Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -4-234 (Devralma) Karar Sayısı : 12-44/1342 -447 Karar Tarihi : 20.09.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Met in TOPRAK , Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : Hakan BİLİR, Gülçin DERE C. BİLDİRİMDE BULUNAN : United Parcel Service, Inc. Temsilci si: Av. Safiye Aslı BUDAK, Süleyman Seba Cad. Sıra evler No:55 Akaretler 34357 Beşi
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -4-234 (Devralma) Karar Sayısı : 12-44/1342 -447 Karar Tarihi : 20.09.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Met in TOPRAK , Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : Hakan BİLİR, Gülçin DERE C. BİLDİRİMDE BULUNAN : United Parcel Service, Inc. Temsilci si: Av. Safiye Aslı BUDAK, Süleyman Seba Cad. Sıra evler No:55 Akaretler 34357 Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: TNT Express N.V. nin %100 hissesinin hisse satın alma çağrısı kapsamında United Parcel Service, Inc. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum ka yıtlarına 06.07.2012 tarih inde giren bildirim in incele nmesi sürecinde , pazarın bir diğer oyuncusu ( ..) tarafından Kurum a gönderilen 19.07.2012 tarihli yazı çerçevesinde , pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerden bilgi ve belge talebinde bulunulmuş, 27.08.2 012 tarihli son yazıyı takiben düzenlenen 29.08.2012 tarih ve 2012 -4-234/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda , bildirime konu işleme izin verilmesi gerektiği görüşü ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. İlgili Pazar (4) Bildirim konusu dosya bakımından en riskli durumunun da ele alınabilmesini teminen, tarafların iş kolları ayrı ayrı pazarlar olarak en dar biçimde ele alınarak bir değerlendirme yapılmıştır. Devralma işleminin tar aflarının faaliyet alanları dikkate alınarak ilgili pazarların ürünün niteliği, teslim zamanı ve gönderilme yerleri dikkate alınarak; kargo , yük , ekspres , standart , ülke içi , uluslararası özellikleri itibar ıyla değerlendirilmesi uygun görülmüşt ür. Bu na göre, ( ..) in yazısında farklı pazarlar olduğunu iddia ettiği ekspres ve standart hizmetler de ayrı ayrı değerlendirmeye tabi tutul muştur. İlgili coğrafi pazar ise, Türkiye olarak kabul edilmiştir. G.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme G.2.1. ( ..) Konuya İlişkin Yazısı (5) ( ..) tarafından gönderilen yazılarda özetle; - Uluslararası hızlı kargo taşımacılığı hizmetinin tek bir pazar olmadığı, - Hizmetin ekspres (belirli zamanlı/ertesi gün) ve standart (belirli gün/gecikmiş) olarak ikiye ayrıl ması gerektiği, - Birçok şirketin kendi ürünleri için ekspres hizmete güvendiği ve bu nedenle iş modellerinin ekspres taşıma üzerine kurulu olduğu, - Söz konusu devralma işlemi ile birlikte ekspres hizmetler bakımından oyuncu sayısının bir adet azalacağı, - Bununla birlikte devralma işleminin Türkiye de esasen etkisini standart hizmetlerde hissettireceği ve bu alanda UPS/TNT nin toplam payının ( ..) ların üzerinde olduğu ve 12-44/1342 -447 2/4 pazarın Türk oyuncuları dikkate alınsa dahi bu oranın ( ..) ler seviyesinde bulunduğ u ifadelerine yer verilmiştir. G.2.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme (6) Bildirim Formu nda yer verilen bilgilere göre; lojistik hizmetleri pazarının alt pazarları olan yük taşımacılığı pazarında tarafların pazar payları toplamı yaklaşık ( ..) , taşıma işl eri komisyonculuğu pazarında yaklaşık ( ..) ve sözleşmeli lojistik hizmetleri pazarında ise yaklaşık ( ..) e ulaşmaktadır. Bu çerçevede yukarıda bahsi geçen pazarlar bakımından işlem sonrasında 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinin yasakladığı bir durumun ort aya çıkması mümkün görünmemektedir. Tarafların cirolarının en önemli bölümünü oluşturan kargo taşımacılığı ise olası pazar tanımları dikkate alınarak birkaç açıdan ayrı ayrı ele alınmıştır. (7) Kargo hizmetleri bir bütün olarak dikkate alındığında devre konu t eşebbüs olan TNT 2011 