2025/140141 İhale Kayıt Numaralı "36 Ay Süreli Araç Kiralama (Hizmet Araçları ve Evde Sağlık Hizmeti )" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Rahime D ÜNDAR, İHALEYİ YAPAN İDARE: Ordu İl Sağlık Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/140141 İhale Kayıt Numaralı “ 36 Ay Süreli Araç Kiralama (Hizmet Araçları ve Evde Sağlık Hizmeti ) ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Ordu İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 02.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 36 Ay Süreli Araç Kiralama (Hizmet Araçları ve Evde Sağlık Hizmeti ) ” ihalesine ilişkin olarak Rahime Dündar ’ın 25.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.04.2025 tarih ve 181645 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.04.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/766 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdari Şartname’nin “ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde kamyonet tipi araçlar için K1 yetki belgesinin beyan edilmesinin istenildiği, ancak niteliği itibariyle K1 belgesini kapsayan ve daha üst seviye belgeler olan C2, L1, L2, R1 veya R2 yetki belgelerinden uygun olan belgenin sunulmasının istenilmediği, bu haliyle söz konusu ihalede sadece K türü yetki belgesi düzenlenmiş isteklilerle sınırlandırıldığı ve bu bağlamda bahse konu düzenlemenin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun “Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti” başlıklı 5’inci maddesinde “Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.” hükmü, Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “ (1) 4925 sayılı Kanunda belirtilen tanımlara ek olarak bu Yönetmelikte geçen; ... üüü) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi, ... ifade eder.” hükmü, “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur. ” hükmü, “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) A türü yetki belgesi: Otomobille ticari tarifeli veya tarifesiz olarak, yurt içi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) A1 Yetki Belgesi: Yurtiçi tarifeli veya tarifesiz yapacaklara, b) A2 Yetki Belgesi: Uluslararası tarifesiz yapacaklara, verilir. (2) B türü yetki belgesi: Otobüsle yurtiçi ve/veya uluslararası yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Bu belgelere 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (m) bendindeki şartları haiz otomobiller de kaydedilebilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: … b) B2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz yapacaklara, … verilir. (3) C türü yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: … b) C2 yetki belgesi: Ticari amaçla yapacaklara, … verilir. (4) D türü yetki belgesi: Otobüsle tarifeli veya tarifesiz yurtiçi yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Bu belgelere 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (m) bendindeki şartları haiz otomobiller de kaydedilebilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: … b) D2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz olarak yapacaklara, … ç) D4 yetki belgesi: Ticari olarak, taşıma mesafesine bakılmaksızın iliçi ve 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası tarifeli ve tarifesiz olarak yapacaklara, verilir. … (8) K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara, … verilir. (9) L türü yetki belgesi: Ticari amaçla lojistik işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) L1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara, b) L2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara, verilir. ... (13) R türü yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı alanında taşıma işleri organizatörlüğü yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) R1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara, b) R2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara, verilir.” hükmü, “Mevzuata uygun taşımacılık, yetki belgelerinin devredilemeyeceği ve genel yasaklar” başlıklı 9’uncu maddesinde “ (1) Karayolu taşımacılık faaliyetlerinin ikili ve çok taraflı uluslararası anlaşma ve sözleşmelere, Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi esastır. (2) Yetki belgeleri, satılamaz ve devredilemez. (3) Bir taşıt belgesine kayıtlı olmayan taşıtların terminallere, yükleme veya boşaltma noktalarına girişlerine ve çıkışlarına, sınır kapılarından ise çıkışlarına, 66 ncı maddede belirtilen yetkili görevliler tarafından izin verilmez. Bu durumdaki taşıtlarda bulunan yolcuların ve eşyaların aktarılmasına ise, taşıtlar uygun yerlere alınarak izin verilir. ” hükmü, “Yetki belgesi sahiplerinin ortak yükümlülükleri” başlıklı 40’ıncı maddesinde “ …(17) Yetki belgesi sahipleri, almış oldukları yetki belgesinin kapsamı dışında faaliyette bulunamazlar. Bu fıkraya aykırı hareket edenlere, Kanunun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen miktarda idari para cezası uygulanır… ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “...(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 36 Ay Süreli Araç Kiralama (Hizmet Araçları ve Evde Sağlık Hizmeti ) b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği … e) Miktarı: 36 Ay Süreli Araç Kiralama Hizmet Alımı …” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. ... ı) İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler: Belge Adı Açıklama Ortak Girişimlerde Karayolu Taşıma Yönetmeliği Yetki Belgeleri Kamyonet tipi araçlar için K1 Yetki Belgesi Minibüs tipi araçlar için D2 Yetki Belgesi e-teklifte beyan edilecek olup ayrıca İdarece istendiği takdirde belge olarak sunulacaktır. Tüm ortakların sunması gerekmektedir. ... 