Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -4-130 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 05-58/858 -233 Karar Tarihi : 15.9.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr . Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : K. Oğuz KARAKOÇ, Evren SESLİ C. ŞİKAYET EDEN : Re sen D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA 20 YAPILANLAR : - PADOK Turizm Tanıtım Pazarlama Yatırım İşl
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -4-130 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 05-58/858 -233 Karar Tarihi : 15.9.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr . Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : K. Oğuz KARAKOÇ, Evren SESLİ C. ŞİKAYET EDEN : Re sen D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA 20 YAPILANLAR : - PADOK Turizm Tanıtım Pazarlama Yatırım İşletme ve Danışmanlık A.Ş. Kayseri Cd. Tusan Sk. No:1/4 Nevşehir - Dedeman Turizm Yatırımları A.Ş. Ürgüp Yolu 2. Km. Nevşehir - Dinler Turizm İşletmeleri Ticaret A.Ş. Ürgüp Yolu 2. Km Nevşehir - Silkar Turizm Yatırım ve İşl etmeleri A.Ş. Ürgüp Yolu Uçhisar Yol Kavşağı Nevşehir - Mustur Organizasyon Turizm Ticaret A.Ş. 30 Mehmet Dinler Blv. No:9 Ürgüp/Nevşehir - İnci Otel İşletmeciliği ve Turizm Ltd. Şti. Mehmet Dinler Blv. No:17 Ürgüp/Nevşehir - Peri Turizm Yatırım ve İşle tmeleri A.Ş. Nar Kasabası /Nevşehir - Orta Anadolu Turizm İnşaat Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. Abdi İpekçi Cd. No:62/3 Avanos/Nevşehir - Uzgören Turizm İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. Zelve Cd. Avanos/Nevşehir - Kotaş Kızılırmak Otelcilik ve Turizm A .Ş. 40 Liman Cd. Arkas Binası No:38 Alsancak/İzmir - Dinler Turizm Organizasyon A.Ş. 05-58/858 -233 2 Mehmet Dinler Blv. No:7 Ürgüp/Nevşehir - Festival Otel İşletmeleri A.Ş. Ortahisar Kasabası Göreme Kavşağı Ürgüp/Nevşehir - Özaltın Turizm İşletmeleri ve Ticaret A.Ş. Ragıp Üner Cd. No:23 Nevşehir E. DOSYA KONUSU : Kapadokya bölgesinde faaliyet gösteren 12 otelin, PADOK Turizm Tanıtım Pazarlama Yatırım İşletme ve Danışmanlık A.Ş. 50 (PADOK) ticaret unvanlı pazarlama şirketi kurmaları ve acentelere bu şirket aracılığıyla hizmet vermeleri . F. İDDİALARIN ÖZETİ: Konuya ilişkin g azete haberinde ve Rekabet Kurumu Bilgi Edinme Birimi ne gelen başvuru dilekçesinde, Kapadokya bölgesindeki 12 otelin , yabancı müşterilerine uygulayacakları fiyatları v e hizmet standardını belirlemek amacıyla PADOK u kurdukları ifadeleri yer almaktadır. Söz konusu haber ve başvuruya göre, ilgili pazardaki fiyatlar %80 -%100 oranında yükseltilecektir. 60 G. DOSYA EVRELERİ: PADOK un kurucularından Perissia Otel in Genel Müdür Yardımcısı Hicran YÜKSEKKAYA ta rafından Kuruma yapılan ve Bilgi Edinme Birimi (BEB) kayıtlarına 15.6.2005 tarih ve 86 sayı ile intikal eden bilgi edinme başvurusu ve 21.6.2005 tarihli Radikal gazetesinde yer alan Hale TÜZÜN imzalı haber üzerine, re sen hazırlanan 6.7.2005 tarih ve 2005 -4-130/İİ -05-S.E. sayılı İlk İnceleme Raporu, Kurul un 14.7.2005 tarih ve 05 -47 sayılı toplantısında görüşülmüş ve 05 -47/675 -M sayı ile konuya ilişkin olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir . İlgili karar uyarınca düzenlenen 8.9.2005 tarih 2005 -4-130/ÖA -05-K.O.K. sayılı 70 Önaraştırma Raporu 12.9.2005 tarih, REK.0.08.00.00/ 269 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-58 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; - Nevşehir ili ve ilçelerinde hizmet veren on iki adet 4 ve 5 yıldızlı otelin biraraya gelerek kurdukları PADOK un aynı pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin biraraya gelerek kurmuş oldukları işbirliği doğurucu bir anlaşma olduğu, şirketin faaliyete geçmesi halinde 4054 sayılı Rekabetin Korunma sı Hakkında Kanun un 4. maddesinin ihlal edileceği, 80 - bu nedenle, 4054 sayılı Kanun un 9. maddesinin üçüncü bendi uyarınca söz konusu şirketin, bölgenin tanıtımı ve ortak satın alma gibi faaliyetleri dışında kalan, otellerin ortak pazarlanması ve ortak fi yat tespiti gibi faaliyetlerine kararın tebliğinden itibaren son vermesi gerektiği, aksi halde PADOK ve PADOK kurucusu teşebbüsler hakkında Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılacağının taraflara bildirilmesi nin uygun olacağı, 05-58/858 -233 3görüşlerine yer veri lmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 90 I.1. İlgili Pazar I.1.1. İlgili Ürün Pazarı PADOK bünyesinde yer alan otellerin ağırlıklı olarak dört yıldızlı otel olduğu ve bölgedeki dört, beş yıldızlı otellerin standartlarının birbirine yakınlığı gözönüne alınarak, ilgili ürün pazarı dört ve beş yıldızlı otelcilik hizmetleri pazarı olarak belirlenmiştir. 