yılında ( ..) olan payı ile pazarın küçük oyuncuları arasında yer almaktadır. UPS ise TNT yi devir alması sonrasında pazarda ( ..) payla ikinci sıraya yükselmekle birlikte , hem pazarın lider firmasının ( ..) olan payının çok gerisinde dir hem de TNT nin UPS ye katkısının sınırlı olduğu görülmektedir. Ayrıca, pazarda yakın paya sahip teşebbüsler bulunmaktadır. Bu durumda kargo hizmetleri pazarı genel olarak ele alındığında işlem ile birlikte bir hakim durum yaratılmasının söz konusu olam ayacağı görülmektedir. (8) Yurt içi kargo hizmetleri ndeki pazar payı dağılımı incelendiğinde ise, devre konu teşebbüs TNT nin kargo hizmetlerinde yurt içine yönelik bir faaliyeti nin bulunmadığı ve/veya geçmiş dönemlerde çok sınırlı bir faaliyette bulunduğu gör ülmektedir. Bu çerçevede bildirime konu işlemin yurt içi hizmetler bakımından da herhangi bir sakınca doğurmadığı anlaşılmaktadır. (9) Öte yandan, UPS ve TNT global şirketler olmaları nedeniyle uluslararası kargo hizmetleri alanındaki faaliyetleri bakımından ö ne çıkmaktadırlar. Pazarın uluslararası kargo hizmetleri olarak daraltılmasıyla pazardaki sıralama değişirken UPS ve TNT ( ..) ve ( ..) oranındaki pazar paylarıyla ikinci ve üçüncü sıraya yerleşmektedir ler. Devralma sonrasında ise UPS pazardaki ikinci sır adaki yerini korumakla birlikte pazar payını ( ..) e çıkartmaktadır. Bu anlamda söz konusu işlem pazardaki yoğunlaşma oranını artırmaktadır. Bununla birlikte devralma işleminin pazarın diğer özellikleri ile birlikte ele alınması gerekmektedir. Yapılan hesa plamalara göre Türkiye kargo hizmetleri pazarının yaklaşık ( ..) sı yurt içi kargo hizmetlerinden, yaklaşık ( ..) ü ise uluslararası faaliyetlerden kaynaklanmaktadır. Yurt içi kargo hizmeti alanında faaliyet gösteren şirket sayısına nazaran uluslararası ka rgo taşımacılığı pazarında daha az oyuncu bulunmakla birlikte pazardaki sıralamada global niteliğe sahip firmaların öne çıktığı görülmektedir. Pazardaki en büyük oyuncunun pazar payı ( ..) nin üzerindedir. Bu anlamda devralma işlemi sonrasında pazardaki en büyük oyuncu olan DHL yerini koruduğu gibi devralma işlemi sonrasında dahi, birinci ve ikinci sıradaki oyuncu lar arasında yaklaşık ( ..) gibi ciddi bir fark bulunmaktadır. Her ne kadar devralma işlemi ile üçüncü sırada yer alan oyuncu pazardan çıksa da, i kinci ve üçüncü sıradaki oyuncu ile ilk sırada yer alan oyuncu arasındaki yaklaşık üç kat fark belirli ölçüde azalmaktadır. Öte yandan dosya mevcudu verilerden, UPS in 2009 yılı sonrasında önemli ölçüde ( ..) yaşadığı görülmektedir. Bu çerçevede UPS devralma işlemi ile birlikte son üç yılda önemli ölçüde ( ..) . Bununla birlikte pazarın ilk sırasında yer alan DHL hem liderliğini açık ara sürdürmekte hem de pazar payını istikrarlı bir şekilde artırmaktadır. Ayrıca, dünya nın en büyük lojistik şirketlerinden FedEx ile ülkemizde posta tekelini elinde bulunduran ve lojistik sektörüne son yıllarda yatırım yapmaya başlayan PTT nin pazarda ki varlığın ın yanı sıra, yurt içi kargo hizmeti sunan büyük teşebbüslerin hemen hemen tamam ının uluslararası alanda da faaliyet göstermeleri diğer önemli unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Bunların yanı sıra devralma işleminin taraflarından UPS in müşterilerinin ( ..) ı, TNT nin müşterilerinin ( ..) sı kurumsal niteliği haizdir. Bu açıdan devralma 12-44/1342 -447 3/4 işleminden etkilenecek müşterilerin pazarlık güçlerinin olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Netice itibarıyla , başvuru konusu işlem ile uluslararası kargo hizmetleri bakımından da hakim durum yaratılmasının söz konusu olmadığı anlaşılmıştır. (10) Uluslara rası hızlı kargo taşımacılığı pazarı , ekspres (ertesi gün teslim) ve standart (gecikmeli/belirli gün teslim) olarak daha dar iki pazara ayrılmıştır. Bunlardan ekspres kargo hizmetleri pazar ında DHL açık ara pazar liderliğini sürdürmektedir. DHL in bu aland aki pazar payı ( ..) lerin üzerinde seyrederken, UPS in pazar payı devralma işlemi