Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2016-3-31 (Muafiyet) Karar Sayısı : 16-19/312-141 Karar Tarihi : 01.06.2016 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK, Adem BİRCAN B. RAPORTÖRLER: Nesrin ATA, Hatice ODABAŞ BUBA, Mehmet GERÇEK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Kamrusepa-Samyoung Nükleer Ürünler Medikal San. ve Tic. A.Ş. Ankara Üniversitesi, Teknoloji Geliştirme Bölgesi Gölbaşı/Ankara
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2016-3-31 (Muafiyet) Karar Sayısı : 16-19/312-141 Karar Tarihi : 01.06.2016 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK, Adem BİRCAN B. RAPORTÖRLER: Nesrin ATA, Hatice ODABAŞ BUBA, Mehmet GERÇEK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Kamrusepa-Samyoung Nükleer Ürünler Medikal San. ve Tic. A.Ş. Ankara Üniversitesi, Teknoloji Geliştirme Bölgesi Gölbaşı/Ankara (1) D. DOSYA KONUSU: Kamrusepa-Samyoung Nükleer Ürünler Medikal Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Up Nükleer Medikal Danışmanlık İnşaat Turizm Eğitim Sağlık Tic. İthalat İhracat Ltd. Şti. ile IBA Moleculer Turkey İlaç Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasında akdedilen Dağıtım Sözleşmesine muafiyet tanınması talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.05.2016 tarih ve 3293 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 30.05.2016 tarih ve 2016-3-31/MM sayılı Muafiyet/Menfi Tespit Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; - Kamrusepa-Samyoung Nükleer Ürünler Medikal San. ve Tic. A.Ş (KAMRUSEPA- SAMYOUNG) ve Up Nükleer Medikal Danışmanlık İnşaat Turizm Eğitim Sağlık Tic. İthalat İhracat Ltd. Şti. (UP) ile Iba Molecular Turkey İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti. (IBA) arasında akdedilen Dağıtım Sözleşmesinin taraflar arasında işbirliği doğurabilecek potansiyele sahip olması nedeniyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesi kapsamında olduğu, - Anılan gerekçeyle başvuru konusu sözleşmenin menfi tespit belgesi alamayacağı, - Ancak sözleşmenin 2013/3 Sayılı Uzmanlaşma Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olduğu kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. İlgili Teşebbüsler (4) Merkezi Ankara da bulunan KAMRUSEPA-SAMYOUNG, nükleer tıp ürünleri konusunda faaliyet göstermektedir. Teşebbüs, ürünlerinin lisansını Mart 2014'te almış ve üretim faaliyetlerine Mayıs 2014'te başlamıştır. (5) Merkezi Ankara da bulunan UP ın pazardaki ticari faaliyeti Kamrusepa-Samyoung A.Ş. tarafından üretilmekte olan ürünlerin satış ve dağıtımından ibarettir. 16-19/312-141 2/5 (6) Bildirim konusu sözleşmenin taraflarından IBA ise, radyofarmasötik ürünlerin üretimi, satışı ve dağıtımı alanında faaliyet göstermektedir. Hâlihazırda IBA nın bağlı olduğu gurubu tarafından Fransa da üretilen ürünlerin Türkiye pazarına ithalat ve dağıtımı, teşebbüsün yerel distribütörü olan Radmed Sağlık Ürünleri ve Cihazları Pazarlama İthalat San. ve Tic. A.