Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -1-123 (Devralma ) Karar Sayısı : 05-86/1185-337 Karar Tarihi : 20.12.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN , Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER: Orçun SENYÜCEL , Özgür BAL C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Çimko Çimento ve Beton San. Tic. A.Ş. Sani Konukoğlu Bulvarı Üzeri PK : 83 20 Şehitkamil / Gaziantep -
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -1-123 (Devralma ) Karar Sayısı : 05-86/1185-337 Karar Tarihi : 20.12.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN , Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER: Orçun SENYÜCEL , Özgür BAL C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Çimko Çimento ve Beton San. Tic. A.Ş. Sani Konukoğlu Bulvarı Üzeri PK : 83 20 Şehitkamil / Gaziantep - Maktaş Makina ve Elektrik Ticaret A.Ş. Kısıklı Caddesi No:34 Altunizade - İstanbul D. TARAFLAR : - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (Bartın Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü) Büyükdere Cadd esi No: 143 34394 Esentepe - İstanbul 30 - Çimko Çimento ve Beton San. Tic. A.Ş. Sani Konukoğlu Bulvarı Üzeri PK: 83 Şehitkamil / Gaziantep - Maktaş Makina ve Elektrik Ticaret A.Ş. Kısıklı Caddesi No:34 Altunizade - İstanbul E. DOSYA KONUSU: Rumeli Çimento Grubu şirketlerinden Bartın Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü nün, TMSF tarafından yapılan satış ihalesinde en yüksek iki teklifi veren Çimko Çimento ve Beton San. Tic. A.Ş. ve Maktaş 40 Makina ve Elektrik Ticaret A .Ş. tarafından devralınması işlemine izin talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1 3.10.2005 tarih, 7195 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınmas ı Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ ve 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurulu na Yapılacak Önbildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 6.12.2005 tarih , 2005 -1-123/Öİ-05-OS, sayılı Devralma Ön İnceleme 50 05-86/1185 -337 2 Raporu, 9.12.2005 tarih, REK.0.05.00.00 -120/233 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-86 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; TMSF bünyesinde bulunan Bartın Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü nün (Bartın Çimento) tüm mal, hak ve varlıklarının devredilmesi işleminin, 1998/5 sayılı Özelleştirmeler Yoluyla Devralmala rın Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile değişik 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu; bununla b irlikte, işlem nedeniyle 4054 sayılı 60 Kanun un 7. maddesinde belirtilen, hakim durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz konusu olmadığı, bu nedenle işleme izin verilmesinin uygun olaca ğı ifade edilmektedir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı 70 Çimento , temel olarak beyaz çimento ve gri çimento olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Gri çimento, inşaat ve alt yapı sektörünün en büyük girdilerinden biridir. Beyaz çimento ise daha çok yapıştırıcı ve derz dolgu malzemeleri, mimari ve dekoratif betonlar, prefabrik dış cephe panelleri, prekast elemanları üretiminde kullanılmaktadır. Bu bakımdan beyaz çimentonun kullanım alanı ve miktarı gri çimentoya oranl a çok azdır. Beyaz ve gri çimentonun (özellikle bunların girdisi konumundaki klinkerin) üretim süreçleri birbirinden ayrı yürütülmekte olup, bunların arz ve talep bakımından ikame olması söz konusu değildir. Bu bakımından, bu iki çimento türünün ayrı 80 ilgili ürünler olarak ele alınması gerekmektedir. Bildirilen işlemin tarafları sadece gri çimento üretimi konusunda faaliyette bulunmaktadır. Bu bakımdan, işbu dosya bakımından ilgili ürün pazarı, gri çimento pazarı olarak belirlenmiştir. Ancak kullanım öz elliklerine göre gri çimento da kendi içinde çeşitli ürün gruplarına ayrılmaktadır: Portland çimento, katkılı çimento, cüruflu çimento ve bunların alt açılımları (32,5 -42,5). Öte yandan, bu ürünler satış şekillerine göre torbalı veya dökme olarak ikiye ayr ılmaktadır. Tüm bu ürünlerin arz bakımından birbirinin ikamesi olduğu, başka bir ifade ile gri çimento üreten bir fabrikanın kısa dönemde tüm bu ürünleri de üretebileceği 90 dikkate alındığında, alt pazar tanımları yapılmasına gerek bulunmamaktadır. H.1.2. İ lgili Coğrafi Pazar Nakliye maliyetleri ve bu maliyetlerin ürünün değeri içindeki payının yüksekliği çimentonun ekonomik olarak pazarlanabileceği bölgeyi sınırlandırmaktadır. Başka bir ifade ile, çimento fabrikaları kuruldukları pazar ve çevresinde yüksek pazar gücüne sahipken, bu pazarlardan uzaklaştıkça pazar gücünü kaybetmektedir. Çimentonun kendi doğal piyasasından ne kadar uzağa satılabileceğini temel olarak ana pazar ve çevre pazarlardaki oyuncu sayısı, bu 100 05-86/1185 -337 3 pazarlardaki üretim, talep ve fiyat seviyesi ile oyuncuların maliyet yapısı belirlemektedir. Devredilen Bartın Çimento Bartın, Zonguldak, Karabük, Kastamonu, Bolu, Düzce, Adapazarı, İstanbul ve Ankara illerine satış yapmaktadır. TMSF tarafından yapılan ihalede en yüksek teklifi veren Sanko Holding i n çimento sektöründeki faaliyetleri Adıyaman da kurulu Adıyaman Çimento Fabrikası ile sınırlıdır. Diğer teklif sahibi Maktaş ın ise çimento piyasasında faaliyeti bulunmamaktadır. Dolayısıyla, teklif sahipleri ile Bartın Çimento nun faaliyetleri herhangi bir bölgede kesişmediğinden ve buna bağlı olarak tanımlanabilecek en dar coğrafi pazarda 110 dahi işlem yoğunlaşmayı artırmayacağından, coğrafi pazar tanımı konusunda derinlemesine analiz yapılmasına gerek bulunmam ıştır. H.2. Taraflar H.2.1. Bartın Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü1 ÇİTOSAN bünyesindeki hisseleri 1993 yılında özelleştirme kapsamında Rumeli Grubu tarafından satın alınan Bartın Çimento, yıllık ( .) ton klinker, ( .) ton çimento üretim kapasitesine sahiptir. Türkiye Çimento Müstahsille ri Birliği ve 120 Rumeli Holding verilerine göre Bartın Çimento, Karadeniz Bölgesi klinker ve çimento kapasitesinde % (...), çimento üretimde % ( ) paya sahiptir. Bartın Çimento nun son üç yıla ait çimento ve klinker üretim ve satış miktarları ile satış yaptığı iller ve satış rakamları aşağıdaki gibidir: Tablo 1: Bartın Çimento nun 2002 -2005 Yıllarına Ait Çimento ve Klinker Üretim ve Satış Miktarları Klinker Çimento Yıllar Üretim Satış Üretim Satış 2005* ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) 2004 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) 2003 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) 2002 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: TMSF nin 28.10.2 005, 7528 sayılı yazısı. *30.9.2005 tarihine kadar alınmıştır. 130 Tablo 2: Bartın Çimento nun satış yaptığı iller ve satış rakamları İller 2002 2003 2004 2005* Bartın ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) Zonguldak ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) Karabük ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) Kastamonu ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) Bolu ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) Düzce ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) Adapazarı ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) İstanbul ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) Ankara ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) ( ..) % ( ) Toplam ( ..) % 100 ( ..) % 100 ( ..) % 100 ( ..) % 100 *30.9.2005 tarihine kadar alınmıştır. 1 Bu iktisadi bütünlüğün içinde; menkul, gayri m enkul, maden işletme ruhsatı ve markalar bulunmaktadır. 