Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -1-154 (İlk İnceleme ) Karar Sayısı : 09-11/214 -65 Karar Tarihi : 11.3.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Mehmet Akif KAYAR C. ŞİKAYET EDEN : Uğur Selüloz Kimya A.Ş. Organize Sanayi Bölgesi Umurlu/ Aydın D. HAKKINDA İLK İNCELEME YAPILAN : Acıpaya m Selüloz San. Ve Tic. A.Ş. 20 Acısel
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -1-154 (İlk İnceleme ) Karar Sayısı : 09-11/214 -65 Karar Tarihi : 11.3.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Mehmet Akif KAYAR C. ŞİKAYET EDEN : Uğur Selüloz Kimya A.Ş. Organize Sanayi Bölgesi Umurlu/ Aydın D. HAKKINDA İLK İNCELEME YAPILAN : Acıpaya m Selüloz San. Ve Tic. A.Ş. 20 Acıselsan Cad. No:1 Acıpayam/ Denizli E. DOSYA KONUSU: Acıpayam Selü loz San. v e Tic. A.Ş . nin TPAO ihalesinde düşük fiyat vererek hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası. F. İDDİALARIN ÖZE Tİ: Şikayet dilekçesinde özetle, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) nın sondaj tipi CMC ihalesinde Türkiye Kalkınma Bankası (TKB) iştiraki Acıpayam Selüloz San. ve Tic. A.Ş. (Acıselsan) nin maliyetinin altında fiyat vererek ihale kazandığı, Acısels an ın 4054 sayılı Kanun u i hlal ettiği ve gelecekte de diğer firmaları pazar dışına itebileceği ileri sürülerek Acıselsan ın fiyat politikasının 30 engellenmesi talep edilmektedir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.12.2008 tarih, 8189 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 16.1.2009 tarih ve 448 sayılı yazı ile tamamlanan şikayet üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 3.3.2009 tarih, 2008 -1-154/İ İ-09-MAK sayılı İlk İnceleme Raporu, 5.3.2009 tarih, REK.0.05.00.00 -110/27 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-11 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖR ÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Uğur Kimya nın Acıselsan hakkındaki 40 iddialarına yönelik olarak 4054 sayılı Kanun un 40. madde si çerçevesinde doğrudan soruşturma açılmasına ya da önaraştırma yapılmasına ger ek bulunmadığı ve şikayetin red dedilmesi gerektiği ifade edilmektedir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar Şikayete konu olan ürün Sodyum Karboksimetil Selüloz piya sada genellikle CMC olarak tanınmaktadır. CMC; deterjan, kağıt, tutkal imalatı, boya, petrol sondajı, gıda gibi çeşitli iş kollarında kullanılan bir üründür. DPT nin VIII. Beş yıllık Kalkınma Planı 09-11/214 -65 2 Kimya Özel İhtisas Komisyonu (ÖİK) Raporunda yer verilen bilgiler de göz önüne 50 alınarak ilgili ürün pazarı CMC , ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak değerlendirilmiştir. I.2. Değerlendirme Şikayetçi ile Raportör tarafından yapılan telefon görüşmesinde , Acıselsan ın pazar payı gibi unsurlar bakımından hakim durumda olmadığı, anılan ihalede rakipler arasında danışıklılık gibi bir duyumlarının mevcut olmadığı, CMC ürününün petrol sektöründe kullanılan ve ithalatında problem olmayan bir ürün olduğu hususlarını ifade etmiştir. Şikayetçi bahse konu telefon görüşme sine istinaden CMC ürün pazarına ve şikayet edilen ihaleye yönelik olarak yazılı bilgi ve belgeler i Rekabet Kurumu kayıtlarına 16.1.2009 tarih ve 448 sayı ile intikal et tirmiştir. 60 Uğur Selüloz A.Ş. tarafından gönderilen bilgiler çerçevesinde CMC ürün pazarındaki 2008 yılına ait pazar payları aşağıda gösterilmektedir : Teşebbüs Adı Pazar Payı (%) Denkim Kimya ( ) Uğur Kimya ( ) Acıselsan ( ) Patisan ( ) Diğer -İthalatçılar ( ) CMC pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin web siteleri ile DPT nin anılan ÖİK raporunda yer verilen bilgilerin incelenmesinden yukarıdaki tabloda gösterilen verilerin gerçeği yansıttığı kanaatine ulaşılmaktadır. Ayrıca ilgili yazıda CMC ithalatına yöneli k herhangi bir kısıtlama olmadığı beyan edilmektedir. Söz konusu ÖİK Raporunda Sektörde süregelen yoğun rekabet ortamı, irtibat halinde olunan sektörler ve yan sanayiler ile sağlıklı ve sürekli bir iletişim kurulamamasına sebep olmaktadır. Müşteri kapabil mek için firmalar arası sürekli fiyat kırmalar gündeme gelmekte bu da CMC kullanıcılarının bu durumu avantaj olarak değerlendirip üreticileri 70 birbirlerine kırdırmalarına yol açmaktadır. Türkiye ve dünyada CMC üretim kapasitesi ihtiyaç miktarından fazladır. Bu nedenle piyasalar çok yoğun rekabet ortamı içindedir. Üreticiler pazardan pay alabilmek ve böylece kapasitelerini doldurabilmek için fiyatlarını çok düşürmektedirler. Sektörün bu durumunu bilen tüketicilerde bu piyasa koşullarından yararlanmak için üre ticileri birbirine kırdırarak alım yapmaya fırsat olarak kullanmaktadılar. Türkiye de üretim kapasitesi toplam ( .) ton üzerinde iken bunun ancak % ( ) ı yurt içinde tüketilebilmektedir. Yurt dışı pazarlara çıkıldığında ise dünya genelinde arzın talepten fazla olduğu ve toplam üretim kapasitesinin ancak %65 i kullanılabilmektedir . şeklindeki tespitler göz önüne alındığında , CMC pazarında Acıselsan ın hakim durumda ola mayacağı kanaati ni güçlendirmektedir . 80 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi kapsamında yıkıcı f iyat bağlamında bir kötüye kullanmanın mevcut olduğunun iddia edilmesinde başlangıç noktası teşebbüsün hakim durumda olup olmadığının tespit edilmesini gerektirmektedir. Yukarıda yer verilen bilgiler çevresinde , CMC pazarında pazar payı bakımından Acıselsa n ın 3. firma konumu ve pazar payının düşüklüğü, pazardaki teşebbüslerin görece birbirine yakın pazar payları, ithalatın önünde bir engel bulunmaması hususları göz önüne alındığında şikayete konu teşebbüsün hakim durumda olmasının zor olduğu sonucuna ulaşı lmıştır. Keza, şikayetçinin beyanları ve ihale şartnamesi hükümlerinin incelenmesi çerçevesinde Kanun un 4. maddesi kapsamına girebilecek bir ihlal iddiasından da söz edilemeyeceği sonucuna varılmıştır . 90 09-11/214 -65 3 J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsam ına göre , Uğur Kimya nın Acıselsan hakkındaki iddialarına yön elik olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı ve şikayetin red edilmesi gerektiği ne OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.