100 I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Şikayete konu teşebbüslerin faaliyet alanı dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar Nevşehir İli ve ilçeleri olarak tespit edil miştir. I.2. Yapılan Tespitler ve Deliller I.2.1. Görevli Raportörlerin PADOK Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Mustafa Otel sahibi Ahmet BAYRAM ile yaptığı görüşmede, aşağıdaki ifadeler tutanağa bağlanmıştır: 110 Padok A.Ş. Temmuz 2005 de, bölgede faali yet gösteren Perissia Otel, Dinler Otel, Mustafa Otel ve Nevşehir Dinler Otel öncülüğünde 12 otelin biraraya gelmesiyle kurulmuş bir şirkettir. Şirketin faaliyetlerine Kasım 2005 te başlaması planlanmaktadır. Bilindiği gibi Kapadokya, sahip oduğu doğal güz ellikler, dini ve tarihi eserlerle ülkemizde ve dünyada tanınan ve her yıl binlerce turistin ziyaret ettiği bir bölgedir. Son dönemde dünyada artan dini turizmin aksine Türkiye deki dini turizmin cazibesini yitirmeye başlaması ve bu amaçla bölgeye gelen tu rist sayısında görülen azalma PADOK un kuruluş amaçlarından biridir. PADOK un amacı; yurt dışı tanıtım ve özellikle fuarlara katılım gibi etkinliklerde 120 etkin ve güçlü olmak, bölgenin altyapı problemlerine karşı birlikte çözümler bulabilmek, kaynakları tek elde toplayarak bölgenin ve bölgedeki turistik tesislerin bilinirliğini artırmak, PADOK çatısı altındaki otellerde belli bir kalite düzeyini yakalamaktır. Ayrıca, Kapadokya bölgesindeki otellerde konaklayanların %90 ını yabancı turistler oluşturmaktadır. Otellerde yapılan konaklamaların %40 ı, turizm acenteleri vasıtasıyla gerçekleştirilmektedir. Bu da turizm acentelerini oteller karşısında çok güçlü bir konuma getirmektedir. Bu durumda bir acente fiyat pazarlığı yaparak otelleri birbirine kırdırmakta, ot eller ortaya çıkan ağır rekabet şartlarında zararına satış yapmak zorunda kalmaktadırlar. PADOK un bir diğer önemli amacı da, Kapadokya bölgesindeki oteller arasındaki bu yoğun fiyat 130 rekabetini düzenlemektir. Böylece, hem otel sahipleri hakettikleri gelire ulaşacak hem de PADOK ta toplanan parayla bölge daha iyi tanıtılacaktır. 05-58/858 -233 4Halen bölgenin bakanlık denetiminde tabi 20.000 yatağı vardır ve bunun 4.000 tanesinin pazarlanması Kasım ayından itibaren PADOK A.Ş. tarafından yapılacaktır. Her otel yatak kapasit esi ve büyüklüğü nispetinde belirli bir yüzde ile PADOK sistemine dahil olmaktadır. Bu sistem ile Kapadokya bölgesine yabancı turist getiren ve PADOK ile çalışmak isteyen acenteler Kasım ayından itibaren PADOK ile irtibat kuracaktır. PADOK sisteminde ortak her otelin belli bir oranı olmakta, otellere sırayla müşteri yönlendirilmekte, bir otelin kontenjanı 140 dolduğunda sıradaki diğer otele geçilmektedir. PADOK sisteminde otellerin yıldız durumuna göre üç tip fiyat kategorisi düşünülmektedir. Uygulanması düşünü len fiyatların, mevcut fiyatların üzerinde olmasının bir gereklilik olduğu düşünülmektedir. PADOK bünyesinde faaliyet gösterecek olan otellerin istedikleri dönemlerde sistem dışında hareket etme imkanı bulunmaktadır. Kapadokya da konaklama açısından yaz v e kış olmak üzere iki sezondan bahsetmek mümkündür. Bölgede kış sezonu 1 Kasım dan itibaren başlarken özellikle Japon turistler tarafından bu dönemin tercih edildiği görülmektedir. Turist sayısının daha fazla olduğu yaz sezonu ise 1 Nisan dan itibaren başl amaktadır. 150 Turizm acenteleri ile anlaşmalar da, diğer turistik bölgelerden farklı olarak yaz ve kış dönemi için yapılmaktadır. Bölgedeki otellerde uygulanan fiyatlar yaz ve kış dönemlerine göre farklılık göstermektedir şöyle ki; fiyatlar kış dönemi için 1 0 ila 40 dolar arasında, yaz döneminde ise 4 yıldızlı otellerde 15 -50 dolar düzeyindedir. Önümüzdeki dönem için düşündüğümüz fiyatlar 18 ila 30 euro arası düşünülmektedir. I.2.2. PADOK un kurucusu 12 teşebbüsün söz konusu şirketin işleyişine yönelik olarak hazırladıkları sözleşmede aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir: 160 III. SÖZLEŞMENİN HÜKÜMLERİ ŞİRKET (PADOK) ve TESİSLER (Altınöz Otel, Altınyazı Otel, Avanos Irmak Otel, Dedeman Otel, Dinler Nevşehir Otel, Dinler Ürgüp Otel, Kapadokya Inn Otel, Kapado kya Lodge Otel, Mustafa Otel, Perissia Otel, Peritower Otel, Yıltok Otel) amaçlarını gerçekleştirmek üzere aşağıdaki hususlarda mutabakat sağlamışlardır. 