İSTİNAF KARAR TARİHİ: 12/11/2025 Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili; müvekkili şirketin ...'da bulunan ... Şirketi adına 31.01.2008 tarih ... numaralı 30.040-Euro tutarındaki faturayı keserek, toplam 9 ayrı malı 01.02.2008 tarihinde Esenboğa Gümrük Müdürlüğü nezdinde düzenlenen ...sayılı gümrük beyannamesi ile taşımacı ... AŞ ye teslim ettiğini, müvek…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2025/1641 KARAR NO : 2025/1841 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 25/04/2025 NUMARASI: 2014/1088 Esas - 2025/299 Karar DAVA: Tazminat DAVA TARİHİ : 04/02/2009 İSTİNAF KARAR TARİHİ: 12/11/2025 Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili; müvekkili şirketin ...'da bulunan ... Şirketi adına 31.01.2008 tarih ... numaralı 30.040-Euro tutarındaki faturayı keserek, toplam 9 ayrı malı 01.02.2008 tarihinde Esenboğa Gümrük Müdürlüğü nezdinde düzenlenen ...sayılı gümrük beyannamesi ile taşımacı ... AŞ ye teslim ettiğini, müvekkili şirketin ...'da bulunan ... Şirketi adına 31.01.2008 tarih ... numaralı 5.570-Euro ve 31.01.2008 tarih...numaralı 20.865-Euro tutarındaki iki ayrı faturayı keserek toplam 243 ayrı malı 01.02.2008 tarihinde Esenboğa Gümrük Müdürlüğü nezdinde düzenlenen ...sayılı gümrük beyannameleri ile ......Nakliyat AŞ ye teslim ettiğini, taşımacı ......Nakliyat A.Ş., kendisine teslim edilen malların ...'ya taşınması karşılığında 2.500-Euro tutarında 01.02.2008 tarih ve...numaralı faturayı müvekkili şirket adına keserek navlun ücretini tahsil ettiğini, taşımacı şirketin, taşımacılığı kamyonla yapmayı taahhüt ettiğini, ancak Türkiye'den itibaren bir kısım yolu... gemileriyle denizden kat etmeyi planlayarak, müvekkili şirketin mallarının da yüklü olduğu kamyonu, Türkiye'den davalı tarafından işletilen gemisine bindirdiğini, ancak gemide 06.02.2008 tarihinde çıkan yangın neticesi müvekkili şirketin tüm mallarının yok olduğunu, müvekkili şirketin zararının bu güne kadar gerek dava dışı taşımacı, gerek davalı gemi işletmecisi, gerek sigorta şirketi tarafından karşılanmadığını beyanla müvekkilinin davalının ve dava dışı taşımacının kusuru ile tamamen yok olan mallarının bedelleri toplamı 56.475-Euro'nun, aynen yada tahsil tarihindeki TL karşılığının zararın doğduğu tarihten itibaren reeskont faizi işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı... ... vekili; müvekkilinin...adlı... gemisinin Pendik-... seferini gerçekleştirmek üzere 03/02/2008 tarihinde Pendik Limanından hareket ettiğini, 06/02/2008 tarihinde saat 05:30 civarında geminin varma yerine 3 saat mesafe kala ana güvertede başlayan yangının 10-15 dakikalık sürede tüm gemiyi sardığını ve geminin içindeki yüklerle birlikte yanarak tamamen zayi olmasına neden olduğunu, çıkan yangından taşıyanın sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, taşıyanın zarar sebebiyet vermeyen başlangıçtaki bir elverişsizlikten sorumlu tutulamayacağını, taşıyanın sorumlu tutulabilmesi için zarar ile başlangıçtaki elverişsizlik arasında uygun illiyet bağı bulunmasının şart olduğunu, yangının çıkmasında şahsi kusuru da bulunmadığını, yangının gemide buluna yük ve yüklerden kaynaklandığını, 1976 Londra Konvansiyonu'nun 2.maddesi uyarınca yükün zararından kaynaklanan tazminat alacağı dahil gemide bulunan yüklerin yanarak zayi olmasından kaynaklanan tüm tazminat alacaklarının sınırlamaya tabi olduğunu, yanarak zayi olan geminin hurda olarak ...'de yapılan açık arttırmada 2.300.000-Euro bedelle satıldığını,seferden elde edilen navlun miktarının ise 343.310-Euro olduğunu, buna göre müvekkil şirketin ... gemisinde bulunan ve yanarak zayi olan tüm yük ve araçlar için ödemekle yükümlü tutulabileceği tazminat miktarının 