Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2014 -3-26 (Devralma) Karar Sayısı : 14-21/399-163 Karar Tarihi : 12.06.2014 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖRLER : Burak BÜYÜKKUŞOĞLU, Mazlum YALÇINKAYA C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Cargill Tarım ve Gıda San. Tic. A.Ş. Temsilcileri: Av. Şahin ARDIYOK, Av. Ceren ÜSTÜNEL Bilim Sok.
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2014 -3-26 (Devralma) Karar Sayısı : 14-21/399-163 Karar Tarihi : 12.06.2014 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖRLER : Burak BÜYÜKKUŞOĞLU, Mazlum YALÇINKAYA C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Cargill Tarım ve Gıda San. Tic. A.Ş. Temsilcileri: Av. Şahin ARDIYOK, Av. Ceren ÜSTÜNEL Bilim Sok. No:5, Sun Plaza Kat:12 Maslak/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Turyağ Gıda Sanayii ve Ticaret A.Ş nin belirli iş kolu ve varlıklarının Cargill Tarım ve Gıda Sanayi Tic. A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi . (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 06.05.2014 tarih ve 2493 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 0 6.06.2014 tarih ve 2014 -3-26/Öİ sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Taraflar (4) Cargill Tarım ve Gıda Sanayi Tic. A.Ş.(Cargill); gıda, finans, yağlı tohum ve çelik olmak üzere dört sektörde faaliyet göstermekte olup, temel olarak nişasta ve nişasta türevleri ile nişasta bazlı şekerlerin üretimi ve satışı faaliyetlerini yürütmektedir. Turyağ Gıda Sanayii ve Ticaret A.Ş. (Turyağ) ise endüstriyel yağ, rafine yağ ve margarin üretimi ve satışı alanlarında faal dir. (5) Çallı Ailesi; Ebubekir Çallı ve Harun Çallı adlı gerçek kişiler gıda ürünlerinin ticareti ve dağıtımı ile iştigal eden çeşitli şirketlere ortaktır. İlgili pazarlarda Turyağ dışında üretim faaliyeti bulunma yan Çallı Ailesi yalnızca dağıtım işi ile iştigal etmektedir. Uğur Ailesi; A. Edip Uğur, İsmail Uğur ve Mahmud Ümid Uğur adlı gerçek kişiler den oluşup çeşitli endüstriyel alanlar da faaliyet gösteren şirketlerde hisseleri bulunmaktadır. Uğur ailesi ; her türlü bitkisel yağ imalatı ve pazarlaması alanında faaliyet gösteren Arı Rafine ve Yağ Sanayi A.Ş. ile ayçiçeğinin işlenmesi, ayıklanması, ithalatı, ihracatı alanında faaliyet göste ren Sun Tarım Ürünleri Ltd. Şti. nin kontrolünü elinde bulundurmaktadır . G.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme (6) Dosyaya konu işlem; Turyağ a ait mevcut bütün kırma ve rafineri işletmeleri dahil , ancak perakende margarin ve sıvı yağ iş kolları ile bunlara ilişkin paketleme ve şişeleme ekipmanları hariç olmak üzere katı yağ ve bitkisel yağ üretimi, paketlenmesi, depolanması ve satışı faaliyetleri ile mevcut durumda Turyağ tarafından akdedilmiş olan sözleşmelerden doğan alacakların Cargill tarafından devralınmasını kapsamaktadır. 14-21/399 -163 2 / 3 İşlem kapsamında "Turyağ" markası da Cargill'e devredilecek, Turyağ ticaret unvanı değiştirilerek, mevcut tüzel kişiliği korunmaya devam edecektir. Dosya konusu işlem her ne kadar Cargill tarafından belirli iş kolu ve varlıkların devralınmasına yönelik olsa da, işlem esasında Turyağ ın devralınması şeklinde bir etki doğurmaktadır. Mal varlığı devri yoluyla, mevcut durumda Uğur Ailesi ve Çallı Ailesi nin ortak kontrolünde faal iyet gösteren Turyağ ın kontrolünde kalıcı değişiklik meydana getiren işlem, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un (4054 sayılı Kanun) ilgili hükümleri ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında T ebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında bir devralma işlemidir . (7) Dosya içeriğinden işlem taraflarının 2012 yılı cirolarının, 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin (a) ve (b) bendinde öngörülen eşikleri aştığı anlaşıldığından, bildirime konu işlem izne tabidir . (8) Bitkisel yağ pazarında faaliyet gösteren Turyağ iç ve dış piyasadan tedarik ettiği yağlı tohumları kırma işlemine tabi tutarak ham yağ elde etmekte, elde edilen ham yağ bir takım ileri işlemler ve rafine işlemlerinden sonra margarin ve likit yağ üretiminde kullanılmaktadır. Turyağ endüstriyel ve nihai tüketicilere yönelik olarak margarin ve sıvı yağ üretim ve satışını gerçekleştirmektedir. Turyağ ın devre konu varlıkları endüstriyel margarin ve endüstriyel sıvı yağ üretimi ve satışı faaliyetlerine ilişkin olmakla birlikte perakende sıvı yağ ve margarin iş kolu ve bunlara ait paketleme ve şişeleme ekipmanları kapsam dışında tutulmuştur. (9) Kapsam dışında bırakılan varlıkların mülkiyeti Turyağ da kalmaya devam edecektir. Bununla birlikte, Alım ve Satım Sözleşmesi (Sözleşme) nin 3.2. maddesinde Cargill