Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2017-3-5 (Devralma) Karar Sayısı : 17-06/55-21 Karar Tarihi : 09.02.2017 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖRLER : Evrim Özgül KAZAK, Mehmet GERÇEK C. BİLDİRİMDE BULUNANLAR :- Kering SA - Compagnie Financiere Richemont SA Temsilcisi: Av. Sibel YILMAZ ATİK Büyükdere Caddesi No: 67-71 Alba İş Merkezi Kat:7 34387 Şişli/İs
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2017-3-5 (Devralma) Karar Sayısı : 17-06/55-21 Karar Tarihi : 09.02.2017 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖRLER : Evrim Özgül KAZAK, Mehmet GERÇEK C. BİLDİRİMDE BULUNANLAR :- Kering SA - Compagnie Financiere Richemont SA Temsilcisi: Av. Sibel YILMAZ ATİK Büyükdere Caddesi No: 67-71 Alba İş Merkezi Kat:7 34387 Şişli/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Richemont International S.A. nın Kering Eyewear S.p.A. nın ortak kontrolünü devralması işlemine izin verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.01.2017 tarihinde giren bildirim üzerine düzenlenen 01.02.2017 tarih ve 2017-3-5/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Taraflar G.1.1. Devreden Taraf: Kering SA (KERİNG) (4) KERİNG, lüks grubu ile spor ve yaşam tarzı grubu olmak üzere iki alanda faaliyet göstermektedir. Lüks grubu; Alexander McQueen, Boucheron, Balenciaga, Bottega Veneta, Brioni, Christopher Kane, Dodo, Girard-Perregaux, Gucci, Jeanrichard, McQ, Pomellato, Qeelin, Saint Laurent, Stella McCartney, Tomas Maier ve Ulysse Nardin (MODA EVLERİ) markalarından oluşmaktadır. KERİNG bu markaların lisans hakkını bir iç lisans sözleşmesi ile Kering Eyewear S.p.A. ya (KERİNG EYEWEAR) devretmiştir. Bu kapsamda KERİNG pazarın toptan seviyesindeki faaliyetlerini işlem öncesinde de ortak kontrolüne sahip olduğu KERİNG EYEWEAR aracılığıyla gerçekleştirmektedir. KERİNG aynı zamanda ürün yelpazesi içinde gözlük ürünleri yer alan MODA EVLERİ nde ve/veya bunların online satış mağazalarında perakende olarak bu ürünlerin satışını da yapmaktadır. 17-06/55-21 2/5 G.1.2. Devralan Taraf: Compagnie Financiere Richemont SA (RİCHEMONT) (5) RİCHEMONT; Cartier, Van Cleef & Arpels, Piaget, Vacheron Constantin, Jaeger- LeCoultre, IWC ve Montblanc gibi markalar ile yüksek kaliteli mücevherat, saat, moda ürünleri, aksesuarlar ve diğer lüks ürünlerin (örneğin yazım araçları) tasarım, üretim ve satışı faaliyetlerinde bulunmaktadır. RİCHEMONT bünyesindeki Cartier, Alfred Dunhill, Chloe ve Montblanc markaları ile güneş gözlüğü ve optik çerçeve pazarlarında da faaliyet göstermektedir. Bu markalardan Cartier, tam entegre bir gözlük departmanına sahip olup, sadece kendi gözlük ürünlerinin tasarım, üretim ve toptan tedarikini gerçekleştirmektedir. Cartier in Türkiye de herhangi bir özel satış ekibi bulunmamakta, ürünlerinin perakendecilere satışını yalnızca bağımsız bir distribütör olan Roi Optik San. ve Tic. Ltd. Şti. aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Alfred Dunhill, Chloe ve Montblanc ise gözlük işleri için bağımsız ve uzmanlaşmış başka gözlük tedarikçileri ile lisans sözleşmesi akdetmiş durumdadır. RİCHEMONT bünyesinde bulunan kimi butiklerde ve bölümlü mağazalar içindeki satış noktalarında perakende olarak güneş gözlüğü satışı