Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -2-194 (Devralma ) Karar Sayısı : 11-33/702-215 Karar Tarihi : 02.06.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç.Dr. Mustafa ATEŞ, Doç.Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat 10 ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Evrim Özgül KAZAK , Özgür Can ÖZBEK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Atos Ori gin S.A. Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Öznur İNANILIR , Av. A. Buğra AYDIN Çitlenbik Sok. No:
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -2-194 (Devralma ) Karar Sayısı : 11-33/702-215 Karar Tarihi : 02.06.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç.Dr. Mustafa ATEŞ, Doç.Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat 10 ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Evrim Özgül KAZAK , Özgür Can ÖZBEK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Atos Ori gin S.A. Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Öznur İNANILIR , Av. A. Buğra AYDIN Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul D. TARAFLAR : - Atos Ori gin S.A. River Quest, 80 Quai Vol taire- 95870 Bezons/ FRANSA 20 - Siemens AG Wittelsbacherplatz 2 80333 Münih/ ALMANYA E. DOSYA KONUSU: Atos Origin S.A. tarafından Siemens AG nin, Siemens IT Solutions and Services GmbH tarafından yürütülen bilgi teknolojileri hizmetleri faaliyetlerin in (Türkiye de devredilecek varlıklar da dahil olmak üzere) tek kontrolünün devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.4.2011 tarih ve 2884 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 16.5.2011 tarihli ve 3825 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010 /4 sayılı Rekabet 30 Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 23.05.2011 tarih ve 2011 -2-194/Öİ-11-374.EÖK sayılı Ön İnceleme Raporu, 24.05.2011 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/324 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11 -33 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili rapor da; işlemin , 4054 sayılı Kanun ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu ; söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanunun 7. maddesi anlamında hâkim durum yaratan veya mevcut bir hâkim durumu güçlen diren ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı, dolayısıyla ilgili işleme izin verilmesinde herhangi 40 bir sakınca bulunmadığı ifade edilmektedir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İşlemin Kapsamı Atos Origin S.A. (Atos) ve Siemens AG (Siemens) arasında Siemens in bilgi teknolojileri (BT) hizmetlerini sunan kısmının Atos a devri konusunda bir Çerçeve Anlaşma imzalanmıştır. Bu anlaşmaya göre işlem sonucunda Atos, Siemens IT Solutions and 11-33/702 -215 2 Services G mbH tarafından yürütülen bilgi teknolojileri hizmetleri faaliyetlerinin (SIS İşi) %( ..) sahip olurken , Siemens, Atos un sermaye hissesinin %( ..) beş yıllık bir bloke taahhüt ile elinde bulunduracaktır. İşlemin Türkiye pazarına yansıması incelendiğinde ise diğer Avrupa ülkelerine nazaran Siemens in BT hizmetlerinin Türkiye deki iştirakleri 50 ile tamamen bütünleştirilmiş olmasından kaynaklanan bir farklılık olduğu görülmektedir. İşlerin örgütlenmesindeki bu farklılık sebebiyle Atos ve Siemens arasında Türkiye deki BT hizmetleri faaliyetlerinin devre konu olmayacak diğer faaliyetlerinden ayrılmasını sağlayacak ayrı bir sözleşme imzalanacak ve Atos, Türkiye de devredilecek tüm varlıklar ı (Türk SIS İşi) devralacaktır. H.2. Taraflar H.2.1. Devralan Taraf : Atos Fransa merkezli Atos, danışmanlık, sistem entegrasyonu ve gözetimli işlemler (tasarım, kurma ve işletim) gibi çeşitli BT hizmeti sağlamaktadır. Teşebbüs, özellikle kamu sektörü ve hizmetleri, telekom ve medya, finansal hizmetler, ileri teknoloji üretimi, tü ketici 60 ürünleri ve perakende satımı gibi sektörlerde faaliyet gösteren müşterilere odaklanmıştır. Atos un Türkiye de Atos Origin Bilişim Danışmanlık ve Müşteri Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Atos Türkiye) unvanlı