Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -2-160 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-39/975-243 Karar Tarihi : 26.08 .2009 A.TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE , Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Ali ARIÖZ , Ekrem SOLMAZ , Nimet ALACAPUNAR C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Re sen D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR: 20
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -2-160 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-39/975-243 Karar Tarihi : 26.08 .2009 A.TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE , Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Ali ARIÖZ , Ekrem SOLMAZ , Nimet ALACAPUNAR C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Re sen D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR: 20 Kone Asansör San. ve Tic. A.Ş. Değirmen Sk. No:13 Nidakule İş Merkezi Kozyatağı - Kadıköy/İstanbul E. DOSYA KONUSU: Kone Asansör San. ve Tic. A.Ş. nin Yetkili Bölge Yüklenicileri ile akdettiği Yetkili Bölge Yükleniciliği sözleşmelerinin 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi kapsamında değerlendirilmesi . F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurulu'nun 15.07.2009 tarih ve 09 -33/742 -M sayılı kararı uyarınca, Kone Asansör San. ve Tic. A.Ş. (Kone) nin Yetkili Bölge Yüklenicileri 30 ile akdettiği Yetkili Bölge Yükleniciliği Sözleşmeleri nde yer alan rekabet etmeme hükümlerinin 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi kapsamında değerlendiril mesine yönelik önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. G. DOSYA EV RELERİ : Kurum kayıtlarına 13.03.2009 tarih ve 1874 sayı ile giren şikayet üzerine hazırlanan 10.04.2009 tarih ve 2009 -2-53/İİ-09-EÖ sayılı İlk İnceleme raporu Rekabet Kurulu nun 22.04.2009 tarih ve 09-17 sayılı toplantısında görüşülmüş ve şikayet konu su iddia ile ilgili olarak ThyssenKrupp Asansör San. Tic. A.Ş ve Kone hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. 40 Yapılan inceleme sonucu nda hazırlanan 09.07.2009 tarih ve 2009 -2-53/ÖA -09-AA sayılı Önaraştırma Raporu 14.07.2009 tarih, REK.0.06.00 .00-110/244 sayılı Başkanlık Önergesi il e 15.07.2009 tarih ve 09 -33 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek şikayetçinin iddiası 09 -33/742 -178 sayı ile karara bağlanmıştır. Bununla birlikte yukarıda yer verilen dosya konusuna yönelik olarak ayrıntılı incele me yapılması amacıyla re sen önaraştırma yapılmasına 15.07. 2009 tarih ve 09 -33/742 -M sayı ile karar verilmiştir. Y apıla n inceleme sonucunda hazırlanan 18.08.2009 tarih ve 2009 -2-160/ÖA -09-AA sayılı Önaraştırma Raporu 20.08.2009 tarih, REK.0.06.00.00 - 09-39/975 -243 2 110/32 1 sayılı Başkanlık Önergesi ile 26.08.2009 tarih ve 09 -39 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 50 H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; 1- Kone nin Yetkili Bölge Yüklenicileri ile akdettiği Yetkili Bölge Yükleniciliği Sözleşmeleri nin y apılan değişiklikler sonucunda 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ile sağlanan muafiyetten faydalanabilecek nitelikte olduğu, 2- Kone hakkında 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmektedir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Taraf : Kone 60 Kone, Türkiye de asansör, yürüyen merdiven ve yürüyen yol satış, montaj, bakım ve onarımı alanında faaliyet göstermektedir. Türkiye de, Kone Corporation tarafından 1987 yılında yabancı sermayel i bir ortak girişim olarak kurulan Kone nin hisseleri nin neredeyse tamamına Kone Holland B .V. sahip bulunmaktadır. Kone , İstanbul Merkez Ofisi dışında, Ankara, Antalya, Bursa, İzmir ve Marmaris Bölge Müdürlükleri ile Adana, Kayseri, Kuzey Kıbrıs, Rize, Di yarbakır, Zonguldak şehirlerinde bulunan Yetkili Bölge Yüklenicileri ile satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerini sağla maktadır . Teşebbüsün 2008 yılına ilişkin cirosu ( ..) TL dir. I.2. Değerlendirme Kone ile yüklenici firmalar arasında imzalanan Yet kili Bölge Yükleniciliği 70 Sözleşmesi nin (Sözleşme) 20. maddesinde İşbu sözleşme, sözleşmenin imza tarihinden başlayarak, 1 yıl süre ile geçerlidir. Süre bitiminde en geç 1 ay önce taraflar feshi ihbarla sözleşmeyi feshedebilir. Aksi halde sözleşme 1 yıllı k süreler ve aynı şartlarla uzatılmış olur. hükmü yer almaktadır. Sözleşme nin 16.maddesinde ise, YÜKLENİCİ (Tekno -mak) bu sözleşme konusuna giren işler dalında faaliyet gösteren bir başka yabancı ya da Türk firmasının Türkiye de YÜKLENİCİLİĞİNİ, ACENTAL IĞINI veya ARACILIĞINI bir kereye mahsus olsa dahi yüklenemez. Rekabet yasağı ancak FİRMA nın (Kone) yazılı izni ile kalkabilir Rekabet yasağı iş bu sözleşmenin herhangi bir sebeple sona ermesinden sonra da 5 yıl süre ile ve aynı şartlarda devam eder hükmü yer almaktadır. 