Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -3-44 (Devralma) Karar Sayısı : 10-36/571 -201 Karar Tarihi : 12.5.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Nazlı VAROL, Nilgün KOCADAĞ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Tab Gıda San. ve Tic. A.Ş. Emirhan Cad. No:109 Kat:2 Balmumcu Beşiktaş/İstanbul D. TAR AFLAR : Çelebi Holding
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -3-44 (Devralma) Karar Sayısı : 10-36/571 -201 Karar Tarihi : 12.5.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Nazlı VAROL, Nilgün KOCADAĞ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Tab Gıda San. ve Tic. A.Ş. Emirhan Cad. No:109 Kat:2 Balmumcu Beşiktaş/İstanbul D. TAR AFLAR : Çelebi Holding A.Ş. 20 Nispetiye Cad. Akmerkez B Blok Kat:12 Etiler /İstanbul Çelebi Hiz. Gıda İşl. Tur. San. Tic. A.Ş. Çe-Tur Çelebi Tur. Tic. A.Ş. Engin ÇELEBİOĞLU Can ÇELEBİOĞLU 30 Canan ÇELEBİOĞLU TOKGÖZ Ahmet Enis GÜNTEL TAB Gıda San. ve Tic. A.Ş. Emirhan Cad. No:109 Kat:2 Balmumcu Beşiktaş/İstanbul Ertuğrul KURDOĞLU Emirhan Caddesi Ata Kule No:109 Kat:19 34349 Dikilitaş/İstanbul 40 Erhan KURDOĞLU Korhan KURDOĞLU Tuna KURDOĞLU Halil Sedat ÜRÜNDÜL 10-36/571 -201 2 Ömer Ali ÜRÜNDÜL 50 E. DOSYA KONUSU: TAB Gıda San. ve Tic. A.Ş. ve gerçek kişi hissedarları tarafından Çelebi Hiz. Restorant İşl. ve Gıda Tur. İnş. San. ve Tic. A.Ş. nin hisselerinin devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOS YA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.3.2010 tarih ve 2536 sayı ile giren ve en son 20.4.2010 tarih ve 410 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzi n Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 3.5.2010 tarih ve 2010 -3- 60 44/Öİ -10-376.NV sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu, 5.5.2010 tarih ve REK.0.07.00.00 -120/17 8 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10 -36 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Çelebi Hizm. Rest. İşl. ve Gıda Tur. İnş. San. ve Tic. A.Ş. nin hisselerinin tamamının, Tab Gıda San. ve Tic. A.Ş. ye devre dilmesini içeren bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu, bununla birlikte bu devralma işlemi ile 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde ilgili pazarda yeni bir hakim durumun yaratılmasının veya mevcut bir 70 hakim durumun güçlendirilerek, rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle söz konusu işleme izin verilebileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir. H. İN CELEME VE DEĞERLENDİRME H.1.Taraflar H.1.1. Çelebi Hiz. Restorant İşl. ve Gıda Tur. İnş. San. ve Tic. A.Ş. (Çelebi Restorant) Çelebi Restorant, lisans sözleşmesine göre, uluslararası bir fast -food zinciri markası olan Arby s in Türkiye deki tek yetkili kul lanıcısı olup Arby s markalı 8 restoran 80 işletmektedir. Arby s adı altında işletilen restoranların 6 sı İstanbul da, 1 i Ankara da 1 i ise Antalya dadır. Şirket hissedarlık yapısı Tablo -1 de sunulmuş olup şirketin hissedarlarından Çelebi Hizmet Gıda İşletme leri Turizm San. Tic. A.Ş. Little Caesar s pizza zincirinin sahibidir. Tablo:1 Çelebi Restorant ın Hissedarlık Yapısı Hissedarın Adı/Unvanı Hisse Oranı (%) Çelebi Holding A.Ş. Çelebi Hiz. Gıda İşl. Tur. San. Tic. A.Ş. Çe-Tur Çelebi Tur. Tic. A.