Ş. aracılığıyla gerçekleştirmektedir. G.2. Başvuruya Konu Dağıtım Sözleşmesi (7) Taraflar arasında 10.05.2016 tarihinde akdedilen başvuruya konu Dağıtım Sözleşmesinin (Sözleşme) - 2. maddesinde, KAMRUSEPA-SAMYOUNG un ürettiği ürünlerin yurtiçinde ve Sözleşme de istisna tutulan ülkeler hariç olmak üzere yurtdışında dağıtımı, satışı ve pazarlamasının münhasıran IBA tarafından gerçekleştirileceği, KAMRUSEPA- SAMYOUNG ve UP un IBA nın onayı olmaksızın bir üçüncü kişiyi ürünlerin satıcısı ve dağıtıcı olarak atamayacağı ve KAMRUSEPA-SAMYOUNG tarafından üretilecek yeni ürünlerin satış ve dağıtımı bakımından IBA nın rüçhan (önalım) hakkına sahip olacağı, - 3. maddesinde ürünlerin üretimi için gerekli olan hammaddelerin küresel olarak sınırlı sayıda reaktörden (hammadde tedarikçisi) IBA tarafından satın alınacağı, IBA tarafından temin edilememesi halinde ise hammaddelerin doğrudan KAMRUSEPA- SAMYOUNG tarafından reaktörlerden satın alınacağı, - 8. maddesinde, KAMRUSEPA-SAMYOUNG tarafından üretilen ürünlerin IBA tarafından kendi nam ve hesabına satılacağı, satış fiyatının IBA tarafından serbestçe belirleneceği ve Türkiye de IBA nın mücbir sebepler dışında Sözleşme ye konu ürünlere doğrudan rakip olan herhangi bir ürünü satmayacağı, - Bununla birlikte 10.6. maddesinde, KAMRUSEPA-SAMYOUNG tarafından ürünlerin teslim edilememesi durumunda, IBA nın Sözleşme nin şartlarına uygun miktar ve kalitede ürünleri tedarik edemediği süre boyunca üçüncü bir kişiden ürün satın alabileceği, - 16. maddesinde ise, Sözleşme nin, beş yıl süreyle geçerli olacağı ve taraflardan biri en geç sürenin sona ermesinden 6 ay önce aksini belirtmedikçe Kuruldan tekrardan izin alınmasına bağlı olarak 5 yıl süre için yenileneceği ifade edilmiştir. Ayrıca başvuruda Sözleşme nin fason üretim anlaşması niteliğinde olmadığı ve Sözleşme konusu ürünlerin KAMRUSEPA-SAMYOUNG markası altında satışa sunulacağı belirtilmektedir. (8) Yukarıdaki hükümlerden anlaşıldığı üzere KAMRUSEPA-SAMYOUNG ile UP, IBA yı münhasır dağıtıcı ve hammadde temini konusunda münhasır olmayan tedarikçi olarak atamaktadır. Karşılığında IBA ise, başvuruya konu ürünlere rakip olan ürünlerin satış ve dağıtımını yapmamayı taahhüt etmektedir. G.3. İlgili Pazar G.3.1. İlgili Ürün Pazarı (9) Başvuruya konu sözleşme kapsamında tarafların işbirliği yapacağı ürünler, nükleer tıp alanında ve hastalıkların tanı ve tedavisinde kullanılan, radyoaktif özellikler taşıyan ilaçlardır. Nükleer tıp, canlılara verilen radyoaktif maddelerin yaydıkları ışınların özel yöntemler veya aygıtlarla dışarıdan sayımı (parıltı sayımı) ya da görüntülü olarak izlenmesi ya da tanımlanması ile teşhis konulmasını sağlayan tıp dalıdır. Nükleer tıbbın tedavi amaçlı kullanımı ise vücuda ayrı yollarla verilen radyonüklidler vasıtasıyla olmaktadır. Bu ilaçların geleneksel ilaçlardan farkı, hastalıkların teşhis ve/veya tedavisinde kullanılması temel özelliğine ek olarak radyoaktif kısım (radyonüklid) taşıyor olmalarıdır. Yüksek miktarda radyoaktivite ise canlı organizmalarını tehdit edebilmektedir. Bu açıdan tanı amaçlı kullanılan 16-19/312-141 3/5 radyofarmasötik maddelerin, görüntülemeye yetecek kadar radyasyon yayması ve vücuda herhangi bir etkisi olmayacak kadar yarı ömürlü olması gerekmektedir. Radyofarmasötiklerin yarı ömürlü olarak üretilmeleri ve ışıma güçlerini üretildikleri andan itibaren kaybetmeye başlamaları nedeni ile söz konusu ürünlerin kullanım ömrü önem arz etmektedir. (10) Ürünün yarı ömürlü bir ürün olması uluslararası nakliye açısından havayolu ulaşımını zorunlu kılabilmektedir. Zira ürünün bir ülkeden başka bir ülkeye havayolu haricinde diğer ulaşım yollarıyla nakledilmesi halinde ürünün ışıma gücü ve etkinlik değeri azalmakta, bu durumda aynı etkinlik değerinin elde edilmesi için daha fazla üretim yapılması gerekmektedir. (11) Ürünlerin nakliyesi de bu iş için özel olarak üretilmiş araçlarla gerçekleştirilebilmektedir. Bu husus hem havayolu hem de ülke içerisinde karayolu vasıtası ile yapılan taşıma türleri için zorunludur. Bu kapsamda radyofarmasötik özellikli ürünlerin taşınması için Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ndan (TAEK) izin alınması gerekmektedir. (12) Mo99/Tc99m jeneratörü, nükleer tıp uygulamalarında en sık kullanılan radyofarmasötiktir. Mo99/Tc99m Jeneratörü vasıtası ile elde edilen teknesyum perteknetat sintigrafi tetkiklerinde soğuk kitler ile birlikte hazırlanıp hastalara görüntüleme öncesi enjekte edilmektedir. Enjeksiyon sonrasında Gama Kamera kullanılarak hastanın görüntülenmesi yapılmaktadır. Söz konusu görüntüleme başta onkoloji olmak üzere birçok anabilim dalında teşhis ve tedavinin önemli bir parçasıdır. (13) İyot-131 oral kapsül nükleer tıp anabilim dallarında guatr, tiroit bezi hastalıkları ve tiroit kanseri teşhis ve tedavisinde yaygın kullanılan bir üründür. Oral olarak kullanılan ürün, doz ayarlaması ile hem teşhiste hem de tedavide kullanılmaktadır. Benzer şekilde iyot-131 oral solüsyon da nükleer tıp anabilim dallarında guatr, tiroit bezi hastalıkları ve tiroit kanseri teşhis ve tedavisinde yaygın kullanılan ürünlerdendir. Söz konusu ürünün iyot-131 oral kapsülden farkı ise formudur. Ürün, başta geriatri ve pediatri hastaları olmak üzere yutma ve yutkunma güçlüğü çeken hastalar tarafından kullanılmaktadır. (14) İşbu dosya bakımından Rekabet Kurulu nun (Kurul) 07.07.2015 tarihli ve 15-28/340-112 sayılı kararı da göz önünde bulundurularak, ilgili ürün pazarı Mo99/Tc99m Jeneratörü ve iyot - 131 oral kapsül ve solüsyon şeklinde belirlenmiştir. G.3.2. İlgili Coğrafi Pazar (15) Başvuruya konu sözleşme Türkiye genelinde uygulamaya konulacak olup, Sözleşme konusu ürünler açısından giriş koşulları, tedarik kaynakları ile dağıtım ve pazar koşullarının bölgesel farklılıklar göstermemesi nedeniyle, ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak tanımlanmıştır. G.4. Değerlendirme G.4.1. Menfi Tespit Değerlendirmesi (16) 4054 sayılı Kanun un 8. maddesi; İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın bu Kanun un 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi verebilir. hükmünü amirdir. Rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamındadır. (17) Sözleşme ile hayata geçirilen işbirliği; az sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği yoğunlaşmış bir yapıya sahip Mo99/Tc99m jeneratörü ve iyot-131 oral kapsül ve solüsyon pazarlarında, üretim maliyetlerinin benzerliğine yol açarak teşebbüsler arasındaki işbirliğini kolaylaştırabilecek potansiyele sahiptir. Dolayısıyla Sözleşme nin 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında olduğu ve bu nedenle Sözleşme ye aynı Kanunun 8. maddesi bağlamında menfi tespit belgesi verilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır. 16-19/312-141 4/5 G.4.2. 2013/3 Sayılı Uzmanlaşma Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği Kapsamında Değerlendirme (18) Rekabet hukuku literatüründe, mevcut veya potansiyel rakipler arasında belirli mal veya hizmetin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar yatay işbirliği anlaşması olarak kabul edilmektedir. Rakip kavramı ise 2013/3 sayılı Uzmanlaşma Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin (2013/3 sayılı Tebliğ) 4. maddesinde fiili veya potansiyel rakipleri ifade edecek şekilde tanımlanmıştır. Başvuruya konu sözleşme