Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -2-74 (Devralma ) Karar Sayısı : 11-15/258 -86 Karar Tarihi : 10.03.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ , Mehme t Akif ERSİN , İsmail Hakkı 10 KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: İbrahim AYDEMİR, Özgür Can ÖZBEK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - GEA Refrigeration Technologies GmbH Temsilcileri: Av. Tolga İŞM EN,
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -2-74 (Devralma ) Karar Sayısı : 11-15/258 -86 Karar Tarihi : 10.03.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ , Mehme t Akif ERSİN , İsmail Hakkı 10 KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: İbrahim AYDEMİR, Özgür Can ÖZBEK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - GEA Refrigeration Technologies GmbH Temsilcileri: Av. Tolga İŞM EN, Av. Eda DURU, Av. Firdevs Sera ERZENE Büyükdere Caddesi Maya Akar Center No:100 -102 Kat:18 20 34394 Esentepe/İ stanbul D. TARAFLAR : - GEA Refrigerati on Technologies GmbH Dorstener Straße 484, 44809 Bochum /ALMANYA - Wolfgang Etter Duttenhofer -Straße 54, 72622 Nürtingen /ALMANYA - Bernhard Etter Jusistraße 10, 72636 Frickenhausen /ALMANYA - Gerhard Etter Ob der Luther eiche 22, 72622 Nürtingen /ALMANYA 30 - Marcus Reuß Wengertweg 6, 72639 Neuffen /ALMANYA - Oliver Reuß Drosselweg 3/2, 72622 Nürtingen /ALMANYA - Elvira Bock -Reuß Nürtinger Straße 5, 72636 Frickenhausen /ALMANYA - Wolfgang Etter GmbH Nürtingen /ALMANYA - Bernhard Et ter GmbH Frickenhausen /ALMANYA 40 - Gerhard Etter GmbH Nürtingen /ALMANYA E. DOSYA KONUSU: GEA Refrigeration Technologies GmbH tarafından Bock Kältemaschinen GmbH ye ait hisselerin tamamını n devral ınması işlemine izin verilmesi talebi. 11-15/258-86 2 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.2.2011 tarih ve 1287 sayı ile giren bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010 /4 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili 50 hükümleri çerçevesinde dü zenlenen 04.03.2011 tarih ve 2011 -2-74/ Öİ-11-151.İA sayılı Ön İnceleme Raporu, 04.03.2011 tarih ve REK.0.06.00.00 -120.01.05 -97/111 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11 -15 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili rapor da; bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu; söz konusu iş lemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi anlamında h akim durum yaratan veya mevcut bir h akim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı, dolayısıyla işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilm ektedir. 60 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İşlemin Kapsamı Dosya konusu işlem sonucunda GEA Refrigeration Technologies GmbH, Bochum (GEA Refrigeration) , Bock Kaltemaschinen GmbH (Bock GmbH) hisselerinin tamamına sahip olacaktır . H.2. Taraflar H.2.1. Devralan Taraf GEA Refrigeration, sanayi soğutma sistemleri alanında faaliyet göstermektedir. Yenilenebilir anahtar parçaların geliştirilmesi, üretimi, montajı, servisi ve bakımı ile teknik çözümleri alanlarında yoğunlaşan teşebbüs tarafından üretilen ürünler şunlardır: Pistonlu 70 kompresörler ve üniteler, vidalı kompresörler ve üniteler, havalandırma ve klima sistemleri uygulamaları ile endüstriyel uygulamalar için soğutucular ve ısı pompaları, dondurucular, sübap ve diğer do nanımlar, buz jeneratörleri. GEA Refrigeration, hisseleri MDAX borsasında işlem gören ve soğutma teknolojileri alanında iştigal eden GEA Group Aktiengesellschaft in (GEA Grou p) % 100 iştirakidir. GEA Group un ana teknolojileri, yiyecek ve içecek sanayileri , kimyasal, farmas ötik, kozmetik, enerji ve çevre teknolojileri ile nakliyat alanlarında soğutma, dondurma ve ısıtma teknolojileri ile maddelerin ayrılmasıdır. H.2.2. Devreden Taraflar Bildirim konusu işlemde, Bock GmbH ın sahipleri (satıcıları), gerçek kişiler olan Wol fgang 80 Etter, Bernhard E tter, Gerhard Etter, Marcus Reuß, Oliver Reuß, Elvira Bock -Reuß ile tüzel kişiler Wolfgang Etter GmbH, Bernhard Etter GmbH ve Gerhard Etter GmbH dir. H.2.3. Devredilen Taraf: Bock GmbH Bock GmbH, iştirakleri ile azınl ık ve çoğunluk hissedarları (birlikte Bock Group ), ticari ve sanayi alanda havalandırma için kompresör üretimi, soğutma ve ısıtma teknolojileri üretimi alanlarında faaliyet göstermektedir. Havalandırma teknolojileri alanında Bock Group tarafından üretile n ve pazarlanan kompresörlerin ana kullanım alanları binaların, otobüslerin, trenlerin ve deniz vasıtalarının havalandırmasıdır. Bock GmbH in soğutma teknoloji kompresörleri özellikle yiyecek sanayinde (üretim ve perakende) ve taşımacılıkta ticari soğutma amacıyla kullanılmaktadır. Bock GmbH in ısıtma pompaları uygulamaları için 90 kompresörler üretilmektedir. 11-15/258-86 3 Bock GmbH in üretim alanları Almanya, Çek Cumhuriyeti, Hindistan ve Çin de , dağıtım ofisleri ise Avusturya ve Fransa da bulunmaktadır. H.3. Pazar T anımları H.3.1. İlgili Ürün Pazarı Dosya mevcudu bilgilerden Bock -Group un, ağırlıklı olarak mobil ve ticari kullanım için, düşükten ortaya değişen miktarda (300 m3/h a kadar) , soğutucu olarak HFC (hidrofolorokarbon) kullanılan pistonlu kompresörlerin seri üretiminde faaliyetini yürüt tüğü, GEA Refrigeration un ise ağırlıklı olarak, endüstriyel kullanım için orta ile yüksek miktarlarda 100 yer değiştiren, amonyağın soğutucu olarak kullanıldığı, sabit kompresörler üret tiği anlaşılm ıştır. Kompresörler enerji kulla nımı için gazların sıkıştırılması amacıyla kullanılmaktadır. Kompresörlerin önemli kullanım alanlarından biri soğutma sistemleridir. Kompresörlerin sınıflandırılmasında kullanılan başlıca parametreler, üretim/yapım metodu, şekillendirme, uygulamaların sab it ya da mobil olması ve kullanılan soğutucu türüdür. Üretim metoduna göre kompresörler pistonlu ve vidalı (gazın dönen vidalar veya diğer dönen materyaller yoluyla sıkıştırılması metoduyla çalışan kompresörler) olarak ikiye ayrılmaktadır. GEA Refrigeratio n iki tip ürünün de üretimini yaparken Bock -Group yalnızca pistonlu kompresör üretmektedir. Kullanılan şekillendirme metoduna göre kompresörü çalıştıran motorlarla bağlantı 110 metodunun tam hermetik (sızdırmaz), yarı hermetik (yarı sızdırmaz) ve açık kompresö r olması farklılık göstermektedir. Sızdırmaz motorla çalışan kompresörlerde, kompresör kapalı bir gövde (kaynaklı, açık olmayan) olarak üretilmiştir. Yarı sızdırmaz kompresörlerde motor gövdenin içine vidalanmıştır. Bu şekilde motor tamir gibi amaçlarla ye rinden çıkartılabilir. İki şekil de motorun soğutucu akışkan devre içine entegrasyonu ile oluşturulmaktadır. Bu da motoru soğutmaktadır. Açık kompresörlerdeki durum ise, kompresörün, doğrudan bir kavrama ile yönetilen bir motor yardımıyla çalışması veya dolaylı olarak kayışlar veya bir fren birimi ile çalışmasıdır. Açık kompresörler sıklıkla kamyonların soğutma sistemleri gibi mobil uygulamalarda ve büyük endüstriyel işletmelerde kullanılmaktayken kapalı yapım metotları özellikle seri ticari üretim alanında 120 kullanılmaktadır. GEA Refrigeration tarafından üretilen kompresörler, ağırlıklı olarak açık yapım metodu ile üretilirken, Bock -Group sabit kısımda yarı sızdırmaz kompresörler ve mobil uygulamalar için açık kompresörler üretmektedir. Taraflar ta m sızdırmaz kompresör üretimi yapmamaktadır. Bir diğer ayrım ise kompresörlerin sabit veya mobil olmalarına göre yapılmaktadır. Mobil uygulamalar, taşımacılıkta kullanılan iklimlendirme ve soğutma sistemlerinde yer alan kompresörleri ifade etmekte olup, örneğin, soğutulan kamyonlar, konteynerler ve binek otomobil ve otobüslerin iklimlendirilmesinde kullanılmaktadır. Buna karşılık, sabit uygulamalar sıklıkla ticari kısımda motor içi sızdırmaz veya yarı sızdırmaz seri üretim kompresörlerde, daha yüksek kapa siteli kompresörlere (kompresörün kapasitesi, motor 130 gücü) gereksinim duyulmaması halinde, kullanılmaktadır. Diğer taraftan, açık sistemler çoğunlukla orta ila yüksek kapasiteli kompresörlerin gerekli olduğu, sanayi tipi kullanımda görülmekte olup, bu siste mler sipariş usulü üretilmektedir. Dosya mevcudu bilgilere göre GEA Refrigeration ağırlıklı olarak sanayi kısmında faaliyet göstermekte olup, orta ve yüksek kapasitedeki sabit açık kompresör üretimi gerçekleştirmektedir. Buna karşılık, Bock -Group, ticari k ısım üzerine yoğunlaşmış olup, bu bölümdeki kullanıcıların tercih ettiği gibi, seri olarak düşük ve orta kapasitede kompresörler üretmektedir. 