Ş. Engin ÇELEBİOĞLU Can ÇELEBİOĞLU Canan ÇELEBİOĞLU TOKGÖZ Ahmet Enis GÜNTEL Toplam Kaynak: Bildirim Formu Çelebi Restorant'ın yönetim kurulu üyeleri; . oluşmaktadır. Bunun yanı sıra şirket hissedarı olan diğer şirk etlerin yönetim kurulları 90 da aynı şekildedir. Tablo -1 den de görüldüğü üzere Çelebi Restorant'ın hisselerinin .. Çelebi Holding A.Ş. ye aittir. Dolayısıyla Çelebi Holdingin 10-36/571 -201 3 hissedarlık yapısına da bakılmalıdır. Aşağıda sırasıyla Çelebi Holding A.Ş. nin, Çelebi Hiz. Gıda İşl. Tur. San. Tic. A.Ş. nin ve Çe -Tur Çelebi Tur. Tic. A.Ş. nin hissedarlık yapılarına yer verilmektedir: Tablo -2: Çelebi Holding A.Ş. Hissedarlık Yapısı Hissedarın Adı/Unvanı Hisse Oranı (%) Engin ÇELEBİOĞLU Can ÇELEBİOĞLU Canan ÇELEBİOĞLU TOKGÖZ Ahmet Enis GÜNTEL Çelebi Danışmanlık Çe-Tur Toplam Kaynak: Bildirim Formu ve Ekleri Tablo -3: Çelebi Hiz. Gıda İşl. Tur. San. Tic. A.Ş. Hissedarlık Yapısı Hissedarın Adı/Unvanı Hisse Oranı (%) Çelebi Holding Engin ÇELE BİOĞLU Can ÇELEBİOĞLU Canan ÇELEBİOĞLU TOKGÖZ Ahmet Enis GÜNTEL Toplam Kaynak: Bildirim Formu ve Ekleri Tablo -4: Çe -Tur Çelebi Tur. Tic. A.Ş Hissedarlık Yapısı 100 Hissedarın Adı/Unvanı Hisse Oranı (%) Çelebi Holding Engin ÇELEBİOĞLU Can ÇEL EBİOĞLU Canan ÇELEBİOĞLU TOKGÖZ Ahmet Enis GÜNTEL Toplam Kaynak: Bildirim Formu ve Ekleri Çelebi Restoran ın . TL olan 2009 yılı cirosunun tamamını işlettiği Arby s restoranlarından elde et tiği dosya mevcudundan anlaşı lmıştır. H.1.2. Tab Gıda San. ve Tic. A.Ş. (Tab Gıda) Tab Gıda, uluslararası fast -food zincirleri olan Burger King (Hamburger Ürünleri Zinciri), Popeyes (Tavuk Ürünleri Zinciri) ve Sbarro (Pizza Ürünleri Zinciri) markalarının Türkiye deki tek işletmecisi olarak faaliyet göstermektedir. Şirketin 110 Türkiye genelinde toplam . mağazası bulunmakla birlikte bunların .sı Burger King, . i Popeyes, . si Sbarro restoranıdır. Şirketin hissedarlık yapısına Tablo -5 te yer verilmektedir. Tablo -5: Tab Gıda Hissedarl ık Yapısı Hissedarın Adı/Unvanı Hisse Oranı (%) Ertuğrul KURDOĞLU Halil Sedat ÜRÜNDÜL Korhan KURDOĞLU Erhan KURDOĞLU Tuna KURDOĞLU Ömer Ali ÜRÜNDÜL Entegre Harç San. ve Tic. A.Ş. Ata İnşaat A.Ş. Ata Holding A.Ş. Toplam 10-36/571 -201 4 Kaynak: Bildirim Formu Tab Gıda nın yönetim kurulu üyeleri ise ; . oluşmaktadır. Şirketin 2009 yılına ait cirosu TL dir. 120 H.2. İlgili Pazar H.2.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler Hızlı yemek sektörü veya fas t-food sektörü değişik bakış açılarından farklı şekillerde tanımlanmaktadır. Bir yaklaşım fast -food perakende sektörünü, dört genel özelliği olan, bitmiş ve nihai bir ürün olarak tanımlamaktadır. Buna göre sektörde yer alan ürünlerin fiyatı nispeten düşükt ür. Üretim ve servis süresi kısadır. Ürünün elle yenilebilir özelliği ve kullanıldıktan sonra atılabilen bir ambalajı, hatta bazen çatal 130 bıçak takımı vardır. Nihai ürünün dayanıklılık süresi sıcak fast -food ürünler için dakikalarla, soğuk ürünler için saat lerle ifade edilir. Bu genel kategori kapsamına dahil olan tipik hızlı yemek ürünleri arasında kutulanmış veya kullanıma hazır içeceklerin yanı sıra hamburgerler, balık ve patates, kepçeyle sunulan dondurma, kebaplar, kızartılmış ya da ızgara yapılmış tavu k, parmak patates, pizza, Çin ya da Hint paket servisleri, sandviçler ve diğer pişmiş hazır ürünler sayılabilir. Fast-food sektöründe uluslararası genişleme sağlanırken kullanılan belli başlı yöntemler isim hakkı verme, ortak yatırımlar ve bir dereceye k adar da satın almalardır. 