Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -4-42 (Devralma) Karar Sayısı : 05-20/229 -67 Karar Tarihi : 31.3.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER: Mehmet ÖZDEN, Levent KUTOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - ISS Global A/S - Proser Yönetim ve Eğitim Hizmetleri, Temizlik, Tekstil, 20 Gıd
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -4-42 (Devralma) Karar Sayısı : 05-20/229 -67 Karar Tarihi : 31.3.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER: Mehmet ÖZDEN, Levent KUTOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - ISS Global A/S - Proser Yönetim ve Eğitim Hizmetleri, Temizlik, Tekstil, 20 Gıda ve Bilgisayar Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. Temsilcisi: Av. İsenbike Bilgili KAVAK Eski Büyükdere Cd. No:22 Park Plaza Kat: 11 34398 Maslak/İstanbul D. TARAFLAR : - ISS Global A/S 30 Bredgade DK -1260 Copenhagen, DANİMARKA - ISS Denmark A/S 31 Moentmestervej, 2400 Copenhagen, DANİMARKA - ISS Finans A/S 30 30 Bredgade DK -1260 Copenhagen, DANİMARKA - ISS Venture A/S 30 Bredgade DK -1260 Copenhagen, DANİMARKA - Dört U İnşaat Taahhüt Turizm Gıda Tekstil ve Eğitim Hizmetleri Sanayi A.Ş. Bağlar Mh. Koçman Cd. No:41 C Blok Kat:2 Güneşli/İstanbul - Fuat Cem UYGUN Aydınlık Sk. Tekfen Sit. Villa 35 1. Ulus/İstanbul - Cavit HABİB 40 Balabandere Cd. Bay İstinye Konakları No:51/A D:2 34460 İst inye/İstanbul - Alihan HAYDAROĞLU Şehit Erdoğan İban Sk. No:5/10 Akatlar/İstanbul 05-20/229 -67 2 - Yeliz ESTAŞ Etiler 2. Ulus Mh. Müderris Salih Rüştübey Sk. Üçler Apt. B Blok No:5/21 Beşiktaş/İstanbul - Mete AYAN 50 1. Levent Korukent Yolu Aydın Sit. No:25 Beşiktaş/İstanbul - Müge AYAN 1. Levent Korukent Yolu Aydın Sit. No:25 Beşiktaş/İstanbul - Ebru YARCAN Ulus Mh. Yol Sk. Koru Apt. Kat:1 No:51 Beşiktaş/İstanbul - Ela AYDOĞAN Derbent Mh. İTÜ İnşaat Müh. Koop. A -Blok No:1 D:10 60 Sarıyer/İstanbul - Kemal Engin ÜSTEL Bağlar Mh. Koçman Cd. No:41 C Blok Kat:1, 2, 3 Güneşli/İstanbul - Nadide SALTIEL Akatlar Mh. Tepecik Yolu Devran Apt. No:1/15 Beşiktaş/İstanbul E. DOSYA KONUSU: ISS Global A /S, ISS Denmark A/S, ISS Finans A/S ve ISS Venture A/S (ISS Grubu) tarafından, Proser Yönetim ve Eğitim 70 Hizmetleri, Temizlik, Tekstil, Gıda ve Bilgisayar Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Proser) hisselerinin %70 inin devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.3.2005 tarih ve 1502 ile intikal eden bildirim üzerine, 4054 sayılı "Rekabetin Korunması Hakkında Kanun"un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı "Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkı nda Tebliğ"in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 18.3.2005 tarih ve 2005 -4-42/Öİ -05-MÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 28.3.2005 tarih, REK.0.08.00.00/59 sayılı Başkanlık 80 önergesi ile 05 -20 sayılı Kurul toplantısında görüşü lerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, - Bildirimi yapılan işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu ndan izin alınması gereken bir işlem olduğu, ancak işlem sonrasında pazar payında işleme bağlı dikkate değer bi r artış meydana gelmemesi dolayısıyla, 4054 Sayılı Kanun un 7. maddesinde belirtilen, hakim durum yaratılması yahut mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı, 90 - Devralma sözle şmesinde yer alan rekabet sınırlamalarının süresinin 2 yıl ile sınırlanması halinde bildirime konu devralma işlemine izin verilmesi gerektiği, ifade edilmektedir. 05-20/229 -67 3H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı 100 Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı; bina içi ve dışı bakım, temizlik, güvenlik, yönetim ve hazır yemek hizmetlerini kapsayacak şekilde, "bakım hizmetleri pazarı" olarak tanımlanmıştır. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar İlgili coğrafi pazar "Türkiye Cumh uriyeti Sınırları" olarak belirlenmiştir. H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 110 H.2.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ Çerçevesinde Değerlendirme Bildirime konu sözleşme çerçevesinde, mevcut 11 hissedara ait %70 oranındaki Proser hissenin %99,99 u ISS Glo bal A/S ye, %0,01'i de diğer ISS grubu şirketlerine (her birine birer hisse verilmek suretiyle) devrolunacaktır. Devir sonrası ISS grubu dışında Proser in eski hissedarlarından Fuat Cem UYGUN Proser de %30 oranında azınlık hissedar olarak kalmaya devam ede cektir. Söz konusu hisse devri sonucunda Proser'in kontrolüne ISS Grubu sahip 120 olacaktır. Bu nedenle, anılan işlem 1997/1 sayılı Tebliğ in Birleşme veya Devralma Sayılan Haller başlıklı 2. maddesinin (b) bendinde, herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin d iğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi olarak tanımlanan bir devralmadır. Öte yandan, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998 /2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan, birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, 130 piyasanın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile to plam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası nı aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir. Dosya mevcudu bilgilere göre, devralanın ilgili ürün pazar ında halihazırda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Söz konusu işlem neticesinde hisseleri devredilecek olan Proser in 2004 yılı cirosu ise, 67.127.302 YTL olup 1997/1 sayılı Tebliğ de öngörülen ciro eşikleri aşılmaktadır. Bu çerçevede, bildirimi yapı lan işlem anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemidir. 140 Bununla birlikte, devralan ISS Grubu'nun ilgili ürün pazarında faaliyeti bulunmaması nedeniyle, devir işlemi sonucunda pazarın yapısı değişmeyeceğinden, Kanun'un 7. maddesi anlamında bi r hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. 05-20/229 -67 4H.2.2. Bildirime Konu Anlaşmada Yer Alan Rekabet Yasakları Açısından Değerlendirme 150 Devralma işlemlerinde, tarafların bekledikleri tic ari faydanın istenilen düzeyde elde edilebilmesi için belirli bir süreyi aşmayacak şekilde rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmesi gerekli olabilmektedir. Bildirim konusu işlemin dayanağını oluşturan "Hisse Devir ve Satın Alma Sözleşmesi"nin 10.2. maddesi nde düzenlenen rekabet yasağı uyarınca Proser in hissedarları, ISS grubu ile devre konu işlemin tamamlanmasını takip eden 3 (üç) yıl boyunca sözleşmeye konu hizmetlerin temini hususunda rekabet etmemeyi kabul ve taahhüt etmektedirler. Bu maddenin ihlal edi lmesi halinde, bir cezai şart öngörülmüştür. 160 Buna göre, satıcılar devralma işleminin gerçekleşmesinden itibaren 3 yıl boyunca, - Türkiye de Proser'le rekabete girmelerine neden olacak bir işle veya böyle bir işe zemin hazırlayacak faaliyetlerle ilgile nmeyecekler, - Proser'in rakibi olan şahısların -doğrudan veya dolaylı - kontrolü altındaki bir şirketi alamayacak veya böyle bir şirkette pay sahibi olamayacaklar, - Proser in Türkiye deki bir müşterisini elde etmeye çalışmayacaklar, - Proser in Türkiye de tedarikte bulunduğu herhangi bir şahsa mal veya hizmet temininde bulunmayacaklar, 170 - ISS Grubu veya Proser in önemli bir çalışanı, yöneticisi, direktörü veya bağımsız yüklenicisi olarak devir tarihinden önceki 3 yıl boyunca görev yapmış herhangi bir kişiyi işe alamayacaklardır. Devralma işlemlerine ilişkin sözleşmelerde yer alan satıcının devir işleminden sonra alıcıyla rekabet etmemesine dair hükümler bir takım koşulların sağlanması durumunda yan sınırlamalar olarak nitelendirilmekte, bu sınırlamalar alıcı tarafından yapılan yatırımın karşılığının tam olarak alınmasının bir aracı olarak değerlendirilmektedir. Devralma işlemine ilişkin bir rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte değerlendirilmesi 180 için söz konusu yasağın yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma , sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık kriterlerini sağlaması gerekmektedir. Bu çerçevede, yan sınırlamalar kapsam, süre ve coğrafi alan açısından amacını aşar niteli kte olmamalı, özellikle kısıtlamanın süresi kabul edilebilir bir dönemi kapsamalıdır. Söz konusu sürenin belirlenmesinde işin teknolojisi, devredilen faaliyetin know -how seviyesi ve müşteri portföyünün devri gibi hususlar göz önünde bulundurulmaktadır. 