2.643.310-Euro ile sınırlı olup bu miktarın tüm tazminat alacak alacaklarına alacakları oranında paylaştırılacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; ... gemisinde ortaya çıkan yangında zarar gören araç sahipleri/ yük ilgilileri ve sigorta şirketleri tarafından davalı gemi donatanına karşı çok sayıda davalar açıldığını, bu dosyalardan 2008 /151 Esas sayılı dosya pilot dosya olarak seçilerek bekletici mesele yapıldığı;pilot davanın Denizcilik İhtisas Mahkemesinde aldığı ilk esas numarası 2008/151 olup davanın reddine karar verildiğii, Yargıtay 11. HD nin 18.07.2011 tarihli 1.bozma ilamı ile davacının bilirkişi raporuna itirazların karşılanması için yeniden rapor alınması gerektiğinin belirtildiği, bozmadan sonra İstanbul(Kapatılan) 51. ATM nin 2011/411 esasını alan dosyada 19/12/2013 tarihli karar ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın Yargıtay 11. HD nin 27/03/2015 tarihli 2. bozma ilamıyla bozulmasının ardından mahkemenin 2016/94 esası üzerinden direnme kararı verilerek dosya Yargıtay HGK na gönderildiği; HGK nın oy çokluğu ile aldığı 25.10.2018 tarihli 2018/11-624 Esas ve 2018/1516 Karar sayılı ilamı ile,"... bilirkişi raporları arasındaki geminin teknik donanımının yolculuğun başında denize ve yola elverişli olup olmadığı hususundaki çelişkinin yeniden bilirkişi raporu alınması suretiyle giderilmesi ile davalı taşıyan-donatanın gemi adamlarının kusurlarından dolayı sorumlu olup olamayacağının da yukarıda ispat yüküne ilişkin belirtilen ilkeler gözetilmek suretiyle yeniden değerlendirilmesi ile direnme kararının bu değişik gerekçe ile bozulması gerektiği" ne karar verildiği; bu aşamadan sonra 2019/211 esas üzerinden yapılan yargılama neticesinde, Yargıtay HGK kararında işaret edilen hususlarda bilirkişi raporu alındıktan sonra 17/03/2021 tarihli karar ile; "... gemisinin ISM yöneticisi olan şirket hukuki açıdan taşıyanın yardımcısı konumunda olduğundan bu şirketin geminin yola elverişsizliğine neden olan kusurlu davranışının davalı taşıyanın kişisel kusuru sayılması gerektiği, saptanan elverişsizlik hali ile yangın olayı ile davacının ortaya çıkan zararı arasında illiyet bağının bulunduğundan yangında zayi olan davacıya ait 11 adet araç ile ilgili zararından davalı donatanın eTTK m.1019 ve 1062.gereğince sorumlu olduğu" gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği; iş bu kararın temyizi üzerine Yargıtay 11. HD nin 23/02/2023 tarihli, 2021/4620 esas ve 2023/1074 karar sayılı ilamı ile; "...geminin yapısı, teknik donanımı, yangın algılama ve söndürme donanımı bakımından ulusal ve uluslararası normlara uygun olduğu, gemi adamlarının gemide çıkabilecek yangın konusunda eğitildikleri, tatbikatlarını yaptıkları, bu konuda gerekli ve yeterli belgelere sahip oldukları, yangın olayının denizde karşılaşılabilecek en tehlikeli olay olarak kabul edilmesi gerektiği, gemi personelinin yangının çok hızlı ve kısa bir süre içerisinde yayılması ve büyümesi sonucu yangına müdahalede yetersiz kalmasının can korkusu ve panik duygusu gibi tamamen insani sebeplerle geliştiği, bu durumun geminin yolculuğun başında yola elverişsizliği sonucunu doğurmayacağı gerekçesi ile hüküm davalı yararına bozulduğu; bozmadan sonra 2024/215 nolu esasını alan davada Yargıtay bozma ilamına uyularak, bozma ilamında açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verildiği; bekletici mesele yapılan dosyada Yargıtay 11. HD nin 23/02/2023 tarihli, 2021/4620 Esas ve 2023/1074 Karar sayılı son bozma ilamı ile, eldeki dosyaya konu olan...isimli... gemisinde meydana gelen yangın olayında gemi donatanının "sorumlu olmadığına" karar verildiğinden, aynı yangından kaynaklanan zararın tahsili için davalı gemi donatanı