140 Son yıllarda fast -food sektöründe çok hızlı bir değişim yaşanmaktadır. Bu hızlı değişime ayak uydurabilmek için sektörde yer alan işletme yöneticilerinin en uygun rekabetçi pazarlama stratejilerini geliştirme ve uygulama zorunlul ukları vardır. Genelde fast -food sektöründe, kalite, konum, makul fiyat, hızlı servis, kolay ulaşım ve fast-food ürünlerinin yüksek değeri (lezzet, sağlıklı yiyecek, restoranın temizliği) gibi kavramlar, zincirde yer alan işletmeler tarafından pazarlama st ratejileri geliştirilirken kullanılmaktadır. Sektör verilerine göre fast -food, 2008 yılında yaşanan küresel mali krize rağmen 150 (Euro Monitor ün sektör raporuna göre %21 oranında) büyüyen bir sektör olmuştur. Sektörü zincir markalar ve bağımsız işletmeler olarak iki ayrı gruba ayırmak mümkündür. Bağımsız işletmeler kriz dolayısıyla değer kaybı yaşarken zincir işletmeler değer kazanmışlardır. Bunun en önemli sebeplerinden biri zincir markalar tarafından krizde yapılan yüksek yatırımlardır. Ayrıca alışveriş merkezlerinin sayısında yaşanan artışın da büyümede önemli bir etken olduğu söylenebilir. Çünkü bu artışa paralel olarak zincir markaların servis noktalarında da artışlar yaşanmıştır. 2008 yılında en popüler fast -food kanalı hamburger türü ürünlerin satı ldığı kanal olmuştur. Hamburgerlerin sağlıklı beslenmeyi daha az göz önünde bulunduran 160 gençler ve çalışan insanlar arasındaki popülaritesi, güçlü satışları destekleyen bir unsurdur. Sektörde faaliyet gösteren Mc Donald s (Anadolu Grubu) ve Burger King (Tab Gıda) çocuklara, öğrencilere ve gençlere yönelik promosyonlarıyla satışlarını artıran firmalardır. Tavuk ürünleri de fast -food sektöründe önemli bir yere sahiptir. Çünkü kırmızı ete göre daha sağlıklı bir fast -food olarak algılanmaktadır. Bu alanda 10-36/571 -201 5 Kentuc ky Fried Chicken büyük yatırımlar yapmış ve satışlarını krizde de indirim kampanyalarıyla artırmıştır. Son dönemde fast -food sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin büyük çoğunluğu evlere servis, alo paket gibi hizmetler de vermeye başlamışlardır. Pak et servis 170 (takeaway) türünde satışlar, fast -food kanalında diğer cafe/bar, tam servis restoranlar (full service restaurant/FSR) gibi yeme -içme kanallarına göre daha yüksektir. Tab Gıda ve Anadolu Endüstri, fast -food kanalının hem satış değerleri hem de restoran adetleri bakımından lider teşebbüsleridir. Tab Gıda; Popeye s ile tavuk, Sbarro ile Pizza, Burger King ileyse hamburger kanalında faaliyet göstermektedir. Tab Gıda, 2008 yılında restoranlarının sayısını kayda değer biçimde artırarak en yüksek büyü me payına sahip olan teşebbüstür. Teşebbüs 2009 yılında da Popeye s restoranlarının sayısını .. den e, Sbarro restoranlarının sayısını .. den ye, Burger King restoranlarının sayısınıysa ten . ya çıkarmıştır. 