05-86/1185 -337 4 Dosya mevcudu bilgilerden, 2004 yılı satışlarından elde ettiği cirosu ( .) YTL olan Bartın Çimento nun yönetim kurulu nun, adları ve görevleri aşağıda belirtilen 7 kişiden oluş tuğu görülmektedir. Tablo 3: Bartın Çimento nun Yönetim Kurulu 140 Üye Görevi Mehmet ÇALIŞKAN Yönetim Kurulu Başkanı Hidayet NALÇACI Yönetim Kurulu Başkan Vekili Mustafa TURGUT Yönetim Kurulu Üyesi Ercan ERGÜL Yönetim Kurulu Üyesi Fatih ZÜLFİKAR Yönetim Kurulu Üyesi İsmet TUĞUL Yönetim Kurulu Üyesi Oğuz ATALAY Yönetim Kurulu Üyesi H.2.2. Sanko Grubu Sanko Grubu, başta tekstil olmak üzere enerji, finans, otomotiv ve iş makineleri, inşaat , teknoloji, ambalaj, çimento, sağlık, eğitim sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Dosya mevcudundan, Sanko Grubu nun 2004 yılı cirosu nun yaklaşık ( ..) USD olarak gerçekleş tiği anlaşılmaktadı r. Sanko Grubu nun çimento pazarında faaliyet gösteren 3 iştiraki bulunmaktadır. Bunlar; Adıyaman Çimento Sanayi T.A.Ş. (Adıyaman Çimento), Çimko Çimento 150 San. ve Tic. A.Ş. (Çimko Çimen to), Çimko Çimento ve Beton Sanayi Ticaret A.Ş. (Çimko) dir. Adıyaman Çimento, 11.8.1995 tarihinde Özelleştirme İdaresi nden s atın alınarak Sanko Grubu bünyesine dahil edilmiştir. Tüm üretim tesisleri ve gayrimenkullerinin Çimko Çimento ya devredilmesiyle çimento üretim faaliyetlerine son verilen Adıyaman Çimento, çimento nakliyesi işi ile iştigal etmeye başlamıştır. Dosyadaki bi lgilerden, Adıyaman Çimento nun çimento nakliyesinden elde ettiği 2004 yılı cirosu nun ( ..) YTL olduğu ve Çimko Çimento nun 2004 yılında herhangi bir ticari faaliyeti nin olmadığı için bu yıla ait 160 cirosu nun bulunmadı ğı anlaşılmaktadır. 1997 yılından 200 2 yılına kadar çimento faaliyetlerini yürüten Çimko Çimento nun tüm üretim tesisleri ve gayrimenkulleri, Sanko Grubu bünyesindeki hazır beton faaliyeti ile çimento üretiminin birleştirilmesi amacıyla, 19.4.2002 tarihinde kurulmuş olan Çimko ya devredilmişt ir. Devir işleminden sonra, Çimko, Sanko Grubu nun çimento üretim ve pazarlama faaliyetinden sorumlu tek teşebbüsü haline gelmiş, Adıyaman Çimento ve Çimko Çimento nun çimento üretimi ve pazarlaması ile ilgili herhangi bir faaliyeti kalmamıştır. 170 İşleme konu dosyada yer alan bilgilerden, t eklif sahibi olan Çimko nun 2004 yılında çimento ve hazır beton üretim ve pazarlamasından elde ettiği cirosu nun ( ) .- YTL olduğu görülmektedir . Çimko nun ortaklık yapısı ile Yönetim Kurulu üyelerinin adı, soyad ı ve görevleri aşağıdaki şekildedir: 05-86/1185 -337 5 Tablo 4: Çimko nun Ortaklık Yapısı 180 Hissedar Hisse Oranı (%) Hisse Adedi Abdülkadir KONUKOĞLU 0,07 100.000 Zekeriye KONUKOĞLU 0,07 100.000 Adil Sani KONUKOĞLU 0,07 100.000 Fatih KONUKOĞLU 0,07 100.000 Hakan KON UKOĞLU 0,07 100.000 Sami KONUKOĞLU 0,07 100.000 Cengiz KONUKOĞLU 0,07 100.000 Sanko Holding A.Ş. 0,17 250.000 Süper Film San. ve Tic. A.Ş. 9,33 14.000.000 Tek İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş. 0,67 1.000.000 Çimko Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. 76,67 115.000.000 Sanko Tekstil Tekstil İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş. 12,70 19.050.000 Toplam 100,00 150.000.000 Tablo 5: Çimko nun Yönetim Kurulu Üye Görevi Mahmut Tansu TUĞLU Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Fikri HAMUD Yönetim Kurulu Başkan Vekili Gürkan TURAL Yönetim Kurulu Üyesi H.2.3. Maktaş Makina ve Elektrik Ticaret A.Ş. (Maktaş) 12.10.2005 tarihinde TMSF tarafından yapılan ihalede ikinci en yüksek teklifi veren Maktaş, inşaat sektöründe taahhüt alanında faaliyet göstermekte olup , çimento ve hazır beton pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Dosyadaki bilgilerden , Maktaş ın 2004 yılında inşaat faaliyetlerinden elde ettiği cirosu nun ( ..) .