Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : D3/A.Ç. -99/7 (Menfi Tespit/Muafiyet) Karar Sayısı : 99 -44/465 -294 Karar Tarihi : 28. 9.1999 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan: Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU. Üyeler: Sadık KUTLU, İ smet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER. B- RAPORTÖRLER: Aydın ÇELEN, Ali İhsan ÇAĞLAYAN C- BAŞVURUDA BULUNAN: Has Gıda San. ve Tic. A.Ş. temsilcisi Ömer Aybey AKSU Petrol
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : D3/A.Ç. -99/7 (Menfi Tespit/Muafiyet) Karar Sayısı : 99 -44/465 -294 Karar Tarihi : 28. 9.1999 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan: Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU. Üyeler: Sadık KUTLU, İ smet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER. B- RAPORTÖRLER: Aydın ÇELEN, Ali İhsan ÇAĞLAYAN C- BAŞVURUDA BULUNAN: Has Gıda San. ve Tic. A.Ş. temsilcisi Ömer Aybey AKSU Petrolofisi C ad. Avcılar/İSTANBUL D- TARAFLAR: - Has Gıda San. ve Tic. A.Ş. Petrolofisi Cad., Avcılar/ İSTANBUL - Has Gıda San. ve Tic. A.Ş.'nin 26 adet distribütörü E- DOSYA KONUSU: Has Gıda San. ve Tic. A.Ş.(Has Gıda)'nın 26 adet distribütör ile akdetmiş olduğu standart distribütörlük sözlemelerine menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi. F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 4.5.1998 tarih, 1060 sayı ile giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun u n 4, 5 ve 8. maddeleri uyarınca düzenlenen 22.9.1999 tarih, D3/A.Ç. -99/7 sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu, 23.9.1999 tarih, REK.0.07.00.00/80 sayılı Başkanlık önergesi ile 99 -44 sayılı Kurul gündemine alınarak karara bağlanmıştır. G- RAPORT ÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Bildirimde bulunulan distribütörlük sözleşmelerine menfi tespit verilemeyeceği, grup muafiyetinden yararlanamayan sözleşmelerin bireysel muafiyet de alamayacağı, 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin son fıkrası uyarınca para cezası uygulanma sına gerek olmadığı ve yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik hükmün sözleşmelerden çıkarılması halinde grup muafiyetinden yararlanılabileceği düşünülmektedir. H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 1. İlgili Pazar Ürün Pazarı: Has Gıda'nın faaliyet gösterdiği alan olan "dondurma pazarı" ilgili ürün pazarı olarak belirlenmiştir. (99-44/465 -294) 2 Coğrafi Pazar: Endüstriyel dondurma üreticisi konumunda olan Has Gıda, ürünlerini kurmuş olduğu distribütörlük ağı ile tüm Türkiye'de dağıtmakta ve bildirime konu olan distribütörlük sözleşmesini tüm distribütörler ile ayrı ayrı akdetmektedir. Bu yüzden Türkiye Cumhuriyeti sınırları ilgili coğrafi pazar olarak belirlenmiştir. 2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 2.1. Menfi Tespit Değerlendirmesi Has Gıda tarafından yapılan 4.5. 1999 tarihli başvuruda, distribütörlerle akdedilen standart dağıtım anlaşmaları için menfi tespit talebinde bulunulmaktadır. Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun un 8. maddesinde menfi tespit ile ilgili düzenlemelere yer verilmekte ve teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine, Kurul un elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, eylemin veya birleşme ve devralmanın Kanun un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırı olmadığını gösteren menfi tespit belgesi verebileceği hükmü yeralmaktadır. Menfi te spit talebinde bulunulan dağıtım anlaşmaları incelendiğinde, menfi tespit verilmesini engelleyecek bazı ihlal niteliğindeki hükümlere yer verildiği görülmüştür. İhlal niteliğindeki bu hükümlerden bazıları şunlardır: 2.1.1. Distribütörlere