gün 24 saat çalıştırılacağı ancak açıklamalarda bu çalışma saatlerinin dikkate alınmadığı, lastik fiyatlarının, tiplerinin ve ebatlarının Şartnamede belirtilen iş makineleri ile uygunluğunun kontrol edilmeksizin açıklamaların kabul edildiği, fiyat tekliflerinin üzerinde meslek mensubunun imzası ve TÜRMOB kaşesi bulunmadığı, d) Sözleşme damga vergisi, ihale kararı damga vergisi, hakediş ödemelerine ait damga vergisi ve KİK bedelinin de maliyetlere dahil edilerek hesaplama yapılması gerektiği halde bu işlemin yerine getirilmediği, bu gider kalemleri için mevzuata uygun şekilde aşırı düşük teklif açıklamasında ayrı ayrı yer verilmeyerek eksik ve yanlış hesaplama yapıldığı, e) Sunulan fiyat tekliflerinin tamamının ekinde tespit tutanaklarına yer verilmediği, tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı, tespit tutanağı ekinde imza sirkülerinin aslı ya da sureti ve faaliyet belgesinin “aslı gibidir” yapılmış suretinin bulunması gerektiği halde bu belgelerin fotokopilerinin tespit tutanağına eklenmediği, tespit tutanağında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, müşterek imza ile temsil edilen şirketlerde tek imza ile imzalandığı, isteklinin yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısımların vekil tarafından imzalandığı, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının ekinde sunulan vekaletnamelerde teklif sunmaya yetkinin bulunmadığı gibi vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine de yer verilmediği, Tespit tutanağı ekinde sunulan ticaret sicil gazetesinin şirket yetkilisini göstermediği, belirtilen son geçici vergi beyanname döneminin uygun olmadığı ve fiyat teklifinde yer alan son geçici vergi beyanname dönemi bilgilerinin uyuşmadığı, tespit tutanaklarının standart form dikkate alınmaksızın “fatura bilgileri tablosunu” içermeyen eski tutanaklar üzerinden hazırlandığı, tutanağa konu edilen ürünlerin ortalamasının hesaplandığı toplam mal ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosunda” yer alan tutar ve miktar toplamlarının uyuşmadığı, fiyat teklifleri tespit tutanaklarında, hesaplanan ortalama tutarlarının %80’inden daha düşük değerde fiyatlar teklif edildiği dolayısıyla aritmetik ortalamaların hatalı hesaplandığı, fiyat teklifi verilen aracın iş makinesi olduğunu ve lastik ebatlarını göstermeyen faturalar üzerinden oluşturulan fatura bilgileri tablosunun maliyeti tevsik etme niteliği bulunmadığı, f) İşin yerine getirilmesinde kullanılan ve önemli teklif bileşeni olan, aşınma malzemeleri, kova, tırnak, kırıcı, kırıcı ucu, lastik, adaptör, burç ve pim giderlerine ilişkin açıklama yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu ” başlıklı 41’inci maddesinde “… (2) İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2)Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1.Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir. 79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir. 79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer; SD: Sınır değeri, YM: Yaklaşık maliyeti, n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını, T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini, R: Sınır Değer Tespit Katsayısını … 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır. Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. … 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması bulunmaktadır. İdari Şartname’nin “ İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2023 yılında Fen İşleri Müdürlüğü’nce arazi çalışmalarında kullanılmak üzere 4x4 kazıcı yükleyici kepçe (sürücüsüz ve akaryakıtsız) kiralanması hizmet alımı işi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: 12 ay süreyle 7 adet 4x4 kazıcı yükleyici kepçe (sürücüsüz ve akaryakıtsız) kiralanması hizmet alımı işi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Fethiye Belediyesi Sınırları içerisinde, İdarenin talebi doğrultusunda iş makinaları il ve ilçe dışına görevlendirilebilecek.” düzenlemesine, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “… 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Araçlarla ilgili aracın cinsine göre, zorunlu mali sorumluluk sigortası, kasko sigortası, motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene, egzos muayene ücreti, makine kırılma sigortası, yanı sıra burada sayılmayıp halen yürürlükte olanlar ile bundan sonra yürürlüğe girecek benzeri yasal sorumluluklar ile araçların her türlü bakım, onarım giderleri, Teknik Şartnamede belirtilen (akaryakıt ile şoför gideri hariç) tüm giderler istisnasız yükleniciye aittir.” düzenlemesine, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1.