1- ŞİRKET, TESİSLER in incoming acentalarına pazarlanmasını, bu sözleşmenin 170 imzası tarihinden itibar en iki yıl (2) süre ile ŞİRKET nam ve hesabına yapmakta yetkili kılınmıştır. Bu alanda ŞİRKET, ilgili piyasada faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin yanı sıra yeni bir teşebbüs olarak piyasada faaliyette bulunacaktır. Tesisler incoming acentaları haricinde ki diğer tüm pazarlama ve satışlarını münferiden ve ŞİRKETTEN bağımsız olarak yapacaklardır. 3- TESİSLER in 1.5.2005 tarihinden önce vermiş olduğu fiyatlar ve almış oldukları rezervasyonlarla ilgili doğabilecek her türlü cezai müeyyide ŞİRKET tarafında n karşılanacaktır. 05-58/858 -233 5 180 4- Aşağıda, (sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemek şartıyla) tavsiye niteliğindeki fiyatlar belirtilmiştir. Yönetim Kurulu TESİS kategori ve fiyatlarında serbest piyasada oluşan rekabetçi fiyatları dikkate alarak değişiklikler yap acaktır. TESİSLER arasında rezervasyon dağıtımını belirleyen yatak oranı TESİSLERİN mevcut oda sayısının iki ile çarpılıp toplam kapasiteye bölünmesiyle hesaplanmıştır. Tespit edilen kategorlere ait olan tavsiye niteliğindeki fiyatlar aşağıdaki şekildedir : Oteller Kategori Fiyat (Euro) YAZ Fiyat (USD) YAZ Fiyat (Euro) KIŞ Fiyat (USD) KIŞ Oda Yatak Yatak Oran (%) Dedeman Otel A ( ) ( ) ( ) ( ) 349 698 16,88 ( ) ( ) ( ) ( ) Dinler Otel B ( ) ( ) ( ) ( ) 172 344 8,32 Kapadokya Lodge Otel B ( ) ( ) ( ) ( ) 146 292 7,06 Mustafa Otel B ( ) ( ) ( ) ( ) 231 462 11,17 Peri Tower Otel B ( ) ( ) ( ) ( ) 231 462 11,17 Perissia Otel B ( ) ( ) ( ) ( ) 126 252 6,09 Yıltok Otel B ( ) ( ) ( ) ( ) 178 356 8,61 ( ) ( ) ( ) ( ) Altınöz Otel C ( ) ( ) ( ) ( ) 120 240 5,8 Altınyazı Otel C ( ) ( ) ( ) ( ) 114 228 5,51 Dinler Otel C ( ) ( ) ( ) ( ) 128 256 6,19 Avanos Irmak Otel C ( ) ( ) ( ) ( ) 83 166 4,01 Kapadokya Inn Otel C ( ) ( ) ( ) ( ) 190 380 9,19 Toplam 2068 4136 100 190 5- TESİSLER ŞİRKETTEN gelen her rezervasyonu kapasiteleri oranında kabul edeceklerdir. Herhangi bir sebeple TESİSLER tarafından kabul edilmeyen rezervasyonlar ŞİRKET tarafından ilgili TESİSLERİN doluluğuna sayılacaktır. Diğer taraftan bu rezervasyon içeriği odalar (a y bazında) ŞİRKET bünyesindeki başka otellere eşit oranda pay edilecektir. Ancak o rezervasyonu ret eden TESİS de sistemden alması gerektiği pay oranında ret ettiği rezervasyonundaki payını yine ay içerisinde alacaktır. 6- Sezon başındaki genel dağılım ha rici en geç bir ay öncesinden beklenmedik çıkan taleplerde otellerin doluluk durumuna göre dağılım yapılır. Oteller bunları 200 kabul etmezler ise bu kontenjan haklarından düşülmez. Otellerin önceden aldıkları toplantı ve kongreler ŞİRKETE bildirildiğinde ŞİRK ET dağılımı buna göre yapar. 05-58/858 -233 67- Bütün rezervasyon dağılımları ŞİRKET in konrolünde olup taleplerin yerleştirilmesinde aynı kategorideki oteller ve acenta talepleri dikkate alınarak rezervasyon dağıtımı yapılır. Bu dağıtım esasen otellerin şirketten alaca kları pay oranında olacaktır. Ancak gerekli durumlarda ŞİRKET üst kategorilere rezervasyon kabulü yapar. 210 8- ŞİRKET in dağıttığı kontanjanlar bünyedeki oteller tarafından karşılanamaz ve bu sebeple ŞİRKET dışarıda daha yüksek fiyata önceden kabul etmiş ol duğu rezervasyonu konaklatmak durumunda kalır ise fiyat farkı ŞİRKET in genel giderleri arasına alınacaktır. 9- ŞİRKET e bağlı olan bütün oteller Bayram, Yılbaşı ve özel dönemlerde toplam oda sayılarının %60 ını 30 gün öncesine kadar ŞİRKET yönetimine tah sis edecektir. Söz konusu tarihe 30 gün kala ŞİRKET yönetiminin TESİSLER e iadde edeceği odalar münferiden pazarlanır. 220 10- ŞİRKET e bağlı tesisler yabancı uyruklu toplantı grupları aldıklarında bunu ŞİRKET merkezine yazılı olarak bildirmek zorundadır. ŞİR KET müdürü yapacağı kontroller neticesinde bu grubun toplantı grubu olup olmadığına karar verecektir. Eğer söz konusu grubun toplantı grubu olmadığı anlaşılır ise bu konaklama TESİS in kontenjanından düşülecektir. 