180 Aşağıdaki tablolarda fast -food sektörün de yer alan alt sektörlere göre sektörün büyüklüğü (Değer ve restoran sayısı bazında) ve zincir kanalında yer alan markaların pazar paylarına yer verilmiştir. Tablo 6: Alt Sektörlere Göre Fast -Food Restoranları Sayıları (2003 -2008)1 Alt Sektörlerine Göre Fast -food 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Zincir Fast -food 386 415 375 472 593 795 Bağımsız Fast -food 2.013 2.139 2.254 2.402 2.542 2.675 Hamur İşi Fast -food 170 267 339 462 564 665 Zincir Fast -food 60 67 75 106 130 170 Bağımsız Fast -food 110 200 264 356 434 495 Hamburger Fast -food 604 642 693 783 873 995 Zincir Fast -food 176 182 196 245 290 361 Bağımsız Fast -food 428 460 497 538 583 634 Tavuk Fast -food 19 21 22 25 48 73 Zincir Fast -food 19 21 22 25 48 73 Bağımsız Fast -food 0 0 0 0 0 0 Dond urma Fast -Food 1.475 1.479 1.493 1.509 1.529 1.554 Zincir Fast -food 1 4 8 Bağımsız Fast -food 1.475 1.479 1.493 1.508 1.525 1.546 Orta Doğu Fast -food 56 69 82 94 103 142 Zincir Fast -food 56 69 82 94 103 142 Bağımsız Fast -food 0 0 0 0 0 0 Pizza Fas t-food 1 18 41 Zincir Fast -food 1 18 41 Bağımsız Fast -food Toplam Fast -food 2.399 2.554 2.629 2.874 3.135 3.470 Kaynak: Euro Monitor Sektör Raporu 2009 Tabloya göre zincir kanalında faaliyet gösteren restoran sayısı bağımsız ka nala göre oldukça düşük olup zincir restoran sayısı bağımsız restoranların yaklaşık %30 u kadardır. Alt sektörler bazında ise tavuk ve pizza fast -food restoranlarının hemen 190 hemen tamamı zincir restoranlardan; hamburger, dondurma ve hamur işi fast -food restoranlarının ise büyük bir kısmı bağımsız restoranlardan oluşmaktadır. Orta Doğu Fast-Food Restoranlarının ise tamamı zincir restoranlardan oluşmaktadır. 1 Sektöre ilişkin 2009 yılı verilerine ulaşılamadığından değerlendirmede 2008 yılı verileri esas alın mıştır. 10-36/571 -201 6 Tablo 7: Değere Göre Fast -Food Alt Sektörleri, 2003 -2008 (Milyon YTL) 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Zincir Fast -food 417,7 475,6 453,4 545,7 660,3 857,3 Bağımsız Fast -food 169,8 197,2 219,5 240,6 258,5 256,1 Hamur İşleri 31 34,7 39,1 58,1 67,6 94,5 Zincir Fast -food 20,3 22,3 24,4 40,9 47,6 71,1 Bağımsız Fast -food 10,7 12,4 14,7 17,3 20 23,4 Hamburger Fast -food 434,8 498 505,6 580,5 664,8 779,1 Zincir Fast -food 330,6 375,1 369,6 430,3 502,2 621,3 Bağımsız Fast -food 104,2 122,9 136,1 150,2 162,6 157,7 Tavuk Fast -food 18,4 19,9 21,0 28 53,5 77,6 Zincir Fast -food 18,4 19,9 21,0 28 53,5 77,6 Bağımsız Fast -food 0 0 0 0 0 0 Dondurma Fast -food 54,9 61,9 68,8 73,4 76,9 77,3 Zincir Fast -food 0,3 1 2,3 Bağımsız Fast -food 54,9 61,9 68,8 73,1 75,9 75 Orta Doğu Fast -food 23,4 29,9 38,5 46 50,4 72,2 Zincir Fast -food 23,4 29,9 38,5 46 50,4 72,2 Bağımsız Fast -food Pizza Fast -food 0,3 5,6 12,7 Zincir Fast -food 0,3 5,6 12,7 Bağımsız Fast -food Toplam Fast -food 587,5 672,9 673 786,3 918,7 1.113,40 Kaynak: Euro Monitor Sektör Raporu 2009 Tablo -6 ile Tablo -7 kar şılaştırıldığında, zincir kanalındaki restoran sayısı bağımsız kanaldaki restoran sayısına göre oldukça düşük, bağımsız kanalın yaklaşık %30 u kadar olmasına rağmen, 2008 yılında zincir kanalı değer bakımından toplam fast - food sektöründe %77, bağımsız kana l %23 paya sahiptir. 