Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-171 (Devralma) Karar Sayısı : 07-87/1101 -426 Karar Tarihi : 22.11.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Ilgaz SARIOĞLU, Hüseyin ORMAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Doosan Infracore Co Ltd. Temsilcileri: Av. Mehmet Ali KARTAL , Av. Güvenç K
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-171 (Devralma) Karar Sayısı : 07-87/1101 -426 Karar Tarihi : 22.11.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Ilgaz SARIOĞLU, Hüseyin ORMAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Doosan Infracore Co Ltd. Temsilcileri: Av. Mehmet Ali KARTAL , Av. Güvenç KETENCİ Aybay&AybaY Hukuk Bürosu, Sıraselviler Cad. 49/8, 34433 Taksim / İstanbul 20 D. TARAFLAR : - Doosan Infracore Co Ltd. Doosan Strategic Planning Center, Doosan Tower 32nd, 18 -22, Euljiro, 6 -ga, Jung -gu, 100 -730, Seoul / KOREA - Ingersoll Rand Company Ingersoll Rand Company Vehicle Technologies Dreve Richelle 167, B -1410, Waterloo / BELGİUM E. DOSYA KONUSU: Ingersoll Rand Company Limited in alt teşe bbüsleri olan Bobcat, Ingersoll Rand Utility Equipement ve Ingersoll Rand Attachements ın 30 Doosan Infracore Co Ltd. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2 5.9.2007 tarih ve 6376 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 31 .10.2007 tarihli ve 7118 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayıl ı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri ç erçevesinde hazırlanan 14.11 .2007 tarih ve 200 7-2-171/Öİ-07-HSÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 15.11 .2007 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/329 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07 -87 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40 G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, bildirim konusu devralma işleminin, 1- Ingersoll un bağlı şirketleri konumundaki Bobcat, IRU ve IRA nın doosan tarafından devralınmasına konu eden işlemin, 4054 sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğ u, 2- İşlemle ilgili olarak tarafların toplam cirolarının ve pazar paylarının 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesinde belirtilen ciro ve azar payı eşiğini aşmadığı ve bu nedenle söz konusu işlemin bildirime tabi bir işlem olmadığı, ifade edilmiştir . 50 07-87/1101 -426 2 H. İNCELEM E VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Doosan Infracore Co Ltd. (Doosan) Başvuruda bulunan Doosan, inşaat ve hafriyat makineleri üretimi ve satışı ile iştigal etmektedir. Doosan, aynı şirketler grubuna dahil olan Doosan Heavy Industries şirketi tarafında n kontrol edilmekte, Doosan Heavy Industries şirketi ise Doosan Corporation ın doğrudan kontrolü altında bulunmaktadır. Doosan Corporation ise farklı endüstri sektörlerinde faaliyet gösteren Kore kökenli şirketler grubunun ana şirketidir. Doosan Corporatio n tarafından kontrol edilen şirketlerin faaliyette bulunduğu başlıca sektörler, gıda ve içecek, yayıncılık, gemi 60 makineleri, takım tezgâhları, forklift, savunma sanayii, inşaat ve mühendislik, inşaat ve hafriyat makineleri ve ambalaj sanayisidir. Gerek Doo san gerekse Doosan Corporation halka açık bir şirket olup, şirketin kontrolü belli bir kişinin elinde değildir. H.1.2. Ingersoll Rand Company Limited. (Ingersoll) Ingersoll, dünya çapında pek çok şirketi kontrol eden ABD kökenli bir firmadır. Kontrol ettiği teşebbüsler; inşaat ve hafriyat makineleri, kompresörler ve basınçlı hava ile çalışan diğer cihazlar, benzer cihazların imalatında kullanılan valf gibi aksam, kilit ve güvenlik teknolojileri, otomotiv montaj, üretim hatları ve çözümleri, iklim kontrol teknolojileri, hafif inşaat makine ve aksamı, erişim kontrol sistemleri, hidrolik pompa, 70 aksam ve sistemleri, akış kontrol teknolojileri, marş motorları, mikrotürbinler ve benzeri sanayi dalları alanında faaliyet göstermektedir. Doosan tarafından devralınac ak olan Ingersoll a bağlı şirketler olan Bobcat, Ingersoll Rand Utility Equipment (IRU) ve Ingersoll Rand Attachments (IRA), yalnızca hafif hafriyat ve inşaat makineleri, hafif inşaat makine ve aksamı, iş makineleri ataşmanları sanayilerinde faaliyet göste ren üç teşebbüstür. Ingersoll halka açık bir şirket olup, şirketin kontrolü belli bir kişinin elinde değildir. H.2. İlgili Pazar H.2.1 İlgili Ürün Pazarı Devralma işleminin tarafları olan şirketlerin faaliyet alanı inşaat ve hafriyat makineleri 80 pazarında faaliyet göstermektedir. Söz konusu makinelerin temel işlevi; toprak ya da molozu kazmak, yıkmak, şekil vermek, bir yerden bir yere taşımaktır. İnşaat projesinin tipine ve niteliğine göre farklı boyutlarda ve tipte inşaat makineleri kullanılmaktadır. Anıla n çerçevede söz konusu makineler, ağır iş makineleri ve hafif iş makineleri olarak bir ayrıma tabi tutulmaktadır. Greyder, ekskavatör vb. ağır iş makineleri çok büyük boyutlarda olup zorlu arazi şartları için tasarlanmıştır. Anılan makineler, 6 tondan faz la bir ağırlığa ve 80 beygirden fazla bir motor gücüne sahip olup büyük çapta toprak veya kaya kütlesini delebilme, parçalayabilme ve bir yerden bir yere taşıya bilme niteliğine haizdir. Çalışma ağırlığı 6 tondan ve motor gücü 80 beygirden daha az olan ha fif iş makineleri 90 ise küçük ve dar alanlarda çalışabilme kabiliyetine sahiptir. Söz konusu makinelere örnek olarak, mini ekskavatör, yükleyici, skid -steer yükleyici, beko yükleyici ve çeşitli eklentiler takılabilen teleskopik yükleyiciler gösterilebilir. Çoğu zaman hem ağır hem de hafif iş makineleri aynı teşebbüsler tarafından üretilmektedir. Ancak yalnızca belli bir boyutta makine üreten şirketler pazarda 07-87/1101 -426 3 markalaşabilmektedir. Bu bağlamda Doosan Infracore ağır iş makineleri alanında faaliyet göstermekteyk en, aynı şirket hafif iş makineleri alanında çok az bir paya sahiptir. Ingersoll ise daha çok hafif iş makineleri alanında faaliyet göstermektedir. Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde devralma işlemine konu teşebbüslerin (Doosan ve Bobcat) çakışa n faaliyet alanları hafif inşaat ve hafriyat makineleri üretimi 100 ve satımı olduğundan ilgili ürün pazarı hafif inşaat ve hafriyat makineleri pazarı olarak tanımlanmıştır . Devre konu diğer iki teşebbüs IRU ve IRA nın ise komprosör, jeneratör, ışık seti vb . ürünler alanında faaliyet gösteriyor olması nedeniyle, söz konusu ürünler yardımcı inşaat ve hafriyat makineleri pazarı olarak tanımlanmıştır. Ancak, IRU ve IRA nın anılan ürünler bazında Türkiye cirosu yok denilecek kadar küçüktür. Doosan grubu ise anılan ürünleri üretmemektedir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Türkiye sınırları içerisinde ilgili ürünler bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle, ilgili coğrafi pazarın Türkiye 110 Cumhuriyeti sınırları olarak ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır . H.3. Değerlendirme H.3.1. Tarafların İlgili Ürün Pazarındaki Faaliyetleri Devre konu teşebbüslerin hafif inşaat ve hafriyat makineleri pazarında 2006 yılı Türkiye cirosu aşağıdaki gibidir. Tablo 1: Tarafların 2006 yılı Türkiye hafif inşaat ve hafriyat makineleri cirosu . Taraflar Ciro (ABD Doları) Ciro (YTL) Dosan ( .) ( .) Bobcat ( .) ( .) TOPLAM ( .) ( .) Yardımcı inşaat ve hafriyat makineleri pazarında IRU ve IRA nın yardımcı inş aat ve hafriyat makineleri pazarı ile ilgili 2006 yılı Türkiye cirosu aşağıdaki gibidir. Tablo 2: Tarafların 2006 yılı Türkiye yardımcı inşaat ve hafriyat makineleri cirosu . Taraflar Ciro (ABD Doları) Ciro (YTL) IRU ( .) ( .) IRA ( .) ( .) TOPLAM ( .) ( .) Doosan grubu bu pazarda üretim yapmamaktadır. 120 Satılan ürün adeti bazında hafif inşaat ve hafriyat makineleri pazarında tarafların 2006 yılı Türkiye pazar payı oranı tahmini olarak aşağıda yer almaktadır. Tablo 3: Satılan Ürün Adeti B azında Hafif İnşaat ve Hafriyat Makineleri 2006 yılı Türkiye Pazar Payı Ürünler Şirket Mini Ekskavatör SSL Hafif Yükleyici ( 80 BG) Teleskopik Yükleyici Beko Yükleyici Toplam Pazar Payı (%) Doosan ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) 1,4 Bobcat ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) 3,9 JCB ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) 20,7 CAT ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) 10,6 CNH ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) 0,9 Manitou ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) 1,3 Hidromek ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) 17,2 07-87/1101 -426 4 Diğer ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) 44,0 TOPLAM ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) 100 Yukarıdaki tablodaki