11- Acentalardan gelen oda kahvaltı tale plerinede ŞİRKET in serbest piyasadaki rekabet koşullarını dikkate alarak belrleyeceği fiyatlar ugulanacaktır. 230 13- Oda fiyatları hesaplanırken aşağıda tavsiye niteliğinde belirtilen hesaplamalar dikkate alınacaktır. . 14- Acentalardan gelen complimen tary talepler ŞİRKET tarafından uygun bulunur ise konaklatan TESİS kategori fiyatı üzerinden ŞİRKET e bedeli fatura edecektir. Bu da ŞİRKET genel giderleri içinde yer alır. 15- Faturalar ŞİRKET tarafından kendi nam ve hesabına düzenlenerek tahsilatlar ŞİRKET tarafından kendi nam ve hesabına yapılacaktır. . 240 17- Ödemelerde eşitlik prensibi esastır. Bu doğrultuda ŞİRKET tarafından düzenlenmiş fatura tutarlarının tahsil edilmiş olup, olmadığına bakılmaksızın ŞİRKET bünye otellerine her otelin alacak yaşland ırma çizelgesine bakarak aynı yaşlandırma gününde ödeme yapmakla zorunludur. 18- ŞİRKETİN tahsil edemediği alacaklar yasal takipte sonuçlanıp zarar oluşunca ŞİRKET ortakları arasında eşit olarak paylaştırılacaktır. 05-58/858 -233 719- Tespit edilen kategorilere göre hiz met standardına ilişkin (büfeler, buklet malzemeleri ve personel sayısı gibi) değişiklikler ŞİRKET yönetim kurulunun 250 kabulüyle otel genel müdürlerinin toplantısında kararlaştırılacaktır. . Taraflar arasında imzalanan bu Sözleşme için Rekabet Kurulu na me nfi tespit/muafiyet başvurusunda bulunulacaktır. Rekabet Kurulu nun menfi tespit veya muafiyet kararı vermesinden sonra Sözleşme taraflar arasında hüküm ifade edecektir. IV.GENEL HÜKÜMLER Genel kuralları yukarıda yer alan esaslar doğrultusunda ŞİRKET tr afından 260 1.11.2005 tarihinden 1.11.2007 tarihine kadar yapılmış olacak rezervasyonları kapsamak üzere, kategoriler, birim fiyat, standartlar ve ŞİRKET pay bedeli tespit edilmiştir. Herhangi incoming operasyon yapan acenta ile herhangi TESİS veya TESİSLER ŞİRKET in bilgisi dışında işbirliği yapması durumunda imzaladıkları taahütname geçerli olacaktır. TESİSLER ve ŞİRKET arasında usulüne uygun olarak yapılmış olan bu sözleşme veya rezervasyon, mücbir sebepler dışında tazminatsız olarak tek 270 taraflı fesih olun amaz ve/veya iptal edilemez. TESİSLER incoming gruplarına yapılacak pazarlamada, bu Sözleşmede yer alan esaslar doğrultusunda ŞİRKET tarafından belirlenecek tüm hususlara uyacaklarını beyan, kabul ve taahhüt etmektedirler. Bu cümleden olarak TESİSLER in h erbiri, bu Sözleşmeye göre belirlenmiş esaslara kısmen veya tamamen uyulmaması, Sözleşme kapsamındaki konularda incoming acentalara ŞİRKET dışında rezervasyon/satış yapması, tespit edilen hizmet ve/veya fiyat standardına her ne şekil ve surette olursa olsu n uymaması, çifte rezervasyon yapması, bu Sözleşmeden tek taraflı olarak ayrılması hallerinde, ŞİRKET in 280 sözkonusu TESİS e ilişkin olarak yapmış olduğu rezervasyonları tek taraflı iptal hakkı bulunduğu gibi, bu nedenlerle ŞİRKET in üçüncü kişilere ödemek z orunda kalabileceği her türlü tazminatı da söz konusu TESİS in üsteleneceğini beyan, kabul ve taahhüt eder. İş bu birlik sözleşmesi imza tarihindan itibaren iki (2) yıl için akdedilmiştir. Bu sürenin dolmasına 30 gün kala dileyen TESİS ve ŞİRKET b u sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir. 290 İş bu sözleşme süre sonunda taraflardan herhangi biri tarafından fesih edildiği takdirde, sözleşme fesih etmeyen taraflar için aynı şartlarla bir (1) yıl daha kendiliğinden uzayacaktır. 05-58/858 -233 8 I.2.3. Konuya ilişk in olarak taraflarca hazırlanan Taahhütname aşağıdaki gibidir: Aşağıda ünvanları yazılı olan şirketler işletmecisi bulundukları konaklama tesislerinin INCOMING gruplara pazarlamasını birlikte imzaladıkları 11.05.2005 tarihli sözleşme esas alınarak PADO K TURİZM TANITIM PAZARLAMA YATIRIM 300 İŞLETME VE DANIŞMANLIK ANONİM ŞİRKETİ ne devretmişlerdir. Sözleşmenin 4. maddesi 2. ve 5. fıkralar ını ihlal eden şirketler diğer tesislerin bu nedenle uğrayacağı zararı telafi etmek için 150.000 EURO cezai şart olarak öde meyi tahhüt ederler. I.2.4. 2.6.2005 tarihli faks mesajıyla; 6.6.2005 günü, 17:00 -19:00 saatleri arasında İstanbul Dedeman Oteli nde PADOK u kuran 12 otelin temsilcilerinin katılacağı bir bilgilendirme toplantısı yapılacağı bölgeye yurt dışından Türkiye ye yabancı turist getiren (incoming) tüm acentelere duyurulmuştur. 