hakkında açılan iş bu davanın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili; TTK nın 1061 vd maddeleri uyarınca Donatanın gemi adamlarının kusurlarından doğan zararlardan sorumlu olduğunu gemi personelinin yangına müdahalede yetersiz kalması, “tamamen insani sebepler” denilerek sorumluluğun bertaraf edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, Yargıtay 11. HDnin başka dosyada davalı lehine bir bozma kararı vermişse de, eldeki davanın davacı tarafı,taşıma sözleşmesinin koşulları farklı olduğunu, Yargıtay bozma ilamında, yangının “açık denizde karşılaşılabilecek bir risk” olduğu gerekçesiyle taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı belirtildiği ancak TTK nın 1182 maddesi uyarınca taşıyan ancak “kaçınılmaz sebepler” ile sorumluluktan kurtulabileceğini müvekkili şirket, üretimini yaptığı hafif inşaat makineleri ve parçalarını yurt dışına ihraç etmek üzere taşımacı şirkete teslim etmiş, ancak mallar, davalı gemi işletmecisinin idaresinde bulunan gemide çıkan yangın sonucu tamamen yok olduğunu, davalı veya sigortacısı tarafından tazmin edilmediğini Yargıtay kararında geminin teknik donanımının uluslararası normlara uygun olduğu belirtilmişse de, somut olayda yangının hızla yayılması ve söndürülememesi, gemideki yangınla mücadele sistemlerinin etkin çalışmadığını gösterdiğini TTK nın 1178 vd uyarınca taşıyan, seferin başında gemiyi denize ve yola elverişli halde bulundurmakla yükümlü olduğunu, yangının kısa sürede tüm gemiyi sarması, söndürme teçhizatının yetersizliği ve personelin müdahalede başarısız olması, bu yükümlülüğün ihlali niteliğinde olduğunu; denize elverişlilik yalnızca belgelere sahip olmakla değil, fiili yeterliliğin sağlanmasıyla mümkün olduğunu, “geminin yola elverişli olduğu” yönündeki kabul, dosya kapsamındaki teknik raporlarla çeliştiğini, TTK nın1062/1(b) (ve paralel düzenlemeler) yangın istisnasını öngörse de, bu hükmün amacı taşıyanı kusursuz sorumluluktan kurtarmak olduğunu, uluslararası deniz ticaretinde yerleşik yorum (Hague-Visby Kuralları m.IV/2(b)) yangın istisnasının taşıyanın kusurunun bulunmadığı hallerle sınırlı olduğunu, müvekkilinin zararı, yalnızca “kaçınılmaz bir yangın” sebebiyle değil, personelin müdahale yetersizliği ve gemi donanımındaki zafiyetler nedeniyle büyüdüğü,istisnanın uygulanabilmesi için taşıyanın tüm dikkat ve özeni gösterdiğini ispat yükü davalıya ait olduğunu, zararın yangın gibi istisna kapsamında kaldığını ve kendi kusuru olmadığını ispat yükü taşıyana ait olduğunu, mahkemenin, ispat yükünü fiilen tersine çevirerek,davacının taşıyanın kusurunu somutlaştırmasını beklediğini belirterek bozma kararına uyularak verilen davanın reddine dair kararın kaldırılmasını, zarar oranında davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE: Dava; davacı sigortalısına ait aracın davalı şirket tarafından işletilen...-...... gemisinin Pendik-... seferini yapmakta iken sefer esnasında içinde ki 202 adet yüklü araçlar ile birlikte yanarak batması tümüyle zayi olması nedeniyle oluşan zararın davalıdan tazmini istemine ilişkindir. Aynı yangın olayında meydana gelen zayi olayları nedeniyle çok sayıda tazminat davası açılması nedeniyle mahkemece bir dava karara bağlanarak diğer davalar bakımından bekletici mesele yapıldığı anlaşılmaktadır. Pilot davanın kesin olarak karara bağlanması üzerine elde ki davada aynı mahiyette olmak üzere yangın olayında davalı Donatan'a kusur izafe edilemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. eTTK nın 1062 .maddesi" Taşıyan, kendi adamlarının ve gemi adamlarının kusurlarından ,kendi kusuru gibi mesuldür. Zarar geminin sevkine veya başkaca teknik idaresine ait bir hareketin veya yangının neticesi olduğu