2026/193159 İhale Kayıt Numaralı "24 AYLIK TIBBİ GENETİK DIŞ LABORATUVAR HİZMETİ ALIMI" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Ecegen Sağlık ve Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Hatay İl Sağlık Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/193159 İhale Kayıt Numaralı “ 24 Aylık Tıbbi Genetik Dış Laboratuvar Hizmeti Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Hatay İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 10.03.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 24 Aylık Tıbbi Genetik Dış Laboratuvar Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Ecegen Sağlık ve Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. nin 23.02.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.02.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.03.2026 tarih ve 210069 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.03.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/671 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Teknik Şartname'nin D.1 maddesinde, ISO 15189 belgesine sahip olunmasının yanı sıra, periferik kan, koryon villus biyopsisi, amniyon sıvısı ve kemik iliği örneklerinden kromozom analizi, periferik kan ve kemik iliğinden FISH analizi, RT-PCR, yeni nesil dizileme (NGS) ve Sanger dizileme testlerinin her birini kapsayan en az bir testten ayrıca akreditasyon alınmış olması şartı getirilmesinin rekabeti daralttığı, şöyle ki; Türkiye genelinde yalnızca 31 genetik tanı merkezinin anılan belgeye sahip olduğu, bu sayıdan daha azının şartnamede belirtilen test gruplarının tümü üzerinde çalıştığı, bir kısmının kamu ihalelerine katılım göstermediği, akreditasyon kapsamında alınan testlerin zaten TÜRKAK tarafından yerinde denetlendiği iddia edilmekte, test bazlı akreditasyon zorunluluğunun kaldırılarak, ISO 15189 kapsamında TÜRKAK akreditasyonuna sahip olunmasının yeterli kabul edilmesi gerektiği, 2) Teknik Şartname'nin D.10 maddesindeki, DNA dizileme ve kopya sayısı değişiklikleri analizlerini kapsayan alanlarda dış kalite değerlendirme programına katılım şartının rekabeti daralttığı iddia edilmektedir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı beşinci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde, “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır… İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir." hükmü, Hizmet Alımı İhaleler i Uygulama Yönetmeliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler ” başlıklı 42’nci maddesinde "İşin niteliği göz önünde bulundurularak ön yeterlik şartnamesi ve idari şartnamede; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin düzenleme yapılabilir." hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 74’üncü maddesinde “74.1. İdareler, ihale konusu işin niteliğini ve uygulama yönetmeliklerinin bu konuyu düzenleyen maddelerini esas alarak, ihale dokümanında kalite ve standart belgelerine ilişkin düzenleme yapabilirler. İhale konusu ile ilgisi bulunmayan veya işin niteliğinin gerektirmediği kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenilmesi, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine aykırılık teşkil edecektir." açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname'nin ikinci maddesinde ihale konusu iş "12.000.000 Puanlık 1 Personel ile 24 Aylık Tıbbi Genetik Dış Laboratuvar Hizmeti Alımı" olarak tanımlanmış, Teknik Şartname'nin "Yüklenici Firma Laboratuvarının Taşıması Gereken Nitelikler ve Genel Esaslar” başlıklı kısmının uyuşmazlık konusu D.1 maddesinde "İhaleye teklif verecek firmalar ISO 15189 belgesine sahip olmalıdır. Firma ISO15189 standardına uygun olarak TÜRKAK tarafından akredite edilmiş bir tıbbi laboratuvar kalite yönetim sistemine sahip olmalıdır. Teklif sahibi firma; periferik kan, koryon villus biyopsisi, amniyon sıvısı, kemik iliği örneklerinden kromozom analizi; periferik kan ve kemik iliğinden FISH analizi, RT-PCR, yeni nesil dizileme, Sanger dizileme testlerinden her birini kapsayan en az birer testten akreditasyon almış olmalıdır ve bu akreditasyon