310 I.2.5. 16.6.2005 tarihinde Peri Tower Oteli Satış Müdürü Meltem KAYAOĞLU ndan Sultan Tur a gönderilen mesajda, Dün yapmış olduğumuz telefon görüşmesinde de izah etmeye çalıştığımız gibi Kapadokya daki Otel birlikteliği nedeni ile, şu anda size gerek fiyatlarımız ve gerekse de rezervasyon konfirmasyonu vermediğimiz için üzgünüz. Ancak, kuruluş aşaması bugünlerde tamamlanacak olan Padok A.Ş. Otelimiz ile ilgili incoming fiyatlarını kıymetli acentenize ulaştıracaktır. 320 ifadelerine yer verilmiştir. I.2.6. PADOK Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Tok tarafından ( ..) e gönderilen ( ) tarihli faks mesajında, Sayın Yetkili, Şirketimiz, PADOK Turizm Tanıtım Pazarlama Yatırım İşletme Danışmanlık A.Ş. Kapadokya bölgesinde hizmet veren 12 otelin tanıtım ve pazarlama faaliyetini yürütmek amacıyla kurulmuştur. Padok A.Ş. bünyesinde t oplam 2068 oda ve 330 4136 yatak kapasitesi mevcuttur. Türk turizm sektörüne hizmet veren otellerimizin hedefi Kapadokya Bölgesindeki hizmet standardını daha ileri bir noktaya taşımak ve müşteri memnuniyetini artırmaktır. Ekte şirketimiz bünyesinde olan otell er için uygulanacak fiyatlar bilginize sunulmuştur. Şirket merkezimiz belirlenmiş olan 2005 -2006 Kış ve 2006 Yaz dönemi fiyatlarıyla tüm Incoming Grup/It Rezervasyon taleplerini zi değerlendirecektir. Şirketimizin merkezi Nevşehir ilinde olup aşağıda i letişim bilgileri bulunmaktadır 340 05-58/858 -233 9ifadeleri ile aşağıdaki tablo yer almaktadır. 2005 -2006 Kış ve 2006 Yaz Sezonu IT/Grup Fiyat Anlaşması ve Şartları Oteller Mevkii Kategori Fiyat (Euro) 2005 - 2006 Kış Fiyat (USD) 2005 -2006 Kış Fiyat (Euro) 2006 Yaz Fiyat (US D) 2006 Yaz Dedeman Otel Nevşehir A ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Dinler Otel Ürgüp B ( ) ( ) ( ) ( ) Kapadokya Lodge Otel Nevşehir B ( ) ( ) ( ) ( ) Mustafa Otel Ürgüp B ( ) ( ) ( ) ( ) Peri Tower Otel Nevşehir B ( ) ( ) ( ) ( ) Perissia Otel Ürgüp B ( ) ( ) ( ) ( ) Yıltok Otel Avanos B ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Altınöz Otel Nevşehir C ( ) ( ) ( ) ( ) Altınyazı Otel Avanos C ( ) ( ) ( ) ( ) Dinler Otel Nevşehir C ( ) ( ) ( ) ( ) Avanos Irmak Otel Avanos C ( ) ( ) ( ) ( ) Kapadok ya Inn Otel Ortahisar C ( ) ( ) ( ) ( ) I.2.7. 29.6.2005 tarihinde Dinler Otel den Renk United Travel e gönderilen rezervasyon fişine ilişkin olarak, Dinler Otel Önbüro Müdürü Önder ÇINKIL tarafından gönderilen mesaj ; Yukarıda belirtilen rezervasyonu nuz daha önce tarafınıza gönderilmiş olan PADOK A.Ş. fiyat ve şartları çerçevesinde memnuniyetle konfirme edilmiştir. Ancak PADOK A.Ş. yukarıdaki rezervasyonları otel tercihinizi ve tercih ettiğin iz otelin PADOK A.Ş.deki oranını da dikkate alarak otel deği şikliği yapma hakkına sahiptir. şeklindedir. 350 I.2.8. Piyasada faaliyet gösteren incoming yapan Japon acentelerin oluşturduğu Target Foreign Trade and Tourism Ltd. tarafından PADOK a gönderilen 4 .7.2005 tarihli yazıda aşağıdaki ifadelere yer verilmişti r: 1 Kasım 2005 - 31 Mart 2005 tarihleri arasında Yılbaşı, Christmas, Resmi ve Dini Bayramları da içine alacak şekilde uygulanmasını arzu ettiğimiz taban fiyatlarını bilgilerinize sunuyoruz, ancak şu ana kadar koordinasyonunu yaptığımız herhangi bir acentamızla taban fiyatlar altında akdedilen bir anlaşma varsa ona da sadık k alınmasını rica eder, karşı teyidinizi en kısa zamanda 360 bekleriz 05-58/858 -233 10 Ersan Atsür (Orion Tur) , Ahmet Serdar Körükçü (Dorak Turizm), Davud Günaydın (Tigris Turizm) , Kenan Özdemir (E rguvan Turizm) I.2.9. 10.8.2005 tarihinde PADOK tan Pera Turizm e gönderilen yazıda PADOK tarafından kurucu oteller için belirlenen 2005 -2006 Kış ve Yaz Sezonu Incom ing It/Grup Fiyat Teklifi ne yer verilmiştir. I.2.10. Grand Circle/Oversead Adventure T ravel dan Sami BEHAR tarafından 370 PADOK yetkililerine gönderilen elektronik posta mesajında, Bildiğiniz üzere, Grand Circle/Oversead Adventure Travel olarak 2006 yılı sonuna kadar olan kontratımız Kapadokya Lodge Country Club/Silkar Turizm A.Ş. ile 22 Ka sım 2004 tarihinde yapılmıştır. 2006 yılı katalog satışlarına, 2005 Mayıs sonu itibari ile başlamış bulunmaktayız ve istenen ek tarihler size yapmış olduğumuz kontrat fiyatları üzerinden fiyatlandırılmıştır. 380 2006 satışlarının devam ettiği bir dönemde fiy atları tamamen tek taraflı olarak Padok A.