bilgilere göre Doosan ve Bobcat in 2006 yılı hafif inşaat ve hafriyat pazarında Türkiye pazar payı toplamı %5,3 dür. Türkiye yardımcı inşaat ve hafriyat makineleri pazar paylar ı ile ilgili bilgilere ulaşılamamıştır. Ancak Türkiye İnşaat Makineleri Distribütörleri ve İmalatçıları Birliği nin internet sitesinde yayınlanan verilere göre, Türkiye de inşaat makineleri sektörünün büyüklüğü yıllık 4,3 milyar ABD Dolarıdır. Anılan pazar da IRU ve IRA nın cirosu göz 130 önüne alındığında söz konusu iki teşebbüsün Türkiye pazar payı ihmal edilebilir bir düzeyde olduğu görülmektedir. H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme Dosya konusu işlemle birlikte Doosan , Ingersoll a bağlı şirketler olan Bobcat, IRU ve IRA nın tamamının kontrolünü eline geçirecektir. İşlem sonrası anılan üç şirketin yapısında kontrol değişikliği olacağından söz konusu bildirimin 1997/1 sayılı Tebliğ 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir dev ralma işlemi olduğu anlaşılmaktadı r. H.3.4. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesinin de, Bu Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren 140 teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kuru lu ndan izin almaları zorunludur. hükmü yer almaktadır. Dosya konusu bilgilere göre, hafif inşaat ve hafriyat makineleri pazarında Doosan ın 2006 yılı Türkiye cirosu ( ..) YTL, Bobcat in 2006 yılı Türkiye cirosu ( ..) YTL ve toplam 2006 yılı Türkiy e cirosu ( ..) YTL dir. Yardımcı inşaat ve hafriyat malzemeleri pazarında ise taraflardan IRU nun 2006 yılı Türkiye cirosu ( ..) YTL, IRA nın 2006 yılı Türkiye cirosu ( ..) , toplamda 2006 yılı Türkiye cirosu ise ( ..) YTL dir. 150 Her iki pazarda d a tarafların 2006 yılı Türkiye ciro toplamının Tebliğ de öngörülen 25 milyon YTL lik cir o eşiğini aşmadığı anlaşılmıştır . Pazar payları bakımından ise Doosan ve Bobcat in 2006 yılı Türkiye hafif inşaat ve hafriyat pazarında Türkiye pazar payı toplamı %5,3 dür. 2006 yılı Türkiye yardımcı inşaat ve hafriyat makineleri pazarında ise IRU ve IRA nın net olmamakla birlikte pazar payının milyonda üç olduğu teşebbüs temsilci tarafından ifade edilmiştir. Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu dev ralma işlemi sonucu tarafların; 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesinde belirtilen pazar payı ve ciro eşiğini aşmaması nedeniyle bildirim konusu işlemin izne tabi bir devralma işlemi olmadığı 160 sonucuna ulaşılmıştır. H.3.5. Yan Sınırlamalar Bakımından Değerlen dirme Dosya konusu devir devir işlemine ilişkin yapılan Aktif ve Hisse Senedi Alım Anlaşması nın 5.12 Rekabet Etmeme başlıklı kısmında satıcıya yönelik olmak üzere üç yıllık rekabet yasağı getirilmektedir. Bu madde incelendiğinde, devir işlemini takip eden üç yılı kapsamak kaydıyla satıcıya devir konusu olan işletme ile rekabet içinde herhangi bir iş ile doğrudan veya dolaylı olarak iştigal etmeyeceği hüküm altına 07-87/1101 -426 5 alınmıştır. Aynı maddenin devamında bazı özel durumlarda bu maddenin uygulanmayacağı da bel irtilmiştir. Ayrıca aynı madde içerisinde tarafların devir işlemi sonrasında olağan ticari etik değerlere bağlı kalmaları anlamına gelebilecek bazı 170 hükümler de yer almakla birlikte, bu hükümler rekabet hukuku bağlamında sorun oluşturacak yükümlülükler içer memektedir. Yan sınırlamaların değerlendirilmesinde, sınırlamaların yoğunlaşma ile doğrudan ilgili olma, sadece yoğunlaşmanın tarafları açısından sınırlayıcı hükümler içerme ve orantılı olma koşullarını sağlayıp sağlamadığı incelenmelidir. Söz konusu sözle şmedeki rekabet yasakları incelendiğinde, yukarıda belirtilen kriterlerin karşılandığı ve sözleşme ile belirlenen 3 yıllık sürenin yan sınırlamalara yönelik Rekabet Kurulu kararları ile uygunluk gösterdiği, getirilen sınırlamanın işlemin gereği gibi gerçek leştirilebilmesi için gerekli, kısıtlamanın kapsamı ve süresinin de makul olduğu ve devralınan faaliyetlerin değerinin karşılanabilmesi için gerekli 180 sonucuna ulaşılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Bildirim konusu işl emin, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olduğuna, ancak tarafların toplam Pazar payları ve cirolarının aynı Tebliğ de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle izne tabi olm adığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.