de aynı pazarda aktif olarak faaliyet göstermekte olan teşebbüsler arasında akdedildiğinden, yatay işbirliği anlaşması niteliğindedir. (19) Tebliğ in Kapsam başlıklı 2. maddesine göre, genel olarak birbirlerini tamamlayıcı nitelikte iktisadi varlıklara ve faaliyetlere sahip bulunan teşebbüsler arasında yapılan, üretimde uzmanlaşmaya veya dağıtıma ilişkin olan ve pazar payı Tebliğ in 7. maddesinde belirtilen sınırları aşmayan Kanunun 4. maddesi kapsamındaki anlaşmalar bu Tebliğ kapsamındadır. (20) Tebliğ in 5. maddesinde ise muafiyetten yararlanacak anlaşma türleri sayılmıştır. Anılan maddeye göre; aynı ürün pazarında aktif olarak faaliyet gösteren taraflardan birinin, belirli ürünlerin üretimini tamamen veya kısmen durdurmayı ya da o ürünlerin üretimini yapmamayı ve bu ürünleri rakip bir teşebbüsten almayı kabul ettiği, aynı zamanda rakip teşebbüsün de o ürünleri üretmeyi veya arz etmeyi, kabul ettiği tek taraflı uzmanlaşma anlaşmaları , Tebliğ kapsamında muafiyetten yararlanmaktadır. İncelenen sözleşmede de; IBA nın Fransa da kurulu tesisinde ürünlerin üretimine devam edilecek olmakla birlikte, Türkiye de ve Sözleşme de sayılan ülkeler hariç olmak üzere yurtdışında KAMRUSEPA nın ürünlerinin satış ve dağıtımının IBA tarafından yapılacağı ve Türkiye pazarı özelinde IBA nın rakip ürünlerin satış ve dağıtımını yapmama taahhüdünde bulunduğu ifade edilmektedir. KAMRUSEPA-SAMYOUNG ve UP ise, IBA nın onayı olmaksızın bir üçüncü kişiyi ürünlerin satıcısı ve dağıtıcısı olarak atamayacağını taahhüt etmektedir. Tüm bu hususlar göz önünde bulundurulduğunda, başvuruya konu Sözleşme nin Tebliğ kapsamında tek taraflı uzmanlaşma anlaşması niteliği taşıdığı değerlendirilmiştir. (21) Tebliğ in 7. maddesine göre, tarafların toplam pazar payının ilgili pazarların herhangi birinde %25 i aştığı durumlarda, ilgili anlaşmalar Tebliğ ile sağlanan muafiyetten yararlanamamaktadır. Aynı Tebliğ in 8. maddesinde ise sözü edilen maddede geçen pazar eşiğinin hesaplanmasında tarafların bir önceki yıl takvim yılındaki pazar paylarının esas alınması gerektiği düzenlenmektedir. Anılan hükümler çerçevesinde değerlendirme yapılabilmesi için aşağıdaki tabloda, Sözleşme nin ilişkin olduğu ilgili ürün pazarları bakımından tarafların toplam pazar payı gösterilmektedir: Tablo 1: Pazar Payı Bilgileri Ürünler Teşebbüsler Pazar Payı (%) 2014 2015 Jeneratör KAMRUSEPA-SAMYOUNG ( ..) ( ..) IBA ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) İyot Kapsül ve Solüsyon KAMRUSEPA-SAMYOUNG ( ..) ( ..) IBA ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu (22) Tablo 1 den de görülebileceği üzere tarafların her iki ilgili ürün pazarı için toplam pazar payı %25 lik eşiğin altında yer almaktadır. Dolayısıyla, başvuruya konu sözleşmenin, Tebliğ kapsamında sağlanan muafiyetten yararlandığı kanaatine ulaşılmıştır. 16-19/312-141 5/5 H. SONUÇ (23) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1- Kamrusepa-Samyoung Nükleer Ürünler Medikal San. ve Tic. A.Ş. ve Up Nükleer Medikal Danışmanlık İnşaat Turizm Eğitim Sağlık Tic. İthalat İhracat Ltd. Şti. ile Iba Molecular Turkey İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen Dağıtım Sözleşmesine, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında olması nedeniyle, menfi tespit belgesi verilemeyeceğine, 2- Bununla birlikte, söz konusu sözleşmenin 2013/3 sayılı Uzmanlaşma Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.