T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1747 - 2026/379 T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2025/1747 KARAR NO : 2026/379 KARAR TARİHİ : 06/03/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/03/2026 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN :... (...) ÜYE :... (...) ÜYE :... (...) KATİP :... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DAVA TARİHİ : 16/05/2024 KARAR TARİHİ : 18/06/2025 NUMARASI : 2024/…
T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1747 - 2026/379 T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2025/1747 KARAR NO : 2026/379 KARAR TARİHİ : 06/03/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/03/2026 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN :... (...) ÜYE :... (...) ÜYE :... (...) KATİP :... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DAVA TARİHİ : 16/05/2024 KARAR TARİHİ : 18/06/2025 NUMARASI : 2024/286 Esas - 2025/409 Karar DAVACI :1-... 2-ER AKKAYALAR YEMEK VE TEMİZLİK HİZMETLERİ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : TÜRKİYE RAYLI SİSTEM ARAÇLARI SANAYİİ ANONİM ŞİRKETİ - ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... DAVA : Hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı fiyat farkı alacağının tahsili talebi HÜKÜM : Kararın kaldırılması gönderme İSTİNAF EDEN : Davalı vekili Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı fiyat farkı alacağının tahsili davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı idarece gerçekleştirilen 2022/1104195 İKN’li “İaşe ve Yemekhane İşleri” ihalesinin davacı tarafın oluşturduğu adi ortaklık üzerinde kalması ile taraflar arasında 21.12.2022 tarihinde sözleşme imzalandığını, hakediş ödemelerinin sözleşmenin 12. Maddesi ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. Maddesinde yer alan düzenleme gereğince ayda bir olmak üzere her ayın sonunda yapılacağının düzenlendiğini, Sözleşmenin 14.2 maddesinde ve İdari Şartnamenin 46.1.1 maddesinde fiyat farkı hesaplama şeklinin düzenlendiğini, ayda 1 defa yapılan geçici hakediş ödemelerinin ara hakediş niteliğinde olduğunu ve kesin hakedişler niteliğinde olmadığını, bu hakedişlere Sözleşmenin 14.2 maddesi ve İdari Şartnamenin 46. maddesinde yer alan düzenlemeye uygun olarak fiyat farklarının yansıtılmaması üzerine davacı tarafından 27.04.2023 tarihinde davalı idareye yapılan başvuru ile fiyat farklarının sözleşme hükümlerine uygun olarak hesaplanarak ödenmesi talebinde bulunulduğunu, davalı idarenin 05.05.2023 tarih ve 123866 sayılı cevabi yazısında özetle fiyat farklarının asgari ücret fiyat farkı olarak ödendiği ve malzeme girdisi için fiyat farkının verilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle talebi kabul etmediğini, davalı idarenin fiyat farkını hatalı olarak Fiyat Farkı Esaslarının 6. Maddesine göre hesapladığını ancak hesaplamanın sözleşmenin 14.2 maddesine göre yapılması gerektiğini, sözleşme sürecinde (01.01.2023-31.12.2023 tarihleri arasında) Haziran 2023 te parçalı 2 adet olmak üzere toplam 13 adet hakediş düzenlendiğini, bu dönemde davalı idarece 1.339.339,79 TL fiyat farkı ödendiğini, ancak sözleşmenin 14.2 maddesi uyarınca ilk altı ay için 1.119.690,60 TL eksik fiyat farkı ödendiğini, ikinci altı ay için de 3.653.233,50 TLeksik fiyat farkı ödendiğini, toplam eksik ödemenin 4.772.924,10 TL olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek açmış olduğu kısmi davada; 13 hakediş için toplamda yansıtılmayan 4.772.924,10 TL fiyat farkı alacağının şimdilik 500.000,00-TL’sinin avans faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Fiyat farkı hesaplamasının sözleşme hükümlerine uygun olarak yapıldığını ve ödendiğini, sözleşmede sadece işçilik maliyetleri için fiyat farkı ödenmesinin kararlaştırıldığını, yemek maliyetini oluşturan malzeme girdileri için fiyat farkı ödemesini yapılmayacağının belirtildiğini, davacının bu hükümleri bilerek teklif verdiğini, bu sebeplerle taleplerinin kabul görmediğini, sözleşmenin 14.2 maddesindeki a2 katsayısının fiyat farkı esaslarının 5. Maddesinin 2/e bendi gereği işçilik girdilerini temsil ettiğini, sözleşmenin not kısmında "gıda girdileri için fiyat farkı uygulanmayacaktır" düzenlemesinin bulunduğunu, Teknik şartnamenin 17/4 maddesinin de bu doğrultuda olduğunu belirterek davanın reddi kararı verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; "...Davanın kabulüne, 500.000,00-TL nin dava tarihinden (16/05/2024) itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine..." karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Fiyat farkı hesaplamasının taraflar arasındaki sözleşmenin 14. Maddesinde yer alan fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanma şartları başlığı altındaki formül ve katsayılar 4734 Sayılı Kamu İhale Kanuna göre ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esasların 6. Maddesinde yer verilen formüle göre hazırlandığını, bunun dışında yemek maliyetlerini oluşturan girdiler için fiyat farkı hesaplanamayacağının öngörüldüğünü, müvekkilinin idare tarafından yapılan hesaplama sözleşme ve eklerine uygun olup davacının şirketimizden herhangi bir fiyat farkı alacağının bulunmadığını, bilirkişi raporunun 14.sayfasının sonuç bölümünün 1.paragrafında yer aldığı üzere "idarenin fiyat farkının tamamını davacıya ödemiş olduğu ve alacak hesabı bulunmadığı" tespiti bulunmakta olup davanın reddi gerekirken kabulü 4734 Sayılı Kamu İhale Kanuna göre ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esaslarına aykırılık teşkil ettiğini beyanla; tehiri icra taleplerinin kabulüne karar verilmesini, Mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına ve davanın reddi kararı verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davalı tarafın istinaf başvuru dilekçesindeki aleyhe hususları kabul etmediklerini, davalı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde yer verdiği hususların gerçeği yansıtmadığını, davalı tarafça bilirkişi raporunun öncesi ve sonrası belirtilmeyen yalnızca tek bir paragrafı gerekçe gösterilerek istinaf talebinde bulunulmasının kötü niyetli ve haksız olduğunu istinaf talebinin reddi ile Mahkeme kararının korunması gerektiğini, davalı tarafça bilirkişi raporunda "idarenin fiyat farkının tamamını davacıya ödemiş olduğu ve alacak hesabı bulunmadığı" ifadesine dayanılarak istinaf talebinde bulunulmasının Mahkemeyi yanıltmaya yönelik olduğunu, ilgili bilirkişi raporunda; bilirkişinin hukuki takdir yetkisi bulunmaması sebebiyle bilirkişi tarafından farklı ihtimaller üzerinden birden fazla değerlendirme yapıldığını beyanla; davalı tarafın istinaf talebinin reddine, mahkeme kararının korunmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı fiyat farkı alacağının tahsili talebi istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı HMK, 6098 sayılı TBK, 6102 sayılı TTK 3. Değerlendirme ve karar Dava; hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı fiyat farkı alacağının tahsili talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur. Dosyanın incelemesinde; Davalı TÜRASAŞ tarafından 22.11.2022 tarihinde gerçekleştirilen 2022/1104195 İhale Kayıt Numaralı “İaşe ve Yemekhane İşleri Hizmet Alımı İşi” ihalesini yüklenen davacı firmaların oluşturduğu iş ortaklığı ile davalı şirket arasında 11.523.799,05-TL sözleşme bedeli üzerinden 21.12.2022 tarihinde birim fiyat hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin; 5 inci maddesinde sözleşme konusu iş; “İaşe ve Yemekhane İşleri Hizmet Alımı” olarak tanımlandığı, işin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıların sözleşme ekinde yer alan ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlendiği belirtildiği, 9 uncu maddesinde işin süresi; işe başlama tarihi 01.01.2023 ve işi bitirme tarihi 31.12.2023 olarak belirlendiği, 10 uncu maddesinde işin yapılma yerleri, TÜRASAŞ Sakarya Bölge Müdürlüğü Adapazarı/Sakarya (idarenin iaşe merkezi) olarak belirtildiği, sözleşmenin 36.1.2 inci maddesine “ çalıştırılacak personel sayısı 14 tür. Her bir işçi haftalık 45 saat üzerinden çalıştırılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, sözleşmenin ödeme yeri ve şartları başlıklı 12 inci maddesinde; her ayın en geç son gününün hakediş düzenleme tarihi olarak belirleneceği, sözleşme konusu hizmet yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verileceğinden ayda 1 defa kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılacağı, sözleşmenin 14.2 inci maddesinde bu sözleşme kapsamımda yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacağı, fiyat farkının F= An x B x(Pn-1) formülüne göre hesaplanacağı kurala bağlandığı, Sözleşme eki Teknik Şartnamenin (TÜRASAŞ İaşe İşleri Özel Şartnamesi) 17.4 üncü maddesinde, 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar "Madde 6 - işçilik maliyetinde değişiklik" hükümleri çerçevesinde fiyat farkı uygulanacağı, bunun dışında yemek maliyetlerini oluşturan girdiler için fiyat farkı ödemesi yapılmayacağı hükümlerine yer verildiği, sözleşme