Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -4-14 (Özelleştirme) Karar Sayısı : 13-17/253 -127 Karar Tarihi : 28.03.2013 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. M ustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR , Kenan TÜRK , Fevzi ÖZKAN B. RAPORTÖRLER: Hale GÜNDÜZ, Zeynep ŞENGÖREN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Ziya Gökalp Cad. No:80 06600 Kurtuluş/Ankara (1) D. DOSYA KON
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -4-14 (Özelleştirme) Karar Sayısı : 13-17/253 -127 Karar Tarihi : 28.03.2013 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. M ustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR , Kenan TÜRK , Fevzi ÖZKAN B. RAPORTÖRLER: Hale GÜNDÜZ, Zeynep ŞENGÖREN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Ziya Gökalp Cad. No:80 06600 Kurtuluş/Ankara (1) D. DOSYA KONUSU: Kemerköy İskelesi ve iskele geri sahasında bulunan bazı taşınmazların 36 yıl süre ile işletme hakkının verilmesi suretiyle özelleştirilmesi işlemi kapsamında söz konusu taşınmazların Mehmet Güneş İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti., Binbirg ıda Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Türkerler İnşaat Turizm Madencilik Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 15.03.2013 tarihinde giren bildirim üzerine düzenlenen 20.03.2013 tarih ve 2010 -4-14/ÖN sayılı Özelleştirme Nihai İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda ; dosya konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hak kında Kanun (4054 sayılı Kanun) un 7. ma ddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (1998/4 say ılı Tebliğ) kapsamında izne tabi olduğu ; teklif sahiplerinden herhangi biri tarafından gerçekleştirilecek muhtemel devralma işlemi sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmes inin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Bildirim Konusu İşlem (4) Özelleştirme Yüksek Kurulu (ÖYK) nun 03.12.2009 tarih ve 2009/66 sayılı Kararı ile Kemerköy İskelesi ve İskele geri sahasında bulunan bazı taşınmazların işletme hakkının 36 yıllığına devri ne ilişkin olarak, 1998/4 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde, T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdares i Başkanlığı (ÖİB) tarafından yapılan önbildirim başvurusu, 14.01.2010 tarih ve 0428 sayı ile Rekabet Kurumu kayıtlarına ulaşmış; anılan Tebliğ kapsamında 11.03.2010 tarih ve 10-22/307 -M sayı ile Kurul görüşü oluşturulmuştur. (5) Bu çerçevede, Kemerköy İskeles i nin özelleştirilmesine ilişkin ÖYK'nın nihai devir kararında yer alması uygun görülen ilk üç teklifin sahipleri olan, - Mehmet Güneş İnşaat Ticaret ve Sanayi L td. Şti., - Binbirgıda Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş., - Türkerler İnşaat Turizm Madenci lik Enerj i Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş. unvanlı teşebbüslerin 1998/4 sayılı Tebliğ ile 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ ) 13-17/253 -127 2/6 kapsamında değerlendirilmesi talep edilmiştir. G.2. Devredilen: Kemerköy İskelesi (6) Kemerköy İskelesi Muğla ili, Milas İlçesi Ören Beldesinin sahil bandında Kemerköy Termik Santrali nin tam karşısında Türkevleri köyü, Yalnızkavak mevkiinde bulunmaktadır. İskele, Milas ilçesine 40 km., Ören beldesine 6 km., Milas havaalanına 60 km. mesafededir. 1987 yılında Kemerköy Elektrik Üretim Ticaret A.