Ş.nin istediği şekilde arttırmamız ve aradaki kişi başı/gecelik USD 7 lik farkı müşterilerimize anlatabilmemiz mümkün değildir. Bu durumda sizden istediğimiz 23 grup teklifini kaale almamamanızı rica ederiz. ifadeleri yer almıştır. I.2.11. 23.7.2005 tarihinde Tantur Turizm yetkilisi Havva GÜLESİR in PADOK a gönder diği elektronik posta mesajında, 2005 -2006 kış ve 2006 kış sezonu için 390 göndermiş olduğunuz fiyatlarınızı aldık, çok teşekkür ederiz. Sizin de tahmin edebileceğiniz gibi fiyatlarınızdaki artış oranları acentamız tarafından kabul edilebilecek rakamlar değil. Bizler bünyenizde bulunan birçok otel ile çalışıyorduk ve yine de çalışmak isteriz. Bu sebepten dolayı fiyatlarınız hakkında sizin ile görüşmek ist erdim ifadesi yer almaktadır. I.2.12. PADOK tarafından üye otellere gönderilen bir yazıda; Şirketimiz bünyesinde bulunan işletmelerden kış sezonunda tesislerini Padok A.Ş. sözleşmesine kapatma keyfiyetini 15.08.2005 tarihine kadar merkezimize yazılı bildirilmesi gerekmektedir. İşletmesini operasyona kapatan oteller hakları olan 400 her geceleme başı 6 (altı) EURO olarak ücretlendirilecektir. ifadeleri yer almaktadır. I.2.13. Kapadokya Lodge Otel yetkilisi Dilek YULAF tarafından Credo Tours yetkilisine gö nderilen elektronik posta mesajında rezervasyonun PADOK A.Ş. üzerinden alınacağı belirtilmiştir. 05-58/858 -233 11I.2.14. PADOK tarafından üye otellere gönderilen bilgilendirme yazısında; Oteliniz önbüro bünyesinde yetkili olan kişilerin Padok yapılanması ve işleyişi hakkında bilgilendirilmek amaçlı 09.08.2005 tarihinde saat 10:00 da Padok 410 ofisinde bulunmalarını rica ederiz. ifadeleri yer almaktadır. I.2.15. Raportörler ile yaptıkları görüşmelerde, PADOK hissedarlarının işlettiği Altınöz Otel, Perissia Otel ve Kapadok ya Inn Otel yetkilileri tarafından ; - bir pazarlama şirketi olarak düşünülmüş olan PADOK un Kapadokya Bölgesi nin tanıtımına ağırlık vermeyi amaçladığı; böylece bölgede ortalama iki gün olan konaklama süresinin artırılmasının, müşteri portföyünün genişle tilmesinin hedeflendiği , 420 -yaz (1 Nisan -31 Ekim) ve kış (1 Kasım -31 Mart) olmak üzere iki dönemin bulunduğu bölgede otellerin genellikle maliyetlerinin altında fiyatları kabul etmek durumunda kaldıkları, ancak yılbaşı, Paskalya ve dini bayramlar gibi otel lerin doluluk oranının arttığı dönemlerde fiyatların makul düzeylere ulaşabildiği, bu nedenle gelirlerde meydana gelen düşüşlerin otellerin standartlarında gerilemeye sebep olduğu , - PADOK sistemi içinde konaklama fiyatlarında yapılması düşünülen artışlar ile otel standartlarının yükseltileceği ve bölgenin tanıtımı açısından önemli olan fuar ve tanıtım organizasyonlarına katılımın sağlanacağı , 430 - Bölgede faaliyet gösteren 12 adet 4 ve 5 yıldızlı otel katılımı ile oluşturulan PADOK ile sadece otellere acen telerle gelen yabancı müşterilere yönelik pazarlama hizmeti sunulacağı, otellerin yerli müşterilerine satışlarında bağımsız olacağı , ifade edilmiştir. I.2.16. PADOK sistemi dışında kalmayı tercih eden otel yöneticileriyle Raportörlerin yaptığı görüşme lerde , söz konusu kişiler ; 440 - otel yönetimi ve pazarlama faaliyetlerinin ortak yapılmasının faydalı olmadığı, hizmetin kalitesinin ve fiyatının ancak piyasa tarafından belirlenebileceği düşüncesi nin, bu otellerinin PADOK sistemine katılmamalarının temel s ebebi olduğunu, - Kapadokya bölgesinde faaliyet gösteren otellerdeki konaklama ücretlerinin 90 lı yıllardan bu yana ciddi bir biçimde gerileme gösterdiği ni, ancak birlikte karar alarak piyasa dışından yapılan müdahalelerle fiyatların artırılmasının doğru olmadığı nı, 450 belirtmişlerdir. 