süresini sona ermiş, sözleşme kapsamında 13 adet hakediş düzenlenmiş ve idarece Teknik Şartnamenin 17.4 üncü maddesine göre asgari ücret artışları esas alınarak hesaplanan fiyat farkları hakedişlere eklenerek tahakkuka bağlandığı, davacı tarafın 9-13 nolu hak edişleri ihtirazi kayıtla imzaladığı, davacı tarafça bir kısım hak edişlerin eksik ödendiğine dair davalı kuruma başvuruda bulunduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 8.2.1 maddesi gereği eki sayılan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42. maddesinde yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirâzi kayıtla.” cümlesini yazarak imzalaması gerekli olduğu, eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu, bu şekilde itiraz edilmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı düzenlemesine yer verilmiştir. Buna göre, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42. maddesi 6100 sayılı HMK’nın 193/1. maddesi anlamında davalı idare ile davacı yüklenici arasında delil sözleşmesi niteliğinde olup hakedişlere itirazın ne şekilde yapılacağı açıkça düzenlendiğinden belirtilen usule uygun olarak itiraz edilmediği takdirde geçici hakedişler hizmet veren açısından kabul edilmiş sayılacaktır. (Aynı nitelikte; Yargıtay 6. Hukuk Daire'sinin 05.05.2025 tarih, 2025/696 Esas, 2025/1839 Karar sayılı ilamı) Şartnamenin bu hükmü sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan HMK'nın 193. maddesi gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olup, tarafları bağlar. Hâkim tarafından da resen dikkate alınması gerekir. Bu nedenle, davacı tarafın tüm iddialarını ve itirazlarını, ancak imzalamış olduğu bu delil sözleşmesine uygun olarak dermayan edebilir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; hak edişte fiyat farkına ilişkin hesaplama formülü ve formül bileşenleri sözleşmenin 14.2. maddesi ile İdari Şartnamenin 46 ıncı maddelerinde hükme bağlandığından fiyat farkı hesabının F = An x B x ( Pn- 1) formülüne göre yapılması gerektiği kanaatine varılması halinde, toplam 13 hak edişte fiyat farkının 6.112.263,56-TL olduğu, hak edişlerde davacı iş ortaklığına ödenen fiyat farkları düşüldüğünde davacı firmalara eksik ödenmiş olan fiyat farkı tutarının; 6.112.263,56-1.339.339,29 = 4.772.924,27 TL olduğu belirlenmiş ise de davacı tarafın hak edişlere usulüne uygun itirazının bulunup bulunmadığı ve hak edişlerin kesinleşip kesinleşmediği belirlenmesi, kesinleşmeyen hak edişler yönünden sözleşmedeki ve şartnamedeki formüllere göre seçenekli hesaplama yapılması hususlarında bilirkişi raporu aldırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesi doğru değildir. Bu durumda mahkemece; öncelikle dava konusu hizmet işine ilişkin yazışmalar, hakediş raporları ve varsa geçici kesin kabul tutanaklarını da içerir şekilde ihale dosyasının bir suretinin eksiksiz olarak davalı kurumdan celbi sağlanarak, sonrasında davacı tarafın talep ettiği alacağın hak edişlere girip girmediği, hak edişlere girmiş ise yüklenicinin hak edişlere usulüne uygun itiraz olup olmadığı, hakedişlerin kesinleşip kesinleşmediği belirlenmesi, fiyat farkının kesinleşen hak edişler yönünden fiyat farkı talebinde bulunmayacağı gözetilerek yasa ve yönetmeliğe usulüne uygun itiraza uğrayan ve kesinleşmeyen hak edişler yönünden seçenekli hesaplama yaptırılması hususlarında daha önce rapor sunan bilirkişiden alınacak ek raporla veya 6100 sayılı HMK’nın 281/3. maddesi uyarınca ihale ve kesin hesap konusunda uzman olan daha önceki bilirkişiler dışında 3 lü bilirkişi heyeti oluşturulup oluşturulacak bilirkişi heyetinden gerekçeli, İstinaf ve Yargıtay denetimine elverişli olacak biçimde rapor alınarak hasıl olacak karar verilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/06/2025 tarih ve 2024/286 Esas - 2025/409 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf talep eden tarafça yatırılan istinaf karar harcının istek halinde yatıran tarafa iadesine, 5-İstinaf talep eden tarafça ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-Dosya üzerinde inceleme yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın kesin olduğu dikkate alınarak, hukuki dinlenilme hakkı gereği HMK’nin 27. maddesi ile HMK'nin 302/(5). maddesi uyarınca Dairemiz kararının ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine, harç ve diğer işlemlerin de ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 06/03/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. * Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır