1 REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya No : D2/1/A.F.K. -98/3 Karar No : 91/736 -153 Karar Tarihi : 19.11.1998 Toplantıya Katılan: Başkan: Prof.Dr. Aydın AYAYDIN, Üyeler: Prof.Dr.Tamer MÜFTÜOĞLU (II.Başkan), Bahaddin ELÇİ, Mehm et Zeki UZUN, Salih Zeki BENGÜ, Aydın EMRE, Sadık KUTLU, Dr.Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK. Bildirimde Bulunan: - Ercan Grubu Büyükdere Cad., No:121, Gayrettepe/İSTANBUL Taraflar: - Ercan Grubu Büyükder e Cad., No:121, Gayrettepe/İSTA
1 REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya No : D2/1/A.F.K. -98/3 Karar No : 91/736 -153 Karar Tarihi : 19.11.1998 Toplantıya Katılan: Başkan: Prof.Dr. Aydın AYAYDIN, Üyeler: Prof.Dr.Tamer MÜFTÜOĞLU (II.Başkan), Bahaddin ELÇİ, Mehm et Zeki UZUN, Salih Zeki BENGÜ, Aydın EMRE, Sadık KUTLU, Dr.Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK. Bildirimde Bulunan: - Ercan Grubu Büyükdere Cad., No:121, Gayrettepe/İSTANBUL Taraflar: - Ercan Grubu Büyükder e Cad., No:121, Gayrettepe/İSTANBUL - SKW Bauchemie Holding A.G. Trostberge HRB, 10261 ALMANYA Dosya Konusu: Ercan Grubu şirketlerinden Meges Boya San. ve Tic. A.Ş. nin %50.01 inin SKW Bauchemie Holding A.G. ye devredilmesi amacıyla akdedilen sözleşm enin 8.13 maddesindeki rekabet etmeme şartının 4054 sayılı Kanun a aykırı olmadığına yönelik menfi tespit ve bunun uygun bulunmaması halinde muafiyet talebi. Raportörlerin Görüşü: Sözkonusu rekabet etmeme maddesinin iki ila üç yıl arasında bir süre il e sınırlandırılması kaydıyla, istenen Menfi Tespit Belgesi nin koşullu olarak verilebileceği. Dosya Evreleri: Dosya konusu talep ile Kurum kayıtlarına 13.07.1998 tarih, 2141 sayı ile intikal etmiş olan, Ercan Grubu Genel Koordinatörü Metin ÖZDEN imzalı bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 8 nci maddesi uyarınca, Raportörler Alper Fevzi KARA ve Hasan Hüseyin ÜNLÜ tarafından düzenlenen, 20.10.1998 tarih, D2/1/A.F.K. -98/3 sayılı Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu, 16.11.1998 tari h REK.0.06.00.00/8 sayılı Başkanlık önergesi ile 91 sayılı Kurul gündeminde ele alınmıştır. 2 REKABET KURUMU Değerlendirme: Muafiyet/Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu nda ve ilgili Daire Başkanlığının konuya ilişkin önergesinde yeralan bilgi/belgelerin değerlendirilmesi ile yapılan görüşmeler sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir; Sözleşmenin söz konusu 8.13 maddesi; Satıcılar, gerek kendilerinin gerek bağlı şirketlerinin, doğrudan veya dolaylı olarak şirketin işine herhangi bir şekilde rakip olabilecek hiçbir ü retim, satış veya sair işlem faaliyet geliştirmeyeceğini veya bu sayılanlara katılmayacağını ya da sayılanlarla ilgili sair bir menfaat elde etmeyeceğini kabul eder. şeklindedir. Sözleşme hükmü Meges Boya San. ve Tic. A.Ş. ne atıf yapmakla birlikte, fiilen, satıcı tarafında bulunan halen ilgili pazarda faaliyet gösteren ve % pazar payına sahip Ercan Grubu ile bu piyasaya girmeye hazırlanan, dolayısıyla Meges A.Ş. nin potansiyel rakibi olan SKW Bauchemie Holding AG unvanlı bir Alman şirketi arası ndaki devir işleminden sonra ilgili ürüne yönelik olarak süresiz rekabet etmemeyi öngörmektedir. Sözleşme hükmünün potansiyel rakipler arasındaki rekabeti ortadan kaldıran açık özelliği; sözleşmeyi, bir süreye bağlı olarak ya da olmayarak bu hükmü taşımas ı halinde, Kanun un 4 üncü maddesi ile çatışır hale getirmektedir. Bu değerlendirmeye paralel olarak, süreli ya da süresiz bu hükmü taşıyan sözleşmeye, sözleşmenin 4054 sayılı Kanun a aykırı olmadığı anlamına gelen menfi tespit belgesinin verilmesinin uygu n olmayacağı anlaşılmaktadır. Öte yandan, şirket devirlerinde, genellikle, devralanın, devredenin