2025/611148 İhale Kayıt Numaralı "BİYOSİDAL ÜRÜN ALIMI İŞİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Sis Tarım Halk Sağlığı Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Niğde Belediyesi Veteriner İşleri Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/611148 İhale Kayıt Numaralı “ Biyosidal Ürün Alımı İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Niğde Belediyesi Veteriner İşleri Müdürlüğü tarafından 20.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Biyosidal Ürün Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Sis Tarım Halk Sağlığı Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi nin 09.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.05.2025 tarih ve 184635 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/1040 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Teknik Şartname’nin “B.2. (5.Kısım)” başlıklı kısmında “ 2. Biyosidal ürün 250 gr/lt anti rezistans (Direnç kırıcı PBO) içermelidir. ” düzenlemesinin yer aldığı, anılan düzenleme uyarınca biyosidal ürününün aktif PBO oranının 250g/l olması gerektiğinin anlaşıldığı, bununla birlikte Türkiye’de bu şekilde ruhsatlandırılan biyosidal ürün bulunmadığı, Deltamethrin ve PBO aktif maddeli karışımlı ruhsatlarda Deltamethrin 25 gr/lt ve PBO ise 225 gr/lt olarak ruhsatlandırıldığı, dolayısıyla anılan düzenlemenin “ Biyosidal ürün 225 gr/lt anti rezistans (Direnç kırıcı PBO) içermelidir ” şeklinde değiştirilmesi gerektiği, 2) Teknik Şartname’nin “B.2. (5.Kısım)” başlıklı kısmının 6’ncı maddesinde istenilen biyosidal ürün içeriği 1R-Transphenothrin 50 gr/lt + 250 gr/lt anti rezistans (Direnç kırıcı PBO) içeren, uygulama esnasında veya sonrasında oluşabilecek muhtemel çevresel risklerinin yönetimi ve önlenebilmesi için üreticisinin yapmış olduğu ürüne ait Toksikolojik/ Ekotoksikolojik çalışmalarının WHO, EPA veya ECHA tarafından yayınlanan raporlara sahip ürünün Türkiye’de bulunmadığı, 3) Teknik Şartname’nin “B.2. (5.Kısım)” başlıklı kısmının 3’üncü maddesinde yer alan “ Ürün hassas alanlarda kullanılacağından Sağlık Bakanlığı etiketinde cilt tahrişine yol açtığına dair zararlı uyarısı bulunmamalı ” ifadesinin çıkartılması gerektiği, zira bu ifadenin ürünün ekinliğini değiştirmediği gibi, aynı formülasyon için sınıflandırma ve etiketleme mevzuatının güncellenmesine bağlı olarak sürekli olarak değiştiği, dolayısıyla bu ifadenin kaldırılması durumunda ihaleye katılımın ve rekabetin de artacağı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur… ” hükmü, Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “ … İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. ” hükmü yer almaktadır. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “ (1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilemez. … (3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir… ” hükmü bulunmaktadır. Teknik Şartname’nin “B.2. (5.Kısım)” başlıklı kısmının 1’inci maddesinde “ Biyosidal ürün içeriği 1R-Transphenothrin 50 gr/lt veya Deltamethrin 25gr/lt veya Etofenproks %30 olacaktır. ” düzenlemesi, 2’nci maddesinde “ Biyosidal ürün 250 gr/lt anti rezistans (Direnç kırıcı PBO) içermelidir. ” düzenlemesi yer almaktadır. İdareler temin edeceği mal veya ürüne ait olmasını istediği teknik özellikleri belirlerken, ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik ve rekabeti de daraltmayacak teknik özelliklere ihale dokümanında yer vermek zorundalardır. Burada iki husus ön plana çıkmaktadır. Birincisi idarelerin ihtiyaçlarını belirlerken takdir yetkisine sahip olduğu, ikincisi ise takdir yetkisinin sınırını çizen mal veya ürüne ait teknik özelliklerin ihalede rekabeti engelleyecek nitelikte olmamasıdır. Bir başka ifade ile idareler ihtiyacına uygun olan mal veya hizmetin teknik özelliklerini belirlemede serbestliğe sahip olduğu, ancak bu durumun mutlak anlamda değil, rekabetin sağlanmasının gözetildiği ölçüde bir serbestlik olduğudur. İdare tarafından hazırlanan Teknik Şartname’nin “B.2. (5.Kısım)” başlıklı kısmının 2’nci maddesinde biyosidal ürününün 250 gr/lt anti rezistans (Direnç kırıcı PBO) içermesi gerektiği düzenlenmiş olup, başvuruya konu iddia ise Türkiye’de aktif PBO oranı 250g/l olacak şekilde ruhsatlandırılan biyosidal ürün olmadığı ve Deltamethrin + PBO aktif maddeli karışımlı ruhsatlarda Deltamethrin 25 gr/lt ve PBO ise 225 gr/lt olarak ruhsatlandırıldığı şeklindedir. Biyosidal ürünlere ilişkin ruhsatlandırma işlemleri Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından yapıldığından, anılan Genel Müdürlükten 02.06.2025 tarihli ve 73013 sayılı yazımız ile “ 1) Türkiye’de aktif maddeleri deltamethrin ve PBO olarak ruhsatlandırılan biyosidal ürünlerde aktif PBO oranı 250g/l olacak şekilde ruhsatlandırılan biyosidal ürün olup olmadığı, bu oranının ürünün “saf” haline ilişkin olup olmadığı, 2) Biyosidal ürünlerin etiketinde PBO aktif maddesinin oran olarak “saf” halinin mi belirtilmesi gerektiği, 3) Anılan Teknik Şartname düzenlemesinde yer alan “250gr/l” şeklindeki PBO oranının “saf” oran olarak mı dikkate alınması gerektiği ” hususlarında görüş sorulmuş olup, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünden alınan 11.6.2025 tarihli ve 278542337 sayılı yazıda “ Söz konusu Yönetmelik kapsamında ruhsatlandırdığımız ürünler, https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/cevre-sagligi-db/Dokumanlar/ruhsat-listesi/IZINLI_URUNLER_LISTESI.pdf web sayfamızda bulunmaktadır. İlgili listelerde ürün içeriğinde bulunan aktif madde adları ve oranları bulunmaktadır. Biyosidal ürün ruhsatlarında ve etiketlerinde aktif maddelerin saf oranları yer almaktadır. Teknik şartnamede yer alan "250 g/l PBO içermelidir" ifadesi ürün içerinde saf olarak 250 g PBO olması gerektiği anlamına gelir. Ayrıca biyosidal ürün alımı ile alakalı olarak "İçişleri Bakanlığı" ve "Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı aracığı ile yerel yönetimlere gönderdiğimiz yazımız ekte olup dikkate alınması hususunda…” şeklinde cevap verilmiştir . Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünün yazısında yer alan web sitesi üzerinden yapılan incelemede, PBO olarak ruhsatlandırılan biyosidal ürünlerde aktif PBO oranı 250g/l veya üzerinde olacak şekilde ruhsatlandırılan biyosidal ürünlerin bulunduğu, Deltamethrin ve PBO aktif maddelerinin birlikte yer aldığı bazı ürünlerde de aktif madde oranlarının başvuru sahibinin iddia ettiği oranların üzerinde olduğu görülmüştür. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur… ” hükmü, Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “ … İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. ” hükmü yer almaktadır. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “ (1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilemez. … (3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir… ” hükmü yer almaktadır. Teknik Şartname’nin “B.2. (5.Kısım)” başlıklı kısmının 1’inci maddesinde “ Biyosidal ürün içeriği 1R-Transphenothrin 50 gr/lt veya Deltamethrin 25gr/lt veya Etofenproks %30 olacaktır. ” düzenlemesi, 2’nci maddesinde “ Biyosidal ürün 250 gr/lt anti rezistans (Direnç kırıcı PBO) içermelidir. ” düzenlemesi, 6’ncı maddesinde “ Uygulama esnasında veya sonrasında oluşabilecek muhtemel çevresel risklerinin yönetimi ve önlenebilmesi için; üreticisinin yapmış olduğu ürüne ait Toksikolojik/Ekotoksikolojik çalışmalarının WHO, EPA veya ECHA tarafından yayınlanan özet tablolarının aslı veya noter onaylı olarak ihale dosyasında sunulmalıdır. ” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru sahibinin iddiası, anılan Teknik Şartname düzenlemesinde yer alan 1R-Transphenothrin 50 gr/lt + 250 gr/lt anti rezistans (direnç kırıcı PBO) içeren ürüne ait Toksikolojik/ Ekotoksikolojik çalışmalarının WHO, EPA veya ECHA tarafından yayınlanan raporlara sahip ürünün Türkiye’de bulunmadığına yönelik olup, başvuru dilekçesinde anılan maddede bahsi geçen özet tabloların ihale dosyasında sunulmaması gerektiğine yönelik bir iddiaya yer verilmemiştir. Diğer taraftan, Teknik Şartname’nin 5’inci kısmına ilişkin düzenlemeler incelendiğinde, sunulması istenilen biyosidial ürünün içeriğinin mutlaka 1R-transphenothrin aktif maddesini içermesinin gerekmediği, deltamethrin veya etofenproks aktif maddelerini içeren ürünlerin de sunulabileceği de tespit edilmiştir. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur… ” hükmü, Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “ … İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. ” hükmü yer almaktadır. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilemez. … (3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir… ” hükmü yer almaktadır. Teknik Şartname’nin “B.2. (5.Kısım)” başlıklı kısmının 3’üncü maddesinde “ Ürün EC (Emilsiyon Konsantre) formulasyon yapısında olmalı, ürün hassas alanlarda kullanılacağından Sağlık Bakanlığı etiketinde cilt tahrişine yol açtığına dair zararlı uyarısı bulunmamalı, xylen veya bitrex içermemelidir. ” düzenlemesi yer almaktadır. Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibi tarafından rekabet ortamının sağlanması amacıyla Teknik Şartname’nin“B.2. (5.Kısım)” başlıklı kısmının 3’üncü maddesinde yer alan “Ürün hassas alanlarda kullanılacağından Sağlık Bakanlığı etiketinde cilt tahrişine yol açtığına dair zararlı uyarısı bulunmamalı ” ifadesinin çıkartılması gerektiği iddia edilmekle birlikte, ihale dokümanlarındaki teknik özelliklerin tüm firmaların ihaleye katılımını sağlayacak şekilde düzenlenemeyeceği, teknik şartnamelerin ihaleye teklif verecek isteklilerin her talebini karşılayacak ya da içerecek şekilde düzenlenemeyeceği, halk sağlığını ilgilendiren ihale konusu işe ilişkin ürüne yönelik özelliklerin belirlenmesi bakımından idarenin takdir yetkisi ve sorumluluğunun bulunduğu, bu bağlamda değişiklik talebi içeren ve Teknik Şartname düzenlemelerini kendi ürününe uygun hale getirme amacını taşıyan söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. B) İhale dokümanına yönelik başvuru hakkında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden bir inceleme yapılmamıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.