e perakende margarin ve perakende şişelenmiş sıvı yağ işi ile ilgili ekipmanlar üzerinde 2 yıl süreyle satın alma opsiyonu tanın mıştır. Buna rağmen Cargill , halihazırda perakende sıvı yağ ve margarin pazarlarına girme stratejilerinin bulunmadığı nı bildirmiştir. (10) Devralan konumundaki Cargill in Turyağ ile kesişen faaliyetlerini yağlı tohum alımı, yağlı tohumların kırılması ve ham yağ elde edilmesi ile kırma işl emi sonucu ortaya çıkan küspenin yem üreticilerine satılması oluşturmaktadır. Cargill ayçiçek tohumu, kolza tohumu, aspire gibi yağlı tohumların kırılmasına ilişkin olarak piyasaya fason imalat yapmaktadır. Kırma işlemini takiben elde edilen ham yağ ve yağ lı tohum küspesi yağ üretim şirketlerine ve hayvan yemi endüstrisine satılmaktadır. Cargill in Türkiye de ham yağ rafine tesisi yoktu r. Devralma işlemi sonrası, daha önce sadece ara mamul niteliğindeki ham yağı piyasaya sürebilen Cargill, ham yağın rafiner izasyon işlemlerini de gerçekleştirerek endüstriyel margarin ve sıvı yağ pazarlarına gir miş olacaktır. (11) Turyağ a ilişkin geçmiş tarihli Kurul kararlarında1 ham yağ ve rafine yağın ayrı bir pazar olarak değerlendirilmediği ve ilgili ürün pazarın ın bitkisel sıvı yağlar pazarı , endüstriyel margarin pazarı ve tüketici margarini pazarı olarak ele alındığı görülmektedir. Mevcut dosyada ilgi ürün pazarı endüstriyel sıvı yağ ve margarin pazarı olarak tanımlanabilece k olsa da devre konu işlemin rekabetçi açıdan endişe doğuracak bir özelliği olmamasından hareketle, bir pazar tanımı yapılmayacaktır. Cargill önceden bu pazarlarda faaliyet göstermediği nden , dosya konusu işlem sonrasında pazarın rekabetçi yapısında herhangi bir değişiklik meydana gelmeyecektir. (12) Devr alan teşebbüs ile devre konu teşebbüsün çakışan faaliyet alanları yağlı tohum alımı, ham yağ ve küspe üretimi bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan yatay etkilenen pazarları oluşturmaktadır. Ham yağ, bir ara mamul olup esas itibar ıyla ileri rafi ne işlemlerinden geçtikten sonra nihai ürün elde edilmektedir. Turyağ ın ham yağ pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Dosya içeriğinden Cargill in ham yağ satışlarının son üç yılda %2 civarında seyrettiği anlaşılmıştır . 1 12.10.2010 tarih ve 10-64/1355 -498 sayılı ; 18.02.2009 tarih ve 09-07/131 -43 sayılı Kurul kararları 14-21/399 -163 3 / 3 (13) Cargill yağlı tohum ticareti faaliyeti kapsamında yağlı tohum alımı gerçekleştirirken, Turyağ sadece katı ve sıvı yağların üretiminde kullanmak üzere, üretimi ile sınırlı olarak yağlı tohum alımı gerçekleştirmektedir. Dolayısıyla yağ üretimi için yağlı tohum alımı yapmak zoru nlu olduğundan, yağ üretimi için yağlı tohum satın alınması faaliyeti ile yağlı tohum ticaretini ayrı değerlendirmek gerekmektedir. Zira Turyağ ın arızi grup içi satışlar dışında yağlı tohum satışı bulunmamaktadır. Kaldı ki; bu iki faaliyet aynı pazarda ka bul edilse dahi Turyağ ve Cargill in toplam yağlı tohum alımları , alıcı gücü oluşturabilecek seviyeden oldukça düşük tür. Cargill ve Turyağ ın son üç yıldaki toplam yağlı tohum alımları pazarın toplam büyüklüğünün %4 ü civarında seyretmektedir. (14) Örtüşen paza rlardan bir diğeri ise küspe pazarı olarak gösterilebilir. Küspenin yalnızca yağlı tohumdan elde edilmemesi, Cargill ve Turyağ ın küspe üretimlerinin bitkisel yağ elde edilmesi faaliyetleri ile sınırlı olması , dosya konusu devralma işleminin küspe pazarını n rekabetçi yapısı üzerinde herhangi bir etki doğurmayacağını göstermektedir. Öte yandan, Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği verilerin den önemli miktarda küspe ithalatı gerçekleştiril diği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla dosya konusu devralma işleminin Türkiye küspe pazarı açısından herhangi bir rekabetçi endişe doğurmayacağı kanaatine varılmıştır. (15) Bu kapsamda tarafların kesişen yatay ve dikey pazarlardaki faaliyetleri açısından ilgili pazarların rekabetçi yapısına etki ed ebilecek bir yoğunlaşma söz konusu olma yacaktır. (16) Bu noktada Cargill in komşu pazarlardaki güçlü pozisyonunun yeni giriş sağladığı pazarların rekabetçi yapısı üzerindeki muhtemel etkileri gündeme gelecektir. Ancak yukarıda da yer verildiği üzere gerek Carg ill in üst pazarlardaki ağırlığı, gerekse de yüksek miktardaki ithalat imkanı, Cargill in rakiplerinin ham maddeye erişimi noktasında herhangi bir sorun doğurmayacaktır. Yine aynı gerekçelerle devralma sonrası Türkiye yağlı tohum pazarı açısından rekabetçi açıdan kayda değer bir alıcı gücü oluşmayacaktır . H. SONUÇ (17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmas ının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir .