Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2018 -2-33 (Devralma ) Karar Sayısı : 18-28/470 -228 Karar Tarihi : 14.08.2018 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Mehmet AYAN , Ahmet ALGAN, Şükran KODALAK B. RAPORTÖR LER : Esin AYGÜN, Recep GÜNDÜZ, Hatice YAVUZ, Emircan AKSAKAL, Muhammet Murat KARAKAYA C. BİLDİRİMDE BULUNAN LAR : - Akbank T.A.Ş. - Türkiye Garan ti Bankası A.Ş. ve - Türkiye İş Bankası A.Ş. Temsilcisi: Prof. Dr. H
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2018 -2-33 (Devralma ) Karar Sayısı : 18-28/470 -228 Karar Tarihi : 14.08.2018 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Mehmet AYAN , Ahmet ALGAN, Şükran KODALAK B. RAPORTÖR LER : Esin AYGÜN, Recep GÜNDÜZ, Hatice YAVUZ, Emircan AKSAKAL, Muhammet Murat KARAKAYA C. BİLDİRİMDE BULUNAN LAR : - Akbank T.A.Ş. - Türkiye Garan ti Bankası A.Ş. ve - Türkiye İş Bankası A.Ş. Temsilcisi: Prof. Dr. H . Ercüment ERDEM Valikonağı Cad. Başaran Apt. No:21/1 Nişantaşı 34367 İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Ojer Telekomünikasyon A.Ş.'nin Türk Telekomünikasyon A.Ş.'deki %55 oranındaki paylarının, işl em özelinde kurulacak bir şi rket aracılığıyla devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 04.07.2018 tarih ve 4989 sayı ile giren bildirim ve en son 08.08.2018 ile 14.08.2018 tarihlerinde Kurum kayıtlarına giren yazılar üzerine düzenlenen 14.08.2018 tarih ve 2018 -2-33/BN sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda ; Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılara k çıkarılan 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem olduğu, 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen ciro eşiklerini n aşılması nedeniyle söz konusu işlemin Rekabet Kurulu iznine tabi olduğu, Buna karşın Hukuk Müşavirliği tarafı ndan bildirim konusu işlemin 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu nun (6362 sayılı Kanun) 47. maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca Rekabet Kurulunun iznine tabi olmadığı şeklinde görüş verildiği, Sermaye Piyasası Kurulu (S PK) tarafından ise , 6362 sayılı Kanun un anılan maddesi kapsamında gerçekleştirilecek işlemlerde Rekabet Kurulunun da izninin aranmayacağı, d iğer yandan, teminat konusu sermaye piyasası aracına sahip olan kişilerin herhangi bir mevzuat bakımından bu araçlara sahip olamayacak nitelikte olması halinde ilgili kamu kurumu veya düzenleyici denetleyici kurumun bu kişiye ilgili mevzuatını uygulamak durumunda olduğu şeklinde görüş verildiği, 18-28/470 -228 2/5 Mevcut durumda gerek anılan görüşler gerekse raportör görüşleri kapsamında Kurul un takdiri doğrultusunda işlem e ilişkin incelemenin devam etmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir . G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Bildirime Konu İşlem (4) Türk Telekomünikasyon A.Ş. nin (Türk Telekom) 2005 yılında özelleştirilmesi sırasında, %55 oranındaki pay ı Ojer T elekomünikasyon A.Ş. (OTAŞ) tarafından satın alınmıştır. Böylece OTAŞ, Türk Telekom da A Grubu , yönetim ve denetim kurulu üyeliğine aday gösterme hakkını haiz, nama yazılı hisselerin sahibi olmuştur. (5) OTAŞ, hisselere ilişkin satış bedelinin finansmanı için kullandığı kredileri refinanse etmek amacıyla, mevcut devralma işleminin devralan tarafında bulunan çeşitli banka ve finans kurumlarından Mayıs 2013 tarihinde Ana Kredi Sözleşmesi ve Haziran 2014 tarihinde Kredi Sözleşmesi uyarınca kredi kullanmıştır. OTAŞ , borçlanılan tüm tutarın teminatı olarak Türk Telekom daki %55 lik hisse sinin tamamını 24 Mayıs 2013 tarihinde akdettiği Hisse Rehin Sözleşmesi uyarınca rehin vermiştir. (6) OTAŞ, yaşadığı finansal darboğaz nedeniyle banka ve finans kurumlarına olan kredi borçlarını ödemede Eylül 2016 yılından bu yana temerrüt halindedir. Bankalar, alacaklarını tahsil etmek amacıyla hisseler üzerindeki rehni, 6362 sayılı Kanu n un 47. maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca paraya çevirmek üzere işlem başlatmaya kara r vermişlerdir. (7) İşlem sonunda OTAŞ ın Türk Telekom da sahip olduğu hisselerin tamamının, bu işlem için özel olarak kurulan ve aralarında ( ..) ve ( ..) de bulunduğu bir kısım banka nın doğrudan1 ve bir kısım banka nın ise bu işlem için yurtdışında kurulacak şirket (Yabancı SPV) ortağı olarak dolaylı2 bir şekilde iştirak edecekleri Levent Yapılandırma Yönetimi A.