190 İnceleme konusu işlemde hisselerle beraber, müşterilerle yapılan sözleşmeler ve müşterilerle ilgili diğer bilgiler de alıcıya devredilmektedir. Bu unsurlar gözönünde bulundurularak yapılan inceleme sonucunda işlemle birlikte ticari itibar devrinin de gerçekl eştiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, dosya mevcudu bilgilere göre, söz konusu işlemde bir know -how devri gerçekleşmemiştir. Bu nedenle rekabet sınırlamalarının süresinin 2 yılı aşmaması gereklidir. 05-20/229 -67 5Buna göre, Sözleşme ile getirilen rekabet yasaklarını n incelenmesi sonucunda; - yasakların nitelikleri dikkate alınarak - 2 yıllık süre sınırlamasının getirilmesi halinde, yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma , sadece taraflar 200 açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık kriterlerine uygunluk sağla nacağı, bu çerçevede söz konusu yasakların işlemin gerçekleşmesi için zorunlu, devralma ile doğrudan ilgili, makul ve objektif olduğu; dolayısıyla asıl işlem olan devralmanın yan sınırlama sını oluşturduğu kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rap ora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1) Bildirime konu işlemin 1997/1 sayılı "Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması 210 Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ" kapsamında izne tabi bir işlem olmakla birlikte, 4054 sayılı "Rekabetin Korunması Hakkında K anun"un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili piyasalardaki rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına neden olan bir işlem olmadığına; 2) "Hisse Devir ve S atın Alma Sözleşmesi" ile getirilen rekabet etmemeye ilişkin yasakların süresinin 2 (iki) yıl ile sınırlanması halinde bildirime konu devralma işlemine izin verilmesine; 220 OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir. 04-77/1091 -273 6 31.03.2005 tarih ve 0 5-20/229 -67 Sayılı Kurul Kararı na KARŞI OY GEREKÇESİ Sözleşme ile getirilen, 3 yıllık rekabet etmemeye ilişkin yasakların süresinin 2 yıl ile sınırlanması halinde, mezkûr işleme ya da devralmaya izin verilebileceği şeklindeki Kurul Kararı na aşağıdaki gerekçelerle katılmıyoruz: 1.Bildirime konu işlem taraflarca imzalanan belli bir Hisse Devir ve Satın Alma Sözleşmesi çerçevesinde gerçekleşen bir devralmadır. Sözleşme, belirli müzakerelerden sonra ulaşılan bir mutabakat metnidir. Bazı şart ve s ınırlamaların, bir devralma bedeli karşılığında , pazarlık yapılarak belirlendiği ve uzlaşmanın, buna bağlı olarak sağlandığı unutulmamalıdır. 2.Rekabet Kurulu, taraflarca 3 yıl olarak kabul edilen rekabet yasağının 2 yıla indirilmesini ister iken, aksi halde, rekabete aykırılık teşkil eden bir durumun ortaya çıkacağını öngörmüş olmalıdır. Hisselerle birlikte, müşteri bilgilerinin ve ticari itibarın da alıcıya devredildiği böyle bir işlemde, 3 yıllık çeşitli rekabet yasaklarının yoğunlaşma ile doğ rudan ilgili ve gerekli olma , sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık kriterlerine uygun olmadığını ileri sürmek ve bunun yerine 2 yıllık bir süreyi izin şartı olarak bildirmek, işlemin ortadan kalkmasına yol açabilecek bir değerlen dirme ve karardır. 3. Rekabet hukuku ve politikası, bireysel ilişkilerin, ikili veya çok taraflı sözleşmelerden doğacak işbirliği, birleşme veya devralmaların, rekabete aykırı olup olmadığını değerlendirirken, bunların özellikle, sektörel ve makro ekonomi k etkileri veya sonuçları üzerinde durmalıdır. 3 yıllık bir rekabet kısıtının, yan sınırlama olarak kabul edilmemesinin, rekabet açısından daha makul, ekonomik ve teknik açıklamaları olmalıdır. Müfit SONBAY Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI Kuru l Üyesi Kurul Üyesi