sonrasında ( ..) e yükselmektedir. Bu alanda UPS ve TNT nin son üç yılda toplamda yaklaşık ( ..) yaşadığı görülmektedir. Diğer uluslararası oyuncu olan FedEx in pazar payı i se yaklaşık ( ..) dır. PTT nin bu pazarda ( ..) , Aramex ( ..) e yakın bir paya sahiptir. Pazarın ekspres olarak daraltılması neticesinde oluşan durum, uluslararası kargo hizmetleri nin bir bütün olarak ele alındığı durum ile paralellik arz etmektedir. Esase n, global oyuncular iş modellerini ve altyapılarını ekspres hizmet üzerine konumlandırmaktadır. Türkiye uluslararası kargo hizmetlerinin yaklaşık %94 ü ekspres hizmetlerden oluşmaktadır. Bu anlamda ekspres hizmetlerin standart hizmetleri ikame ettiğinden b ahsetmek yanlış olmayacaktır. Standart hizmetler ise ikinci derecede öneme sahiptir. Pazarın ekspres olarak dara ltılması ile birlikte DHL in pazar payı artarken diğer oyuncuların pazar payı azalmaktadır. Devralma işlemi öncesinde DHL in pazar payı UPS in p ayının yaklaşık üç katı iken, devralma ile bu oran yaklaşık yarıya düşmektedir. Bununla birlikte yaklaşık ( ..) lik bir pazar payı farkı halen devam etmektedir. Bu anlamda devralma işlemi ile birlikte hakim durum yaratılarak rekabetin önemli ölçüde sınırla ndırılmasının mümkün olmadığı görülmektedir. (11) Diğer taraftan, Türkiye de uluslararası kargo taşımacılığına yönelik gerçekleşen toplam cironun yaklaşık %6 sı standart kargo hizmetlerinden oluşmaktadır. 2011 yılı itibar ıyla uluslararası ekspres kargo hizmetl erinin büyüklüğü yaklaşık 435 milyon TL iken, standart hizmetlerin büyüklüğü ise 26 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Bu pazarda devralan taraflardan UPS in 2011 yılı cirosu yaklaşık ( ..) TL, TNT in cirosu ise ( ..) TL dir. Söz konusu büyüklükler UPS in u luslararası kargo hizmetinden kaynaklan an cirosunun ( ..) sine TNT nin uluslararası kargo hizmetinden kaynaklan an cirosunun ( ..) sına karşılık gelmektedir. Söz konusu büyüklük TNT in toplam Türkiye cirosunun ( ..) sına tekabül ederken UPS in toplam Türkiy e cirosunun yaklaşık ( ..) ine tekabül etmektedir. Bu çerçevede standart kargo hizmetlerin in global anlamda kargo taşımacılığı yapan şirketlerin çok önem verdikleri bir alan olduğundan bahsetmek olanaklı değildir. Diğer alanların en büyük oyuncusu olan DHL in yanında FedEx in de bu alanda hemen hemen hiç faaliyetinin bulunmaması da bu durumu teyit eder niteliktedir. Bununla birlikte, ( ..) tarafından Kurum a yapılan başvuruda ilgili devralma işlemi ile birlikte uluslararası standart kargo hizmetleri pazarınd a tarafların ( ..) pay ile hakim konuma geçeceği ve bu anlamda işleme izin verilmemesi gerektiği ifade edilmektedir. Ancak, dosya mevcudu bilgilere göre, devralma işlemi sonrası UPS in pazardaki payı yaklaşık ( ..) a ulaşmakla birlikte , iddia edildiği üzer e ilgili payın ( ..) lara ulaşması halinde dahi bu alanın global anlamda uluslararası kargo taşımacılığı faaliyeti yapan teşebbüsler açısından çok cazip bir alan olmadığını söylemek mümkündür. Türkiye de pazarın toplam büyüklüğünün, 2011 yılı itibar ıyla yaklaşık 26 milyon TL olarak gerçekleşmiş olması söz konusu durumu teyit etmektedir. Bunun nedeni ise hiç kuşkusuz global kargo taşımacılığı hizmetleri pazarında yer almak isteyen oyuncuların hem altyapılarını ekspres taşıma hizmetine göre kurmaları hem de b u alandaki fiyatların görece daha fazla olmasıdır . Kurum a gönderilen bilgilerden iki hizmet arasındaki fiyat farkının ( ..) lar civarında olduğu anlaşılmaktadır. Tüm bunlara ek olarak, Türkiye de anılan alanda kamu teşebbüsü olan PTT nin varlığı dikkat çek icidir. PTT yaklaşık ( ..) lik pazar payı ile standart kargo hizmetleri nde lider konumdadır. Netice itibarıyla, devralma işlemi sonrasında ilgili alanda da hakim durum yaratılarak rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı kanaatine varılmı ştır. 12-44/1342 -447 4/4 H. SONUÇ (12) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olm aması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.