200 Tablo 8: Markalara Göre 2005 -2008 Yılları Fast-Food Pazar Payları Kaynak: Euro Monitor Sektör Raporu Marka 2005 2006 2007 2008 Burger King Mc Donald s KFC Sultan Ahmet Köftecisi Hacıoğlu Restoranları Popeye s Dunkin Donuts Simit Sar ayı Quiznos Sbarro Subway Duran Sandviç Arby s Tatlıses Lahmacun Haagen Dazs Ben&Jerry s Sütte Diğer Toplam 10-36/571 -201 7 Tablodan da görüldüğü üzere Burger King ve Mc Donald s, fast -food zincir kanalının lideri konumundadır. Ancak Burger King yıllar içinde pazar payını yükseltme eğilimindeyken, Mc Donald s ın pazar payı kaybettiği görülmektedir. Diğer yandan KFC nin ve Popey es in tavuk ürünlerinin fast -food sektöründeki önemini artırdığı anlaşılmaktadır. H.2.2 . İlgili Ürün Pazarı 210 İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz da atıf yapılan 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesine göre , devralma işlemlerinde devre konu mal vey a hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar, ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünl erden oluşan pazar, ilgili ürün pazarının tanımında temel alınmaktadır. Bu paralelde, bildirime konu teşebbüsün faaliyet gösterdiği ürün pazarının tanımlanmasında öncelikle üzerinde durulması gereken husus teşebbüsün sunduğu 220 ürün ve/veya hizmetin niteliğ idir. Devralan teşebbüs Tab Gıda, Burger King, Popeye s ve Sbarro nun Türkiye deki yatırımcısıdır. Burger King bugün itibarıyla fast - food sektöründe Türkiye de hem restoran sayısı bakımından hem de değer bakımından lider konumundadır. Popeye s ise tavuk fa st-food sektöründe giderek büyüyen bir seyir izlemektedir. Sbarro nun Türkiye deki varlığı diğerlerine göre daha yeni olup ürün portföyü ağırlıklı olarak pizza ürünlerinden oluşmaktadır. Devreden firmanın işlettiği Arby s restoranlarının ürün portföyü ise ağırlıklı olarak sandviç ürünlerinden oluşmaktadır. Dört marka da hem ürünün hazırlandığı restoranda hem de eve sipariş yoluyla hizmet vermektedirler. Bu bağlamda, devralma işlemi ilgili pazar açısından incelendiğinde karşılaşılacak en geniş pazarın hızlı servis 230 restoranları olduğu görülmüştür. Nitekim bu restoranlar çabuk servis esasına dayanmaları, nispî olarak daha düşük fiyatlar sunmaları ve uzun saatler açık olmaları nedeniyle geleneksel restoranlardan ayrılmaktadır. Hızlı servis restoranları pazarın a, franchise yoluyla faaliyet gösteren markalı zincir restoranların yanı sıra yerel ve bağımsız restoranlar da dâhildir. 18.10.2002 tarihli, 02 -63/794 -324 sayılı (Burger King) ve 17.6.2005 tarihli, 05 -40/558 - 137 sayılı (McDonald s) Kurul kararlarında da yer verildiği üzere hızlı servis restoranları dört alt sektöre ayrılmaktadır: fast-food restoranları 240 paket/eve teslim restoranları (take away/home delivery) self-servis kafeteryalar sokak satıcıları/büfeler Yukarıda yer verilen Burger King kararında sınıf landırmaya ilişkin yapılan değerlendirmede paket/eve teslim restoranlarını fast -food restoranlarından ayıran özellikler şu şekilde belirlenmiştir: - Teslimat tüketicinin evine yapıldığından, teslimat alanı tüketicinin evine kadar uzandığı müddetçe restora nın konumu önem arz etmez ve restoranın oturmaya ayrılan kısmı gereksizdir. - Ürünler fast -food restoranlarının ürünlerine nispeten daha pahalı, tam servis hizmet 250 veren restoranlara göre daha ucuzdur. - Tüketiciler genelde eve teslimden dolayı ek ücret öde meye hazırdırlar. 