takdirde taşıyan yalnızca kendi kusurundan mesuldür. Daha ziyade yükün menfaati icabı olarak anılan tedbirler geminin teknik idaresine dahil sayılmaz. Tereddüt halinde zararın teknik idarenin neticesi olmadığı kabul edilir." şeklinde düzenlenmiştir. Davacı vekili tarafından pilot davada toplanan tüm delillerin, alınan ifadelerin alınan bilirkişi raporlarının tamamında davalının kusuru neticesinde yangının başladığı ve müdahale edilemediği, gemi adamlarının yangına müdahale edebilecek nitelikte olmadığının belirlendiğini, geminin yangın olayından evvel denize elverişsizliğinin tesbit edilebileceğini bu yolda bir inceleme yapılmadığını istinaf nedeni olarak ileri sürmüştür. Mahkeme kararından belli olduğu üzere davanın reddi ve kısmen kabulü kararları birden fazla kez yargıtay bozma ilamlarına konu olmuş, yargılama sürecinde 6 dan fazla bilirkişi kurulu raporu, bilimsel mütalalar sunulmuş alınan tüm bilirkişi raporları sonrası oluşan yangın nedeniyle davalı donatanın kusurlu bulunmadığına, denizde bir geminin başına gelebilecek risk niteliğinde olduğuna karar verilmiştir. Gerekçeli kararlarda aynı olay nedeniyle mahkemede tazminata dair 213 dosyanın derdest olduğu belirtilmektedir. Yangın olayının büyüklüğü; yangının kısa sürede büyüyüp hiç bir emtianın kurtarılamadığı anlaşılmaktadır. Bekletici mesele yapılan dosyada; tüm yargılama sürecinde; bir kısım akademisyenler hukuki görüş sunmak, bir kısmı bilirkişilik yaptığı; tüm araştırmalara rağmen ana güvertede çıkan yangının çıkış sebebinin belirlenemediği; yangına müdahale edilemediği, kısa sürede tüm gemiyi sardığı belirlenmiştir. Alınan bilirkişi raporlarında gemide teknik kusur tesbit edilememiştir. Son olarak Yargıtay 11 HD nin 23/02/2023 tarihli, 2021/4620 esas ve 2023/1074 karar sayılı ilamında "geminin yapısı, teknik donanımı, yangın algılama ve söndürme donanımı bakımından ulusal ve uluslararası normlara uygun olduğu, gemi adamlarının gemide çıkabilecek yangın konusunda eğitildikleri, tatbikatlarını yaptıkları, bu konuda gerekli ve yeterli belgelere sahip oldukları, yangın olayının denizde karşılaşılabilecek en tehlikeli olay olarak kabul edilmesi gerektiği, gemi personelinin yangının çok hızlı ve kısa bir süre içerisinde yayılması ve büyümesi sonucu yangına müdahalede yetersiz kalmasının can korkusu ve panik duygusu gibi tamamen insani sebeplerle geliştiği, bu durumun geminin yolculuğun başında yola elverişsizliği sonucunu doğurmayacağı" sonucuna varılmıştır. Bozma ilamında zikredildiği üzere ayrıca aynı yangın olayı nedeniyle yanan treylerle ilgili olarak görülüp sonuçlandırılan ve davalıyı sorumlu tutan Landshut Eyalet Mahkemesinin (2.Ticaret Mahkemesi) ve temyizi inceleyen Münih Eyalet Yüksek Mahkemesinin kararına karşı karar düzeltme istemini inceleyen Federal Eyalet Mahkemesinin 15.12.2011 tarih IZR 12/11 sayılı kararında da dava konusu gemide çıkan yangın riskinin, sadece açık denizdeki bir geminin başına gelebilecek bir riske dönüştüğü, taşıyıcının mallarda yangın sebebiyle meydana gelen zarar ve ziyadan, kendi kastı ve ihmali yoksa sorumlu olmayacağı, davalı taşıyıcının kasıt veya ihmali ile ilgili maddi delil bulunmadığı, bu sebeple taşıyıcının sorumluluktan kurtulabildiği gerekçesiyle açılan davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle; aynı yangın olayına ilişkin kesinleşmiş kararda çıkan yangın nedeniyle "geminin yola elverişli olduğu donatanın kusuru" bulunmadığı belirlendiğinden somut olayda ayrıksı bir sonuca varacak delil dosyada bulunmadığından davanın reddine ilişkin kararda isabetsizlik bulunmamış, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan 169,50-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 12/11/2025