Belirli Münhasır Bölgeler Verilmesi Dağıtım anlaşmalarının giriş paragrafının (A) bendinde distribütörlerin faaliyet gösterecekleri bölgelere ilişkin olarak aynen aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir: Şirket (Has Gıda), Madde1 ve ekli Liste de belirlenen satış yerleri vasıtasıyla, belirli Şirket ürünlerinin, işbu Sözleşme de tanımlanan Bölge sınırları dahilindeki satışında, Distribütörü dağıtıcı olarak tayin etmekte; Distribütör ise, işbu Sözleşme nin şartları çerçevesinde bu görevi kabul etmektedir. Yine, dağıtım anlaşm alarının Tayin başlıklı 2. maddesinin birinci paragrafında, bölge sınırları dahilinde belirlenmiş olan "Satış Yerleri"ne distribütörün ayrıcalıklı satıcı olarak atandığı şu ifadelerle belirtilmektedir: İşbu sözleşmenin şartları çerçevesinde, Şirket, Dis tribütörü ürünlerin, Bölge sınırları dahilindeki Satış Yerleri ne ayrıcalıklı satıcısı olarak tayin eder. Distribütör, Şirket in Bölge sınırları dahilinde, başka kişileri, Satış Yerleri nden başka noktalara, ürünlerin dağıtıcısı olarak tayin etmeye hakkı olduğunu kabul eder. Yukarıda yer verilen iki sözleşme hükmünden de anlaşılacağı üzere, distribütörlere belirli bölgeler içerisindeki Satış Yerleri ne tek dağıtıcı olarak satış yapma hakkı tanınmaktadır. Bu noktalara Has Gıda ürünlerini o bölgeden sorum lu distribütörden başka bir dağıtıcı satamamaktadır. Distribütörler ile akdedilen dağıtım anlaşmalarında her bir distribütöre bu tip bir tek dağıtıcılık hakkı verildiği gözönünde bulundurulduğunda, coğrafi pazarın distribütörler arasında Has Gıda tarafında n paylaştırıldığı görülecektir. (99-44/465 -294) 3Dolayısıyla, Has Gıda nın distribütörleri ile akdetmiş olduğu dağıtım anlaşmalarındaki sözkonusu hükümler, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinin Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü şeklindeki (b) bendi kapsamında olup, hukuka aykırılık oluşturmaktadır. 2.1.2. Distribütörlerin Satış Fiyatlarının Has Gıda Tarafından Belirlenmesi Has Gıda ile distribütörler arasında akdedilen dağıtım anlaşmala rındaki ihlal niteliğindeki diğer bir hüküm de distribütörlerin satış fiyatlarına ilişkindir. Anlaşmanın Fiyatlar ve Ödemeler başlıklı 9. maddesinin dört ve beşinci bendlerinde bu konuda şu hükümlere yer verilmektedir: 4.Distribütör ürünleri Şirket tara fından verilen fiyat listesine uygun olarak Satış Yerleri ne satacaktır. 5.Şirket, herhangi bir zamanda, Distribütör ün muvafakatını almaksızın Madde 9.4 de tarif edilen fiyat listesini değiştirebilir. Bunun gibi fiyat değişiklikleri, Şirket tarafından Di stribütör e bildirilen değişikliklerin başlama tarihinden itibaren geçerli olacaktır. Distribütörlerin satış fiyatlarının Has Gıda tarafından belirlenmesini sağlayan sözkonusu anlaşma hükümleri, 4054 sayılı Kanun un Mal veya hizmetlerin alım ya da satı m fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi ni yasaklayan (a) bendi kapsamındadır. 2.1.3. Rekabet Etmeme Yükümlülüğü Dağıtım anlaşmalarında, anlaşma süresince distribütörlerin Has Gıda ile rekabet edecek faaliyetlerde bulunamayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu konuda, anlaşmanın Rekabet başlıklı 11. maddesinin birinci paragrafında aynen şu ifadelere yer verilmektedir: Distribütör işbu Sözleşmenin esas şartının, Sözleşme süresince, doğrudan ya da dolaylı olarak, rakip ürünleri üretmeyeceği ya da satmayacağı ya da herhangi başka bir şekilde ticaretini yapmayacağı olduğunu kabul eder. Distribütörlerin Has Gıda dışındaki sağlayıcıların ürünleri ile ilgili faaliyette bulunmalarını yasakl ayan bu hüküm, hem sağlayıcılar arasındaki rekabeti hem de dağıtıcılar arasındaki rekabeti engelleyici nitelikte olması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamındadır. Yukarıda yer verilen rekabet ihlalleri nedeniyle, Has Gıda ile distribütörler arasında akdedilen dağıtım anlaşmalarına menfi tespit verilmesi mümkün değildir. 