80 Sözleşme nin E başlıklı ekinde ise Yüklenici ye (Tekno -mak a) sözleşme süresince ve sonrasındaki 3 yıl için rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmektedir. Sözleşme nin 20. maddesi uyarınca taraflarca feshedilemediği sürece Sözleşme her yıl kendiliğinden uzatılmış olmaktadır. Bu nedenle Sözleşme nin ve rekabet etmeme yükümlülüğünün belirsiz süreli olarak akdedildiği kabul edilebilir. Ayrıca Sözleşme ile Yükle nici ye sözleşme sonrasındaki 5 (veya 3) yıl süre ile rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmektedir. Sözleşme ile Yüklenici ye belirsiz süreli rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmesi ve yükümlülüğün sözleşme sonrasındaki 5 yıl (3 yıl) için de geçerli olması ne deniyle taraflar arasında imzalanan Sözleşme nin 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan muafiyetten 90 yararlanmasının mümkün olmadığı görülmüş, anılan sözleşmelerin bireysel muafiyet kapsamında olup olmadığının tespiti için yapılan önaraştırma çerçevesinde 22.07.2 009 tarihinde raportörlerce Kone yetkilileri ve teşebbüs avukatı ile 09-39/975 -243 3 görüşülmüştür. Yapılan görüşmede sözleşmelerin 16. ve 20. maddeleri ile rekabet etmeme (mahremiyet) ile ilgili hükümleri içeren ek maddelerinin değiştirilmesi teşebbüs yetkilileri tarafın dan şifahen taahhüt edilmiştir. Yetkili Bölge Yükleniciliği Sözleşmelerini değiştiren ve örneği aşağıda sunulan Zeyilnameler Optimal Sistemler Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.1 dışındaki tüm yetkili bölge yüklenicileri ile karşılıklı olarak imzalanarak 17.8.200 9 tarih ve 5779 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. 100 ZEYİLNAMEDİR Kone Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Yetkili Bölge Yüklenicisi .. arasında yapılan Yetkili Bölge Yükleniciliği Sözleşmesi ve Eklerinin bazı maddeleri aşa ğıdaki şekilde tâdil edilmiştir; 1- Rekabet Yasağı Başlıklı 16. Madde 3. Paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir: Rekabet yasağı iş bu Sözleşmenin herhangi bir sebeple sona ermesinden sonra da azami 1 yıl süre ile ve aynı şartlarda devam eder . 110 2- Süre Başlıklı 20. Madde aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir: İşbu Sözleşme, Sözleşmenin imza tarihinden başlayarak 1 yıl süre ile geçerlidir. Süre bitiminden en geç 1 ay önce taraflar, yazılı mutabakat ile sözleşmeyi aynı süre ve aynı şartlarla uzatabil irler. 3- Sözleşme Ek: F maddesi Yetkili Bölge Yüklenicileri Mahremiyet Belgesi nde yer alan Sözleşme sona erdirildikten sonra aynı işlerle iştigal eden başka bir şirketle sözleşme yapması ve benzer konu ile iştigal etmesi 3 yıl müddetle mümkün değildir . hükmü; Sözleşme sona erdirildikten sonra aynı işlerle iştigal eden başka bir şirketle sözleşme yapması ve benzer konu ile iştigal etmesi 1 yıl müddetle 120 mümkün değildir. olarak değiştirilmiştir. İş bu Zeyilname 15 Ağustos 2009 Tarihinden itibaren geç erlidir. Kone Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş. Yetkili Bölge Yüklenicisi Yetkili Bölge Yükleniciliği Sözleşmeleri nde Zeyilnameler ile yapılan değişiklikler sonucunda sözleşmelerin yenilenebilmesi ancak tarafların yazılı mutabakatı ile mümkün olaca ktır. Ayrıca Zeyilnameler ile yüklenicilere getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün süresi sözleşmenin sona ermesinden sonraki bir yıl ile 130 sınırlandırılmaktadır. Belirtilen nedenlerle Kone ile Yüklenicileri arasında imzalanan 1 Kone tarafından gönderilen ve 18.8.2009 tarih ve 5806 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden Taahh ütname de Kone ile Optimal Sistemler Sanayi ve T icaret Ltd. Şti. arasındaki sözleşmenin 2009 yılı sonuna kadar devam ettiği ve 2009 yılı sonrasında Optimal Sistemler Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. nin Kone nin yüklenicisi olması konusunda ş irketlerin anlaşması durumunda imzalanacak Yüklenici Sözleşmesi nde Kone nin diğer yüklenicileri ile yapılan zeyilnamelerdeki şartlara aynen yer verileceği taahhüt edilmektedir. 09-39/975 -243 4 Yetkili Bölge Yükleniciliği Sö zleşmelerinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır. J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1- Kone Asansör San. ve Tic. A.Ş. nin Yetkili Bölge Yüklenici leri ile akdettiği Yetkili Bölge Yükleniciliği Sözleşmeleri nin yapılan değişiklikler sonucunda 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ile sağlanan muafiyetten yararlandığına , 140 2- Kone Asansör San. ve Tic. A.Ş. hakkında 4054 sayılı Kan un un 41. maddesi çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.