belgelerini sunmakla yükümlüdür." düzenlemesine yer verilmiştir. İlgili mevzuat hükümlerinden, teknik şartnameyi de içeren ihale dokümanının idarece düzenlenmesinin esas olduğu, bu işlemin işin niteliğine uygun şekilde ihtiyacın en uygun şartlarla sağlanması konusundaki takdirin yine idarede olduğu anlaşılmaktadır. İdarece şikayete verilen cevapta "1. Hizmetin Niteliği ve Hasta Güvenliği Esası: İhale konusu iş, insan sağlığını doğrudan etkileyen ve hayati tanı süreçlerini kapsayan "Tıbbi Genetik Dış Laboratuvar Hizmeti"dir. Genetik test süreçleri (Sitogenetik, Moleküler Sitogenetik ve NGS); yüksek teknik hassasiyet, spesifik cihaz parkuru ve uzman personel yetkinliği gerektiren ileri düzey analizlerdir. ISO 15189 akreditasyonunun sadece sistem bazlı olması, her bir test metodolojisinin (FISH, PCR, NGS vb.) teknik geçerli kılındığı (validasyon/verifikasyon) anlamına gelmemektedir. İdaremiz, tanı hatalarının önüne geçmek ve en yüksek standartta sağlık hizmeti sunmak amacıyla, her bir analiz grubu için asgari birer testten akreditasyon şartı getirmiştir. Bu durum, firmanın sadece bir kalite yönetim sistemine sahip olduğunu değil, söz konusu teknik analizlerdeki fiili yeterliliğini kanıtlamasını amaçlamaktadır. 2. Mevzuata Uygunluk ve Ölçülülük İlkeleri: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5. maddesinde yer alan "ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması" ilkesi uyarınca idareler, hizmetin niteliğine göre yeterlik kriteri belirleme yetkisine sahiptir. Doğrudan İlgili Olma: İstenen belgeler, ihale kapsamında alınacak olan spesifik test grupları ile (Kromozom analizi, FISH, NGS vb.) birebir örtüşmektedir. Rekabetin Korunması: Şartnamede ilgili metodolojilerin tamamının her test bazında akredite olması değil, "her birini kapsayan en az birer testten" akreditasyon aranması, piyasadaki yetkin laboratuvarların katılımını engellemeyecek şekilde esnetilmiş bir ölçülülük göstergesidir. 3. Teknik Gereklilik: ISO 15189 standardı gereği, bir laboratuvarın akreditasyon kapsamı dışında kalan testlerdeki teknik performansı TÜRKAK tarafından denetlenmiş sayılmaz. İhale konusu işin kapsamı geniş bir genetik test panelini içerdiğinden, her bir teknoloji grubunda akreditasyonun aranması "hizmetin sürdürülebilirliği ve güvenilirliği" için zorunlu bir teknik gerekliliktir. Firmanın sadece bir kalite yönetim sistemine sahip olduğunu değil, söz konusu teknik analizlerdeki fiili yeterliliğini kanıtlamasını amaçlamaktadır." ifadelerine yer verildiği görülmüştür. İtirazen şikayet dilekçesinde, şartnamede belirtilen testlerin en az birisini yapabilen 20 tanı merkezinin bulunduğu, bunlardan en az beş tanesinin şartnamede aranan tüm test gruplarını akreditasyon kapsamında çalışabildiğinin belirtildiği, iddia edilen hususların doğruluğu kabul edildiğinde dahi ihale dokümanının rekabeti engellediği sonucuna varılamayacağı, idarece şikayete verilen cevapta yapılan düzenlemenin gerekçelerinin açıkça ve somut bir şekilde belirtildiği, bu bağlamda bir laboratuvarın akreditasyon kapsamı dışında kalan testlerdeki teknik performansının TÜRKAK tarafından denetlenmiş sayılmaması karşısında, yüklenicinin sadece bir kalite yönetim sistemine sahip olduğunun değil, teknik analizlerdeki fiili yeterliliğini kanıtlanmasını amaçlamasının verilecek hizmet standardına ilişkin olduğu ve yukarıda yazılı mevzuat hükümleri ile idareye verilen takdir yetkisi kapsamında bulunduğu değerlendirilmiş, bu husustaki iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı sekizinci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır. Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir. Bu durum, somut olayda olduğu gibi, teknik konularda idarenin ihtiyaçlarının ortaya konması ve sağlık hizmetinin belli standartta yürütülmesine ilişkin alımlarda daha da önem arz etmektedir. Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede, itirazen şikayet başvurusunda yer alan ikinci iddianın idare nezdinde şikayet konusu edilmediği görülmüş, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.