Ş. ye (Levent Yapılandırma -SPV) devredilmesi planlanmaktadır. (8) SPV nin pay sahipliği yapısı, bankaların OTAŞ tan olan kredi alacaklarının oranı göz önünde bulundurularak, her bir bankanın alacağı nispetinde SPV de pay sahibi olacağı şekilde tasarlanmaktadır. İşlem sonunda SPV, Türk Telekom daki A Grubu hisselerin sahibi olaca k ve 12 kişilik Türk Telekom yönetim kuruluna yedi üye gösterme hakkı elde edece ktir. (9) Bildirim Formunda işlemin amacının , Türk Telekom da kalıcı kontrolü n elde e dilmesi değil ; mütemerrit olan ve borçlarını ödemeyen OTAŞ tan alacakl arın tahsil e dilmesi ve borçlu OTAŞ ın yerine SPV nin koyulması olduğu belirtilmiştir. Bankalar uygun ilk fırsatta SPV deki paylarını veya SPV nin Türk Telekom da sahip olduğu payları satmayı ve elde edilen gelir ile alacaklarını tahsil etmeyi planlamaktadır. (10) İşleme ilişkin Levent Yapılandırma tarafından 14.06.2018 tarihinde Bankacılı k Düzenleme ve Denetleme Kurumu na (BDDK), 20.06.2018 tarihinde de T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına ön bildirim ve izin başvuruları yapılmıştır. (11) Bu kapsamda BDDK tarafından , işlemin kanunları kapsamında izne tabi olmadığı Levent Yapılandırma ya bildirilmiştir. Ayrıca dosya mevcudu ndan T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı nın da işleme onay verdiği anlaşılm ıştır. 1 Bildirim Formunda bu bankalar; ( ..) olarak ifade edilmiştir. 2 Bildirim Formunda bu bankalar; ( ..) olarak ifade edilmiştir. 18-28/470 -228 3/5 G.2. İşleme İlişkin Görüşler (12) İşlem e ilişkin olarak, Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş., Vodafone Telekomünikasyon A.Ş., Superonline İletişim H izmetleri A.Ş. ve Türk Telekom dan bilgi ve belge talep edilerek, görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, SPK dan da görüş talep edilmiş, anılan görüş 14.08.2018 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu başvurunun elektronik haberleşme sek törüne ilişkin olması sebebiyle 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu nun (5809 sayılı Kanun) 7. maddesinin ikinci fıkrası gereğince Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan (BTK) talep edilen görüş , 31.07.2018 tarih inde Kurum kayıtlarına intikal etmi ştir. G.2.1. BTK nın Görüşü (13) BTK görüşünde; - Türk Telekom ile BTK arasında 14 Kasım 2005 tarihinde imzalanan imtiyaz sözleşmesi kapsamında Türk Telekom a 28 Şubat 2001 tarihinden başlamak üzere 25 yıl süre ile her türlü telekomünikasyon hizmetinin sağlanması , gerekli telekomünikasyon tesislerinin kurulması, bu tesislerin diğer yetkilendirilmiş işletmeciler tarafından kullanılması ve telekomünikasyon hizmetlerinin pazarlaması ve tedariki hakları nın sunulduğu, - Türk Telekom un, ülke genelinde yaygın sabit şebekeye sahip, gerek sabit ses gerekse de sabit genişbant pazarlarında alternatif işletmecilere toptan seviyede hizmet sunan yerleşik işletmeci durumunda olduğu, - Söz konusu İmtiyaz Sözleşmesi nin 28 Şubat 2026 'da sonlanaca k olup -yenileme yapılmaması halinde - Türk Telekom un telekomünikasyon hizmeti verebilmek üzere kullandığı tüm altyapının işler bir vaziyette BTK ya devredileceği belirtilmiştir. (14) Söz konusu işlemin ; hisse hareketinden ibaret olduğu, ülkemiz el ektronik haberleşme sektörü açısından ilgili pazarlarda sunulan hizmetler ve pazar yapısı açısından ele alındığında , devralma işlemine konu olan şirketlerin farklı pazarlarda faaliyet gösteriyor olması nedeniyle ilgili pazarların mevcut yapısı ve pazarlard a getirilen yükümlülükler açısından herhangi bir değişiklik oluşturmayacağı, hâlihazırdaki rekabet şartlarına, pazar göstergeleri ve yapısına önemli bir etkisinin olmayacağı değerlendirilmiştir. (15) BTK görüşünde ayrıca, 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu Ek Madde 30 da ki Özelleştirme bedeli Hazine Müsteşarlığına aktarılmak ve Hazine Müsteşarlığının mülkiyet hakkı ile kar payı hakkına halel gelmemek ve Kamunun pay sahipliğinden kaynaklanan bütün mali hakları Hazine Müsteşarlığında kalmak kaydıyla, Hazine Müsteşarlığının Türk Telekom'daki pay sahipliğine dayanan oy, yönetim, temsil, denetim gibi hak ve yetkileri Ulaştırma Bakanlığı tarafından kullanılır. hükmüne yer verilmiş, bu çerçevede söz konusu satış ve devir işlemleri öncesinde BTK nın yazılı izninin al ınması gerektiği belirtilmiştir. G.2.2. SPK nın Görüşü (16) SPK görüşünde özetle; - 6362 sayılı K anun un 47 . maddesi dördüncü fıkrasında ; Temerrüt hâlinde ya da kanun veya sözleşme hükümlerinde öngörülen sebeplerle, teminattan alacağın karşılanması söz konusu ol duğunda herhangi bir ihbar veya ihtarda bulunma, süre verme, adli veya idari merciden izin ya da 18-28/470 -228 4/5 onay alma, teminatın açık artırma ya da başka bir yol ile nakde çevrilmesi gibi herhangi bir ön şartı yerine getirme yükümlülüğü olmaksızın a) Mülkiyetin temina t alana devredildiği sözleşmelerde teminat alan, teminat konusu sermaye piyasası araçlarını, taraflar arasındaki sözleşmede aksinin öngörülmemiş olması kaydıyla, bunlar borsa veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda kote ise bu piyasalardaki değerlerinden aşağı olmamak üzere, satarak satım bedelinden alacağını karşılama veya bu araçların değerini borçlunun yükümlülüklerinden mahsup etme hakkına sahiptir. b) Mülkiyetin teminat verende kaldığı teminat sözleşmelerinde teminat alan, teminat konusu sermaye piyasası araçlarını, bunlar borsa veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda kote ise bu piyasalardaki değerlerinden aşağı olmamak üzere, satarak satım bedelinden alacağını karşılama veya bu araçları mülkiyetine geçirerek değerini borçlunun yükümlülüklerinden mahsup etme hakkına sahiptir. Teminat alanın bu şekilde teminat konusu sermaye piyasası araçlarını mülkiyetine geçirebilmesi için taraflar arasındaki teminat sözleşmesinde, bu hakkın kullanılabileceğinin ve sermaye piyasası aracı borsa veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda kote değil ise değerlemenin ne şekilde yapılacağının açıkça öngörülmüş olması gerekmektedir. c) (a) ve (b) bentlerinin uygulanmasında temerrüt hâlinde doğan hakların kullanılmasında, borsaya veya teşkilatlanmış diğer piyasalara kote olan teminat konus u sermaye piyasası araçları bakımından vade tarihindeki en yüksek değeri esas alınır. Teminat alanın haklarını kullanması ile alacağını karşıladıktan sonra arta kalan değer teminat verene iade edilir. hükümlerinin yer aldığı, bu kapsamda söz konusu madde uyarınca gerçekleştirilen işlemlerde adli veya idari merciden izin ya da onay alma ön şartı yerine getirme yükümlülüğü aranmaması nedeniyle 6362 sayılı Kanun un anılan maddesi kapsamında gerçekleştirilecek işlemlerde Rekabet Kurumunun da izninin aranmayaca ğının değerlendirildiği, - Diğer yandan, teminat konusu sermaye piyasası aracına sahip olan kişilerin herhangi bir mevzuat bakımından bu araçlara sahip olamayacak nitelikte olması halinde ilgili kamu kurumu veya düzenleyici denetleyici kurumun bu kişiye ilgi li mevzuatını uygulamak durumunda olduğu, - Bu bağlamda 6362 sayılı Kanun un 47. maddesinin dördüncü fıkrasının, bu fıkra kapsamında gerçekleştirilen işlemler çerçevesinde sermaye piyasası araçlarını devralanlar açısından ilgili mevzuatın uygulanmaması şekl inde bir istisna getirmediğinin değerlendirildiği belirtilmiştir. G.3. Değerlendirme (17) Bildirim Formunda yapılan işlemin gerekçesi , Türk Telekom un %55 lik hissesini elinde bulunduran OTAŞ ın bankalara olan borçlarını ödemekte acze düşmesi olarak belirtilmiş olup, bu nedenle kredi alacaklılarınca 6362 sayılı Kanun un 47. maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca rehnin paraya çevrilmesi işlemi nin başlatıl dığı ifade edilmiştir. (18) Yukarıda yer verilen SPK nın görüşü de dikkate alınarak, 6362 sayılı Kanun un 47. maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi hükümlerinin incelenmesinden, dosya 18-28/470 -228 5/5 konusu işlemin , temerrüde düşmüş borçlunun teminat olarak rehnettiği sermaye piyasası araçlarının (hisse senetlerinin) mülkiyetinin alacakl ılar tarafından devralınması nite liğinde olduğu, 6362 sayılı Kanun un 4054 sayılı Kanun a göre daha yeni tarihli ve daha özel nitelikte olması nedeniyle 6362 sayılı Kanun un u ygulama alanı bulması gerektiği, Rehin Sözleşmesi nde OTAŞ ın devre ilişkin bir iradesinin bulunmadığı ve 6362 say ılı Kanun un 47. maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca böyle bir iradenin gerekli olmadığı anlaşıldığından inceleme konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi kapsamında olmadığı kanaatine varılm ıştır. H. SONUÇ (19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu nun 47. maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi kapsamında olmadığına , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.