Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -3-100 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 12-41/117 8-388 Karar Tarihi : 09.08.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Me tin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR : Neyzar ÜNÜBOL C. BAŞVURUDA BULUNAN LAR :-Kemer Gıda Paz. Dağ. A.Ş. -Vem Gıda Nak. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Temsilcileri: Av. M ustafa DOĞAN Büyük
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -3-100 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 12-41/117 8-388 Karar Tarihi : 09.08.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Me tin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR : Neyzar ÜNÜBOL C. BAŞVURUDA BULUNAN LAR :-Kemer Gıda Paz. Dağ. A.Ş. -Vem Gıda Nak. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Temsilcileri: Av. M ustafa DOĞAN Büyükdere Cad. Kral Apt. No:75 D.13 Mecidiyeköy/İstanbul D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN: Metro Grosmarket Bakırköy Alışveriş Hiz. Tic. Ltd. Şti. Güneşli Kavşağı Koçman Cad. Güneşli Bağcılar/İstanbul (1) E. DOSYA KONUSU: Metro Grosmarket in s ahip olduğu alıcı gücüne bağlı olarak tedarikçi konumundaki başvuru sahiplerini, çeşitli adlar altında bedel talep etmek ve konsinye satış şartı getirmek suretiyle öngörülemez ticari riskle karşı karşıya bıraktığı ve bu suretle maddi zarara uğrattığı iddia sı. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Hızlı tüketim malları (HTM) sektöründe yer alan Kemer Gıda Paz. Dağ. A.Ş. (Kemer Gıda) ve Vem Gıda Nak. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. ( Vem Gıda ) temsilcisi tarafından yapılan başvuruda özetle, Metro Grosmarket Bakırköy Alışveriş Hiz. T ic. Ltd. Şti. (Metro Grosmarket ) nin sahip olduğu alıcı gücüne bağlı olarak tedarikçileri Kemer Gıda ve Vem Gıda yı , çeşitli adlar altında bedel talep etmek ve konsinye satış şartı getirmek suretiyle öngörülemez ticari riskle karşı karşıya bıraktığı ve bu suretle maddi zarara uğrattığı iddia edil erek gereğinin yapılması talep edilmektedir. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.04.2012 tarih ve 3527 , 3529 sayılar ile giren başvuru lar üzerine hazırlanan 16.05.2012 tarih ve 2012 -3-100/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu nun görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 17.07.2012 tarih ve 2012 -3-100/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (5) H. RAPORTÖR ÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu iddialara ilişkin olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin reddinin gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. 12-41/117 8-388 2 / 3 I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme I.1.1. Yapılan Tespitler (6) 24.04.2012 tarih ve 3527 sayılı başvuruda, Vem Gıda nın alkollü içki ithalatı yaptığı, Kemer Gıda nın Vem Gıda tarafından ithal edilen ürünlerin Türkiye deki dağıtımını yaptığı, birçok zincir markete ürün sattıkları ve zincir marketlerin alıcı güçlerini or antısız olarak tedarikçilere yansıttıkları, zincir marketlerin pek çok farklı ad altında talep ettikleri bedellerin ve bu bedellerin sözleşme dışı ve geçmişe etkili faturalar şeklinde alınmasının sektörde bir standart haline geldiği ve söz konusu durumun t edarikçileri öngöremedikleri ticari riskle karşı karşıya bıraktığı ve zaman zaman zararına ürün satmak zorunda kaldıkları belirtilmiştir. Başvuruda müvekkil şirket ile Metro Grosmarket arasında 17.12.2009 tarihinde Ticari Şartlar Anlaşması akdedildiği, s özleşme kapsamında Metro Grosmarket in müvekkil şirketten çeşitli adlar altında bedeller talep ettiği, bu bedeller nedeniyle aradaki ticari ilişkinin devam edemez hale geldiği ve sözleşmenin müvekkil şirket tarafından feshedildiği, şikayet edilen firmadan, ödenen ve sözleşmenin feshinden sonraki dönemi kapsayan bedellerin talep edilmesine rağmen bir sonuç alınamadığı ifade edilmiştir. (7) 24.04.2012 tarih ve 3529 sayılı başvuruda ise ulusal zincirlerin al ıcı güçlerini kullanarak alkollü içecek sektöründe konsinye satış sistemi ile satış yapmak istedikleri, bu sistemde ulusal zincirlerin alkollü içecek tedarikçisine ancak ürünü sattıktan sonra ödeme yapacağı, bunun yanında satıştan ödeme adıyla farklı bir ö deme yolunun da uygulanmak istendiği, bu durumda ürünler fatura ile sevk edilmesine rağmen ulusal zincirin ancak ürünün satışı gerçekleştikten sonra ödeme yaptığı ve böylece tedarikçi KDV sini ödemesine rağmen ürün bedelini ne zaman tahsil edeceğini bileme diği belirtilmektedir. (8) Söz konusu iddialar ın ortak noktası HTM perakendecilerinin alıcı gücünü kullanarak şikayetçiyi mağdur ettiği dir. I.1.2. Değerlendirme (9) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 6. maddesi nde Hakim Durumun Kötüye Kullanılm ası na yer verilmiştir. Başvuruda yer alan iddialar, 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi çerçevesinde değerlendirilebilecek iddialardı r. (10) 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi kapsamında bir davranışın rekabet ihlali olarak nitelendirilebilmesi için davranışı gerçe kleştiren teşebbüsün faaliyet gösterdiği ilgili pazarda hakim durumda olması şartı gerçekleşmelidir. Dolayıs ıyla, teşebbüsün hâkim durumda olup olmadığı nın belirle nmesi gerekmektedir. İlgili teşebbüsün pazar payı, pazarda faaliyet gösteren firmaların sayıs ı ve pazar payları gibi nicel ölçütlerin yanında piyasaya giriş engelleri, fikri ve sınaî mülkiyetin varlığı, teknolojik üstünlük, talebin ve pazarın yapısı ile gelişimine ilişkin nitel ölçütler, hakim durum değerlendirmesinde kullanılmaktadır. (11) Rekabet Ku rumu bünyesinde hazırlanan ve 24.05.2012 tarihinde Rekabet Kurumu internet sitesinde yayınlanarak kamuoyuna duyurulan Hızlı Tüketim Malları Perakendeciliği Sektör İncelemesi Nihai Raporu nda HTM perakendecilerinin alıcı pazar gücünün piyasadaki rekabet üz erindeki etkileri incele nmiştir. Söz konusu çalışmada elde edilen sonuçlar HTM perakendeciliği pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar payları ve pazardaki 12-41/117 8-388 3 / 3 konumları itibarıyla hakim durumda olmadığını, HTM perakendecilerinin ölçek büyüklükleri, raf alanı sahipliği ve tedarikçi karşısında özel markalı ürünlerle aynı zamanda rakip olmalarından kaynaklanan alıcı gücünün artmasına bağlı olarak tedarikçi ve perakendeci arasında yaşanan güç dengesizliklerinin iki taraf arasındaki ticari ilişkiyi zaman za man tedarikçi aleyhine etkilediğini, ancak mevcut durumda herhangi bir HTM perakendecisi grubunun tedarik pazarındaki rekabetçi yapıyı bozacak düzeyde alıcı gücüne sahip olduğu değerlendirmesinin yapılamayacağını göstermektedir. (12) Dolayısıyla doğrudan şika yete konu olan Metro Grosmarket veya diğer ulusal zincirler faaliyet gösterdikleri HTM perakendeciliği pazarında hâkim durumda olmadığından ilgili HTM perakendecilerinin şikayetçiye karşı uygulamaları ile 4054 sayılı Kanun un 6. maddesinin ihlal edildiği d eğerlendirmesinin yapılması mümkün değildir. J. SONUÇ (13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar ve rilmiştir.