Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -2-342 (Devralma ) Karar Sayısı : 11-46/1137 -401 Karar Tarihi : 25.08.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR , Prof. Dr. Metin TOPRAK 10 B. RAPORTÖR LER : Hüseyin ORMAN Can SARIÇİÇEK, Mustafa SOYDAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - NCR Corporation (NCR) Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Melikşah DUMAN Çitlenbik Sokak No:12
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -2-342 (Devralma ) Karar Sayısı : 11-46/1137 -401 Karar Tarihi : 25.08.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR , Prof. Dr. Metin TOPRAK 10 B. RAPORTÖR LER : Hüseyin ORMAN Can SARIÇİÇEK, Mustafa SOYDAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - NCR Corporation (NCR) Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Melikşah DUMAN Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul D. TARAFLAR : - Radiant Systems, Inc. hissedarları - Ranger Acquisition Corporation 20 Ropes& Gray1 International Pl. Boston 02110 ABD E. DOSYA KONUSU: Radiant Systems, Inc. in ihraç edilmiş tüm ad i hisselerinin, NCR Corporation tarafından iştiraki Ranger Acquisition Co rporation (Ranger) kanalıyla ve ihale teklifi yoluyla devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 29.07.2011 tarih ve 5496 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 11.08.2011 tarih ve 5835 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ve 2010 /4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 18.08.2011 tarih ve 2011 -2-342/Öİ -11-380.HO sayılı Ön İnceleme Raporu, 23.08.2011 tarih ve REK.0. 06.00.00 -120/508 sayılı 30 Başkanlık Önergesi ile 11 -46 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖR LERİN GÖRÜŞÜ: İlgili rapor da; bildirim konusu işlem sonucunda hâkim durumun yaratılmasının veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmay acağı, dolayısıyla bildirim konusu işleme izin verilmesinde herhangi bir sakınca bulunmadığı ifade edilmektedir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Devralan Taraf: Ranger Ranger, NCR nin tamamına sahip olduğu bir iştirakidir. Bu kapsamda, d evralma işlemi sonrasında Radiant üzerindeki dolaylı ve nihai kontrol NCR üzerinde olacaktır. 40 NCR, ABD menşeli bir teşebbüs olup, New York Menkul Kıymetler Borsası nda (NYSE) işlem görmektedir. Söz konusu teşebbüs; finansal hizmetler, perakende ve konuk ağırlama, sağlık hizmetleri, seyahat, kumar ve eğlence sektörlerine yönelik hizmetler sunmakta, bankamatikler (ATM'ler), self -servis kiosklar (büfeler), satış noktası cihazları 11-46/1137-401 2 (point of sale devices -POS) ve müşterilerin mobil cihaz veya bilgisayarlarından işleriyle iletişim kurmalarını sağlayan yazılım uygulamaları da içeren teknolojik çözümler üretmektedir . Ayrıca NCR nin, üçüncü kişilerin sunduğu ürünler için de hizmet sağladığı ifade edilmiştir. NCR, Türkiye de tamamına sahip olduğu iştiraki olan NCR Bi lişim Sistemleri Ltd. Şti. (NCR Türkiye) ve distribütörü Encore Bilişim Sistemleri Ltd. Şti. (Encore) aracılığıyla 50 faaliyet göstermektedir. Dosya mevcudundan, NCR nin herhangi başka bir teşebbüs tarafından tek başına veya birlikte kontrol edilmediği anlaşı lmaktadır.1 H.1.2. Devreden Taraflar: Radiant ın Hissedarları Radiant NASDAQ da işlem görmekte ve bu nedenle birçok hissedarı bulunmaktadır . Radiant ın % ( ..) ten faz la hisseye sahip olan yalnızca ( ..) hissedarı vardır . H.1.3. Devredilen Taraf: Radiant ABD merkezli bir şirket olan Radiant , satış noktası donanım ve yazılım çözümlerini de içeren şekilde ağırlama, perakende ve eğlence sektörlerine yönelik teknolojik çözümler sağlamaktadır. Radiant ın çözüm portföyünde dokunmatik terminal olarak kurulabilen 60 yazılım ve donanımdan oluşan güçlü satış noktası çözümleri (POS), self -servis kiosklar ve kablosuz avuç -içi cihazlar bulunmaktadır. Türkiye de herhangi bir iştiraki veya bağlı teşebbüsü bulunmayan Radiant, bu pazarda doğrudan satışlar vasıtasıyla faaliyet göstermektedir. Ayrıca, Suudi Arabistan menşeli bir dağıtıcı olan Professional Solutions, Radiant ürünlerinin Türkiye de dâhil olmak üzere Ortadoğu daki bağımsız dağıtıcısı olarak çalışmaktadır . Professional Solutions, Türkiye deki dağıtıcı Tradesoft ile olan