Ş. (KEAŞ) ye ait santralin ağır makinelerinin ikmali ve gerek görülmesi halinde akaryakıt ihtiyacını karşılamak üzere inşa edilen İskele, KEAŞ ın inşasından sonra kullan ılmamış olup, halen faal durumda değildir. (7) Mart 2005 tarihinde hazırlanan tanıtım k itapçığına göre, iskele ve geri sahası 800 m uzunluğunda 6 m genişliğinde beton kaplı bir yolla Ören Türkevleri yoluna bağlı olup, şehirlerarası karayoluna asfalt bir yolla bağlıdır. İskele, Muğla iline 105 km., Milas ilçesine 40 km, en yakın yerleşim merkezine ise 2 km uzaklı ktadır. (8) Yüzölçümü 3.871,55 m2 olan İskele, toplam alanı 50.902,86 m2 olan arsa üzerine kuruludur. Sabit iskele 85 m. uzunluğunda 10 m. genişliğinde bet on irtibat yolu ile karaya bağlantısı olan, 20 m. genişliğinde 135,1 m. uzunluğ unda T şeklinde bir iskeledir. İskele nin batı ucunda Ro -Ro gemilerinin indirme boşaltma yapabileceği rampa inşa edilmiş olup, yine bu kısımda bu gemilerin bağlanabilmesi için , İskele den daha açıkta iki adet betonarme bağlama platformu oluşturulmuştur. İskele su derinliği yaklaşık 12 metre olan İskele ye uzunlu k ve su derinliği kriterlerine göre tesise 20.000 DWT ve üzeri bir adet gemi ile 10.000 DWT ve üzeri bir adet Ro -Ro nu n aynı anda yanaşabileceği öngörülmekle birlikte , bölgenin özellikle kış aylarındaki iklim şartları iki geminin bir arada yanaşmasını zorlaştıracak niteliktedir. (9) İskelenin mevcut üstyapısı kapsamında yükleme ve boşaltma işlemlerinde kullanılabilecek herhangi bir makine -teçhizat (vinç, forklift, stacker vs) veya ekipman bulunmamakta, sadece bir adet idari bina ve bir adet giriş binası bulunmaktadır. G.3. Teklif Sahipleri G.3.1. Mehmet Güneş İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. (Mehmet Güneş Ltd. Şti) (10) 1993 y ılında Şanlıurfa'da kurulan Mehmet Güneş Ltd. Şti. altyapı, sulama baraj ve karayolu inşası, bakım ve onarım v .b. işleri ile iştigal etmekte olup liman işletmeciliği veya liman hizmetleri alanında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır . 2011 yılı cirosu ( ..) TL. olarak bildirilen şirketin hissedarlık yapısına aşağıda yer verilmektedir. Tablo 1: Mehmet Güneş Ltd. Şti Hissedarlık Yapısı Pay Sahibi Hisse Oranı (%) Mehmet Güneş ( ..) Kadriye Güneş ( ..) Toplam ( ..) (11) Mehmet Güneş Ltd. Şti. nin ihale değerle ndirmesi sürecinde teklifinin onaylanması halinde kuracağı şirketin ortakları Kurumumuza gönderilen yazı ile açıklığa kavuşturulmuştur. Buna göre kurulacak yeni şirketin ortaklık yapısı aşağıda gösterilmektedir: Tablo 2 : Özelleştirme İşlemi İçin Kurulacak Şirketin Hissedarlık Yapısı Pay Sahibi Hisse Oranı (%) Mehmet Güneş İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. ( ..) Altyapı A.Ş. ( ..) Bülent Oğuz ( ..) Toplam ( ..) 13-17/253 -127 3/6 G.3.2. Binbir Gıda Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. (Binbir Gıda) (12) Binbir Gıda Çamaltı (İzmir) ve Ayvalık (Balıkesir) Tuzlalarının işleticisi olarak faaliyet göstermekte olup söz konusu faaliyetlerden 2011 yılında elde ettiği cirosu 18.270.590,46 TL. dir. Binbir Gıda halihazırda limancılık ve liman işletmeciliği faaliyetinde bulunmamakla birlikte , Keme rköy Liman Sahası nın işletme hakkının alınması halinde Binbir Gıda bünyesinde kurulacak olan Çamaltı Denizcilik Liman İşletmeleri A.Ş., aracılığıyla söz konusu faaliyetleri yürütmeyi planlamaktadır. (13) Öte yandan Binbir Gıda, ÖİB ile 26.04.2010 tarihinde imz alanan "Çamaltı Tuzlası ve Tuz Üretim İşi ile ilgili Varlıkların Özelleştirilmesine İlişkin Satış ve Devir Sözleşmesi" çerçevesinde işletme hakkı 16.12.2031 tarihine kadar kendisine devredilen İzmir Çamaltı Tuzlası sınırları içerisinde bulunan atıl durumda ki iskeleyi, imar planının onaylanması ve gerekli bakım -onarım işlerinin tamamlanmasının ardından işletmeyi planlamaktadır. Ancak Çamaltı Tuzlası içerisinde bulunan söz konusu iskele yalnızca üretilen ham tuzun deniz yoluyla sevkiyatında kullanılacaktır. (14) Aşağıdaki tablolarda Binbir Gıda ve bildirim konusu ihale sonucunda Kemerköy Limanı nı devralacak olan Binbir Gıda kontrolündeki Çamaltı Denizcilik Liman İşletmeleri A.