1 REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : D4/1/S.C. -99/4 (Devralma) Karar Sayısı : 99-21/189 -105 Karar Tarihi : 29.4.1999 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER II.Başkan : Prof.Dr.Tamer MÜFTÜOĞLU Üyeler : Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, Dr. Kemal EROL, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersin GÖKMEN, R.Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR B- RAPORTÖRLER: Süleyman CENGİZ, Murat AYBER C- BİLDİRİMDE BULUNAN: Ford Motor Company Vekili : Av. Nilüfer MÜLDÜR Hacı Adil Sokak No: 44 2. Levent İstanbul
1 REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : D4/1/S.C. -99/4 (Devralma) Karar Sayısı : 99-21/189 -105 Karar Tarihi : 29.4.1999 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER II.Başkan : Prof.Dr.Tamer MÜFTÜOĞLU Üyeler : Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, Dr. Kemal EROL, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersin GÖKMEN, R.Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR B- RAPORTÖRLER: Süleyman CENGİZ, Murat AYBER C- BİLDİRİMDE BULUNAN: Ford Motor Company Vekili : Av. Nilüfer MÜLDÜR Hacı Adil Sokak No: 44 2. Levent İstanbul D- TARAFLAR: - Ford Mot or Company The American Road Dearborn Michigan 48121 A.B.D. - AB Volvo 40508 Göteborg İSVEÇ - Volvo Car Holding AB 40508 Göteborg İSVEÇ E- DOSYA KONUSU: Ford Motor Company nin (Ford), AB Volvo nun bağlı şirketi Volvo Car Holding AB (VCC) yi devralmas ı işlemine izin verilmesi talebi. F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.4.1999 tarih, 1058 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve D evralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 22.4.1999 tarih, D4/1/S.C. - 99/4 sayılı Birleşme (Devralma) Ön İnceleme Raporu 26.4.1999 tarih, REK.0.08.00.00/23 sayılı Başkanlık önergesi ile 99 -21 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek k arara bağlanmıştır. G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Bildirim konusu devralma işlemi sonucunda, bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, bu nedenle, devral ma işlemine izin verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 1. İlgili Pazar Ürün Pazarı: Bildirim konusu ürün olan binek otomobillerin; kullanım amaçları bakımından çekici, kamyon, kamyonet ve traktör gibi otomotiv ürünlerinden kola ylıkla ayrılabilmesi ve tüketiciler tarafından anılan kara taşıtları ile yakın ikame malı olarak 2 REKABET KURUMU değerlendirilmemesi nedenleriyle ilgili ürün pazarı binek otomobil pazarı olarak tespit edilmiştir. İlgili ürün pazarının, belli bir sınıf binek otomobil olar ak değil, bu pazarın tamamı olarak değerlendirilmiş olmasına karşın, anılan pazar alt pazarlara ayrılabilmektedir. Bunlar; (A) Mini Otomobiller, (B) Küçük Otomobiller, (C) Orta Otomobiller, (D) Büyük Otomobiller, (E) Executive Otomobiller, (F) Lüks Otomobi ller, (S) Spor Coupeler, (M) Çok Amaçlı Otomobiller, (J) Sportif Kullanım Otomobilleri (Off-Road araçları dahil) olarak sıralanabilir. Ancak, binek otomobil pazarının alt pazarları arasındaki sınırların büyüklük ya da uzunluk dışında kalan fiyatlar, imaj, aksesuarlar ve sürekli daha fazla seçenekler sunma eğilimi gibi nedenlere bağlı olarak belirsizleşmekte olduğu dikkate alınarak söz konusu ayırım ilgili ürün pazarının tespitinde kullanılmamıştır. Coğrafi Pazar: İlgili ürünlerin ülkemiz genelinde talep ed ilmesi ve pazarlanması dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir. 2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Ford un, AB Volvo ya bağlı VCC yi ve bu kapsamda Volvo Grubu'nun Türkiye de faaliyet göstermekte olan şirketi Volvo Otomotiv Türk Ticaret Ltd. Şti. nin otomobile ilişkin her türlü varlığını Volvo Otomobil Ticaret Ltd. Şti. unvanı altında devralması işlemi, 4054 sayılı Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ'in hangi hallerin birleşme ve dev ralma sayılacağının belirlendiği 2. maddesinin (b) bendinde yer alan; "Herhangi bir teşebbüsün diğer bir teşebbüsün ortak paylarının tümünü devralması veya kontrol etmesi hükmü kapsamında bir devralmadır. Ford un Türkiye ye ithalatı