10-36/571 -201 8 McDonald s kararında sınıflandırmaya ilişkin değerlendirmesinde ise ; pazarın dinamiğiyle birlikte fast -food restoranları ile paket/eve teslim restoranları arasındaki ayrıma dayanak oluşturan ilgili özelliklerin zaman içerisinde büyük ölç üde ortadan kalktığına, dolayısıyla iki pazar arasındaki ayrımın belirsizleşmeye başladığına değin ilmiştir. Anılan kararda da yer verildiği üzere son dönemde birçok fast -food restoranı eve teslim hizmeti vermeye başlamış olup bugün itibar ıyla anılan iki hı zlı servis restoranı yalnızca hizmetin sunulduğu mekân anlamında farklılaşmaktadır. Bu 260 bağlamda, paket/eve teslim restoranlarının fast -food restoranlarına dâhil olduğu bir sınıflandırma, pazarın bugünkü yapısı ile daha yakından örtüşmekte ve hızlı servis restoranları aşağıdaki şekilde üçlü bir ayrıma tabi tutulmaktadır: - Fast -food restoranları - Self-servis kafeteryalar - Sokak satıcıları/büfeler . Yukarıda yer verilen açıklamalar ve Burger King, Popeye s, Sbarro ve Arby s restoranlarının hem fast -food re storan hem de paket/eve teslim restoran olma özelliğini haiz olduğu göz önünde bulundurularak, ilgili ürün pazarının fast -food 270 restoranları pazarı olarak tanımlanması uygun bulunmuştur. H.2.3. İlgili Coğrafi Pazar Devralan Tab Gıda, Burger King, Popey es ve Sbarro markaları ile toplam 35 ilde 77 noktada hizmet vermektedir. Devredilen Çelebi Restorant ise Arby s markasıyla İstanbul(6), Ankara (1) ve Antalya(1) da toplam 8 noktada hizmet vermektedir. Fast - food restoranları pazarı günümüzde hızlı bir yayıl ma eğilimi sergilemekte olup bu olgu firmanın geleceğe ilişkin hizmet sunulan nokta sayısını artırma planları ile birlikte değerlendirildiğinde hizmet sunulan coğrafyanın önümüzdeki dönemde daha da 280 genişleyeceği anlaşılmaktadır. Diğer yandan Sektör, talep yönünden değerlendirildiğinde ilgili coğrafi pazarın devreden ve devralan teşebbüslerin ikisinin de faaliyet gösterdikleri iller bazında tanımlanması uygun olabilecektir. Bununla birlikte İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un 20. maddesinde inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir . denilmektedir. Dolayısıyla, tüm olası pazar tanımlarında rekabetçi endişe yaratmayan birleşme/devralma işlemleri bakımından Kurulun ilgili pazarı 290 tanımlamayabileceği ifade edilmelidir. Bu noktadan hareketle, ilgili işleme yönelik yoğunlaşma analizinde p azar tanımının değerlendirmeyi değiştirmeyecek oluşu nedeniyle, dosya kapsamında kesin bir coğrafi pazar tanımı yapılmayacaktır. Ancak işlemin değerlendirilmesine yönelik yoğunlaşma analizi, pazara yönelik daha sağlıklı bilgilerin elde edilebilmesinden ötü rü, ilgili coğrafi pazarın Türkiye olduğu kabul edilerek yapılmıştır. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.3.1. İşlemin Niteliği 300 Bildirim konusu işlem Çelebi Restorant ın tüm hisselerinin Tab Gıda tarafından devralınmasından ibarettir. Devr edenler (Çelebi Holding A.Ş., Çelebi Hzm. Gıda İşl 10-36/571 -201 9 Tur. San. Tic. A.Ş., Çe -Tur Çelebi Tur. Tic. A.Ş., Canan Çel ebioğlu Tokgöz, Can Çelebioğlu, Engin Çelebioğlu, Ahmet Enis Güntel) ile devralanlar (Tab Gıda San. ve Tic. A.