11-15/258-86 4 Başka bir sınıflandırma kullanılan soğutucunun cinsine göredir. Soğutucu kompresörler amonyak (NH 3) veya hidrofl uorakarbon (HFC) ile çalışmaktadır. Amonyak zehirli ve yanıcı 140 bir madde olduğundan, amonyakla çalışan kompresörlerin sanayi uygulamalarında kullanılan açık kompresörler olduğu görülmektedir. Bununla birlikte ticari kullanıma yönelik gıda sektöründeki HFC i le çalışan yarı sızdırmaz kompresörlerin kullanımının ağır bastığı görülmektedir. Bundan dolayı, GEA Refrigeration tarafından üretilen kompresörlerde genelde soğutucu olarak amonyak kullanılırken Bock -Group tarafından üretilen kompresörlerde HFC kullanılma ktadır. Her iki teşebbüsün faaliyetlerinin incelenmesi sonucunda bildirim konusu işlemin soğutma teknolojileri için pistonlu kompresörlerin üretimi pazarında gerçekleşeceği sonucuna ulaşılmaktadır. H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar 150 Devralma işlemi açısından, ilgili ürün pazarında, ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak b elirlenmiştir. H.4. Değerlendirme H.4.1. 2010/4 Sayılı Tebliğ in 5. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme Bildirim konusu işlem sonucunda Bock GmbH üzerindeki kontrolün tamamının el değiştirecek olması nedeniyle söz konusu işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ bak ımından devralma niteliğindedir. H.4.2. 2010/4 Sayılı Tebliğ in 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 160 Dosya mevcudu bilgilerde n, işlemin devralan tarafının 20091 mali yılında ( ..) TL tutarında satış gerçekleştirdiği, Bock Group un ise 2009 mali yılı nda Türkiye de ( ..) TL ciro elde e ttiği anlaşılmıştır . Dolayısıyla taraflarından birinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL yi, diğerinin ise Türkiye cirosunun beş milyon TL yi aştığı bildirim konusu işlemin izne tabi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. H.4.3. 4054 Sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca, bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütününde yahut belli bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak birleşme ve devralma işlemleri hukuka 170 aykırı bulunmuş ve yasaklanmıştır. Dosya konusu işlemde tarafların soğutma teknolojileri için pistonlu kompre sörlerin üretimi pazarında faaliyetlerinin kullanılan şekillendirme metodu ve kompresörlerin sabit ya da mobil olmalarına göre yapılacak alt sınıflandırmalar bakımından örtüştüğü anlaşılm ıştır. Bu çerçevede dosya mevcudundan, tarafların Türkiye deki yarı sızdırmaz kompresör, açık kompresör, s abit kompresör ve mobil kompresör pazarlarına ilişkin işlem öncesi ve sonrası pazar payları nın incelendiği görülmüştür.2 1 Tarafların 2010 mali yılına ilişkin verilerin in henüz mevcut olmadığı anlaşılmıştır. 2 Rekabet Kurulu nun 1 Temmuz 2009 tarih ve 09 -31/668 -156 sayılı kararında kullanılan şekillendirme metoduna göre pazar payları incelenmiş tir. 11-15/258-86 5 Yapılan inceleme sonucunda; Türkiye yarı sızdırmaz kompresör pazarında GEA Refrigeration ın faa liyeti olmaması sebebiyle işlem sonrasında bir yoğunlaşma nın 180 yaşanmayaca ğı; açık kompresör pazarında ise işlem sonrasında oluşacak teşebbüsün pazar payı nın, satışların birim bazında değerlendirilmesi halinde %( .), satış geliri üzerinden değerlendirilmesi halinde %( .)olaca ğı; her iki pazar açısından da dosya konusu işlemin hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirmeye yönelik bir sonuç doğurmayacağı kanaatine varılmıştır . Sabit kompresörler pazarında ise Bock Gmbh ve GEA Refrigeration ın pazar payları toplamı birim bazında 2009 yılında %( .), 2010 yılında %( .) düzeyindedir. Ciro bazında ise bu değer 2009 yılı için %( .), 2010 yılı için %( .) tür. Dosya mevcudu verilere göre , mobil kompresörler pazarında da yoğunlaşma nın yaşanmayaca ğı ve iki teşebbüsün pazar payları toplamı nın birim bazında %( .), gelir bazında %( .) olacağı, dolayısıyla kompresörlerin 190 sabit ya da mobil olmasına göre yapılacak çeşitli sınıflandırmalarda iki teşebbüsün toplam pazar paylarının işlem sonrasında en fazla %( .) olarak gerçekleşeceği görülm üştür . Bu çerçevede , tarafların faaliyet alanlarının kesiştiği herhangi bir pazar bakımından hâkim durum yaratılmasının ya da mevcut bir hâkim durumun güçlen dirilmesinin söz konusu olma yacağı sonucuna ulaşılmıştır . I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; b ildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim 200 durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİ RLİĞİ ile karar verilmiştir.