7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.” düzenlemesi bulunmaktadır. Birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir. Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 3 Miktarı Teklif Edilen 4 Birim Fiyat Tutarı Birimi İşçi sayısı Ay/gün/saat 1 Şoför (Yemek ve Yol Ücreti verilen)(Brüt asgari ücret) Ay 29 36 2 Şoför (Yol Ücreti verilen)(Brüt asgari ücret) Ay 9 36 I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç) 5 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6 Birimi Miktarı Teklif Edilen 4 Birim Fiyat Tutarı 1 Binek Araç (2 adet Ordu İl Sağlık Müdürlüğü-2018 ve üstü model) araç x ay 72 … … … … 9 Kamyonet (1 Adet-Aybastı Devlet Hastanesi) araç x ay 36 10 Kamyonet (3 Adet-Ordu Eğitim Araştırma Hastanesi) araç x ay 108 11 Kamyonet (3 Adet-Ünye Devlet Hastanesi) araç x ay 108 12 Kamyonet (1 Adet-Kumru Devlet Hastanesi) araç x ay 36 13 Kamyonet (1 Adet-Korgan Devlet Hastanesi) araç x ay 36 14 Kamyonet (3 Adet-Ordu Devlet Hastanesi) araç x ay 108 15 Kamyonet (1 Adet-Mesudiye Devlet Hastanesi) araç x ay 36 16 Kamyonet (2 Adet-Fatsa Devlet Hastanesi) araç x ay 72 17 Kamyonet (1 Adet-Perşembe İlçe Devlet Hastanesi) araç x ay 36 18 Kamyonet (19 Adet- Ordu İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Birimler) araç x ay 684 … … … … 20 Minibüs 14+1( 2 adet Ordu İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Birimler) araç x ay 72 Teknik Şartname’nin “Konu ve Kapsamı” başlıklı 1’inci maddesinde “İşin konusu, akaryakıt hariç diğer tüm giderleri yüklenici tarafından karşılanmak üzere Ordu İl Sağlık Müdürlüğü ve bağlı birimlerinin hizmetlerinde kullanılmak üzere araç kiralama hizmeti alımıdır.” düzenlemesi bulunmaktadır. Başvuru sahibinin söz konusu ihalede sadece K1 yetki belgesi istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddiasına yönelik yapılan incelemede, 23.09.2020 tarihli ve 2020/UH.II-1576 sayılı Kurul kararında benzer bir iddiaya ilişkin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünden bilgi istendiği ve Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünün 14.09.2020 tarihli ve E.50863 sayılı yazısında “ … Bilindiği üzere, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre; taşımacılık işi ile iştigal eden her firmanın, faaliyet alanına göre yetki belgesi alması ve operasyonlarında kullandığı her bir taşıtı (özmal veya sözleşmeli), yetki belgesi eki taşıt belgesine ilave ettirilerek taşıt kartını alması; ülkedeki taşıma düzeninin sağlanması, taşımada kullanılan taşıtların tespiti ve takibi, yapılan taşımalarda ülke ekonomisine maksimum verimin sağlanması ile 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun amacı çerçevesinde bir zorunluluk olup, kapsam dışı bırakılan taşımalar, anılan Yönetmeliğin 2 nci maddesinde açıkça belirtilmiştir. Bununla birlikte, Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde, adlarına yetki belgesi düzenlenmiş firmaların, almış oldukları yetki belgelerinin faaliyetlerine uygun olması anılan Yönetmeliğin 5 inci maddesi gereği zorunludur. Yukarıda belirtilen açıklamalar çerçevesinde, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının düzenlemiş olduğu taşıma ihalelerinde, ihaleye iştirak edecek firmalardan; ihaleye konu taşıma faaliyetinin niteliği, mahiyeti, büyüklüğü (taşıması yapılacak eşyanın ağırlığı) ve gerekli taşıt sayısı göz önünde bulundurularak, Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenen C2, K1, L1, L2, M1, M2, N1, N2, P1, P2 yetki belgelerinden, uygun türdeki yetki belgesinin istenilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenen yetki belgelerinin kapsamları ve faaliyet gösterebilecekleri alanlar da dikkate alınarak; * C2 yetki belgesine sahip firmaların K1, * L1 veya L2 yetki belgesine sahip firmaların C2, K1, N1 veya N2, * M1 veya M2 yetki belgesine sahip firmaların P1 veya P2, * N1 veya N2 yetki belgesine sahip firmaların C2 veya K1, yetki belgesi kapsamında da faaliyet gösterebileceklerinin (uluslararası taşımalar sadece C2, L2 ve M2 yetki belgesi ile yapılabilmektedir) göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Bu itibarla; ilgi yazınızda belirtilen taşıma ihalesine ilişkin hazırlanan İdari Şartname'de belirtilen taşıtların, yapılacak taşımanın niteliği göz önünde bulundurularak, uygun olan bir yetki belgesi eki taşıt belgesinde kayıtlı bulunmaları gerekmekle birlikte, söz konusu ihalenin, sadece K türü (K1) yetki belgesi düzenlenmiş firmalarla sınırlandırılmasının uygun olmayacağı mütalaa edilmektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Söz konusu yazıya göre taşıma faaliyetleri için araç kiralanması işleri kapsamında yapılan ihalelerde sadece K türü (K1) yetki belgesinin istenilmesinin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin de “akaryakıt hariç diğer tüm giderleri yüklenici tarafından karşılanmak üzere Ordu İl Sağlık Müdürlüğü ve bağlı birimlerinin hizmetlerinde kullanılmak üzere araç kiralama hizmeti” işi olduğu, yukarıda yer verilen yazı doğrultusunda, söz konusu ihalede kamyonet tipi araçlar için sadece (K1) yetki belgesinin istenilmesinin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Başvuru sahibi tarafından 152.021,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı, yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 152.021,00 TL başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.