2.2. 1997/3 Sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirme Has Gıda nın Kurum a bildirdiği anlaşmalar distribütörleri ile akdetmiş olduğu dağıtım anlaşmalarıdır. Bilindiği üzere, Kuru lumuz belirli şartları sağlayan dağıtım anlaşmalarını Kanun un 4. maddesinin yasaklamasından muaf tutan 1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ni çıkarmıştır. Bildirimde bulunulan dağıtım anlaşmalarının bu Tebliğ kapsa mında olup olmadığını değerlendirmek gerekmektedir. (99-44/465 -294) 4Tebliğ in Kapsam başlıklı 2. maddesinde grup muafiyetinin uygulanabilmesi için anlaşmalarda bulunması gereken unsurlar belirtilmektedir. Bunlardan birincisi, anlaşmaya yalnızca iki teşebbüsün taraf olma sı zorunluluğudur. Has Gıda, dağıtım anlaşmalarını 26 adet distribütör ile ayrı ayrı akdetmesi nedeniyle, bu gereği yerine getirmektedir. İkinci koşul olarak, dağıtıcıya münhasır bir bölge verilmiş olması gerekmektedir. Yukarıda da değinildiği gibi, dağıtı m anlaşmalarının giriş paragrafının (A) bendinde ve Tayin başlıklı 2. maddesinin birinci paragrafında, distribütörlere belirli münhasır bölgeler verildiği ifade edilerek, Grup Muafiyeti Tebliği nin uygulanması için aranılan ikinci koşul da yerine getiri lmektedir. Ayrıca, anlaşmaya konu olan ürünlerin distribütörlere yeniden satış yapılması amacıyla satılması gerekmektedir. Distribütörlerin anlaşmaya konu olan dondurma ürünlerini "Satış Yerleri"ne satmak amacıyla Has Gıda dan almaları nedeniyle, üçüncü ko şul da yerine getirilmiş olmaktadır. Bildirimde bulunulan anlaşmanın 1. maddesinde, anlaşma metninde kullanılan bazı terimlerin tanımlarına yer verilmiştir. Bu maddenin 14. paragrafında Bölge tanımı yapılarak, anlaşmanın ekindeki listede ve haritada tar if edilen coğrafi alan distribütörün bölgesi olarak ifade edilmiştir. Söz konusu maddede yeralan tanımlar incelendiğinde, 1997/3 sayılı Tebliğ de izin verilmeyen herhangi bir rekabet ihlali içermediği görülmektedir. Anlaşmanın 2. maddesinin birinci paragra fında, Has Gıda nın, distribütörü Bölge sınırları dahilinde ayrıcalıklı satıcı olarak tayin ettiği ifade edilmek suretiyle, sözkonusu anlaşmanın bir tek elden dağıtım anlaşması olduğu vurgulanmaktadır. Sözkonusu hüküm, daha önce de ifade edildiği üzere, coğrafi pazarın distribütörler arasında paylaştırılması anlamına gelmesi nedeniyle, Kanun un 4. maddesi kapsamında rekabet ihlalidir. Ancak, 1997/3 sayılı Tebliğ in uygulanabilmesi için distribütörlere tanınan bölgelerin münhasır bölgeler olma zorunluluğu bu lunmaktadır. Dolayısıyla, anlaşmanın 2. maddesinin birinci paragrafı 1997/3 sayılı Tebliğ kapsamındadır. Dağıtım anlaşmasının 2. maddesinin ikinci paragrafında, 30 gün öncesinde distribütörleri haberdar etmek koşuluyla, Has Gıda ya bölge sınırlarını, bölge sınırları içerisindeki satış yerlerini ya da ürünleri değiştirebilme hakkı verilmektedir. Has Gıda ya bu tip bir hak verilmiş olması, distribütörlere tanınan bölgelerin münhasır olma özelliğini kaybettirmemesi nedeniyle, bu hüküm de 1997/3 sayılı Tebliğ k apsamındadır. Distribütörler tarafından kullanılmak üzere düzenlenecek olan tesislere ilişkin hükümlerin yeraldığı 4. maddede, tesislerin ürünlerin depolanmasına ve dağıtımına uygun olduğunun distribütör tarafından garanti edildiği, sözkonusu tesislerin b akımının distribütörün kendisi tarafından yapılacağı, Has Gıda nın gerekli görmesi halinde 60 gün içerisinde distribütörün ek yatırımlar yapma zorunluluğunun bulunduğu hükme bağlanmaktadır. 4. maddede distribütörlere yatırım yapma zorunluluğu getirilmesine rağmen, bu maddeyi rekabet ihlali olarak değerlendirmek mümkün değildir. Esasen, distribütörlere tesislere yatırım yapma yükümlülüğü getirilmesi rekabet ihlalinden ziyade, rekabeti arttırıcı niteliktedir. Anlaşmaya konu olan ürünün belirli ısı derecelerin de depolanmasının gerektiği de düşünüldüğünde, distribütörlere yatırım yapma yükümlülüğünü getirmenin markalararası rekabeti arttırmak için bir zorunluluk olduğu görülmektedir. Ayrıca, 1997/3 sayılı Tebliğ in Grup Muafiyeti (99-44/465 -294) 5Kapsamına Giren Yükümlülükler başlıklı 3. maddesinin rekabet ihlali olarak nitelendirilmeyen yükümlülüklerin sayıldığı (c) bendinde, dağıtıcılara satış ağı oluşturma ve nitelikli eleman çalıştırma gibi satış arttırma uygulamalarında bulunma yükümlülüğünün getirilebileceği ifade edilmek tedir. Anlaşmanın, sağlayıcı konumundaki Has Gıda nın yükümlülüklerinin belirtildiği 5. maddesinde, Has Gıda nın "Bölge"de ürünlerin satışını teşvik etmek amacıyla promosyon desteği vereceği, distribütörlere idari ve teknik yardım sağlayacağı, ekipman ve malzemelerin doğru kullanımına ilişkin eğitim vereceği, distribütörün bölgesindeki satış yerlerine verilmek üzere emanet dondurucu ve tezgahları sağlayacağı, emanet verilen dondurucu ve tezgahların çeşitleri ve sayılarının her yıl gözden geçirileceği hükme bağlanmaktadır. Bu maddede yer alan yükümlülüklerin hiçbirini rekabet ihlali olarak nitelendirmek mümkün değildir. Aksine, tek elden dağıtım anlaşmalarından beklenen faydanın sağlanabilmesi için, sağlayıcı konumundaki teşebbüsün promosyon yapması ve distr ibütörlerini ürünlerin dağıtımı ile ilgili her konuda eğitmesi gerekmektedir. Distribütörün bölgesindeki satış yerlerine emanet dondurucu ve tezgah verme uygulaması ise ilgili ürün pazarı olan dondurma pazarında faaliyet gösterebilmek için bir zorunluluktu r. Zira, dondurmanın belli sıcaklıklarda korunması ve satışa sunulması gerekmektedir. Bu zorunluluğu yerine getirmenin yollarından birisi de, satış yerlerinde kullanılacak olan dondurucuların sağlayıcı konumundaki Has Gıda tarafından tedarik edilmesidir. Distribütörlerin yükümlülüklerinin yeraldığı Taahhütler başlıklı 6. maddede, dağıtımı yapılan ürünü korumaya yönelik olarak, distribütörlerin ( )18 Santigrat ın altında depolamayı garanti eden donduruculara sahip olmayan müşterilere satış yapamayacakları hükme bağlanmaktadır. Görüldüğü üzere, bu hüküm ile distribütörlere müşteri sınırlaması getirilmektedir. Ancak, sözkonusu ürünün dondurma olduğu düşünüldüğünde, bu tip bir müşteri kısıtlamasının rekabet ihlali olarak değerlendirilemeyeceği açıktır. Yine, dağıtıma konu olan ürünü korumaya yönelik olarak, distribütörlere, hasarlı veya kirlenmiş ürünleri satmama ve sattırtmama veya bu konuda Has Gıda tarafından verilen talimatlara uyma yükümlülükleri getirilmektedir. Ürünü korumaya yönelik olarak distribütörl ere getirilmiş bu yükümlülüklerin de rekabet ihlali olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Anlaşmanın 6. maddesinde, ayrıca, distribütörlere, kendilerine ait dondurucu ekipmanının (soğuk hava depoları, frigorifik kamyonet gibi) bakımını yapma ve her zam an işler halde tutma yükümlülüğü getirilmektedir. Ayrıca, distribütörlere getirilmiş olan yükümlülükleri yerine getirip getirmediklerini kontrol etmek amacıyla, Has Gıda ya, distribütörleri denetleme hakkı da tanınmıştır. Dağıtım anlaşmalarından beklenen f aydanın sağlanması için gerekli olan bu yükümlülükler rekabet ihlali olarak değerlendirilemez. Benzer biçimde, distribütörlerin zamanında ödeme yapacaklarına ve belirli aralıklarla piyasaya ilişkin bilgileri Has Gıda ya ileteceklerine ilişkin