yapmaktadır. RİCHEMONT bu satış kanalında Türkiye deki faaliyetlerini İstanbul da bulunan iki Cartier mağazası aracılığıyla yürütmektedir. G.1.3. Devre Konu: KERİNG EYEWEAR (6) KERİNG EYEWEAR gözlük koleksiyonu olan moda evlerinin neredeyse tamamı için grup içi lisans sahibi olarak hareket edip, bu ürünlerin toptan seviyede geliştirilmesi, dağıtımı, pazarlanması ve satışını merkezi olarak gerçekleştirmektedir. KERİNG EYEWEAR ın kendi üretim tesisi bulunmadığından gözlük ürünlerinin üretimi işini İtalya, Fransa, Japonya ve Çin de bulunan bağımsız üçüncü taraf üreticiler aracılığıyla dışarıdan sağlamaktadır. KERİNG EYEWEAR mevcut durumda; özel optiklerin, gözlük zincirlerinin, bölümlü mağazaların, moda mağazalarının ve gümrüksüz satış mağazalarının da dahil olduğu perakendecilerden gelen talepleri karşılayan satış temsilcileri istihdam etmektedir. Bununla birlikte, KERİNG EYEWEAR ın Türkiye de doğrudan kendine bağlı bir satış ekibi bulunmamakta, faaliyetlerini bağımsız bir distribütör olan Elit Gözlük San. ve Tic. Ltd. Şti. aracılığıyla gerçekleştirmektedir. KERİNG EYEWEAR ın pazarın perakende seviyesinde faaliyeti bulunmamaktadır. G.2. Etkilenen Pazarlar1 (7) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un 20. paragrafında: İnceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir ifadesi bulunmaktadır. 1 11.05.2006 tarih ve 06-33/413-110 sayılı ile 18.10.2007 tarih ve 07-79/988-383 sayılı Rekabet Kurulu kararlarında ilgili ürün pazarı güneş gözlükleri ve optik çerçeveler şeklinde ayrı iki pazar olarak tanımlanmıştır. 22.04.2010 tarih 10-33/507-184 sayılı Kurul kararında ise mevcut işlem pazarda bir yoğunlaşma yaratmadığından net bir pazar tanımı yapılmamakla birlikte, pazarın daha dar tanımlanabileceği ifade edilmiştir. 17-06/55-21 3/5 (8) Dosya mevcudu bilgilerden, inceleme konusu işlemin, olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişe yaratmayacağı anlaşılmış ve bu nedenle ilgili pazar tanımlanmasına gerek duyulmamıştır. Bununla birlikte, tarafların faaliyetleri değerlendirildiğinde, güneş gözlükleri ve optik çerçevelerin toptan tedariki alanında yatay bir örtüşmenin meydana geleceği anlaşılmaktadır. İşlemin tamamlanması ile tarafların bu faaliyetleri KERİNG EYEWEAR çatısı altında toplanacaktır. Bunun yanında ortak girişim KERİNG EYEWEAR ın güneş gözlüklerinin toptan tedariki alanındaki faaliyetleri ile RİCHEMONT un güneş gözlüklerinin tek markalı perakende satış faaliyetleri arasında dikey bir ilişki de mevcuttur. Dolayısıyla dosya kapsamında değerlendirmeler, optik çerçevelerin toptan tedariki, güneş gözlüklerinin toptan tedariki ve perakende satışı pazarları çerçevesinde yapılmıştır. (9) İlgili coğrafi pazar, teşebbüslerin mal ve hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet gösterdikleri, rekabet koşullarının yeteri derecede homojen ve özellikle rekabet koşulları komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu için bu bölgelerden kolayca ayrılabilen bölgeler olarak tanımlanmaktadır. Tarafların faaliyetlerini tüm Türkiye çapında gerçekleştirmesi ve ülke içerisinde rekabetin farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması sebebiyle ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak tespit edilmiştir. G.3. Değerlendirme (10) Bildirim konusu işlem; KERİNG EYEWEAR in ortak kontrolünün RİCHEMONT a devredilmesine ilişkindir. Taraflar arasında 21.12.2016 tarihinde Esas Ortak Girişim Sözleşmesi (Sözleşme) imzalanmıştır. (11) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasında Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması bu maddenin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olarak kabul edilmektedir düzenlemesi yer almaktadır. Bu çerçevede, bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olarak değerlendirilebilmesi için ortak kontrol ve tam işlevsellik (bağımsız iktisadi varlık) koşullarını taşıması gerekmektedir. (12) KERİNG EYEWEAR işlem öncesinde KERİNG ve İcra Kurulu Başkanı Roberto Vedovotto nun ortak kontrolünde bulunmaktadır. İşlemin tamamlanması ile KERİNG EYEWEAR in %( ..) oranındaki hissesi KERİNG e, %( ..) oranındaki hissesi RİCHEMONT a ve kalan %( ..) oranındaki hissesi ise KERİNG EYEWEAR yönetimine ait olacaktır2. İşlemle aynı zamanda RİCHEMONT, Cartier in Fransa daki gözlük üretim tesisini KERİNG EYEWEAR a devredecektir. Bildirim formunda, KERİNG EYEWEAR ın ortak kontrolüne işlemin tamamlanması ile birlikte KERİNG ve RİCHEMONT un sahip olacağı bildirilmiştir. İşlem öncesinde ortak kontrol sahibi olan ve Roberto Vedovotto tarafından temsil edilen yönetimin ise işlemin tamamlanması ile birlikte teşebbüs üzerinde kontrol hakkına sahip olmayacağı belirtilmiştir. 2 KERİNG halihazırda KERİNG EYEWEAR in hisselerinin %( ..) bir kısmını elinde bulundururken, KERİNG EYEWEAR yönetiminin bazı üyeleri hisselerin kalan %( ..) kısmına sahiptir. Roberto Vedovotto, hep birlikte KERİNG EYEWEAR in hisselerinin %( ..) kısmına sahip olan ve KERİNG EYEWEAR in iş planı ve bütçesi üzerinde (yönetim kurulu seviyesinde) veto hakkını elinde bulunduran KERİNG EYEWEAR yönetiminin tek temsilcisi sıfatıyla hareket etmektedir. 17-06/55-21 4/5 (13) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz da (Kılavuz); İki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişi başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama imkânına sahipse ortak kontrolden söz edilecektir. Bu anlamda belirleyici etki bir teşebbüsün stratejik ticari davranışlarını belirleyen eylemleri engelleme yetkisi anlamına gelir. Belirli bir hissedara bir teşebbüste stratejik kararları belirleme yetkisi veren tek kontrolün aksine, ortak kontrolün özelliği iki ya da daha fazla ana şirketin önerilen stratejik kararları reddetme yetkisinden kaynaklanan kilitleme olasılığıdır. Ortak kontrole sahip hissedarlar ortak girişimin ticari politikasına karar verirken ortak bir anlayışa sahip olmak ve işbirliği yapmak zorundadır. Hissedarlar (ana şirketler) kontrol edilen teşebbüsle (ortak girişim) ilgili önemli kararlarda mutabakata varmak zorundaysa ortak kontrol söz konusudur. ifadeleri yer almaktadır. (14) Bu çerçevede, Sözleşme nin Kontrol başlıklı 6. maddesinde tarafların şirket yönetimi kurallarını, kontrolün el değiştirmesi kurallarını, çıkış hükümlerini, bazı önemli kararlar için veto hakkı ve nitelikli çoğunluk hükümlerini sonraki bir tarihte ayrıntılı bir şekilde düzenleyecekleri kararlaştırılmıştır. Bununla birlikte, tarafların bu aşamada üzerinde anlaştıkları kontrole ilişkin sözleşme