Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2020 -6-008 (Ortak Girişim ) Karar Sayısı : 20-57/793 -353 Karar Tarihi : 30.12.2020 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Ba şkan), Şükran KODALAK , Ahmet ALGAN , Hasan Hüseyin ÜNLÜ , Ayşe ERGEZEN B. RAPORTÖRLER: Özgür BAL, Alican KORKMAZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Daimler AG - Aktiebolaget Volvo Temsilcileri: Av. M. Togan TURAN, Av. İlayda GÜNEŞ Av. Nazlı UNGAN Orjin Maslak, Eski Büyükde
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2020 -6-008 (Ortak Girişim ) Karar Sayısı : 20-57/793 -353 Karar Tarihi : 30.12.2020 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Ba şkan), Şükran KODALAK , Ahmet ALGAN , Hasan Hüseyin ÜNLÜ , Ayşe ERGEZEN B. RAPORTÖRLER: Özgür BAL, Alican KORKMAZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Daimler AG - Aktiebolaget Volvo Temsilcileri: Av. M. Togan TURAN, Av. İlayda GÜNEŞ Av. Nazlı UNGAN Orjin Maslak, Eski Büyükdere Cad. No: 27 K: 11 Maslak, İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Daimler AG ve Aktiebolaget Volvo tarafından (iştirakleri aracılığıyla) a ğır hizmet kamyonlarının yakıt hücrelerinin geliştirilmesi, üretilmesi, satışı ve satış sonrası hizmetlerine yönelik faaliyet gösterecek ortak girişim kurulması işlemi . (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurum u kayıtlarına 27.11.2020 tarih ve 12853 sayı ile giren , 23.11.2020 tarih ve 13881 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 23.12.2020 tarih ve 2020 -6-008/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda , bildirime konu işlem lere izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda ; Daimler AG (DAİMLER ) ile Aktiebolaget Volvo (VOLVO ) tarafından (tamamına sahip oldukları iştirakleri aracılığıyla) ağır hizmet kamyonlarının yakıt hücrelerini n geliştirilmesi, üretilmesi, satışı ve satış sonrası hizmetlerine yönelik faaliyet gösterecek yeni bir ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. Bildirilen işlem kapsamında VOLVO nun, DAİMLER in yeni kurulmuş şirketleri olan, DTFC Verwaltungsgesellschaft mbH ye (HEDEF 1 ) ait çıkarılan hisselerin % ( ..) ile Daimler Truck Fuel Cell GmBH & Co. KG nin (HEDEF 2 ) hisselerinin % ( ..) devralacağı, dolayısıyla işlemin tamamlanmasının ardından DAİMLER ile VOLVO dan her birinin söz konusu şirk etlerin1 hisselerinin % ( ..) ve dolayısıyla ortak kontrollerine sahip olacağı belirtilmiştir. (5) 2010/4 sayılı Rekabet Kurumundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca or tak girişimin söz konusu Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olabilmesi için hedef şirket üzerinde ortak kontrolün sağlanması ve ortak girişimin ekonomik açıdan bağımsız olması (tam işlevsel) unsurlarının birlikte sağlanması gerekmektedir. 1 HEDEF 1 ve HEDEF 2 birlikte hedef şirketler olarak anılacaktır. 20-57/793 -353 2/4 (6) i) Ortak kontr olün bulunması : Bildirimde, DAİMLER in daha önceden var olan yakıt hücresi faaliyetlerini hedef şirketler üzerinde topladığı ve planlanan işlem sonucunda DAİMLER ile VOLVO nun söz konusu şirketler üzerinde %( ..) oranında hisseye sahip olacağı belirtilmişt ir. Taraflar arasında imzalanan Hissedarlar Sözleşmesi nde; hedef şirketlerde kurumsal organların organizasyonu ile ilgili olarak VOLVO ve DAİMLER in danışma kurulu ve yönetim kuruluna eşit sayıda üye atama hakkına sahip olacağı, HEDEF 2 nin, yönetim kurulu tarafından temsil edilen HEDEF 1 tarafından yönetileceği, HEDEF 1 in yönetim kurulunun dört yönetici müdürden oluşacağı, yönetim kurulunun ilk ataması için yönetici müdürlerden ikisinin DAİMLER tarafından diğer ikisinin ise VOLVO tarafından aday gösteril eceği, yönetici müdürlerin hedef şirketler tarafından istihdam edileceği ve eşzamanlı olarak VOLVO ve DAİMLER için çalışmayacağı, alınacak herhangi bir kararın Hissedarlar Sözleşmesi veya emredici kanunlar gereği daha büyük bir çoğunluk gerekmedikçe kullan ılan oyların salt çoğunluğu ile alınacağı ifadeleri yer almaktadır. Sonuç olarak, DAİMLER ve VOLVO nun her birinin hedef şirketler üzerinde belirleyici etkisi olacağı ve böylece ortak kontrol sağlayacakları anlaşılmaktadır. (7) ii) Bağımsız iktisadi varlık ola rak kurulması: Bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir yoğunlaşma olarak kabul edilmesi için aranan kriterlerden bir diğeri de, kurulacak işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşımasıdır. Söz konusu kriter ile, kurulacak olan ortak girişimin kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini kalıcı olarak sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olarak tanımlanıp tanımlanamayacağının tespit edilmesi gerekmektedir. (8) Bildirim de, kurulacak olan ortak girişim şirketinin, Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz da (KILAVUZ) öngörüldüğü üzere bağımsız bir ekonomik birimin tüm fonksiyonlarını gerçekleştirecek tam işlevsel bir ortak girişim olacağı ifade edilmiştir. Bu kapsamda tarafların planlanan işlemin kapanmasını takip eden ilk 12 ay boyunca hedef şirketlerin gerekli başlangıç finansmanını sağlamak konusunda anlaştıkları, söz konusu başlangıç finansmanının yalnızca ortak mutabık kalınan amaçlarda kullanılacağı belirtilmiştir. İlaveten, DAİMLER in, yakıt hücresi faaliyetleriyle ilgili olarak hedef şirketlerin ihtiyaç duyduğu ve Daimler Grubu nun sahip olduğu veya kontrolü altında bulundurduğu tüm fikri mülkiyet haklarını hedef şirketlere devredeceğinden, hedef şirketlerin faaliyetlerini taraflardan bağıms ız olarak yürütmek için gerekli tüm fikri mülkiyet haklarına sahip olacağı ifade edilmiştir. Hedef şirketler üretim aşamasına geçtiklerinde yakıt hücresi sistemlerinin piyasa şartları üzerinden satışından elde edilen gelirin hedef şirketlerin pazarda bağım sız olarak faaliyet göstermeye devam etmesini sağlayacağı, bu şekilde ortak girişimin piyasada bağımsız bir şekilde faaliyet gösterebilmek için kendi kaynaklarına sahip olacağı ifade edilmiştir. Tarafların imzaladığı Hissedarlık Sözleşmesi uyarınca her bir tarafın planlanan işlemden sonra en az beş yıl süreyle hissedar olarak kalmayı taahhüt ettiği, hedef şirketlerin tedarik veya satış için ana şirketlere bağımlı olmayacağı ve günlük işlemlerden sorumlu olan kendine ait yönetimi olacağı bu nedenle hedef şirketlerin kalıcı ve tam işlevsel olarak faaliyet göstereceği belirtilmiştir. Bu bilgiler ışığında, işlem sonrasında hedef şirketlerin bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynağa sahip olduğu ve operasyonel olarak bağımsız hareket edebilme kabili yetinin bulunduğu , bu doğrultuda bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşıyacağı anlaşılmaktadır. (9) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, hedef şirketlerin işlem sonrasında tam işlevsel bir ortak girişim niteliğini haiz olacağı ve bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesi anlamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılm ıştır. Öte yandan 20-57/793 -353 3/4 tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlem izne tabi dir. (10) Bildirimde, D AİMLER ve dâhil olduğu grup içerisindeki teşebbüsler in küresel düzeyde çoğunlukla binek araç, kamyon ve otobüsleri ve bunlara yönelik otomotiv parçalarını geliştirme kte, üretmekte ve dağıtmakta oldukları , VOLVO nun ise karayolu ve arazi kamyonları, otobüsle r, inşaat ekipmanları ve denizcilik, karayolu ve endüstriyel motorların üretimi ve satışında dünya çapında faaliyet göstermekte oldukları beyan edilmiştir. (11) Bildirilen işlem kapsamında üzerinde ortak kontrol sağlanacak hedef şirketler, esas olarak ağır yük kamyonları için yakıt hücresi teknolojisinin geliştirilmesi, üretimi, satışı ve satış sonrası hizmetlerine yönelik faaliyet gösterecektir. Bununla birlikte, tarafların genel amacının hedef şirketlerin yalnızca ağır yük kamyonları için yakıt hücresi sistem leri için değil aynı zamanda diğer kullanım alanları için de güvenilir bir yakıt hücresi tedarikçisi haline gelmesi olduğu ifade edilmiştir. Bildirim de, hedef şirketlerin Türkiye de faaliyet göstermediği ve ilerleyen dönemlerde de Türkiye de faaliyete geçm esinin beklenmediği belirtilmiştir. (12) Tarafların faaliyet alanları dikkate alındığında; - DAİMLER ve VOLVO nun dünya çapındaki faaliyetleri arasında kamyon ve otobüs üretimi ve satışı ile çeşitli otomotiv ürünleri üretimi pazarlarında yatay bir örtüşme olduğu, - Hedef şirketlerin yakıt hücresi sistemleri geliştirme ve üretme faaliyetlerinin öncelikle Almanya ve Kanada da gerçekleştirilme sinin hedeflendiği, - Ana şirketlerin kamyon ve otobüs üretimi alanlarındaki faaliyetleri ile hedef şirketlerin ağır hizmet kamyon ları için yakıt hücresi teknolojisi geliştirme, üretme, satma ve satış sonrası hizmetlerine ilişkin faaliyetleri arasında küresel ölçekte dikey bir örtüşme bulunduğu, - Hedef şirketlerin Türkiye de herhangi bir faaliyetinin bulunmaması ve yakın gelecekte faa liyete geçmesinin beklenmediği, - Hedef şirketlerin faaliyetleri ile işlem taraflarının Türkiye deki faaliyetleri açısından herhangi bir yatay veya dikey örtüşme bulunmadığı anlaşılmıştır. (13) Bu kapsamda ana teşebbüslerin Türkiye deki faaliyetleri (ağır hizmet kamyonları pazarı) arasında yatay bir örtüşme bulunmakla birlikte, hedef şirketler ile işlem taraflarının faaliyetleri arasında Türkiye de yatay veya dikey seviyede örtüşme bulunmadığı anlaşılmıştır. Bildirilen işlemin , Türkiye de herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurma yacağı kanaatine ulaşılmıştır. 20-57/793 -353 4/4 H. SONUÇ (14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 say ılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğ inden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.