sözleşme hükü mleri de rekabet ihlali olarak nitelendirilemeyecek hükümlerdir. Anlaşmanın Stok başlıklı 7. maddesinde, distribütörün belirli günlerde sipariş vereceği, belirlenecek minimum seviyede stok bulunduracağı, ürünlerin "Bölge" içerisinde optimum biçimde dağı lımını sağlayacağı, Has Gıda tarafından öngörülen promosyon faaliyetlerine katılacağı, satış yerlerinin bu (99-44/465 -294) 6 promosyonlara katılmasını sağlayacağı hükme bağlanmaktadır. Bu maddede yeralan yükümlülüklerinin tamamı 1997/3 sayılı Tebliğ in 3. maddesinin (c) bendinde yeralan ve rekabet ihlali olarak nitelendirilmeyen yükümlülüklerdir. Fiyatlar ve Ödemeler başlıklı 9. maddede, Has Gıda nın distribütöre ürünleri vadeli olarak satacağı ve ödeme koşullarını Has Gıda nın önceden haber vermeksizin değiştirebilece ği ifade edilmektedir. Has Gıda nın distribütörlere satış fiyatını belirleyen bu hüküm rekabet ihlali niteliğinde değildir. Ancak, aynı maddenin dört ve beşinci paragraflarında, distribütörlerin ürünleri Has Gıda tarafından belirtilen fiyat listesine uygun olarak satış yerlerine satacağı ve distribütör satış fiyatlarındaki değişikliklerin distribütörlere bildirildikleri tarihten itibaren geçerli olduğu ifade edilmektedir. Bu hüküm açıkça, distribütörlerin satış fiyatlarının Has Gıda tarafından belirlendiğin i göstermektedir. Has Gıda tarafından doldurulan bildirim formunun 2.1 maddesinde de açıkça, distribütörlerin ürünleri kendi müşterilerine satarken Has Gıda nın satış fiyatını uyguladıkları ve distribütörlere dağıtım hizmetleri ve performans düzeylerine karşılık olmak üzere bu fiyat üzerinden belirli iskontolar verildiği ifade edilmektedir. Anlaşmanın 11. maddesinde, distribütörlere, anlaşma süresince doğrudan veya dolaylı olarak rakip ürünleri üretmeme, satmama ya da herhangi bir şekilde ticaretini yapmam a yükümlülüğü getirilmektedir. Distribütörlere getirilen bu kısıtlama açık bir biçimde rekabet ihlalidir ve 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamındadır. Ancak, tek elden dağıtım anlaşmalarından beklenen faydanın sağlanabilmesi için dağıtıcıların sadece s ağlayıcının ürünlerine yoğunlaşması, rakip ürünlerle iştigal etmemesi gerekmektedir. Bu görüşten hareketle, 1997/3 sayılı Tebliğ in dağıtıcılara getirilebilecek kısıtlamaların yeraldığı 3. maddesinin (b) bendinde, dağıtıcılara anlaşma konusu mallarla rekab et halindeki malları üretmeme veya dağıtmama yükümlülüğünün getirilebileceği ifade edilmektedir. Diğer başlıklı 14 maddede, distribütör ile Has Gıda arasındaki ilişkinin satıcı alıcı ilişkisi olduğu, acenta, ortaklık, müşterek teşebbüs ya da herhangi baş ka bir ortaklığın sözkonusu olmadığı, tescilli markaların sahibinin Has Gıda olduğu, sözkonusu markalarla ilgili herhangi bir ihlal halinde distribütörün Has Gıda ile işbirliği yapacağı, distribütörün kamuoyu tarafından bilinmeyen Has Gıda ya ait gizli bil gileri ifşa etmeyeceği hüküm altına alınmaktadır. Distribütörler ile Has Gıda arasındaki ticari ilişkiyi tanımlayan hükmün ve tescilli marka haklarının korunması ile ilgili hükmün rekabet ihlali niteliğinde olduğunu ileri sürmek mümkün değildir. Benzer biç imde, Has Gıda ile ilgili gizli bilgilerin ifşa edilmemesi yükümlülüğü, distribütörlere getirilmiş bir kısıtlama niteliğinde olmasına rağmen, rekabeti kısıtlamayıp, arttırabilecektir. Yukarıda yer verilen açıklamalardan da görüleceği üzere, Has Gıda'nın distribütörleri ile akdetmiş olduğu sözleşmenin 9. maddesinin dört ve beşinci paragraflarında, distribütörlerin satış fiyatları Has Gıda tarafından belirlenmekte ve dolayısıyla sözkonusu sözleşmeler 1997/3 sayılı Grup Muafiyeti Tebliğ'i kapsamı dışında kalm aktadır. (99-44/465 -294) 7 2.3. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi 1997/3 sayılı Grup Muafiyeti Tebliği kapsamına girmeyen Has Gıda distribütörlük sözleşmeleri bireysel muafiyet değerlendirmesine tabi tutulduğunda, yeniden satış fiyatının belirlenmesini sağlayan 9. madden in dört ve beşinci paragrafları nedeniyle, bireysel muafiyet alamayacağı tespit edilmiştir. Zira, 4054 sayılı Kanun'un muafiyet verilmesinin koşullarını düzenleyen 5. maddesinde iki olumlu ve iki olumsuz koşul sayılarak, muafiyet verilecek olan anlaşma, u yumlu eylem ve teşebbüs birliği kararlarının bu dört koşulu birden sağlaması gerektiği hükme bağlanmıştır. Oysa, Has Gıda distribütörlük sözleşmelerinin yeniden satış fiyatının belirlenmesine neden olan 9. maddesinin dört ve beşinci paragrafları sözleşmele rin muafiyet için gerekli koşulları taşımasını engellemektedir. Yeniden satış fiyatının belirlenmesini sağlayan sözkonusu hükümler, Has Gıda ürünlerinin dağıtımında iyileşmenin sağlanması için zorunlu olmadığı gibi, distribütörler arasındaki fiyat rekabet ini engelleyerek tüketicinin bundan zarar görmesine neden olmaktadır. Dolayısıyla, söz konusu hükümler nedeniyle, distribütörler arasındaki rekabet gereğinden fazla kısıtlanmakta olduğundan, Has Gıda distribütörlük sözleşmelerinin bireysel muafiyet alabilm esi mümkün değildir. I- SONUÇ Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin ışığında; 1) Distribütörlere belirli münhasır bölgeler verilmiş olması, sözleşme süresince distribütörlerin sağlayıcı ile rekabet edecek şekilde rakip ürünlerle iştigal edememesi ve distribütörlerin satış fiyatlarının Has Gıda San. ve Tic. A.Ş. tarafından belirlenmesi nedenleriyle bildirimde bulunulan distribütörlük sözleşmelerine menfi tespit verilemeyeceğine; 2) 1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliğ kapsamında değerlendirme yapıldığında, distribütörlere münhasır bölgeler verilmesinin ve anlaşma süresince rakip ürünlerle iştigal etmeme yükümlülüğü getirilmesinin Tebliğ kapsamında olduğuna; ancak distribütörlerin satış fiyatlarının belirlenmesinin sözleşmeleri Tebliğ kapsamı dışına çıkartması nedeniyle sözleşmelerin 1997/3 sayılı Grup Muafiyeti Tebliğ'inden yararlanamayacağına; 3) Has Gıda San. ve Tic. A.Ş. tarafından distribütörlerin satış fiyatları belirlenmek suretiyle, distribütörlük sözleşmelerin den beklenen faydanın elde edilebilmesi için zorunlu olandan daha fazla rekabetin kısıtlandığına, dolayısıyla bildirime konu olan sözleşmelere bireysel muafiyet verilebilmesi için gerekli olan şartların sağlanmaması nedeniyle sözleşmelere bireysel muafiyet verilemeyeceğine; 4) Genellikle rakipler arasındaki fiyat anlaşmaları kadar rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olmayan dikey fiyat belirlemenin açık ihlal olarak değerlendirilmemesine; dolayısıyla 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin son fıkrası uyarınca para ce zası uygulanmasına gerek olmadığına; 5) Distribütörlük sözleşmelerindeki yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik 9. maddenin dört ve beşinci bendlerinin sözleşmeden çıkarılması durumunda 1997/3 sayılı Grup Muafiyeti Tebliği'nden (99-44/465 -294) 8yararlanılabileceğine; öngörülen koşulların yerine getirilmesi için kararın tebliğ tarihinden itibaren ilgili taraflara 60 gün süre verilmesine, bu süre içerisinde aykırılığın giderildiğinin Kurumumuza tevsik edilmesine, aksi takdirde sözleşmenin geçersiz sayılacağının ve öngörü len düzeltmeler yapılmadan sözleşmenin uygulanmasına devam edilmesi halinde teşebbüs hakkında soruşturma açılacağının ve 4054 sayılı Kanun'un 16 ve 17. maddeleri uyarınca işlem yapılacağının taraflara bildirilmesine; OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.