05-58/858 -233 12I.2.17. Raportörlerin PADOK oluşumu içerisinde biraraya gelen 12 otelin aldığı bu karardan doğrudan en çok etkilenecek grup olan turizm acenteleriyle yaptıkları görüşmelerde, acenteler; Kapadokya Bölgesi ndeki otellerde fiyat ların düşük olduğunu fakat fiyatların kısa sürede bu kadar artmasının gerçekçi olmadığını , belirtmişlerdir. Padok sistemine yönelik olarak acenteler tarafından duyulan bir diğer endişe ise, 460 acentelerin otel tercihlerinin göz ardı edilerek, acente müşteris inin sıradaki otele yerleştirilmesinden kaynaklanabilecek problemler olarak ifade edilmiştir. I.3. GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK: 21.6.2005 tarihli Radikal Gazetesi nde yer alan haberde ve Rekabet Kurumu Bilgi Edinme Birimi kayıtlarına 15.6.2005 tarih ve 86 sayı ile intikal eden Perissia Otel yönetiminin başvurusunda özetle; Kapadokya bölgesinde faaliyet gösteren 12 otelin yurt dışından Türkiye ye yabancı turist getiren Türkiye deki seyahat acentelerine karşı fiyatları korumak, oteller arası nda aynı standard ı ve fiyat 470 birlikteliğini sağlamak amacıyla bir şirket kurduğu belirtilerek, şirketin faaliyete geçmesiyle birlikte 1.11.2005 tarihinden itibaren konaklama ücretinin kış dönemi için 15 ABD Doları ndan 32 ABD Doları na , yaz dönemi için 25 ABD Doları ndan 40 ABD Doları na çıkarılmak istendiği ve söz konusu duruma acentelerin tepki gösterdiği ifade edilmiştir. Önaraştırma sürecinde elde edilen bilgilerden Nevşehir ili ve ilçelerinde faaliyet gösteren bir 5 yıldızlı otel ile on dört 4 yıldızlı otelden 1 1 inin kurulan ortak girişim içinde yer aldığı ve her birinin %8,33 oranında hisse sahibi olmak suretiyle PADOK u kurdukları anlaşılmaktadır. Şirketin 30 .5.2005 tarihinde tescil edilen 480 Ana Sözleşmesinin 3. maddesinde şirketin amacı; mensubu olan turizm tesisleri nin hizmet ve fiyat standardını hazırlamak, yabancı ve yerli tur operatörleri, seyahat acenteleri ile turizm tesislerinin pazarlama sözleşmelerini akdetmek, turizm tesislerinde hizmet ve fiyat standardının uyumunu sağlamak olarak belirlenmiştir. 1997/1 sa yılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in 2. m addesi (c) bendinde, Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar a rasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler 490 (joint -venture) birleşme sayılan haller arasında yer almıştır. Söz konusu hükümde belirtildiği üzere, bir ortak girişimin yoğunlaşma doğurucu kabul edilebilmesi için, bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıc ı amacı veya etkisinin olmaması ve ortak kontrolün varlığı koşulları aranmaktadır. Ancak, PADOK , yoğunlaşma doğurucu bir ortak girişim kabul edilebilmesi için gerekli olan bağımsız bir iktisadi varlık olma ve ortak girişimin rekabeti sınırlayıcı amacı ya da etkisi olmaması kriterlerini yerine getirmemektedir. 05-58/858 -233 13Öte yandan, PADOK yöneticileri; her otelin yatak sayısı nispetinde tespit edilen 500 bir yüzde ile PADOK sistemine dahil olduğu nu, buna göre sistemdeki her otelin belirli bir kontenjanının bulunduğu nu, otellere sırayla müşteri yönlendirileceği ni ve bir otelin kontenjanı dolduğunda diğer otele g eçileceği ni belirtmişlerdir. PADOK sisteminin işleyişine yönelik olarak hazırlanan sözleşmede; PADOK hissedarı 12 otel, yıldız ve halihazırdaki standartlarına göre A, B ve C olmak üzere üç gruba ayrılmış ve bu oteller için üç tip fiyat kategorisi tespit ed ilmiştir. Söz konusu otellerin rezervasyon işlemleri 2005 yılı Kasım ayından itibaren PADOK tarafından yapılaca ktır. Nitekim bu durum yapılan görüşmeler esnasında PADOK yöneticileri, Padok hissedarı oteller ve acenteler tarafından da ifade edilmiştir. 510 Kapadokya Bölgesi ndeki otellerde konaklama fiyatlarının hızla düştüğü ve son dönemde maliyetleri bile karşılayamayacak düzeylere ulaştığı gerekçesiyle PADOK tarafından konaklama bedelleri %50 den %100 e varan oranlarda artırılmış olup bu durum şirket yet kilileri ile yapılan görüşmeler ve turizm acentelerine gönderilen fiyat tarifeleri nin incelenmesi sonucunda tespit edilmiştir. Esasen, PADOK ve üye oteller arasında imzalanan sözleşmede öngörülen fiyat artışı %80 ila %105 arasında olmasına rağmen, PADOK yetki lileri tarafından da ifade edildiği üzere turizm acentelerinden gelen tepkiler, artışların %50 ile %100 arasında belirlenmesine neden olmuştur. 520 Bu çerçevede, a ynı turistik bölgede fa aliyet gösteren otellerin %80 inin bir araya gelerek pazarlama şirketi k urmaları ve otellerin tüm pazarlama faaliyetlerini bu şirkete devretmeleri, aynı pazardaki oteller arasındaki fiyat rekabetini ortadan kaldıran işbirliği doğurucu bir anlaşma niteliğindedir ve 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi anlamında rekabet kısıtlanmakta dır. Dosya mevcudu bilgilere göre, bazı otel lerin yetkilileri tarafından , PADOK un belirlediği fiyatların incoming turlara ve yurt dışına yönelik olarak uygulandığı iddia edilmiştir. Bu durumda dahi Türkiye de yerleşik acenteler uygulamadan etkilen mekte dirler. 