devirden sonra kendisine rekabet etmemesini bir koşul olarak öne sürdüğü, bu durumun özellikle ülke sınırlarını aşan sermaye hareketlerinde daha fazla gündem e geldiği bilinmekte ve devralanın ilgili piyasaya adapte olmasının, özellikle de devredenin müşteri portföyüne ulaşmasının belli bir süreyi alacağı görüşünden hareketle, bu yöndeki hükümlerin ticari hayatın olağan akışının bir sonucu olduğu düşünülmektedi r. Genellikle, Medeni Hukuk (Ticaret Hukuku) perspektifinden ortaya konulan bu yaklaşım Kurulumuzca da esas itibarıyla paylaşılmakla birlikte, ticari hayatın bir gereği olmasının söz konusu rekabet etmeme hükmünün rekabet kurallarına aykırılığını ortada n kaldırmayacağı, ancak makul bir süreye bağlanması ve Kanun un 5 inci maddesindeki koşulların karşılanması halinde, bireysel muafiyet kapsamında değerlendirilebileceği düşünülmektedir. Nitekim başvuru sahipleri bu durumu dikkate alarak menfi tespit talepl erinin reddedilmesi halinde, başvurularının muafiyet kapsamında değerlendirilmesini talep etmişlerdir. Dosya konusu devir işleminde; Alman SKW Bauchemie Holding A.G., Ercan Grubu şirketlerinden Meges Boya San. ve Tic. A.Ş. nin %50.1 ini devralmakta, %20 si halen halka arz edilmiş olan şirkette Ercan Grubu nun doğrudan veya dolaylı olarak kontrol ettiği pay miktarı %29.9 a düşmektedir. Dosya içeriğinden anlaşılan şirket hisselerinin arasında herhangi bir farklılık (imtiyazlı pay) olmadığı 3 REKABET KURUMU hususu da dikkate alındığında; bu işlem sonucunda şirketin kontrol anlamında SKW Bauchemie Holding A.G. ye devredileceği anlaşılmaktadır. Devir sözleşmesinin 8.13. maddesi, halen piyasada % arası pazar payına sahip Ercan Grubu ile potansiyel rakibi olan Alman firması (devirden sonra tablo tam tersine dönüşecektir. Bu defa piyasada olan Alman şirketi, potansiyel rakip de Ercan Grubu olacaktır.) arasında devirden sonra rekabeti yasaklamakta, daha doğrusu devredenlere Ercan Grubu na bu alanda rekabet yani faa liyet yasağı getirmektedir. Sözkonusu hükmün süresizliği dikkate alındığında, sözleşmenin Kanun un 4 üncü maddesi uygulamasından muaf tutulamayacağı, ancak makul bir süreye bağlanması halinde; malların üretim ve dağıtımında gelişmeye yol açması (teknik bilgi birikimi ve deneyim getirilmesi, daha önce ilgili Türk piyasasında olmayan ve Ercan Grubu ile karşılaştırıldığında çok büyük olan bir firmanın bu piyasaya giriyor olması) ve bunun sonucunda tüketicinin yarar sağlaması; ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması (Ercan Grubu nun pazar payının düşüklüğü) ve rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanmaması (hükmün sözleşmedeki haliyle süresiz olması durumunda, özellikle bu koşulun karşılanmayacağı düşünülmektedir) hususları dikkate a lındığında; 4054 sayılı Kanun un 5 inci maddesinde öngörülen koşulların varlığı gerekçesiyle Kanun un 4 üncü maddesi uygulamasından bireysel olarak muaf tutulabileceği ve bu uygulamanın ticari hayatın akışına ve mehaz mevzuata da uygun olacağı düşünülmekte dir. SONUÇ Meges Boya San. ve Tic.A.Ş. nin %50.01'inin SKW Bauchemie Holding A.G. ye devredilmesi amacıyla akdedilen sözleşmenin 8.13 maddesindeki rekabet etmeme şartının 4054 sayılı Kanun a aykırı olmadığına yönelik menfi tespit talebinin, hükmün reka bet kurallarına açıkca aykırı olması nedeniyle reddedilmesi gerektiğine; ancak bu hükmün çıkarılması halinde sözleşmeye menfi tespit belgesinin verilebileceğine; hükmün bu haliyle (süresiz olarak) sözleşmede kalması halinde muafiyet hükümlerinden de yararl anamayacağına, ancak rekabet etmeme süresinin 3 yıl ile sınırlandırılması koşulu ile bireysel muafiyet tanınmasına OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.