-YTL olduğu görülmekte dir. Şirketin hisse yapısı ve 190 Yönetim Kurulu üyeleri aşağıda gösterilmi ştir: Tablo 6: Maktaş ın Hisse Yapısı Hissedar Hisse Oranı (%) Aziz YILDIRIM 0,9295 Yıldız YILDIRIM 0,05 Hande YILDIRIM 0,01 Gülşalı YILDIRIM 0,01 Murteza ERDOĞAN 0,0005 Toplam 100,00 Tablo 7: Maktaş ın Yönetim Kurulu Üye Görevi Aziz YILDIRIM Yönetim Kurulu Başkanı Yıldız YILDIRIM Yönetim Kurulu Üyesi Hande YILDIRIM Yönetim Kurulu Üyesi Gülşalı YILDIRIM Yönetim Kurulu Üyesi Murteza ERDOĞAN Yönetim Kurulu Üyesi H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Bildirim konusu işlem sonucunda, T MSF bünyesinde bulunan ve 5354 sayılı Kanun ile değişik 4389 sayılı Bankalar Kanunu nun 15. maddesinin 7 numaralı 200 fıkrasının (a) bendi gereğince, Fon Kurulu nun 6.7.2005 tarih, 271 sayılı kararı ile, Rumeli Çimento Grubu şirketlerinden Bartın Çimento Ticar i ve İktisadi Bütünlüğü nün haczedilen tüm mal, hak ve varlıkları, 12.10.2005 tarihinde 6183 05-86/1185 -337 6 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılan ihale sonucunda belirlenen alıcı adaylarından birine devredilecektir. Söz konusu işlem, 1998/5 sayılı Özelleştirmeler Yolu yla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile değişik 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamındadır. Diğer yandan, Bartın Çimento ve Çimko nun ilgili ürün pazarındaki faaliyetleri sonucu elde ettiği 2004 yılı ciroları 210 sırasıyla ( .) -YTL ve ( .) .- YTL olup bunların toplamı ( .) .- YTL dir. Böylece, 1998/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinde belirlen en 25 trilyon TL lik ciro eşiğinin aşıldığı, dolayısıyla işlemin Rekabet Kurulu nun iznine tabi olduğu anlaşılmaktadır. Başvuru sahibi Çimko nun, Güney Doğu Anadolu Bölgesi dışında çimento ve hazır beton üretimi bulunmamaktadır. Dolayısıyla, yukarıda da b elirtildiği gibi, ihaledeki en yüksek teklifin sahibi olan Çimko ile Bartın Çimento nun faaliyet alanlarında, daha detaylı bir ilgili coğrafi pazar analizi yapılmasını gerektirecek bir kesişme söz konusu değildir. Bu nedenle, ilgili coğrafi pazar en dar şe kli ile 220 Bartın ili olarak tanımlansa dahi, başvuru konusu devir işlemi bu pazardaki yoğunlaşmanın artmasına yol açmayacaktır. Diğer bir deyişle, Çimko nun Bartın Çimento yu devralması sonucunda hakim durum yaratılma sı ya da mevcut hakim durumun güçlendiril mesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılma sı söz konusu olmayacaktır . Bartın Çimento ya verilen en yüksek ikinci teklifin sahibi Maktaş ın, ilgili pazarda herhangi bir faaliyeti bulunmamakta, söz konusu firma çimento sektörünün girdi sağladığı inşa at sektöründe yer almaktadır. İşlem sonrasında dikey bütünleşme söz konusu olacak olsa da, inşaat sektöründe çok sayıda oyuncu bulunduğundan 230 ve sektörde yoğun rekabet yaşandığından, Bartın Çimento nun Maktaş tarafından devralınması inşaat sektöründeki reka bet açısından sakınca yaratmayacaktır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde bulunan ve 5354 sayılı Kanun ile değişik 4389 sayılı Bankalar Kanunu nun 15. maddesinin 7 numaralı fıkrasının 240 (a) bendi gereğince, Fon Kurulu nun 6.7.2005 tarih, 271 sayılı kararı ile, Rumeli Çimento Grubu şirketlerinden Bartın Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü nün haczedilen tüm mal, hak ve varlıklarının satılması işleminin, 1. 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluy la Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurulu na Yapılacak Önbildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu na; 2. Bartın Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü nün 12.10.2005 tarihinde 250 yapılan ihalede; en yüksek iki teklifi veren Çimko Çimento ve Beton Sanayi Ticaret A.Ş. veya Maktaş Makina ve Elektrik Ticaret A.Ş. den herhangi birine devredilmesi işleminin, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi kaps amında hakim durum yaratılması veya mevcut hakim durumun 05-86/1185 -337 7 güçlendirilmesine ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol açmayacağına, bu nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.