Ş. nin hissedarlık yapılarına yer verilmektedir. Tablo 3: Çamaltı Denizcilik Liman İşletmeleri A.Ş.Hissedarlık Yapısı Pay Sahibi Hisse Oranı (%) Binbirgıda Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. ( ..) Nevzat Demir ( ..) Ahmet Tarık Demir ( ..) Toplam ( ..) Tablo 4: Binbir Gıda Hissedarlık Yapısı Pay Sahi bi Hisse Oranı (%) Fırat Plastik ve Kauçuk Sanayi Ticaret A.Ş. ( ..) Diğer ( ..) Toplam ( ..) Tablo 5: Fırat Plastik ve Kauçuk Sanayi Ticaret A.Ş. Hissedarlık Yapısı Pay Sahibi Hisse Oranı (%) Nevzat Demir ( ..) Hayriye Demir ( ..) Mümtaz Demir ( ..) Hava Demir ( ..) Muharrem Yıldırım ( ..) Tayfun Demir ( ..) Ahmet Tarık Demir ( ..) Toplam ( ..) G.3.3. Türkerler İnşaat Turizm Madencilik Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş. (Türkerler İnşaat) (15) Türkerler İnşaat ın ana faaliyet konusu her türden a ltyapı ve üst yapıların inşası ile turizm işletmeciliği olup bu faaliyetlerinden 2011 yılında elde ettiği ciro ( ..) TL olarak bildirilmiştir. 13-17/253 -127 4/6 (16) Türkerler İnşaat ın da bünyesinde bulunduğu Türkerler Holding inşaat, enerji ve liman işletmeciliği gibi pek ço k alanda fiilen hizmet vermekte veya bu alanlara yatırım yapmış bulunmaktadır. Türkerler Holding bünyesindeki Derinceport Liman işletmeciliği A.Ş. (Derinceport), Türkerler İnşaat'ın Derince Limanı'nın 36 yıl süreyle imtiyaz haklarının devrine ait ihale sür eci sonrasında, Derince Liman sahası içerisinde işletmecilik ve liman alt ve üstyapı yatırımlarını yapılması amacıyla kurulmuştur. Ancak, bahsi geçen ihale ÖİB tarafından iptal edilmiştir. Dolayısıyla Derinceport un halihazırda herhangi bir faaliyeti bulun mamaktadır. Holding bünyesinde bulunan Ladik Liman İşletmeciliği ve Lojistik Hizmetler Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Ladik Liman ı) ise 17 .03.2006 yılında Ladik Madencilik Kağıt Torba Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak kurulmuş, 04.09.2008 tarih ve 7142 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan unvan değişikliği tadili sonucu mevcut ismini ve iştigal alanlarını tescil ettirmiştir. Ladik Liman ı, liman işletmeciliği, yatırımı ve sair liman hizmetleri alanlarında iştigal etmek için kurulmuş olmakla birlikte , halen herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. (17) Aşağıdaki tablolarda Türkerler Holding ile Türkerler İnşaat ın hissedarlık yapılarına yer verilmektedir. Tablo 6: Türkerler Holding Hissedarlık Yapısı Pay Sahibi Hisse Oranı (%) Kazım TÜRKER ( ..) Ülkü TÜRKER ( ..) Mehmet Derya GÜNEŞ ( ..) Pelin TÜRKER ÖZDEMİR ( ..) Kaan TÜRKER ( ..) Toplam ( ..) Tablo 7: Türkerler İnşaat Hissedarlık Yapısı Pay Sahibi Hisse Oranı (%) Kazım TÜRKER ( ..) Ülkü TÜRKER ( ..) Mehmet Derya GÜNEŞ ( ..) Pelin TÜRKER ÖZDEMİR ( ..) Kaan TÜRKER ( ..) Türkerler Holding ( ..) Toplam ( ..) G.4. İlgili Pazar (18) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde , ilgili ürün pazarı liman hizmetleri olarak tespit edilmiştir. Öte yandan, sonuç itibarı yla önemli bir değişiklik yaratmayacağından , İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un 20. maddesi doğrultusunda ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır. G.5. Değerlendirme G.5.1. İşlemin Niteliği ve 1998/4 sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirilmesi (19) Bildirim konusu işlem; ÖYK 'nın 03.12.2009 tar ih ve 2009/66 sayılı Kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınan Kemerköy Limanı nın 36 yıl süreyle "işletme hakkının verilmesi" yöntemiyle özelleştirilmesidir. (20) 1998/4 sayılı Tebliğ in İzin Başvurusuna Tabi Özelleştirme Yolu ile Devralmalar başlı klı 5. maddesi uyarınca, Rekabet Kurumu na ön bildirimde bulunulması zorunlu olan