tamamına sahip olduğu bir iştiraki bul unmaktadır. H.2.2. Devreden Taraf : Siemens Almanya merkezli Siemens, sanayi, enerji ve sağlık hizmetleri sektörlerinde faaliyet gösteren bir şirketler grubudur. Siemens sunduğu diğer hizmetlere ilaveten müşterilerine ve iştiraklerine geniş kapsamlı BT hiz metleri, endüstriye özgü BT çözümleri, BT danışmanlık hizmetleri ve sistem entegrasyonu hizmetleri sağlamaktadır. Türkiye de Siemens in BT çözümleri ve hizmetleri Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Siemens 70 Türkiye) ile yürütülmektedir. H.2.3. Devredilen Tara f: SIS İşi Devre konu SIS İşi, Siemens in sadece BT hizmeti faaliyetiyle ilişkili olmayan iştiraklerinin BT hizmetleri içeren faaliyetlerini diğerlerinden ayırması ve bunları ayrı tüzel kişiliğe sahip SIS Holding e ya da SIS Holding tarafından tamamına sah ip olunan münhasıran BT hizmeti yürüten iştiraklere devretmesi sonucu oluşacak iş kolunun genel adıdır. H.3. Pazar Tanımları H.3.1. İlgili Ürün Pazarı Dosya konusu işlem taraflarının faaliyetleri genel olarak BT hizmetleri olarak 80 adlandırılmaktadır. BT hi zmetleri pazarı çeşitli Avrupa Komisyonu (Komisyon) kararlarında1 şu alt bölümlere ayrılmıştır: (i) Donanım bakımı ve destek (ii) Yazılım desteği (iii) Danışmanlık (iv) Geliştirme ve entegrasyon (v) BT yönetimi (vi) Süreç yönetimi. Bir başka deyişle genel olarak BT hizmetleri olarak adlandırılan ürün bu altı faaliyetten oluşmaktadır. Dosyada yer alan bilgilere göre, işlemin tarafları dünya çapında danışmanlık, geliştirme ve entegrasyon, BT yönetimi ve süreç yönetimi alanlarında faaliyet göstermektedir. Ta rafların Türkiye faaliyetleri değerlendirildiğinde ise Atos Türkiye yalnızca geliştirme ve entegrasyon alanında iş yapmaktayken , Siemens Türkiye nin BT yönetimi, geliştirme ve entegrasyon ile danışmanlık hizmeti verdiği 1 Gartner Dataquest araştırma şirketi tarafından yapılan kategorilendirme ışığında bölümler belirlenmiştir. 11-33/702 -215 3 görülmektedir. Bu çerçevede mevcut i şlemi takiben yaşanacak yoğunlaşma BT 90 hizmetleri pazarının alt bölümlerinden geliştirme ve entegrasyon alanıyla sınırlı olacaktır. Rekabet Kurulu nun BT hizmetlerini konu alan önceki kararlarında ilgili ürün pazarı BT hizmetleri pazarı şeklinde geniş tanı mlanmıştır.2 Mevcut işlem bakımından da ilgili ürün pazarı olarak BT hizmetleri pazarı tespit edilmiş ancak işlemin herhangi bir rekabetçi endişe doğurup doğurmadığını belirlemek bakımından geliştirme ve entegrasyon alt pazarı bakımından da değerlendirme yapılmıştır. H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar Devralma işlemi açısından, ilgili ürün pazarında, ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle dosya kapsamında ilgili 100 coğrafi pazar Türkiye olarak belirlenmiştir. H.4. Değerlendirme H.4.1. İşlemin Niteliği Açısından Yapılan Değerlendirme Bildirim konusu işlem sonucunda Atos un, SIS işinin kontrolünü tek başına devral ması nedeniyle söz konusu işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamı nda bir devralma niteliğindedir. H.4.2. Bildirim Yükümlülüğü Açısından Yapılan Değerlendirme Dosya mevcudu bilgilere göre 2010 yılında Atos dünya çapında ( ..) TL ciro elde etmiştir. İşlemin diğer tarafı Siemens ise BT çözümleri ve hizmetleri işi vasıtasıy la Türkiye de ( ..) TL ciro elde etmiştir. Taraflardan birinin dünya cirosunun beş yüz 110 milyon TL yi, diğerinin Türkiye cirosunun beş milyon TL yi aşması nedeniyle bildirim konusu işlemin Kurul un iznine tabi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. H.4.3. 4054 sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca, bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütününde yahut belli bir kısmında h erhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak birleşme ve devralma işlemleri hukuka aykırı bulunmuş ve yasaklanmıştır. Dosya konusu işlem sonucunda rekabetçi açıdan endişe doğabilecek en dar tanımlanmış pa zar olan geliştirme ve entegrasyon pazarının toplam büyüklüğü 2008 yılı 120 için 335 milyon TL, 2009 yılı için 345 milyon TL, 2010 yılı için 332 milyon TL olarak bildirilmiştir3. Bu pazarda işlem taraflarının toplam ciroları ve buna ilişkin elde ettikleri paza r payları ise aşağıda sunulmaktadır: Tablo 1 : Geliştirme ve Entegrasyon Pazarında 2008 Yılına İlişkin P azar Payları Geliştirme ve Entegrasyon Pazarı (2008) Değer (Milyon TL) Pazar Payı (%) Atos ( ..) ( ..) Siemens IT ( ..) ( ..) Atos + Siemens IT ( ..) ( ..) 