ilişkilerden de sorumlu tutulmuştur. Buna göre, Radiant ürünleri doğrudan Tradesoft a gönderilmekte ve Tradesoft adına fatura kesilmekte, ürün satışı üzerinden Professional Solutions a pay verilmektedir. Dosya mevcudundan, Radiant ın herhangi başka bi r teşebbüs tarafından tek başına 70 veya birlikte kontrol edilmediği anlaşılmaktadır. Radiant ın borsada işlem görmesi nedeniyle hissedarlık yapısın da en büyük paya sahip hissedarları na aşağıda yer verilmiştir . Buna göre Radiant ın hiçbir hissedarı % ( ..) dan fazla hisse sahibi değildir. Tablo 1 : Radiant ın işlem öncesi ve sonrası hissedarlık yapısı Hissedar İşlem Öncesi Hisse Oranı(%) İşlem Sonrası Hisse Oranı(%) BlackRock, Inc. ( ..) ( ..) Eagle Asset Management, Inc. ( ..) ( ..) Alliance Bernstein L.P. ( ..) ( ..) Ranger ( ..) ( ..) H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Dosya mevcudu bilgilerden , taraflar ın Türkiye de faaliyet göster dikleri ve yatay örtüşme nin bulun duğu pazarın POS sistemleri pazarı olduğu , dolayısıyla Türkiye de etkilenecek tek pazarın bu pazar olacağı anlaşılmıştır.2 1 Borsada işlem görmesi nedeniyle NCR nin hiçbir hissedarı %( ..) den fazla hisse s ahibi değildir. En çok pay sahibi olan hissedarı % ( ..) oranıyla Greenlight Capital, I nc. dir. 2 Dosyada yer alan belgelerden; tarafların kiosk ürünleri üretimi ve satışı alanında da faaliyet göst erdikleri anlaşılmış, ancak taraflardan gelen yazıda, Radi ant ın Türkiye de kiosk ürünlerine ilişkin faaliyet 11-46/1137-401 3 POS sistemi, perakendeciler tarafından gerçekleştirilen satış işlemlerinin işlenmesi 80 sırasında kullanılan nihai kontrol çözümü dona nımı ve yazılımıdır. POS sistemleri, perakendecilerin bilgi sistemi ağının bir parç ası olup , sınırlı bağlanabilirlikle veya bağımsız olarak işleyebilen yazarkasalardan farklılık arz etmektedir. POS un satış personeli tarafından veya self check -out halinde bazen müşteriler tarafından da kullanılan v e ödeme işlemini gerçekleştirip, işlemin sonunda fiş veren bir ara yüzü bulunmaktadır. POS sisteminin genel tanımı, tarayıcılar, yazıcılar, müşteri ekranları ve kuponu paraya çevirme, sadakat, iade işlemleri gibi özellikleri olan yazılım fonksiyonelliğine ilişkin donanımları da kapsamaktadır. POS sistemleri , yazılım ve donanımın ın farklı ve karmaşık olması, yerine getirebildiği fonksi yonların çoklulaştırılabilmesi ve fiyat aralığı unsurları bakımından basit yazar 90 kasalardan farklı lık arz etmektedir. Bu farklılık ödeme noktası seçecek işletmel erin tercihlerine de yansı maktadır . Buna göre işletmelerin büyüklüğü ve küçüklüğü, işletmenin organizasyon ihtiyacı ve faaliyetlerinin kapsamı POS sistemi veya basit yazar kasa tercihini etkileyecektir. 3 H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar İlgili ürün pazarında, ülke içinde rekabet şartlarını farklılaştıran veya bölge ayrıştırmasını gerektiren bir unsurun bulunmaması nedeniyle dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak tanımlan mıştır . H.3. Değerlendirme H.3.1 . İşlemin Niteliği A çısından Yapılan Değerlendirme 100 İşlem öncesinde herhangi bir teşebbüsün doğrudan veya dolaylı kontrolü altında bulunmayan Radiant, işlem sonrasında Ranger aracılığıyla NCR nin dolaylı kontrolü ne geçecektir. Bu çerçevede başvuru konusu işlemin; bir teşebbüsü n tamamının doğrudan kontrolünün, hisse satın alınması yoluyla başka bir teşebbüs tarafından devralınması niteliğinde olması nedeniyle, 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinin 1. fıkrası kapsamında bir devralma olduğu sonucuna varılm ıştır. H.3.2. İşlemi Bild irim Yükümlülüğü Açısından Yapılan Değerlendirme 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin 1. fıkrası Bu Tebliğ in 5. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma işleminde; a) İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL yi ve işlem tarafla rından 110 en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL yi veya b) İşlem taraflarından birinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun beş milyon TL yi, aşması halinde söz konusu işlemin huk uki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin alınması zorunludur. düzenlemesini haizdir. Bu düzenleme ile hangi tür birleşme ya da devralma işlemlerinin Rekabet Kurulu nun iznine tabi olduğu belirlenmektedir. göstermediği ve bu ürünlerin doğrudan veya dolaylı olarak Türkiye ye satışının gerçekleştirilmediği ifade edilmiştir. NCR nin Türkiye de dağıtım ağları aracılığıyla kiosk satışı bulunmaktadır. Bununla bir likte söz konusu durumda tarafların kiosklar alanında Türkiye de örtüşen bir faaliyetleri bulunmamaktadır. 