İşe başlama tarihi 01.01.2023; işi bitirme tarihi 31.12.2023 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Belediyemiz Fen İşleri Müdürlüğü’nce arazi çalışmalarında kullanılmak üzere 12 ay süre ile (01.01.2023 – 31.12.2023) 7(yedi) adet 4x4 kazıcı yükleyici kepçenin (sürücüsüz ve akaryakıtsız) kiralanması işidir.” düzenlemesine, Anılan Şartname’nin “Teknik Özellikleri” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. 4X4 KAZICI YÜKLEYİCİ KEPÇE 7(yedi) ADET : En az 2018 model olacaktır. En az 80 HP motor gücüne sahip olacaktır. En az 4x4 özelliğine sahip olacaktır. Yakıt tipi dizel olacaktır. (Yakıt idareye aittir) Klimalı olacaktır. Kepçenin ön lastik jant çapı 20’’(inç) olacaktır.(Ön lastik çapı ile arka lastik çapı eşit olmayacaktır) Kepçelerden en az 2(iki) adetinin kırıcısı ve tümünde kırıcı techizatı ile forklift çatalı olacak. Tüm kepçeler gerektiğinde kırıcılı çalıştırılabilecektir. 1(bir) adet 40cm genişliğinde yedek dar kova mevcut olacaktır.” düzenlemesine, Söz konusu Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. Hizmet alımına konu iş makineleri sürücüsüz kiralanacak olup, akaryakıt(mazot) idareye aittir. Diğer tüm giderler istisnasız yüklenici tarafından karşılanacaktır. İdarenin onaylaması şartı ile yüklenici özellik ve kapasite olarak Madde-2’de tarif edilen özelliklerden daha yüksek özellikli araç getirebilir. 3.2. İş makineleri günlük rutinde personellerin çalışma saatlerine uygun çalışacak. Ancak gerekli hallerde 7 gün 24 saat ilkesine göre çalışma saat aralığı İdarece düzenlenecek olup (hafta sonu ve resmi tatil günleri dahil) şehir içi ve şehir dışı görevlerde idarenin hizmetinde olacaktır. Görev süresi bitiminde İş makineleri idarenin belirlediği yerde kalacaktır. Görev süresi içerisinde ve dışarısında yüklenici tarafından başka işlerde kullanılamaz. Çalışmalar idarenin günlük iş programına göre yapılacaktır. 3.3. Kiralanacak tüm araçlar kendi tanım ve özelliklerine göre, 237 Sayılı Taşıt Kanunu, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 4925 Sayılı Karayolları Taşıma Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Karayolları Taşıma Yönetmeliğine uygun olacaktır. Uygun olmamasından dolayı doğabilecek her türlü mesuliyet yükleniciye aittir. Cezai ödemeler; sürücü kaynaklı cezalar sürücü tarafından ödenir. 3.4. Hizmet alımına konu iş makinelerinin sürücü ve akaryakıt gideri hariç bütün masrafları (her türlü vergi, Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası, iş makinesi Makine Kırılma Sigortası, bakım-onarım, antifriz, her türlü yağ ve yedek parça giderleri, patlayan lastiklerin yaptırılması, akü, avadanlık, tamiri ile sayı gözetmeksizin aşınma malzemelerini kova, tırnak, kırıcı, kırıcı ucu, lastik, adaptör, burç, pim v.b., Periyodik Muayeneleri ve diğer masrafları ile her türlü işletme giderleri vb.) istisnasız Yükleniciye aittir. Yüklenici sözleşme süresi boyunca; kiraladığı iş makinelerinin zorunlu trafik sigortasını, makine kırılma sigortasını yaptırmak, dönemleri itibariyle ödemek zorundadır. Makine kırılma sigortası bedellerinin düşük tutulması, tarihi geçtiği halde yeniletilmemesi v.b. nedenler ile herhangi bir kazada çıkacak, herhangi bir ödeme idare veya operatörden talep edilemeyecektir. Doğrudan veya dolaylı olarak idareye herhangi bir ödeme yaptırılırsa da yüklenicinin hak ediş, alacak veya kesin teminatından bu bedel kesilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir. İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen belge ve bilgilerden başvuruya konu ihalenin “2023 yılında Fen İşleri Müdürlüğü’nce arazi çalışmalarında kullanılmak üzere 4x4 kazıcı yükleyici kepçe (sürücüsüz ve akaryakıtsız) kiralanması hizmet alımı işi” ne ilişkin olduğu, Fethiye Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle ve e-teklif alınmak suretiyle 25.11.2022 tarihinde gerçekleştirilen ihalede 13 adet ihale dokümanı indirildiği, 9 istekli tarafından teklif verildiği, 2 isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminata ilişkin satırların 1 isteklinin iş deneyim belgesine ait damga vergisine ilişkin satırların doldurulmadığı, 2 isteklinin ise teklif fiyatlarının yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçeleriyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonunca yapılan hesaplama neticesinde sınır değerin 2.422.436,54 TL olarak belirlendiği, teklif fiyatları sınır değerin altında kalan geçerli teklif sahibi istekli CYB Mühendislik İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.ne İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi gereğince Kanun’un 38’inci maddesine göre 25.11.2022 tarihinde EKAP üzerinden aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının gönderildiği, anılan isteklilerin 05.12.2022 tarihine kadar açıklamalarını idareye sunmalarının istendiği, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının 02.12.2022 tarihinde idareye sunulduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmeler neticesinde söz konusu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunduğu ve ihalenin CYB Mühendislik İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, teklifi sınır değerin hemen üzerinde olan başvuru sahibi OGT Turizm Taşımacılık İnşaat Limited Şirketi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Teklifi sınır değerin altında kalan tek istekli CYB Mühendislik İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.ne 25.11.2022 tarihinde gönderilen “Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması hakkında” konulu yazıda “ 25.11.2022 tarih 10:00 da ihalesi gerçekleştirilen 2022/1149432 İhale Kayıt Numaralı "2023 yılında Fen İşleri Müdürlüğü’nce arazi çalışmalarında kullanılmak üzere 4x4 kazıcı yükleyici kepçe (sürücüsüz ve akaryakıtsız) kiralanması hizmet alımı işi” ile ilgili teklifiniz, İdari Şartnamenin 33. Maddesi uyarınca sınır değerin altında kaldığından; 1. Amortisman Giderleri (Kendi malı ise, Kiralama ise Kiralama giderleri) 2.Lastik Giderleri 3.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta 4.Motorlu taşıtlar vergisi giderleri 5. Makina kırılma sigortası giderleri 6.Yedek parça bakım onarım 7. Sözleşme giderleri olmak üzere önemli teklif bileşenlerinin tarafınızca açıklanması gerekmektedir. Belirlenen teklif bileşenlerine ait yapacağınız açıklamalarda Teknik Şartnamenin 2.,3., 4. ve 5. Maddeleri ile, İdari Şartnamenin 25. Maddesini dikkate alarak, teklifinizi tereddüte yer bırakmayacak şekilde Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. Maddesine göre belgeleri ile birlikte detaylı olarak açıklamanızı ve bu konuda cevabınızı en geç 05.12.2022 günü mesai bitimine kadar İhale Komisyonumuza bildirmenizi rica ederim..” ifadelerine yer verilmek suretiyle açıklama istenen maliyet unsurlarının belirtildiği görülmüştür. Başvuru sahibi tarafından öncelikle ihale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklama talebinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırı olduğu, ihale dokümanındaki sigorta, bakım, lastik, amortisman ve kiralama, vergi ve KİK payı, aşınma malzemeleri gibi gider kalemleri ile ilgili olarak, önemli teklif bileşenlerinin neler olduğu ayrıntılı olarak ve net bir şekilde düzenlenmeden ihale üzerinde bırakılan istekliden açıklama istendiği iddia edilmektedir. İdarece teklif sınır değerin altında kalan tek geçerli teklif sahibine gönderilen yazıda açıklama istenen önemli teklif bileşen olarak; 1. Amortisman Giderleri (Kendi malı ise, Kiralama ise Kiralama giderleri) 2.Lastik Giderleri 3.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta 4.Motorlu taşıtlar vergisi giderleri 5. Makina kırılma sigortası giderleri 6.Yedek parça bakım onarım 7. Sözleşme giderlerinin belirlendiği görülmüş, söz konusu yazıda isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Teknik Şartname’nin kiralanacak olan kazıcı yükleyici kepçe araçları için istenen teknik özelliklerin düzenlendiği 2’nci maddesi, işe ilişkin genel hususların belirtildiği 3’üncü maddesi, araçların idareye teslimi ile ilgili hususların belirlendiği 4’üncü maddesi ile özel aykırılık halleri ve cezaların yer aldığı 5’inci maddesi ve ayrıca İdari Şartname’nin teklif fiyata dahil olan giderlerin düzenlendiği 25’inci maddesinde yer verilen hususların dikkate alınarak sunulmasının istendiği anlaşılmıştır. Söz konusu yazıya istinaden CYB Mühendislik İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 02.12.2022 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulduğu, idarece yapılan değerlendirmeler neticesinde söz konusu açıklamaların uygun bulunarak anılan isteklinin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. a) Sigorta giderlerine ilişkin yapılan açıklamaların mevzuatta tanımlanan usul ve esaslara uygun olmadığı, zorunlu mali sorumluluk trafik, iş makinesi Makine Kırılma Sigortası ve kasko sigortası giderleri için alınmış olan fiyat teklifinin ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak ve ihale dokümanında model yılı ve özellikleri belirtilmiş olan 7 adet araç için tanımlanarak ve her bir sigorta gideri için ayrı ayrı belirtilmek suretiyle alınmadığı, farklı sigorta türleri için ayrı fiyat teklifi alınmadığı, fiyat teklifinin ilgili sigorta şirketinin bölge müdürlüğü veya genel müdürlüğünün yetkililerince imzalanıp kaşelenerek teyit ettirilmeden sunulduğu, alınan fiyat teklifinin işin süresini kapsamadığı, 2022 yılında ihalesi gerçekleştirilen işin başlangıç tarihinin 2023 yılında olduğu, ancak 2022 yılı için alınan sigorta teklifinin tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksine uygun şekilde güncellenerek açıklama yapılmadığı iddialarına yönelik olarak yapılan incelemede; Araçların sigorta maliyetine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli CYB Mühendislik İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamalarda; zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası ve makine kırılma sigortası için Anadolu Sigorta Anonim Türk Şirketi Kadıköy Bölge Müdürlüğü’nden 29.11.2022 tarihinde alınmış sigorta fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde iş kapsamında kullanılacak “2018 Model JCB 3CX Kanal Kazıcı ve Yükleyici Kepçe 4x4” marka model 7 adet araca ilişkin olarak trafik sigortası ve makine kırılma sigortası birim fiyatları için ayrı satırlarda olmak üzere bedel öngörüldüğü, fiyat teklifinin sigorta şirketinin bölge müdürlüğünün yetkililerince imzalandığı, sigorta fiyat teklifinde başlangıç tarihinin 01.01.2023, bitiş tarihinin 01.01.2024 olarak belirtildiği, fiyat teklifi üzerinde “ FETHİYE BELEDİYESİ FEN İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ'nün 25.11.2022 tarihinde ihalesini yaptığı 2022/1149432 İKNIi "2023 YILINDA FEN İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜNCE ARAZİ ÇALIŞMALARINDA KULLANILMAK ÜZERE 4X4 KAZICI YÜKLEYİCİ KEPÇE (SÜRÜCÜSÜZ VE AKARYAKITSIZ) KİRALANMASI HİZMET ALIMI İŞİ" ile ilgili teknik şartname hükümleri doğrultusunda ihalede yer alan 7 araç için bir yıllık Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası ve Makine Kırılma Sigortası fiyat teklifimiz aşağıda sunulmuştur.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. b) Önemli teklif bileşeni olarak belirlenen amortisman giderleri ve kiralama giderlerine yönelik hesaplama yapılırken ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendi malı olarak belirttiği araçların amortisman giderine ilişkin olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesine uygun olarak ve aranılan teknik şartları haiz olunduğuna dair, kapasite ve aktif değeri kapsayan belgelendirme yapılmadığı, söz konusu araçların amortisman maliyetinin aktif değeri üzerinden ve her yıl için %20 faydalı ömürlerinin dikkate alınarak hesaplanmadığı, meslek mensubu tarafından düzenlenmiş ve onaylanmış tespit tutanağının sunulmadığı iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede; İhale üzerinde bırakılan istekli CYB Mühendislik İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından araçların amortisman giderlerine ilişkin olarak yapılan açıklamalarda Vergi Usul Kanunu’nun 313’üncü maddesi uyarınca anılan isteklinin demirbaş ve amortisman defterinde kayıtlı maddi duran varlıklar içerisinde bulunan plaka numaraları da belirtilen 7 adet 2018 Model JCB 3CX14M3WM Kanal Kazıcı ve Yükleyici 4x4 aracın ihale konusu iş kapsamında kullanılacağının ifade edildiği, söz konusu araçlara ilişkin Amortisman Payı Tespit Tutanağı’nın sunulduğu, tutanağın SMMM tarafından düzenlendiği ve hem özel kaşe hem de TÜRMOB kaşesi ile kaşelenerek imzalandığı, söz konusu tutanakta araçların faydalı ömrünün Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ekli listesi uyarınca 6 yıl ve yıl bazında amortisman oranının da % 16,66 olduğunun belirtildiği, her bir araç için 2023 yılı amortisman tutarının 51.667,50 TL ve 7 araç için toplam amortisman maliyetinin 361.672,50 TL olarak hesaplandığı görülmüştür. İhale konusu iş kapsamında kullanılacak olan kanal kazıcı yükleyici araçların amortisman süreleri ve oranlarına yönelik incelemeler neticesinde Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin (SIRA NO: 399) ekinde yer alan listede “İnşaat işlerinde kullanılan iş makinesi ve benzeri araçlar (Boru döşeyici, ekskavatör ve lastik tekerlekli yükleyici gibi)” için amortisman süresinin 6 yıl amortisman oranının ise %16,66 olarak belirlendiği tespit edilmiştir. c) Araçların tüm işletme bakım ve lastik giderlerinin önemli teklif bileşeni olduğu, önemli bileşen olarak belirlenen lastik, işletme ve bakım giderlerinin isteklinin kendisi tarafından sağlanmasının mümkün olmadığı için mutlaka fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapılma zaruretinin bulunduğu, alınan fiyat teklifinde, araçların özellikleri, (marka-model-kapasite) ve bakım onarım sayılarına tam olarak yer verilmediği, işin gerçekleştirileceği araçlar ile işletme bakım onarımı yapılacağı bildirilen araçların farklı olduğu dolayısıyla bakım onarım maliyetlerinin uyumlu bir şekilde tevsik edilmediğinin ortaya çıktığı, araçlara ilişkin periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin bulunmadığı, bakımı zorunlu tutulan araçların, kaç kilometrede, kaç saatte bir bakıma gireceklerine ilişkin hiçbir yetkili servis yazısının açıklamaya eklenmediği, bakım onarım fiyat teklifine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun şekilde bir beyana yer verilmediği, fiyat tekliflerinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanıp kaşelenmediği ve EK-O.6 tutanağı ve tutanakta yer verilen fatura bilgileri tablosunun usulüne uygun şekilde doldurulup açıklamaya eklenmediği, fiyat tekliflerinin bu alanlarda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, fiyat teklifinde bakım, onarım, yedek parça, yağ ve işçilik maliyet kalemlerine tek bir satırda birlikte yer verildiği, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırma yapılmadığı, iş makinelerinin 7 gün 24 saat çalıştırılacağı ancak açıklamalarda bu çalışma saatlerinin dikkate alınmadığı, lastik fiyatlarının, tiplerinin ve ebatlarının Şartnamede belirtilen iş makineleri ile uygunluğunun kontrol edilmeksizin açıklamaların kabul edildiği, fiyat tekliflerinin üzerinde meslek mensubunun imzası ve TÜRMOB kaşesi bulunmadığı iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede; İhale üzerinde bırakılan istekli CYB Mühendislik İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yedek parça, bakım, onarım maliyetine ilişkin olarak yer verilen hesaplama tablosunda 12 ay sürecek iş kapsamında kullanılacak araçların toplam çalışma saati ve bu araçların periyodik bakım aralıkları üzerinden ihale konusu iş boyunca gerekli olan bakım onarım adetlerinin hesaplandığı, söz konusu hesaplamalarda ihale dokümanında sözleşme süresince çalışılacak her bir aracın 9 saatlik günlük çalışma süresi üzerinden toplam 3.285 saat ve 7 araç için bu sürenin 22.995 saat olarak belirlendiği, araçların bakım onarım aralığına ilişkin olarak ihale dokümanında idarece herhangi bir belirleme yapılmadığı, istekli tarafından bakım onarım aralığının yetkili servis beyanı doğrultusunda 500 saat olarak baz alındığı görülmüştür. Anılan istekli tarafından 2018 model JCB 3CX Kanal Kazıcı ve Yükleyici araçların periyodik bakım aralığına ilişkin olarak Sif İş Makinaları Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. den alınmış belgenin sunulduğu, belgenin ekinde anılan şirketin JCB marka iş makinalarının genel distribütörü ve yetkili servisi olduklarına dair yetkili servis belgesine yer verildiği, araçların bakım onarım giderleri için Yılbar İnşaat Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınmış fiyat teklifinin sunulduğu, anılan fiyat teklifinde bakım onarımda kullanılacak olan her bir parçanın ayrı satırlarda gösterilerek fiyatlandırıldığı ve meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibare yazılarak SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı görülmüş, belgenin ekinde şirket adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ve bu kişinin şirketi temsile yetkili olduğunu gösterir ticaret sicili gazetesi ile meslek mensubunun faaliyet belgesinin sunulduğu, sunulan ticaret sicil gazetesinde yer alan bilgilerden fiyat teklifi alınan söz konusu firmanın fiyat teklifi verdiği alanda faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca fiyat teklifi ekinde satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanakta araçların bakım onarımında kullanılacak olan parçalara ayrı ayrı yer verilerek ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının belirtildiği, fatura bilgileri tablosunun standart forma uygun olarak doldurulduğu görülmüştür. Önemli teklif bileşeni olarak belirlenen lastik maliyeti için ise ihale konusu iş süresince çalıştırılacak araçların ön ve arka lastik olmak üzere her araç için 2 takım lastik maliyetinin öngörüldüğü, söz konusu gidere ilişkin olarak Savaşlar Oto Lastik Tic. San. Ltd. Şti. den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, anılan fiyat teklifinde araçlarda kullanılacak olan ön ve arka lastiklerin ebat bilgilerine yer verilerek ayrı satırlar halinde bedel öngörüldüğü ve meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibare yazılarak SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı görülmüş, belgenin ekinde şirket adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ve bu kişinin şirketi temsile yetkili olduğunu gösterir ticaret sicili gazetesi ile meslek mensubunun faaliyet belgesinin sunulduğu, www.ticaretsicil.gov.tr internet adresi üzerinden yapılan sorgulamada da fiyat teklifi alınan söz konusu firmanın fiyat teklifi verdiği alanda faaliyet gösterdiği anlaşılmıştır. d) Sözleşme damga vergisi, ihale kararı damga vergisi, hakediş ödemelerine ait damga vergisi ve KİK