hükümleri şunlardır; - ( ..) - ( ..) (15) Kılavuz da kontrol sağlayan araçlar, bir teşebbüsün organlarının oluşumunda ya da kararları üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya sözleşmeler olarak ifade edilmiştir. Sözleşme nin ilgili hükümleri bir bütün olarak incelendiğinde, tarafların belirleyici etki uygulama imkanına sahip olduğu ve KERİNG EYEWEAR üzerinde ortak kontrolün sağlandığı kanaatine varılmıştır. (16) Ortak girişimler bakımından aranan kriterlerden bir diğeri de, işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşımasıdır. Bu kriter ile ifade edilen temel amaç, ortak girişimin, kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini kalıcı olarak sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olarak tanımlanabilmesini sağlamaktır. (17) KERİNG EYEWEAR mevcut durumda; özel optiklerin, gözlük zincirlerinin, bölümlü mağazaların, moda mağazalarının ve gümrüksüz satış mağazalarının da dahil olduğu perakendecilerden gelen talepleri karşılamaktadır. Bildirim formunda işlem sonrasında da pazarda kendi kaynakları, finansmanı ve personeliyle, kalıcı olarak, bağımsız bir şekilde faaliyetlerine devam edeceği ifade edilmiştir. Bu bilgiler çerçevesinde, KERİNG EYEWEAR ın bağımsız bir iktisadi varlık olarak faaliyet göstereceği anlaşılmıştır. Bu bakımdan, KERİNG EYEWEAR ın ortak girişim için aranan unsurları sağlaması nedeniyle anılan işlem 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır. (18) Diğer yandan, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen ciro eşiğini aşması nedeniyle işlem Rekabet Kurulundan izin alınması gereken bir devralma işlemidir. (19) Bildirime konu işlemden sonra, ne KERİNG ne de RİCHEMONT, KERİNG EYEWEAR ile aynı pazarda faaliyette bulunayacaktır. KERİNG in mevcut durumda gözlük toptan satışında doğrudan faaliyeti yoktur. RİCHEMONT ise, gözlük toptan satışında sadece Cartier aracılığıyla faaliyet göstermektedir. RİCHEMONT, işlem ile Cartier in toptan gözlük satışı işini KERİNG EYEWEAR a devredecektir ve kendisinin bu alanda hiçbir faaliyeti kalmayacaktır. Pazarın toptan seviyesinde Luxottica, Safilo, Marchon, De Rigo ve Marcolin in yanı sıra markalı gözlük tedariki alanında faaliyet gösteren başka küçük sağlayıcılar da bulunmaktadır. 17-06/55-21 5/5 (20) Dosyadaki bilgilerden; işlem neticesinde en dar pazarlar olan markalı güneş gözlükleri ve markalı optik çerçeveler pazarlarında tarafların toplam pazar payının %( ..) civarında olacağı anlaşılmıştır. Ayrıca taraflarca, aynı pazarda faaliyet gösteren Luxottica nın %( ..), Safilo nun %( ..), Marchon un %( ..), Marcolin in %( ..) De Rigo nun %( ..) pazar payına sahip olduğu bildirilmiştir. (21) İşlemden etkilenen bir diğer pazar olan güneş gözlüklerinin perakende satış pazarında ise KERİNG EYEWEAR ın ve KERİNG in faaliyeti bulunmamaktadır. RİCHEMONT un Cartier aracılığıyla yaptığı perakende satışların ise %( ..) olduğu kanaatine varılmıştır. Ayrıca, pazarın perakende seviyesinde Atasun Optik, Opmar Optik, Kent Optik, Göz Grup Optik ve Sunglass Hut gibi güçlü rakipler bulunmaktadır. (22) Bu çerçevede, bildirime konu işlem sonucunda hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır. H. SONUÇ (23) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.