3 Rekabet Kurulu nun 05.05.2011 tarih ve 05 -30/381 -94 sayılı kararında da, müşteri taleplerini karşılamaya yönelik olmaları ve fiyat bakımından da farklı kategorilerde yer almaları nedeniyle basit yazar kasalar ve POS sistemleri ayrı pazarlar olarak değerlendirilmiştir. 11-46/1137-401 4 Dosya mevcudunda yer alan bilgilere göre, işlem taraflarının 2010 yılında gerçekleşen Türkiye ve dünya cirolarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo 2 : İşlem taraflarının Türkiye ve dünya ciroları Taraflar Türkiye Cirosu ( TL) Dünya Cirosu ( TL) NCR ( ..) ( ..) Radiant ( ..) ( ..) Bu çe rçevede taraflardan Radiant ın dünya cirosunun beş yüz milyon TL yi, NCR nin ise 120 Türkiye cirosunun beş milyon TL yi aştığı , dolayısıyla bildirim konusu işlemin izne tabi bir devralma olduğu sonucuna ulaşılmıştır . H.3.3. 4054 Sayılı Kanun un 7. Maddesi Açıs ından Yapılan Değerlendirme 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca bildirim konusu işlemin ilgili pazarda hâkim durum yaratmak veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmek sonucunu doğurup doğurmayacağının değerlendirilmesi gerekmektedir. Birleşme ve devra lmaların değerlendirilmesinde temel endişe, bu işlemin yatayda olumsuz etkiler yaratmasıdır. Mevcut dosyada, aynı ilgili ürün pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler arasında gerçekleşen bir d evralma söz konusu olduğu için , devralma, yatay bir işlem olarak kabul edilmiştir. 130 Bildirim konusu işlemden etkilenen pazar, teşebbüslerin faaliyet konularından biri olan POS sistemleri pazarıdır. Taraflarca 2010 yılında pazarın toplam büyüklüğü , satışı yapılan POS sistemi bazında 16.100 adet olarak bildirilmiştir. Buna göre tarafların ve rakiplerinin ilgili pazardaki pazar payları tahmini olarak aşağıdaki gibidir: Tablo 3 : İşlem tarafları ve rakiplerinin etkilenen pazardaki 2010 yılı pazar payları Teşebbüs Pazar Payı (%) NCR ( ..) Radiant ( ..) Casio ( ..) IBM ( ..) Wincor Nixdorf ( ..) Toshiba TEC ( ..) Diğer ( ..) Toplam ( ..) 2010 yılında ( ..) adetlik satış yapan NCR nin pazar payı % ( ..) ; ( ..) adetlik satış yapan Radiant ın pazar payı ise % ( ..) olarak bildirilmiştir. Söz konusu pazar payı verileri ış ığında, işlem sonrasında NCR nin pazar payında % ( ..) civarında bir artışın yaşanacağı, dolayısıyla işlem sonrasında % ( ..) lik pazar payına sahip olacağı anlaşılmaktadır. Dosya mevcudu bilgilerde, bu pazarda faaliyet gösteren IBM in 2008 140 yılında % ( ..) , 2009 yılında % ( ..) oranında pazar payına sahip olduğu belirtilmektedir. Söz konusu pazar payı tablosu incelendiğinde IBM in 2010 yılı pazar payının % ( ..) olduğu görülmektedir. IBM in pazar payının yıllar içinde sürekli belli bir yüzdenin üzerinde seyretme si güçlü bir rakip olduğunu göster mektedir. Dosya mevcudu bilgilerden; pazarın büyüklüğü nün 2008 yılı için 10.800 adet, 2009 yılı için 9.100 adet ol duğu, söz konusu pazarın, ekonomik büyümeye bağlı şekilde genişleyip daralma imkânının bulunduğu ; Türkiye P OS sistemleri pazarına son beş yılda yalnızca tek bir teşebbüsün yeni giriş yaptığı ve söz konusu teşebbüsün IBM ve Hugin markalı POS sistemlerinin dağıtımını yaptığı ; Türkiye de POS sistemleri nin üretilme diği, yurt dışından ithal edil diği, bu anlamda, dis tribütörler bazında bir rekabetin bulunduğu ; 150 11-46/1137-401 5 POS sistemlerinin ithalatına ilişkin olarak spesifik koşulları n getirilmediği , POS terminalleri pazarında önemli bir giriş engeli nin bulunma dığı anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen hususlar birlikte değerlendiri ldiğinde de, bildirim konusu işlemin hâkim durum yaratma yacağı veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirme yeceği kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dos ya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen 160 nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.