bedelinin de maliyetlere dahil edilerek hesaplama yapılması gerektiği halde bu işlemin yerine getirilmediği, bu gider kalemleri için mevzuata uygun şekilde aşırı düşük teklif açıklamasında ayrı ayrı yer verilmeyerek eksik ve yanlış hesaplama yapıldığı iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede; İhale üzerinde bırakılan istekli CYB Mühendislik İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen sözleşme ve genel giderler maliyetine ilişkin olarak yer verilen hesaplama tablosunda sözleşme damga vergisi (Binde 9,48), karar damga vergisi (Binde 5,69), KİK payı (Onbinde 5 ) giderlerinin teklif ettikleri bedel (2.335.200,00 TL) üzerinden ayrı ayrı hesaplanarak toplam 36.592,59 TL olarak belirlendiği görülmüştür. e) Sunulan fiyat tekliflerinin tamamının ekinde tespit tutanaklarına yer verilmediği, tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı, tespit tutanağı ekinde imza sirkülerinin aslı ya da sureti ve faaliyet belgesinin “aslı gibidir” yapılmış suretinin bulunması gerektiği halde bu belgelerin fotokopilerinin tespit tutanağına eklenmediği, tespit tutanağında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği, Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, müşterek imza ile temsil edilen şirketlerde tek imza ile imzalandığı, İsteklinin yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısımların vekil tarafından imzalandığı, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının ekinde sunulan vekaletnamelerde teklif sunmaya yetkinin bulunmadığı gibi vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine de yer verilmediği, Tespit tutanağı ekinde sunulan Ticaret Sicil Gazetesinin şirket yetkilisini göstermediği, belirtilen son geçici vergi beyanname döneminin uygun olmadığı ve fiyat teklifinde yer alan son geçici vergi beyanname dönemi bilgilerinin uyuşmadığı, tespit tutanaklarının standart form dikkate alınmaksızın “fatura bilgileri tablosunu” içermeyen eski tutanaklar üzerinden hazırlandığı, Tutanağa konu edilen ürünlerin ortalamasının hesaplandığı toplam mal ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosunda” yer alan tutar ve miktar toplamlarının uyuşmadığı, fiyat teklifleri tespit tutanaklarında, hesaplanan ortalama tutarlarının %80’inden daha düşük değerde fiyatlar teklif edildiği dolayısıyla aritmetik ortalamaların hatalı hesaplandığı, fiyat teklifi verilen aracın iş makinesi olduğunu ve lastik ebatlarını göstermeyen faturalar üzerinden oluşturulan fatura bilgileri tablosunun maliyeti tevsik etme niteliği bulunmadığı iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede; İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş kapsamında kullanılacak araçların bakım onarım giderlerine ilişkin olarak sunulan fiyat teklifinin ekinde Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağına yer verildiği, anılan tutanağın tarihinin 26.11.2022 sayısının 1 olduğu fiyat teklifinde yer alan meslek mensubu ibaresinde belirtilen tarih ve sayı ile uyumlu olduğu, tutanağın ekinde fiyat teklifini veren Yılbar İnşaat Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin temsil yetkilisine ait imza beyannamesinin noter onaylı sureti ile tutanağı düzenleyen meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslının sunulduğu, tutanakta yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamının Sakarya 4. Noterliği, tarihinin 10.12.2021 ve sayısının 22201 olarak düzenlendiği ve fiyat teklifini veren Yılbar İnşaat Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti.yi münferiden temsile yetkili şirket müdürü Cengiz Yıldırım tarafından imzalandığı, sunulan ticaret sicili gazetesinde şirket yetkilisini gösterir bilgilerin yer aldığı, geçici vergi beyanname döneminin ihale tarihine (25.11.2022) uygun olarak 2022 yılı 3. dönemi olarak belirtildiği, tutanağın fatura bilgileri tablosunu içeren yeni formata göre hazırlandığı, ağırlıklı ortalama birim satış tutarına esas toplam miktar ve toplam tutarları ile fatura bilgileri tablosunda yer alan tutar ve miktar toplamlarının uyumlu olduğu, teklif edilen birim fiyatların ortalama birim satış tutarının %80’inden daha yüksek olduğu, faturaların tarihlerinin (30.09.2022) geçici vergi beyanname dönemine uygun olduğu, araç cinsi ile fiyat teklifi verilen parça bilgilerinin faturalarda yer aldığı, fiyat teklifleri, tespit tutanakları ve fatura bilgileri tablosundaki faturalara konu araçların uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Araçların lastik giderlerine ilişkin olarak sunulan fiyat teklifinin ekinde Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağına yer verildiği, anılan tutanağın tarihinin 26.11.2022 sayısının 1 olduğu fiyat teklifinde