T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/807 - 2026/880 T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 23. H U K U K D A İ R E S İ (E S A S I İ N C E L E M E D E N K A R A R I N K A L D I R I L M A S I) ESAS NO : 2021/807 KARAR NO : 2026/880 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN: MAHKEMESİ : Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 04.02.2020 ESAS-KARAR NUMARASI : 2018…
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/807 - 2026/880 T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 23. H U K U K D A İ R E S İ (E S A S I İ N C E L E M E D E N K A R A R I N K A L D I R I L M A S I) ESAS NO : 2021/807 KARAR NO : 2026/880 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN: MAHKEMESİ : Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 04.02.2020 ESAS-KARAR NUMARASI : 2018/281 E., 2020/52 K. DAVA : Tazminat KARAR TARİHİ : 16.04.2026 YAZIM TARİHİ : 16.04.2026 Davacı ve davalı ... İnşaat...Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili özetle: Müvekkili ile davalı arasında 31.03.2011 yürürlük tarihli "Afşin Elbistan B Termik Santrali İşletme Müdürlüğü'nün ihtiyacı Mekanik Bakım, Ölçü Test- Kontrol Bakım; Elektrik Bakımı işlerinin 294 kişi ile 2 yıl süreli hizmet alımı yoluyla yapılması işi” için sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeden sonra diğer davalı firmalar için hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, davalıların işçileri tarafından Afşin İş Mahkemesi'nde dava açıldığını ve davalar sonucunda müvekkilinin ödemeler yaptığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla lehe hükmedilen 350 TL vekalet ücreti ile birlikte toplam 29.919,46 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... İnşaat...Ltd. Şti. vekili özetle: ...&... Adi Ortaklığı ve ...&... Adi Ortaklığı ile davacı arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, davalılar arasında teselsül ilişkisi ve zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığını, davacının davalıdan ne miktar alacak talebinde bulunduğunun belirli olmadığını, davacının muvazaalı şekilde alt işveren asıl işveren ilişkisi kurduğu için işçilerin esas işvereni olması sebebiyle davalıya rücu talebi yöneltilemeyeceğini, taraflar arasındaki sözleşmede bu yönde hüküm tespit edilemediğini, davacının rücuya cevaz verdiğini düşündüğü hükümleri açıklaması gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca UBGT ücreti alacaklarından iç ilişkideki nihai sorumluluğun davacıya ait olduğunu, iş mahkemesindeki davaların davalıya ihbar edilmediğini, iş mahkemesi kararında UBGT ücret alacaklarının ''brüt” olarak hüküm altına alındığını, brüt olarak hükmolunan alacakların icra aşamasında net miktar üzerinden icra takibine geçilmesi gerektiğini, davacının icra takibinde ilama aykırı talepler yönünden şikayet hakkını kullanmadığını ve icra dosyasına fazla ödeme yaptığını, bu nedenle davacının kendi kusuru ile yaptığı fazla ödemeleri rücu edemeyeceğini savunarak, davanın reddine karar venimesi talep etmiştir. İlk derece mahkemesince "...Buna göre; davacı tarafça dava dışı işçiler ... isimli 10 işçinin ulusal Bayram ve genel tatil alacakları ile ilgili ücretinin alt iş veren durumundaki davalılardan sözleşmeler uyarınca sorumlu oldukları iddiasıyla rücuen tazmini talep edildiği, dava dışı işçilerin davalı şirketlerin işçisi olduğu, davacı kurum ile davalı şirketler arasında alt ve asıl işveren ilişkisi bulunduğu, taraflar arasındaki hizmet sözleşmeleri uyarınca alt işverinin işçilerinin ulusal bayram genel tatil alacaklarından, alt işverenlere yapılan hakediş ödemesi nedeniyle sorumlu olacağının kararlaştırıldığı, 4857 sayıl yasanın 2/6 maddesi uyarınca asıl işverenle alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumlu olduğunun düzenlenmiş bulunduğu, tüm dosya içeriği, incelenen Afşin İş Mahkemesi ve İcra Müdürlüğü dosya kapsamları, SGK kayıtları ve hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilikişi raporu doğrultusunda yapılan değerlendirilmede; ... İnş. Mad: Enerji San. Tic.Ltd.Şti. - ...-... Petrol sağ....Ltd.Şti. Ortak girişiminin çalıştırdığı döneme ilişkin ilgili işçilere ulusal bayram genel tatil alacaklarının ödemelerinin yapıtığı anlaşılmakla bu davalılar yönünden davanın reddine karar vermek gerektiği, davacı ve davalılar arasında yapılan sözleşmeler uyarınca davacının yaptığı ödemeleri davalılara rücu edilebileceği, sözleşmelerde işçilerin iş akitlerinden doğacak alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu yönünde açık düzenlemelerin bulunduğu bu nedenle yapılan ödemelerin tamamından davalıların sorumlu olduğu anlaşılmakla bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne..." karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Bilirkişi raporundaki değerlendirmelerin somut gerçeklikten uzak olduğu, sırf ihbarın yapılmamış olmasının ... İnşaatı'nı sorumluluktan kurtarmayacağı, ... İnşaat tarafından ödeme yapıldığı iddia edilmişse de, ödemelerin teşekküllerine bildirilmediği, sözleşmelere aykırı hareket edildiğinden teşekküllerince işçilere karşı fazladan ödeme yapılmasına sebebiyet verildiği, bu durumun ... İnşaat'ın kendi kusurundan kaynaklandığı, icra dosyalarına yapılan ödemeler ve bilirkişi raporunda tespit edilen meblağların birbiri ile çeliştiği nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... İnşaat...Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle: Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, işçilere ait UBGT alacaklarının müvekkili tarafından ödendiğinin puantaj, bordro ve banka kayıtlarıyla sabit olduğu, işçilere ilişkin puantaj, bordro, banka ekstresi ve ödeme kayıtlarının düzenli şekilde davacıya sunulduğu, hakediş ödemelerinin de bu kayıtların kontrol edilip onaylanmasından sonra yapıldığı, bu nedenle kayıtların sunulmadığı yönündeki iddiaların gerçeğe aykırı olduğu, Afşin İş Mahkemesi’nde görülen davaların işçi-işveren ilişkisine dayandığı, eldeki davanın ise asıl işveren-alt işveren arasındaki rücu ilişkisine ilişkin olduğu, davacı tarafından iş mahkemesi davalarının müvekkiline ihbar edilmediği, ödeme ve borçsuzluk defilerinin ileri sürülmemesi sebebiyle oluşan sonuçların müvekkiline yüklenemeyeceği, davacının özensiz takip ettiği davalar sonucunda oluşan mükerrer ödemeleri rücu alacağı adı altında müvekkiline yükleyemeyeceği, kimsenin kendi kusuruna dayanarak hak talep edemeyeceği, taraflar arasındaki sözleşme, teknik şartname ve idari şartname hükümleri gereğince UBGT ücretlerinin hakediş bedeline dahil olduğu, EÜAŞ tarafından yükleniciye ödendiği ve müvekkili tarafından işçilere aktarıldığı, dolayısıyla bu ücretlere nihai olarak katlanan tarafın davacı olduğu, işçilerin UBGT günlerinde çalışıp çalışmadıklarının puantaj kayıtlarıyla belirlendiği, bu kayıtlara göre hakediş düzenlendiği, EÜAŞ’ın çalışılmayan günlere ilişkin ücretleri hakedişten mahsup ettiği, bu nedenle UBGT ücretlerinin fiilen davacı tarafından karşılandığının açık olduğu, EÜAŞ ile alt işverenler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE: Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin ferileri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 25.01.2021 tarih ve 2019/2330 E., 2021/175 K., Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 23.09.2021 tarih ve 2021/697 E., 2021/355 K.,11.11.2021 tarih ve 2021/1623 E., 2021/1446 K., 20.12.2022 tarih ve 2021/5300 E., 2022/5935 K., 02.11.2023 tarih ve 2022/5380 E., 2023/3645 K. sayılı kararları) Taraflar arasındaki sözleşmenin 6. Maddesi ve sözleşmenin 12.1.maddesinde sözleşme bedellerine işçilik alacaklarının dahil edildiği ve bu bedellerin ödendiği anlaşılmaktadır. Somut olayda, Yargıtay 23. Hukuk ve 6. Hukuk Dairelerinin yukarıda belirtilen kararları doğrultusunda, dava dışı işçilerin davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı üst işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında işverenin işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Bu nedenlerle ilk derece mahkemesince davalıların dava dışı işçilerin kendileri yanında çalıştığı dönem için belirlenen brüt tazminat tutarının nete çevrilerek karar verilmesi doğru olmamıştır. Mahkemece açıklamalar doğrultusunda bilirkişiden ek rapor alınarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gereklidir. Bu durumda Dairemizce davalı ... İnş. Ltd. Şti. İstinaf başvurusu yönünden kaldırma nedenine göre bu aşamada incelenmeksizin, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1.a.6 madde uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-) Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK m. 353/1.a.6 gereğince kabulü ile: Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/281 E., 2020/52 K. sayılı 04.02.2020 tarihli kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, 2-) Peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde iadesine, 3-) İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından hükümle birlikte değerlendirilmesine, 4-) HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK m. 353/1.a ve 362/1.g gereğince KESİN olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi. 16.04.2026 Başkan Üye Üye Katip