Ş., Ertuğrul Kurdoğlu, Erhan Kurdoğ lu, Korhan Kurdoğlu, Tuna Kurdoğlu, Halil Sedat Üründül, Ömer Ali Üründül) arasında 17.3.2010 tarihinde imzalanan hisse devir sözleşmesi ile Çelebi Restorant ın hisselerinin tamamı devredilmiştir. Alıcı, bu işlem vasıtasıyla fast -food pazarına yatırım yapm ayı amaçlamaktadır. 310 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi gereğince herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü devralması, Kanun kapsamında devralma olarak tanım lanmıştır. Bildirime konu işlem sonucunda Çelebi Restorant ın tüm hisseleri, dolayısıyla kontrolü Tab Gıda ya geçeceğinden, işlem 4054 sayılı Kanun kapsamında devralma işlemi dir. Devredilen Çelebi Restorant ın devir sonrası oluşacak hissedarlık yapısı na Tablo- 9 da yer verilmiştir. 320 Tablo -9: Çelebi Restorant ın İşlem Öncesi ve Sonrası Ortaklık Yapısı İŞLEMDEN ÖNCE İŞLEMDEN SONRA Pay Sahibi Pay Oranı(%) Pay Sahibi Pay Oranı(%) Çelebi Holding A.Ş. Tab Gıda San. ve Tic. A.Ş. Çelebi Hiz. Gıda İşletmeleri Tur. San. Tic. A.Ş. Ertuğrul KURDOĞLU Çe-Tur Çelebi Tur. Tic. A.Ş. Erhan KURDOĞLU Engin Çelebioğlu Korhan KURDOĞLU Can ÇELEBİOĞLU Tuna KURDOĞLU Canan ÇELEBİOĞLU TOKGÖZ Halil Serdar ÜRÜNDÜL Ahmet Enis GÜNTEL Ömer Ali ÜRÜNDÜL Kaynak: Bild irim Formu 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca yayımlanan 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesine göre devralma sonucunda devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının piyas anın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş milyon TL yi aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin alınması zorunludur. Tablo -10: İşlem Taraflarının 2008 Yılına Ait Pazar Payları ve Restoran Sayıları 330 İşlem Tarafı Paza r Payı/ Restoran Sayısı Burger King Popeye s Sbarro Arby s Tab Gıda Çelebi Restorant Kaynak: Bildirim Formu ve Ekleri Tablodan da anlaşıldığı üzere işlem taraflarından Tab Gıda, Burger King, Popeye s ve Sbarro markaları ile Fast -Food Restoran ları pazarında toplam % ... pazar payına sahiptir. Devredilen Çelebi Restorant ın pazar payı ise % .. tür. Dolayısıyla işlem taraflarından sadece Tab Gıda nın pazar payı 1997/1 sayılı Tebliğ ile belirlenmiş eşik değerin üzerindedir. Diğer yandan Tab Gıda nın 2009 yılına ait cirosu TL dir. Çelebi Restorant ın 2009 yılına ait cirosu ise TL dir. Her iki cironun da tamamı tarafların ilgili ürün pazarındaki faaliyetlerinden elde edilmiştir. Tarafların toplam 340 ciroları 1997/1 sayılı Tebliğ ile beli rlenmiş olan eşiğin üzerindedir. 10-36/571 -201 10 Dolayısıyla; başvuru konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ ile belirlenmiş pazar payı ve ciro eşiğini aştığı ndan , izne tabidir. H.3.2. Yoğunlaşma Analizi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi bir ya da birden fazla teşebbüsün h âkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin 350 önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran birleşme/devralmaları yasaklamaktadır. İncel emeye konu devralma işleminin hukuki niteliğinin ortaya konması için söz konusu işlem ile hâkim durum yaratılıp yaratılmadığı veya mevcut bir hâkim durumun daha da güçlendirilip güçlendirilmediği değerlendirilmelidir. Hakim durum değerlendirmesinde öncel ikle dikkate alınması gereken husus, teşebbüslerin pazar payıdır. Pazar payı önemli bir gösterge olsa da bir teşebbüsün hakim durumda olup olmadığını belirlemekte tek başına kullanılabilecek yeterlikte değildir. Pazar payının yanı sıra teşebbüslerin pazard aki konumları, pazarın yapısı, giriş (çıkış) engelleri gibi hususların da değerlendirilmesi gerekmektedir. 