yer alan meslek mensubu ibaresinde belirtilen tarih ve sayı ile uyumlu olduğu, tutanağın ekinde fiyat teklifini veren Savaşlar Oto Lastik Tic. San. Ltd. Şti.nin temsil yetkilisine ait imza beyannamesinin noter onaylı sureti ile tutanağı düzenleyen meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslının sunulduğu, tutanakta yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamının Sakarya 1. Noterliği, tarihinin 23.12.2021 ve sayısının 17442 olarak düzenlendiği ve fiyat teklifini veren Savaşlar Oto Lastik Tic. San. Ltd. Şti.nin tek ortağı ve şirket müdürü Ramis Savaş tarafından imzalandığı, sunulan ticaret sicili gazetesinde şirket yetkilisini gösterir bilgilerin yer aldığı, geçici vergi beyanname döneminin ihale tarihine (25.11.2022) uygun olarak 2022 yılı 3. dönemi olarak belirtildiği, tutanağın fatura bilgileri tablosunu içeren yeni formata göre hazırlandığı, ağırlıklı ortalama birim satış tutarına esas toplam miktar ve toplam tutarları ile fatura bilgileri tablosunda yer alan tutar ve miktar toplamlarının uyumlu olduğu, teklif edilen birim fiyatların ortalama birim satış tutarından daha yüksek olduğu, faturaların tarihlerinin geçici vergi beyanname dönemine uygun olduğu, lastik ebatlarına dair bilgilerin faturalarda yer aldığı, fiyat teklifleri, tespit tutanakları ve fatura bilgileri tablosundaki faturalara konu lastiklerin uyumlu olduğu tespit edilmiştir. f) İşin yerine getirilmesinde kullanılan aşınma malzemeleri, kova, tırnak, kırıcı, kırıcı ucu, lastik, adaptör, burç ve pim giderlerine ilişkin açıklama yapılmadığı iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede; iddiaya konu edilen söz konusu aşınma malzemelerinden lastik gideri hariç diğerlerine ilişkin giderlerin idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliler tarafından hangi yöntemlerle aşırı düşük teklif açıklamasının yapılabileceği ayrıntılı olarak düzenlenmiş, söz konusu yöntemler arasında teklife konu alanda faaliyet gösteren üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri sayılmıştır. Bahse konu mevzuat hükümlerinden fiyat teklifi ile aşırı düşük teklif açıklaması yapılması durumunda fiyat tekliflerinin teklifi veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından gerekli ibarenin yazılarak imzalanıp kaşelenmesi, fiyat teklifi ekinde meslek mensubu tarafından teklife konu mal veya hizmet için ilgili Yönetmelik’in ekinde yer alan standart forma uygun maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) düzenlenmesi, fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenen söz konusu tutanakların ekleri ile birlikte aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gerektiği, sigorta giderlerinin teklifte önemli bileşen olarak belirlenmesi halinde poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmeler ile açıklama yapılabileceği, bu durumda teklif edilen sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine dair ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan ve yetkili kişilerin imzasını taşıyan teyit yazısının eklenmesi gerektiği, ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasının zorunlu olmadığı anlaşılmaktadır. İhale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu iş kapsamında Fethiye Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü’nce arazi çalışmalarında kullanılmak üzere 7 adet 4x4 kazıcı yükleyici kepçenin 01.01.2023 - 31.12.2023 tarihleri arasında sürücüsüz ve akaryakıtsız olarak 12 ay süre ile kiralanacağı anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin idarece aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olarak açıklama istenen önemli teklif bileşenlerinin ayrıntılı olarak ve net bir şekilde düzenlenmeden gerçekleştirildiği iddiası kapsamında yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; İdarece, İdari Şartname’de düzenlenen teklif fiyata dahil giderler arasından amortisman giderleri (kendi malı ise, kiralama ise kiralama giderleri), lastik giderleri, zorunlu mali sorumluluk sigorta giderleri, motorlu taşıtlar vergisi giderleri, makina kırılma sigortası giderleri, yedek parça bakım onarım giderleri ile sözleşme giderlerinin açıklama istenen önemli teklif bileşenleri olarak belirlendiği, söz konusu belirlemelerde açıklama sunulacak önemli teklif bileşenlerinin hangilerinin olduğuna dair belirsizliğin bulunmadığı, idarenin aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinde mevzuata aykırı veya tereddüde mahal verici bir hususun bulunmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin araçların sigorta maliyetine ilişkin iddiaları kapsamında yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; söz konusu sigorta giderlerinin