2 Kurul önceki kararlarında teknolojik gelişmeler vasıtasıyla alt pazarlarda bütünleşme olması, kullanıcıların bu hizmetleri tek bir noktadan talep etmesi, arz ikamesinin varlığı ve düşük pazar en gelleri gibi noktalara dikkat çekerek pazarı geniş tanımlama tercihinde bulunmuştur. 3 Veriler Gartner ın pazar çalışmalarına dayandırılmıştır. 11-33/702 -215 4 Tablo 2 : Geliştirme ve Entegrasyon Pazarında 2009 Yılına İlişkin P azar Payları Geliştirme ve Entegrasyon Pazarı (2009) Değer (Milyon TL) Pazar Payı (%) Atos ( ..) ( ..) Siemens IT ( ..) ( ..) Atos + Siemens IT ( ..) ( ..) Tablo 3 : Geliştirme ve Entegrasyon Pazarında 2010 Yılına İlişkin P azar Payları Geliştirme ve Entegrasyon Pazarı (2010) Değer (Milyon TL) Pazar Payı (%) Atos ( ..) ( ..) Siemens IT ( ..) ( ..) Atos + Siemens IT ( ..) ( ..) Tablolardan görüleceği üzere geliştirme ve entegrasyon pazarında tarafların toplam 130 pazar payları 2008 -2010 arasında sırasıyla %( ..) , %( ..) ve %( ..) olmuştur. Taraflarca pazar paylarında yaşanan düşüşün başlıca sebebi olarak bazı sözleşme benzeri işler in alınamaması gösterilmiştir. Ayrıca 2009 ve 2010 yıllarında pazara yeni oyuncuların girmesi, bu şirketlerden SAP ve Teradata gibi bazıları nın pazar paylarını arttırması ve klasik BT hizmetleri sağlayıcısı olmayan birtakım teşebbüslerce de pazarın bir bölümünün elde edilmesi gibi sebepler tarafla rın 2008 yılına kıyasla pazar paylarında %( ..) lik bir düşüşe sebep olmuştur. Dolayısıyla , tarafların toplam pazar paylarının %( ..) seviyesinde olması ve pazar paylarında düşüş yaşanması ışığında, geliştirme ve entegrasyon pazarında işlem sonucunda bir h âkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır . 140 Önceki Rekabet Kurulu kararlarına paralel olarak mevcut dosya kapsamında da ilgili ürün pazarı olarak belirlenen BT hizmetleri pazarında tarafları n pazar payları ise aşağıda sunulmaktadır: Tablo 4 : BT Hizmetleri Pazarında 200 8 Yılına İlişkin Pazar Payları BT Hizmetleri Pazarı (2008) Satış Değeri (milyon TL) Pazar Payı (%) Atos ( ..) ( ..) Siemens IT ( ..) ( ..) Atos +Siemens IT ( ..) ( ..) IBM ( ..) ( ..) Siemens Enterprise Communications4 ( ..) ( ..) Ericsson ( ..) ( ..) HP ( ..) ( ..) Diğerleri ( ..) ( ..) Toplam 1290,8 100 Tablo 5: BT Hizmetleri Pazarında 2 009 Yılına İlişkin Pazar Payları BT Hizmetleri Pazarı (2009) Satış Değeri (mi lyon TL) Pazar Payı (%) Atos ( ..) ( ..) Siemens IT ( ..) ( ..) Atos +Siemens IT ( ..) ( ..) IBM ( ..) ( ..) Siemens Enterprise Communications ( ..) ( ..) Ericsson ( ..) ( ..) 4 Dosyada yer alan bilgilere göre, iştirak birkaç yıl önce Gores Group LLC şirketine devredilmiş olup artık Siemens Group un bir parçası değildir. 11-33/702 -215 5 HP ( ..) ( ..) Diğerleri ( ..) ( ..) Toplam 1375,7 100 Tablo 6: BT Hi zmetleri Pazarında 2010 Yılına İlişkin Pazar Payları BT Hizmetleri Pazarı (2010) Satış Değeri (milyon TL) Pazar Payı (%) Atos ( ..) ( ..) Siemens IT ( ..) ( ..) Atos +Siemens IT ( ..) ( ..) 4, 5 ve 6 numaralı tablolardan da görüleceği üzere BT hizmet leri pazarında tarafların toplam pazar payları 2008 yılındaki %( ..) düzeyinden 2009 yılında %( ..) ye, 2010 150 yılında da %( ..) a düşmüş ve geliştirme ve entegrasyon pazarın dakine benzer bir seyir izlemiştir. Bu itibarla, BT hizmetleri pazarında da işlem so nucunda bir hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı kanaatine varılmıştır . I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dos ya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu ma ddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut ha kim durumun güçlendirilmesinin ve 160 böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.