yapılan ürünleri ni, Ka, Fiesta, Escort, Mondeo, Scorpio ile 4x4 modeli Explorer oluşturmaktadır. Ayrıca, Jaguar ve Aston Martin in, Ford bünyesine katılmış olmaları nedeniyle adı geçen bu markaların pazar payları da Ford un pazar payı içinde değerlendirilmelidir. Ancak, A ston Martin markalı otomobillerin Türkiye ye ithal edildiğine ilişkin bir veri elde edilememesi ve bunun yanında 1997 yılında Türkiye ye ithal edilen Jaguar markalı otomobillerin toplam sayısının 68 olması, bu iki markanın inceleme konusu teşebbüsün pazar payı üzerinde kayda değer bir etkileri olmadığını ortaya koymaktadır. Öte yandan, Ford'un %41 payla ortağı bulunduğu Ford Otomotiv Sanayii A.Ş.'nin 1998 yılı cirosunun 188.412.000.000.000 TL olduğu tespit edilmiştir. AB Volvo, otomobil üretim ve dağıtımı , kamyon, otobüs, konstrüksiyon ekipmanları, sanayi ve denizcilikte kullanılan motorlar ve havacılık ekipmaları üretimi alanlarında Dünya çapında faaliyet gösteren İsveç menşeli bir şirkettir. Otomobil üretim ve pazarlama faaliyetlerini ise bünyesinde yer alan Volvo Car Holding AB yürütmektedir. Devralma işlemi sonrasında otomobile ilişkin faaliyetleri yürüten bu şirket, AB Volvo bünyesinden ayrılıp Ford Grubu'na katılacaktır. AB Volvo nun Türkiye deki faaliyetlerini yürüten Volvo Otomotiv Türk Ticaret Ltd. Şt.i'nin 1998 yılı Türkiye cirosu 8,358,500,000,000. TL olarak beyan edilmiştir. Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili pazarda Ford un %6.6, Volvo nun %0.26 pazar payına sahip olduğu anlaşılmıştır. 3 REKABET KURUMU Bildirim formunda yer verilen bilgiler çerçevesi nde; tarafların, ilgili ürün pazarı olan binek otomobil pazarında, %6,86 olan pazar payları toplamı 1997/1 sayılı Tebliğ de belirlenen %25 eşiğinin altında kalmakla birlikte, 196.770.500.000.000 TL olan ciro toplamlarının, anılan Tebliğ in, 1998/2 sayılı T ebliğ ile değişik 4. maddesinde belirlenen 25.000.000.000.000 TL eşiğini aştığı görülmektedir. Dolayısıyla, ön incelemeye konu olan birleşme işlemi, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralmadır. Tarafların sahip oldukları pazar payı söz konusu işlem sonucunda ilgili pazarda bir hakim durumun meydana gelmeyeceğini açık bir şekilde göstermektedir. Öte yandan, söz konusu devralma işleminin ilgili pazarın alt pazarlarında oluşturması beklenen etkilerin de değerlendirilmesinin yerinde olacağı kanaat ine varılmıştır. Taraflardan Ford; ilgili ürün pazarının tanımlandığı bölümde yer alan alt pazarlar içinde (B), (C), (D) ve (E) gruplarında, Volvo ise (D), (E) ve (F) gruplarında faaliyet göstermektedir. Dolayısıyla devralmanın taraflarının her ikisinin de bulunduğu otomobil alt pazarları (D) ve (E)'dir. Ocak -Haziran 1998 yılı satış rakamları baz alınarak hesaplanan pazar payları incelendiğinde aşağıdaki verilerle karşılaşılmaktadır: (D) sınıfında Ford un Mondeo modelinin pazar payı %12, Volvo nun S40 mode linin pazar payı %1 dir. Bu sınıfın en çok satan modeli Volkswagen Passat olup, pazar payı %22 dir. Aynı grupta yer alan Audi nin A4 modeli ile toplam Volkswagen Grubu pazar payı %24 ü bulmaktadır. (E) sınıfında Ford un modeli Scorpio nun %2 lik pazar payı na karşılık Volvo nun modeli 850 nin %3 lük pazar payı bulunmaktadır. Bu sınıfın en çok satan modeli Mercedes in E serisi olup pazar payı %31 dir. Buna göre, (D) sınıfında devralma sonrası Ford ile Volvo nun toplam pazar payları %13 e yükselirken (E) sını fında toplam pazar payları %5 seviyesinde kalmaktadır. I. SONUÇ Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin ışığında; Ford Motor Company'nin, AB Volvo'ya bağlı Volvo Car Company ve bu kapsamda Volvo Otomotiv Türk Ticaret Ltd.'i devralması işleminin 40 54 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Rekabet Kurul undan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğuna, a ncak, bu işlem sonucunda, ilgili ürün pazarında hakim durum yaratılması ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesine yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılmadığına, bu nedenle bildirim konusu birleşme işlemine izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile kar ar verilmiştir.