530 Padok un sektörde yarattığı rahatsızlıklardan bir diğeri de Padok un, acentelerin otel tercihlerini göz ardı ederek, acente müşterisinin sıradaki otele yerleştirilmesidir. Böylece acentelerin belirli otellerle çalışma tercihleri gözardı edilmekte , oteller arasındaki rekabet de ortadan kaldırılmaktadır. Bu durumun bir diğer sonucu da, yıllardır bel irli otellerle çalışmış ve müşteri memnuniyetini yakalamış acentelerin iradeleri dışında başka otellerle çalışma zorunluluğunun doğmasıdır. 4054 sayılı Kanun un Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar 540 başlıklı 4. maddesinin genel hükmü; belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yah ut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerini yasaklamaktadır. Aynı maddenin (a) bendinde mal veya hizmetlerin 05-58/858 -233 14alım ya da satım fiyatının tesbiti , (b) bendinde mal vey a hizmet piyasalarının bölüşülmesi , (c) bendinde mal veya hizmetin arz ya da talep miktarının kontrolünün piyasa dışında belirlenmesi , (d) bendinde rakip teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırılması şeklinde yasaklanan eylemler sıralanmıştır. 550 Buna göre, Kapadokya Bölgesi ndeki 12 otelin pazarlama faaliyetlerini yerine getirmek, bu otellerin hizmet ve fiyat standardınının uyumunu sağlamak amacıyla kurul an PADOK un kuruluş amacı ile bu yöndeki karar ve eylemleri Kanun un 4. maddesinin yukarıda ifade edilen (a), (b), (c) ve (d) bentlerine uygunluk göster mektedir . Öte yandan, ş irket kurucusu 12 otelin biraraya gelerek şirketin işleyişine yönelik hazırladıkları Sözleşme de, Rekabet Kuruluna menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması için baş vuruda bulunulacağı ve Rekabet Kurulu tarafından verilecek menfi tespit veya muafiyet kararı neticesinde Sözleşme nin taraflar 560 arasında hüküm ifade edeceği belirtilmiştir. Bununla beraber yukarıda detaylı bir biçimde ortaya konduğu gibi, anılan şirketin ku ruluşu ve işleyişi Kanun un 4. maddesine tamamiyle aykırıdır ve 5. maddede muafiyet verilmesi için öngörülen; tüketicinin anlaşmadan yarar sağlaması, ilgili piyasada rekabetin ortadan kalkmaması ve rekabetin ilk iki bentteki amaçların elde edilmesi için zo runlu olandan fazla sınırlanmaması kriterlerinin yerine getirilmediği görülmektedir. Bu nedenle, PADOK Ana Sözleşmesi ve şirketin işleyişine ilişkin Sözleşme deki hükümlerin 5. madde uyarınca muafiyet alması mümkün değildir . Bun unla birlikte , taraflar aras ındaki anlaşmanın Rekabet Kurulu ndan izin alınması halinde yürürlüğe gireceğinin imzalanan sözleşmede belirtilmesi ve tarafların anlaşmaya 570 ilişkin olarak Kurum dan bilgi talep ettikleri göz önünde bulundurulduğunda, PADOK ve kurucu işletmeler hakkında sor uşturma açılmasına gerek olmadığı, ancak Kanun un ihlale son verme başlıklı 9. maddesinin üçüncü bendi uyarınca PADOK un otellerin ortak pazarlanması ve ortak fiyat tespitine ilişkin faaliyetlerinin sonlandırılmasının taraflara bildirilmesinin gerektiği kanaatine varılmıştır. J. SONUÇ 1. Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Nevşehir ili ve 580 ilçelerinde hizmet veren on iki otelin biraraya gelerek kurdukları PADOK Turizm Tanıtım Pazarlama İşletme ve Danışmanlık A.Ş. nin işleyişini düzen lemek amacıyla akdedilen Sözleşme nin işbirliği doğurucu bir anlaşma niteliğinde olmakla birlikte, taraflar arasındaki anlaşmanın Rekabet Kurulu ndan izin alınması halinde yürürlüğe gireceğinin imzalanan sözleşmede belirtilmesi ve tarafların anlaşmaya ili şkin olarak Kurum dan bilgi talep ettikleri göz önüne alınarak, otellerin ortak pazarlanması ve ortak fiyat tespiti gibi rekabeti kısıtlayıcı hükümlerin söz konusu Sözleşme den çıkarılması gerektiğine, 2. Öngörülen değişikliklerin yerine getirilmesi için, taraflara kararın tebliğinden 590 itibaren 60 gün süre verilmesine, 05-58/858 -233 153. Aksi takdirde 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 56. maddesi uyarınca sözleşmenin geçersiz olacağının, Kurulca öngörülen düzeltmeler yapılmadan uygulamaya devam edilmesi h alinde haklarında soruşturma açılacağının ve aynı Kanun un 16. ve 17. maddeleri uyarınca işlem yapılacağının taraflara bildirilmesine, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.