bölge müdürlüğünden alınan fiyat teklifi ile ayrı ayrı satırlar halinde tevsik edildiği ve bölge müdürlüğü tarafından imzalandığı görülen fiyat teklifleri için Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesi gereğince genel müdürlük veya bölge müdürlüğünden teyit alınmasının gerekmediği, sigorta fiyat teklifinin işin başlangıç ve bitiş tarihlerini kapsadığı bu nedenle verilen teklif ilişkin herhangi bir güncelleme yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin sigorta giderlerine yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin araçların amortisman giderlerine ilişkin iddiaları kapsamında yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendi malı olarak belirttiği araçların amortisman giderine yönelik Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesine uygun olarak amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair serbest muhasebeci mali müşavir raporunun sunulduğu, söz konusu raporda iktisadi kıymetlerin cinsi ve aktif değerlerinin belirtildiği, ihale konusu iş kapsamında kiralanacak olan kanal kazıcı yükleyici araçların amortisman süreleri ve oranlarının Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin (Sıra No: 399) ekinde yer alan listede belirlenen değerler üzerinden amortisman maliyetlerinin hesaplandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Önemli teklif bileşeni olarak belirlenen lastik, işletme ve bakım giderlerine ilişkin iddialar kapsamında yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinde araçların marka model bilgilerine yer verildiği, bakım onarım fiyat teklifi verilen araçlar ile iş kapsamında kullanılacak araçların uyumlu olduğu, araçların periyodik bakım aralığı için yetkili servis tarafından düzenlenen belgenin sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde yazılması gereken meslek mensubu beyanının bulunduğu SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifinin ekinde EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının yer aldığı tutanağın standart forma uygun olarak doldurulduğu, sunulan fiyat teklifinin bu alanda faaliyet gösterenden alındığı, teklife konu her maliyet kaleminin ayrı ayrı satırlarda fiyatlandırıldığı, araçların çalışma saatlerinin Teknik Şartname’nin 3.2’nci maddesinde yer alan düzenlemeler dikkate alınarak açıklamalara dahil edildiği, lastik maliyetine ilişkin olarak alınan fiyat teklifinde araçlara uygun lastik tipi ve ebatları üzerinden bedel öngörüldüğü, anılan fiyat teklifi üzerinde yazılması gereken meslek mensubu beyanı ve SMMM kaşeleri (özel kaşe ve TÜRMOB kaşesi) ile imzasının bulunduğu görüldüğünden başvuru sahibinin bu maliyet bileşenlerine yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Sözleşme giderlerine ilişkin iddiaları kapsamında yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; sözleşme ve genel giderler maliyetine ilişkin olarak yer verilen hesaplama tablosunda sözleşme damga vergisi için “binde 9,48”, karar damga vergisi için “binde 5,69”, KİK payı için “on binde 5” oranları üzerinden hesaplanan söz konusu giderlerin ilgili mevzuatına uygun oranlarda ve her bir gidere ayrı satırlarda bedel öngörüldüğü anlaşıldığından başvuru sahibinin bu maliyet bileşenlerine yönelik iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Fiyat teklifleri ekinde sunulması zorunlu olan tespit tutanaklarına ilişkin iddialar kapsamında yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamalar kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin tamamının ekinde teklifin dayağı olan EK-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarına yer verildiği, söz konusu tutanakların ilgili mevzuatına ve standart forma uygun olarak düzenlendiği, tutanağın ekinde yer alması gereken belgelere eksiksiz olarak yer verildiği, tutanak üzerinde yer alan bilgilerin uyumlu olduğu ve hesaplamalarda hata bulunmadığı, tutanaklara konu edilen faturalarda yer alan malların cinslerinin ihale dokümanında belirlenen özelliklere uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiaları da yerinde görülmemiştir. Başvuru sahibi tarafından iddia konusu edilen aşınma malzemeleri, kova, tırnak, kırıcı, kırıcı ucu, lastik, adaptör, burç ve pim giderlerine ilişkin yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; idarece teklifi sınır değerin altında kalan ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı kapsamında periyodik bakım ve buna ilişkin onarım giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, söz konusu aşınma malzemelerine yönelik giderlerin açıklama istenen maliyet kalemleri olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiaları da yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.