özelleştirme 13-17/253 -127 5/6 yoluyla devralma işlemleri izne tabidir. Bu çerçevede, d osya mevcudu bilgilere göre , önbildirimi zoru nlu olan dosya konusu işlemin izne tabi olduğu değerlendirilm ektedir. G.5.2. İşlemin 2010/4 Sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirilmesi (21) 2010/4 sayılı Tebliğ in Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi başlıklı 13. maddesinin ikinci fıkrasında , tek başına ya da birlikte hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumu daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran birleşme veya devralmalara izin verilmeyeceği hükme bağlanmıştır. (22) Dosya konusu özelleştirme işlemi neticesinde , Kemerköy İskelesi ve geri sahasında bulunan ve mülkiyeti Maliye Hazinesi ile KEAŞ a ait taşınmazlar (Kemerköy Liman Sahası) ihaleyi alacak olan teşebbüse devredilecektir. (23) Teklif sahiplerinden ilki olan Mehmet Güneş Ltd. Şti. nin yeni kuracağı şirkette % ( ..) pay sahibi olacağ ı ve şirketteki karar alma yetkisin e sahip olacağı Kurum a intikal eden yazılarda belirtilmiştir. Dosya mevcudu bilgilere göre, yeni kurulacak şirket ortaklarının liman hizmetleri alanında faaliyeti bulunmamaktadır. Bu kapsamda, söz konusu teşebbüsün Kemerk öy Liman Sahası nı devralması halinde ilgili pazar ın rekabet şartlarında herhangi bir değişiklik olmayacağı anlaşılmaktadır. (24) İhaledeki diğer teklif sahiplerinden Binbir Gıda halihazırda Çamaltı (İzmir) ve Ayvalık (Balıkesir) Tuzlalarının işleticisi olarak faaliyet göstermekte olup , liman işletmeciliği alanında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Dolayısıyla Binbir Gıda nın , Kemerköy Liman Sahası nın işletme hakkını devralması halinde, ilgili pazarda herhangi bir yoğunlaşma artışı meydana gelmeyecektir. (25) ÖYK nın nihai devir kararında yer alması uygun görülen teşebbüslerden Türkerler İnşaat ve Türkerler İnşaat ın da bünyesinde bulunduğu Türkerler Holding, inşaat, enerji ve liman işletmeciliği gibi pek çok alanda fiilen hizmet vermekte veya bu alanlara yat ırım yapmış bulunmaktadır. Ancak Türkerler Holding bünyesindeki Derinceport ile Ladik liman larının halihazırda herhangi bir faaliyetlerinin bulunmaması nedeniyle Kemerköy Liman Sahası nın Türkerler İnşaat tarafından devralınması halinde, ilgili pazar da herhangi bir yoğunlaşma artışı meydana gelmeyecektir. (26) Sonuç olarak Kemerköy Liman Sahası nın 36 yıl süre ile işletme hakkının verilmesi yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin, İhale Komisyonu nca Ö YK ya sunulmasına karar verilen teklif sahiplerinden herhang i biri tarafından Kemerköy Liman Sahası nın işletme hakkının 36 yıl süre ile devralınmasının 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve buna dayanılarak hazırlanan 2010/4 sayılı Tebliğ çerçevesinde herhangi bir sakınca yaratmayacağı kanaatine ulaşılmıştır 13-17/253 -127 6/6 H. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Kemerköy İskelesi ve İskele geri sahasında bulunan bazı taşınmazların 36 yıl süre ile işletme hakkının verilmesi işlemi kapsamında söz konusu taşınmazların; - Mehmet Güneş İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. veya - Binbirgıda Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. veya - Türkerler İnşaat Turizm Madencilik Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş. tarafından devralınması işleminin, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1 998/4 sayılı "Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ" kapsamında izne tabi olduğuna; 2- Adı geçen teklif s ahiplerinden herhangi biri tarafından gerçekleştirilecek muhtemel devralma işlemi sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli öl çüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.