360 Tablo -8 de görüldüğü üzere, iki marka pazarın lideri konumundadır. Devralan firmanın tasarrufunda olan Burger King, % ... oran ı ile en yüksek paz ar payına sahip olan markadır. Buna karşılık Mc Donald s ın pazar payı % ... dır. Bunların dışındaki markalara ait pazar payları ise genel olarak % ... arasında değişmektedir. Devralan teşebbüs Tab Gıda nın fast -food pazarındaki toplam payı % ... dir. Bu pazar payı teşebbüsü pazarda lider olarak konumlandırmakla beraber, teşebbüsün hakim durumda olduğuna tek başına gösterge olabilecek derecede yüksek değildir. 370 Kaldı ki sadece pazar payından yola çıkarak bir teşebbüsün hakim durumda olduğunu s öylemek de mümkün değildir. Fast-food sektörü ülkemizde krize rağmen hız kaybetmeden büyüyen bir sektör konumundadır. Sektör henüz doygunluğa erişmemiş olup 2013 yılına kadar sektörün yeni açılan alışveriş merkezleri ve restoranlarla % ... oranında büyü yeceği Euro Monitor un sektör raporuna göre tahmin edilmektedir. Bu büyümenin ise daha çok zincir kanalında olacağı öngörülmektedir. Fast-food pazarı yüksek giriş engellerinin bulunmadığı bir pazardır. Uluslararası fast - 380 food zincirleri Türkiye pazarına g enel olarak franchise vererek girmekteyken, bağımsız kanalda çok yüksek yatırım masraflarına katlanmadan faaliyete başlamak mümkündür. Zira bağımsız kanaldaki restoran sayısının çokluğunun bu durumla da ilişkisi olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Diğer yandan pazarda lider konumunda olan Burger King in Mc Donald s gibi güçlü bir rakibi bulunmaktadır. Zira sektördeki oyuncuları etkileyen unsurların başında rakipleri gelmektedir. Pazarın yapısı, teşebbüslerin pazardaki konumu ve pazara giriş engellerini n olmayışı Tab Gıda nın pazar payıyla birlikte değerlendirildiğinde, teşebbüsün fast -food pazarında hakim durumda bulunduğuna işaret etmemektedir. 390 10-36/571 -201 11 Birleşme sonrası oluşacak pazar yapısını değerlendirmek gerekirse, pazarda . restoranla ilde faaliyetleri ni sürdürmekte olan Tab Gıda nın devralma işlemi sonrasında restoran sayısı .. ye çıkacaktır. Bununla birlikte teşebbüsün pazar payındaki artış % ... gibi çok düşük bir oranda gerçekleşecektir. Devralma işlemi sonucunda pazar payında % ... in altında bir a rtış yaşanacağı dikkate alınarak, işlem sonrasında pazarda yeni bir hakim durum oluşmayacağı veya rekabetin önemli ölçüde azaltılmayacağı kanaatine varılmıştır . Öte yandan ilgili coğrafi pazarın dar bir şekilde, devralınan teşebbüse ait Arby s 400 restoranlar ının bulunduğu İstanbul, Ankara, Antalya illeri olarak tanımlanması halinde dahi, Arby s restoranlarının pazar payının anılan şehirlerde oldukça düşük olduğu dikkate alınarak, devralma işleminin gerçekleşmesi neticesinde yeni bir hakim durum oluşturulmas ı ya da var olan hakim durumun güçlendirilmesi söz konusu olmayaca ktır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 410 Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Ku rulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.